Finansowanie społecznościowe w zakresie działalności pożyczkowej i inwestycyjnej. Zarys aktualnej sytuacji prawnej

• Authors: Tymoteusz Mętrak

Title variants

EN

Crowdfunding within the scope of crowdlending and crowdinvesting. An overview of the legal situation in Poland

Abstracts

EN

Background: Along with progressing technological changes, financial and business innovations are gaining in importance, including crowdfunding. Regulation of the European Parliament and of the Council 2020/1503 on October 7, 2020 and the Polish Act of July 7, 2022 on crowdfunding for business ventures and assistance to borrowers fundamentally change the functioning of crowdfunding platforms in Poland, increasing investor protection and requirements for crowdfunding service providers. The Polish Financial Supervision Authority has been endowed with extensive supervisory powers. The current operational freedom of crowdfunding platforms is ending, which therefore raises questions, especially about the new system of supervision over providers of crowdfunding services. Research purpose: The aim of the article is to present the current functioning of crowdfunding platforms in Poland and to analyze the new legal status, with particular emphasis on the supervisory competences of the Polish Financial Supervision Authority. Detailed research should provide answers to the following questions: 1) What were the characteristics of the crowdfunding campaigns carried out in Poland so far?; 2) What supervision measures does the Polish Financial Supervision Authority have in relation to crowdfunding providers in light of the new regulations?; 3) How can the new legal situation affect crowdlending and crowdinvesting in Poland? Methods: The most important research methods used in the article are critical analysis of the literature and case studies, used mainly in the first part of the article. The second part of the text analyzes the content of the above-mentioned legal acts using the linguistic and teleological method. Conclusions: So far, there have been many crowdfunding platforms in Poland with an investment and loan profile of various types. However, none of the platforms operates on the basis of a permit issued by the Polish Financial Supervision Authority. Currently, the Commission has extensive supervisory powers over crowdfunding providers, in particular regulatory measures, disclosure obligations, orders, prohibitions, imposition of fines and personal sanctions. The regulation and the act give the KNF a large.

PL

Przedmiot badań: Wraz z postępującymi zmianami technologicznymi na znaczeniu zyskują innowacje finansowe i biznesowe, w tym tzw. crowdfunding, zwany też finansowaniem społecznościowym. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2020/1503 z dnia 7 października 2020 r. oraz Ustawa z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom zasadniczo zmieniają funkcjonowanie platform crowdfundingowych w Polsce, zwiększając ochronę inwestora oraz wymogi wobec dostawców usług finansowania społecznościowego. W szerokie uprawnienia nadzorcze wyposażona została Komisja Nadzoru Finansowego. Kończy się dotychczasowa swoboda działalności platform crowdfundingowych, co rodzi zatem pytania zwłaszcza o nowy system nadzoru nad dostawcami usług finansowania społecznościowego. Cel badawczy: Celem artykułu jest przedstawienie dotychczasowego funkcjonowania platform crowdfundingowych w Polsce oraz analiza nowego stanu prawnego, ze szczególnym uwzględnieniem kompetencji nadzorczych KNF. Szczegółowe badania powinny przynieść odpowiedzi na pytania: 1) Jakie były charakterystyczne cechy dotychczas przeprowadzonych akcji crowdfundingowych w Polsce?; 2) Jakie środki nadzoru posiada KNF wobec dostawców finansowania społecznościowego w świetle nowych regulacji?; 3) Jak nowa sytuacja prawna może wpłynąć na crowdlending i crowdinvesting w Polsce? Metoda badawcza: Najważniejsze metody badawcze, zastosowane w artykule, to krytyczna analiza literatury i case study, wykorzystane głównie w pierwszej części artykułu. W drugiej części tekstu przeprowadzono analizę treści wyżej wymienionych aktów prawnych z wykorzystaniem metody językowej i teleologicznej.1 Wyniki: Dotychczas w Polsce działało wiele platform crowdfundingowych o profilu inwestycyjnym i pożyczkowym o zróżnicowanym charakterze. Żadna z platform nie funkcjonuje jednak na podstawie zezwolenia wydanego przez KNF. Obecnie Komisja posiada szerokie uprawnienia nadzorcze wobec dostawców finansowania społecznościowego, zwłaszcza środki o charakterze reglamentacyjnym, obowiązki informacyjne, nakazy, zakazy działania, nałożenie kary pieniężnej i sankcje personalne. Rozporządzenie i ustawa dają KNF dużą autonomię działania, a jej zastosowanie w praktyce będzie można zaobserwować po 10 listopada 2023 r.

