Czynniki kształtujące saldo budżetowe sektora finansów publicznych w państwach Unii Europejskiej w latach 2004–2020

• Authors: Małgorzata Twarowska-Ratajczak , Katarzyna Twarowska-Mól

Title variants

EN

Factors influencing the public finance sector budget balance in European Union member states in 2004–2020

Abstracts

EN

Background: Many countries worldwide have faced high budget deficits over the past few decades, along with severe challenges in macroeconomic instability. An important economic policy challenge is to improve public finances. A key objective is to reduce the budget deficit. Persistent budget deficits lead to a build-up of public debt and negatively affect the economic situation. Ensuring long-term macroeconomic stability requires identifying the factors that influence the budget deficit. Research purpose: This study aims to evaluate the factors influencing the budgetary balance in European Union countries. The following research hypotheses were verified: 1) the higher the economic growth, the higher the fiscal balance in the EU Member States, 2) as the inflation rate increases, the fiscal balance deteriorates, 3) population ageing and population decline affect the fiscal balance. Methods: The analyses were carried out using a critical literature analysis and statistical and econometric methods of data analysis, in particular cluster analysis and regression analyses of panel data. The research concerns the EU countries and covers the period 2004–2020. Conclusions: Economic growth was an essential factor influencing the budgetary outcome in EU countries. Public expenditure on social protection and public revenues from taxes and social contributions also significantly impacted the budget outcome. For some groups of EU countries, price increases also led to a rise in the budget deficit. The study’s results did not confirm that demographic factors such as an ageing population and a declining population significantly affect the deterioration of the budgetary outcome.

PL

Przedmiot badań: Wiele państw na całym świecie w ciągu ostatnich kilku dekad boryka się z problemem wysokich deficytów budżetowych wraz z poważnymi wyzwaniami w postaci niestabilności makroekonomicznej. Istotnym wyzwaniem dla polityki gospodarczej jest poprawa stanu finansów publicznych. Kluczowym celem jest zmniejszenie deficytu budżetowego. Utrzymujący się deficyt budżetowy prowadzi do narastania długu publicznego i negatywnie wpływa na sytuację gospodarczą. Zapewnienie długookresowej stabilności makroekonomicznej wymaga zidentyfikowania czynników wpływających na deficyt budżetowy. Cel badawczy: Celem pracy jest ocena czynników wpływających na saldo budżetowe w państwach Unii Europejskiej. Weryfikacji poddano następujące hipotezy badawcze: 1) im wyższy wzrost gospodarczy, tym wyższe saldo budżetowe w państwach członkowskich UE; 2) wraz ze wzrostem stopy inflacji pogarsza się saldo budżetowe; 3) starzenie się społeczeństwa oraz spadek liczby ludności wpływają na pogorszenie salda budżetowego. Metoda badawcza: Analizy przeprowadzono z wykorzystaniem krytycznej analizy literatury przedmiotu oraz statystyczno-ekonometrycznych metod analizy danych, w szczególności analizy skupień oraz analizy regresji danych panelowych. Przeprowadzone badania dotyczą państw UE i obejmują okres 2004–2020. Wyniki: Istotnym czynnikiem wpływającym na saldo budżetowe w państwach UE był wzrost gospodarczy. Na saldo budżetowe istotnie wpływały również wydatki publiczne na ochronę socjalną oraz dochody publiczne z podatków i składek na ubezpieczenie społeczne. W przypadku niektórych grup krajów UE również wzrost cen prowadził do wzrostu deficytu budżetowego. Wyniki badań nie potwierdziły, że czynniki demograficzne takie jak starzenie się społeczeństwa oraz spadek liczby ludności istotnie wpływają na pogorszenie salda budżetowego.

