Funkcjonowanie rejestru przedsiębiorców KRS w zakresie dotyczącym spółek handlowych z perspektywy reguł ochrony danych osobowych

• Authors: Ariel Mucha

Title variants

EN

The functioning of the Polish Company Register regarding commercial companies in the light of the personal data protection regulations

Abstracts

EN

This paper contains an analysis of the Polish rules and practice regarding the operation of the Register of Entrepreneurs of the National Court Register in the light of the EU legislation on protection of personal data. The main purpose of business registers is to collect and process data, including information on natural persons. The Polish model of the functioning of the commercial register is characterized by a wide access to personal data of legal entities and sometimes other individuals. This situation, which has existed for many years, may raise significant doubts in connection with the increasing standards of personal data protection in the EU. Therefore, the basic research problem of the study is to what extent the Polish model of the business register complies with the EU standards of personal data protection. The answer to this question is based on the analysis of the EU legal framework for the operation of business registers and the identification of the basic functions that the registers perform in commerce. The EU rules on protection of personal data are then examined and compared with the characteristics of public registers – an issue of particular interest to the Court of Justice in recent years. This leads to an assessment of the functioning of the Polish Business Register, which confirms that the legal framework and practice of the Polish Business Register are to some extent at odds with the EU rules on protection of personal data.

PL

Opracowanie obejmuje analizę polskich regulacji i praktyki funkcjonowania Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w świetle regulacji prawa unijnego dotyczących ochrony danych osobowych. Do istoty działalności rejestrów handlowych należy gromadzenie i przetwarzanie danych, w tym informacji o osobach fizycznych. Polski model funkcjonowania rejestru spółek charakteryzuje się szerokim dostępem do danych osobowych aktorów korporacyjnych, a czasami również innych osób. Sytuacja ta, mająca miejsce od wielu lat, może budzić istotne wątpliwości w związku z rosnącymi standardami ochrony danych osobowych w UE. Stąd podstawowym problemem badawczym opracowania jest to, w jakim zakresie polski model rejestru spółek odpowiada standardom unijnej ochrony danych osobowych. Odpowiedź na to pytanie była możliwa w oparciu o analizę unijnych ram prawnych funkcjonowania rejestrów spółek i określenie podstawowych funkcji, którym służą rejestry w obrocie handlowym. W dalszej kolejności konieczne stało się zbadanie unijnych zasad ochrony danych osobowych przetwarzanych i udostępnianych w publicznych rejestrach, która to kwestia stała się przedmiotem szczególnego zainteresowania Trybunału Sprawiedliwości w ostatnich latach. Zdobyta w ten sposób wiedza pozwoliła na ocenę funkcjonowania polskiego rejestru przedsiębiorców, potwierdzając, że częściowo tworzące go ramy prawne i praktyka funkcjonowania odbiega od unijnych reguł ochrony danych osobowych.

Keywords

PL

RODO; ochrona danych osobowych; rejestr przedsiębiorców

EN

GDPR; personal data protection; register of entrepreneurs

• Publisher: Uniwersytet Opolski
• Journal: Opolskie Studia Administracyjno-Prawne
• Year: 2024
• Volume: 22
• Issue: 2
• Pages: 103-121