Keywords

PL

crowdfunding; Komisja Nadzoru Finansowego; finansowanie społecznościowe; nadzór; prawo administracyjne

EN

crowdfunding; The Polish Financial Supervision Authority; administrative law; supervision

• Publisher: Łódzkie Towarzystwo Naukowe
• Journal: Studia Prawno-Ekonomiczne
• Year: 2023
• Volume: 128
• Pages: 33-48

Dates

published

2023

Contributors

author

Tymoteusz Mętrak

• https://orcid.org/0000000229251212

References

• Bagińska E., Crowdfunding (finansowanie społecznościowe) – aspekty cywilnoprawne, Gdańskie Studia Prawnicze 2018/39, s. 117.
• Bartosiewicz A., Zasady opodatkowania finansowania społecznościowego, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2019.
• Dziuba D., Finansowanie społecznościowe: prognozy długookresowe vs. uwarunkowania rozwoju, Roczniki Kolegium Analiz Ekonomicznych Szkoły Głównej Handlowej 2018/48, s. 123–135.
• Frańczuk M., Crowdfunding – finansowanie społecznościowe. Zarys instytucji w świetle polskich regulacji prawnych, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie 2014/6 (930), s. 47–57, https://doi.org/10.15678/ZNUEK.2014.0930.0603
• Gemra K., Crowdfunding udziałowy jako forma finansowania rozwoju przedsiębiorstwa, Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie 2019/3 (53), s. 47–55.
• Glicz M., Nowe regulacje w obszarze usług finansowych – uwagi na tle rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1503 z dnia 7 października 2020 r. w sprawie europejskich dostawców usług finansowania społecznościowego dla przedsięwzięć gospodarczych, Bezpieczny Bank 2022/2 (87), https://doi.org/10.26354/bb.1.2.87.2022
• Gomulski K., Crowdfunding udziałowy jako metoda finansowania inwestycji w branży piwowarstwa rzemieślniczego w Polsce, Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie 2021/3, s. 70–81.
• Greser J., Prawne aspekty wykorzystania nowych technologii w finansowaniu działań organizacji pozarządowych, Kwartalnik Trzeci Sektor 2022/2 (58), s. 24–35, https://doi.org/10.26368/17332265-58-2-2022-1
• Iwan K., Finansowanie społecznościowe w świetle nowych regulacji polskich i unijnych, Repozytorium Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2022.
• Jasiuk E., Wosiek R., Crowdfunding jako źródło finansowania przedsiębiorstw w Polsce – problemy ekonomiczne i prawne, Ius Novum 2022/1 (16), s. 27–44, https://doi.org/10.26399/iusnovum.v16.1.2022.2/e.jasiuk/r.wosiek
• Piecha J., Prawnie dopuszczalna swoboda działania administracji w realizacji jej zadań, w: J. Jagielski, M. Wierzbowski (red.), Prawo administracyjne, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2020, s. 152–161.
• Sadowski J., Zarzycka A., Racjonalność zachowań altruistycznych w ekonomii na przykładzie zjawiska crowdfundingu, Akademia Zarządzania 2022/6 (4), s. 278–296.
• Szczukiewicz K., Platformy crowdfundingowe jako źródło kapitału finansowego dla start-upów – nieoczywiste obserwacje, w: M. Makowiec, T. Kudłacz (red.), Uwarunkowania współczesnego zarządzania, Akademia Nauk Stosowanych w Nowym Sączu, Nowy Sącz 2022, s. 190–205.
• Trzebiński A., Crowdfunding donacyjny i sponsorski w Polsce 2022, Związek Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce, Gdańsk 2023, https://zpf.pl/pliki/raporty/raport-crowdfundingdonacyjny_2022_20230206.pdf , stan na 11.04.2023 r.
• Trzebiński A., Crowdfunding udziałowy 3.0 2021, Związek Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce, Gdańsk 2022 r., https://zpf.pl/raports/crowdfunding-udzialowy-3-0/; stan na 11.04.2023 r.