Keywords

PL

deficyt budżetowy; wzrost gospodarczy; wydatki publiczne; inflacja

EN

budget deficit; economic growth; public expenditure; inflation

• Publisher: Łódzkie Towarzystwo Naukowe
• Journal: Studia Prawno-Ekonomiczne
• Year: 2024
• Volume: 131
• Pages: 119-140

Dates

published

2024

Contributors

author

Małgorzata Twarowska-Ratajczak

• Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Wydział Ekonomiczny, Poland

• https://orcid.org/0000000326310480

author

Katarzyna Twarowska-Mól

• Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Wydział Ekonomiczny, Poland

• https://orcid.org/0000000225080153

References

• Angelo L., Sousa R., The determinant of public deficit volatility, Working Paper Series 2009/1042, European Central Bank, Frankfurt, s. 1–24.
• Arif A., Arif U., Institutional Approach to the Budget Deficit: An Empirical Analysis, SAGE Open 2023/13 (2), https://doi.org/10.1177/21582440231171297, s. 2–3.
• Artés J., Jurado I., Government fragmentation and fiscal deficits: A regression discontinuity approach, Public Choice 2018/175 (3–4), s. 367–391.
• Barro R., Makroekonomia, PWE, Warszawa 1997, s. 156.
• Caruso R., Di Domizio M., Military spending and budget deficits: The impact of US military spending on public debt in Europe (1988–2013), Defence and Peace Economics 2017/28 (5), s. 534–549.
• Checherita C., Rother F., The impact of high and growing government debt on economic growth, ECB Working Paper Series, August 2010/1237, s. 1–40.
• Colender D.C., Macroeconomics, McGraw–Hill Irwin, New York 2010, s. 58.
• Combes J.L., Saadi-Sedik T., How does trade openness influence budget deficits in developing countries?, Journal of Development Studies 2006/42 (8), s. 1401–1416.
• Daniłowska A., Dług publiczny w Polsce na tle krajów Unii Europejskiej, w: A. Siedlecka (red.), Budżet zadaniowy jako nowoczesne narzędzie zarządzania gospodarką narodową, Państwowa Szkoła Wyższa im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej, Biała Podlaska 2011, s. 145–146.
• De Haan J., Jong-A-Pin R., Mierau J.O., Do budgetary institutions mitigate the common pool problem? New empirical evidence for the EU, Public Choice 2013/156 (3–4), s. 423–441.
• Fatas A., Mihov I., The euro and fiscal policy, Europe and the Euro, University of Chicago Press, 2010, s. 287–324.
• Gołębiowski G., Dług publiczny, w: B. Pietrzak, Z. Polański, B. Woźniak (red.), System finansowy w Polsce, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008, s. 156.
• Holmes M.J., A reassessment of the twin deficits relationship, Applied Economics Letters 2010/17 (12), s. 1209–1212.
• Kosior A., Rubaszek M. (red.), Ekonomiczne wyzwania integracji Polski ze strefą euro, NBP, Warszawa 2014, s. 158.
• Maddala G.S., Ekonometria, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008, s. 643.
• Maltritz D., Wüste S., Determinants of budget deficits in Europe: The role and relations of fiscal rules, fiscal councils, creative accounting and the Euro, Economic Modelling 2015/48, s. 222–236.
• Mawejje J., Odhiambo N., The determinants of fiscal deficits: A survey of literature, International Review of Economics 2020/67, https://doi.org/10.1007/s12232-020-00348-8, s. 403–417.
• Oręziak L., Polityka budżetowa w strefie euro, Bank i Kredyt 2008/5, s. 4.
• Szołno-Koguc J., Twarowska M., Sytuacja w dziedzinie finansów publicznych w Unii Europejskiej – wpływ kryzysu i propozycje zmian, w: S. Owsiak (red.), Finanse w polityce makroekonomicznej państwa, Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, Kraków 2014, s. 87–108.
• Tujula M., Wolswijk G., Budget balances in OECD countries: What makes them change?, Empirica 2007/34 (1), s. 1–14.
• Woo J., Economic, political, and institutional determinants of public deficits, Journal of Public Economics 2003/87 (3–4), s. 387–426.
• Wooldridge J.M., Econometric Analysis of Cross Section and Panel Data, The MIT Press, 2002, s. 5.
• Encyklopedia Zarządzania, https://mfiles.pl/pl/index.php/Desk_research; stan na 11.12.2023 r.
• Eurostat, https://ec.europa.eu/eurostat/web/main/data/database; stan na 18.12.2023 r.

Identifiers

DOI

10.26485/SPE/2024/131/6

Biblioteka Nauki

57312554