Dates

published

2024

Contributors

author

Ariel Mucha

• Uniwersytet Jagielloński w Krakowie

• https://orcid.org/0000000159830752

References

• Karta praw podstawowych Unii Europejskiej. DZ.U. UE C 326 z 2012.
• Dyrektywa PE i Rady 2003/58/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 15.07.2003 r. zmieniająca dyrektywę Rady 68/151/EWG w zakresie wymagań dotyczących jawności w odniesieniu do niektórych typów spółek. DZ.U. UE L 221 z 2003.
• Dyrektywa PE i Rady (UE) 2004/109/WE z 15.12.2004 r. w sprawie harmonizacji wymogów dotyczących przejrzystości informacji o emitentach, których papiery wartościowe dopuszczane są do obrotu na rynku regulowanym oraz zmieniająca dyrektywę 2001/34/WE. DZ. URZ. UE L 390 z 2004.
• Dyrektywa PE i Rady (EU) 2012/17/UE z 13.06.2012 r. zmieniająca dyrektywę Rady 89/666/EWG i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/56/WE i 2009/101/WE w zakresie integracji rejestrów centralnych, rejestrów handlowych i rejestrów spółek. DZ. URZ. UE L 156 z 2012.
• Dyrektywa PE i Rady (UE) 2015/849 z 20.05.2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, zmieniająca rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 i uchylająca dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/60/WE oraz dyrektywę Komisji 2006/ 70/WE. DZ.U. UE L 141 z 2015.
• Dyrektywa PE i Rady (UE) 2017/1132 z 14 czerwca 2017 r. w sprawie niektórych aspektów prawa spółek. DZ.U. UE L 169 z 2017.
• Dyrektywa PE i Rady (UE) 2018/843 z 30.05.2018 r. zmieniająca dyrektywę (UE) 2015/849 w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu oraz zmieniająca dyrektywy 2009/138/WE i 2013/36/UE. DZ.U. UE L 156 z 2018.
• Dyrektywa Rady 68/151/EWG z 9.03.1968 r. w sprawie koordynacji gwarancji, jakie są wymagane w państwach członkowskich od spółek w rozumieniu art. 58 akapit drugi Traktatu, w celu uzyskania ich równoważności w całej Wspólnocie, dla zapewnienia ochrony interesów zarówno wspólników, jak i osób trzecich. DZ. URZ. WE L 65 z 1968.
• Rozporządzenie PE i Rady (UE) 2016/679 z 27.04.2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE. DZ.U. UE L 119 z 2016.
• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 17.11.2014 r. w sprawie szczegółowego sposobu prowadzenia rejestrów wchodzących w skład Krajowego Rejestru Sądowego oraz szczegółowej treści wpisów w tych rejestrach. DZ.U. 2014 poz. 1667.
• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14.01.2015 r. w sprawie określenia wzorców dotyczących spółki z ograniczoną odpowiedzialnością udostępnionych w systemie teleinformatycznym. DZ.U. 2019, poz. 1483, tekst jednolity.
• Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 18.06.2019 r. regulamin urzędowania sądów powszechnych. DZ.U. 2022, poz. 2514, tekst jednolity.
• Rozporządzenie Rady (UE) 833/2014 z 31.07.2014 r. dotyczące środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie. DZ.U. UE. L 229 z 2014.
• Ustawa z dnia 23.04.1964 r. – Kodeks cywilny. Dz.U. 2023, poz. 1610, tekst jednolity.
• Ustawa z dnia 20.08.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym. DZ.U. 2023, poz. 685, tekst jednolity.
• Ustawa z dnia 15.09.2000 r. Kodeks spółek handlowych. DZ.U. 2022, poz. 1467, tekst jednolity.
• Ustawa z 29.07.2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych. DZ.U. 2022, poz. 2554, tekst jednolity.
• Postanowienie OLG w Celle z 24 lutego 2023 r., 9 W 16/23; BeckRS 2023, 5367.
• Postanowienie SN z dnia 2 grudnia 2015 r., IV CSK 99/15, OSNC-ZD 2017, nr 3, poz. 40.
• Wyrok TS z 4 grudnia 1997, C-97/96, Verband deutscher Daihatsu-Händler eV v. Daihatsu Deutschland GmbH, EU:C:1997:581.
• Wyrok TS z 9 listopada 2010, C-92/09 i C-93/09, Volker und Markus Schecke GbR and Hartmut Eifert v Land Hessen, EU:C:2010:662.
• Wyrok TS z 9 marca 2017 r., C-398/15, Camera di Commercio, Industria, Artigianato e Agricoltura di Lecce v. Salvatore Manni, EU:C:2016:652.
• Wyrok TS z 22 czerwca 2021 r., C 439/19, B v. Latvijas Republikas Saeima, EU:C:2021:504.
• Wyrok TS z 22 listopada 2022, C-37/20 i C-601/20, WM, Sovim SA v Luxembourg Business Registers, EU:C:2022:912.
• Wyrok Wielkiej Izby ETPCz z dnia 9 marca 2023 r., nr 36345/16, w sprawie L.B. v. Węgry.
• Corte, Lorenzo Dalla. 2022. On proportionality in the data protection jurisprudence of the CJEU. International Data Privacy Law 12(4), 259–275. DOi: 10.1093/idpl/ipac014.
• Fajgielski, Paweł. 2022. Ogólne rozporządzenie o ochronie danych. Ustawa o ochronie danych osobowych. Komentarz. Warszawa: Wolters Kluwer.
• Geibel, Stefan. 2023. Datenschutz vs. Registertransparenz. Zeitschrift für das Privatrecht der Europäischen Union 20(1): 11–18. DOi: 10.9785/gpr-2022–200105.
• Mucha, Ariel. 2016. Unijny System Rejestrów Handlowych i jego implementacja do prawa polskiego po uchwaleniu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/17/UE z 13 czerwca 2012 r., Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny 78(2): 73–86. DOi: 10.14746/rpeis.2016.78.2.7.
• Mucha, Ariel i Arkadiusz Radwan. 2023. Ochrona danych osobowych w rejestrach handlowych oraz aktach rejestrowych w państwach członkowskich UE – analiza prawno-porównawcza. Raport. Warszawa: Instytut Wymiaru Sprawiedliwości.
• Norek, Emil. 2001. Krajowy Rejestr Sądowy. Warszawa: Lexis Nexis.
• Romanowski, Michał i Anna Weber. 2016. Czy członek organu spółki kapitałowej ma “prawo do bycia zapomnianym”? – uwagi na tle pytania prejudycjalnego w sprawie c-398/15 Manni,.Europejski Przegląd Sądowy 5: 37–44.
• Siems, Mathias. 2023. Privacy vs. shareholder transparency: Did the ECJ decision in WM and Sovim SA impair the global fight against money laundering? Common Market Law Review 60(4): 1137–1152.
• Stawecki, Tomasz. 2004. Rejestry przedsiębiorców w Europie. Warszawa: Oficyna Naukowa.
• Wollenschläger, Bernward. 2023. Eingeschränkte Registerkontinuität aufgrund von Änderungen der Gesellschaftsregister- und Handelsregisterverordnung. Eine kritische Analyse der Neuregelungen unter Berücksichtigung der Auswirkungen für die Praxis. Neue Zeitschrift für Gesellschaftsrecht 15: 690–694.
• Opinia Niemieckiego Stowarzyszenia Ochrony Danych e.V. (DVD), www.netzwerk-daten-schutzexpertise.de/sites/default/files/gut_2022_12_registerveroeffentlichung.pdf. Dostęp: 06.11.2023.
• Pismo RPO do Ministra Sprawiedliwości z 20.04.2023 r. (VII.501.60.2023.MK), https://bip.brpo.gov.pl/sites/default/files/2023–04/Do_MS_dane_osobowe_rejestry_publiczne_20.04.2023.pdf. Dostęp: 06.11.2023.

Identifiers

DOI

10.25167/osap.5295

Biblioteka Nauki

58906191