• Trzebiński A., Jak zmniejszyć asymetrię informacji na rynku crowdfundingu udziałowego w Polsce?, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 2022/84, s. 155–170, https://doi.org/10.14746/rpeis.2022.84.3.10
• Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, Pismo z dnia 30.04.2021 r., 0111-KDIB2-3.4015.17. 2021.3.BB, Zbiórka internetowa w USA jako nieobjęta podatkiem PSD, https://sip.lex.pl/#/guideline/185137262/0111-kdib-2-3-4015-17-2021-3-bb-zbiorka-internetowa-w-usa-jakonieobjeta-podatkiem-psd-pismo; stan na 11.04.2023 r.
• Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, Pismo z dnia 12.05.2021 r., 0115-KDIT2.4011.86.2021.4.HD, Przychody za zbiórki w systemie crowdfunding na terenie USA jako nieobjęte podatkiem PIT, https://sip.lex.pl/orzeczenia-i-pisma-urzedowe/pisma-urzedowe/0115-kdit2-4011-86-2021-4-hd-przychody-za-zbiorki-w-185137470; stan na 11.04.2023 r.
• Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, Pismo z dnia 4 lutego 2022 r. 0111-KDIB1-3.4010.571.2021.4.AN Przychód z crowdfundingu, https://sip.lex.pl/orzeczenia-i-pisma-urzedowe/pismaurzedowe/0111-kdib1-3-4010-571-2021-4-an-przychod-z-crowdfundingu-185184978; stan na 11.04.2023 r.
• Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, Pismo z dnia 25.03.2022 r., 0114-KDIP1-3.4012.67.2022.2.MPE, VAT od przekazania tokenów w zamian za kryptowalutę lub waluty tradycyjne, https://sip.lex.pl/#/guideline/185192357/0114-kdip-1-3-4012-67-2022-2-mpe-vat-odprzekazania-tokenow-w-zamian-za-kryptowalute-lub-waluty; stan na 11.04.2023 r.
• Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1503 z dnia 7 października 2020 r. w sprawie europejskich dostawców usług finansowania społecznościowego dla przedsięwzięć gospodarczych oraz zmieniające rozporządzenie (UE) 2017/1129 i dyrektywę (UE) 2019/1937 (Dz. U. UE. L. z 2020 r., nr 347, str. 1 z późn. zm.).
• Ustawa z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom (Dz.U., poz. 1488 z późn. zm.).
• WSA w Gdańsku, Wyrok z 28.04.2020 r., I SA/Gd 275/20.
• Wyrok Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów o sygn. akt XVII AmA 19/15.
• ESMA (Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych), Register of crowdfunding i services providers, https://www.esma.europa.eu/sites/default/files/library/register_-_crowdfunding_service_providers_-_art_14_ecspr.xlsx; stan na 11.04.2023 r.
• Finansowo.pl, https://www.finansowo.pl/; stan na 11.04.2023 r.
• KNF, Stanowisko dotyczące zasad funkcjonowania tzw. platform crowdfundingu inwestycyjnego, https://www.knf.gov.pl/knf/pl/komponenty/img/Stanowisko_UKNF_dot_platform_crowdfundingu_inwestycyjnego_69487.pdf; stan na 11.04.2023 r.
• KNF, Wniosek o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności jako dostawca usług finansowania społecznościowego, https://www.knf.gov.pl/knf/pl/komponenty/img/Wniosek_o_udzielenie_zezwolenia.docx; stan na 11.04.2023 r.
• Osiński A., Szwarc-Skudlarska K., Crowdfunding – innowacyjny sposób na rozwój biznesu, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, https://www.parp.gov.pl/storage/publications/pdf/crowdfunding%20-%20innowacyjny%20sposb%20na%20rozwj%20biznesu.pdf; stan na 11.04.2023 r.
• TWINO, https://www.twino.eu/en/; stan na 11.04.2023 r.

Identifiers

DOI

10.26485/SPE/2023/128/2

Biblioteka Nauki

57523280