Od intrygi i spisku do zagrożeń hybrydowych. Nowe kompetencje i edukacja medialna w cyberkulturze 3.0

• Authors: Agnieszka Ogonowska

Abstracts

EN

The purpose of the article is to show the relationship between intrigue and conspiracy and the dominant medium and the competences of its users. This issue is presented in two perspectives: diachronic and functional with the category of key competences taken into account. These perspectives co-create the so-called social history and media theories. They make it possible to understand the role of universal and transhistoric motivations of schemers and conspirators in the development of communication media up to modern times marked by hybrid threats. The possibility of using these unconventional means in military operations and social surveillance is the result of the dynamic development of new networked, interactive and mobile technologies. This development, in turn, requires from the citizens of planetary society an acquiring of new, increasingly complex competences.

PL

Celem artykułu jest ukazanie relacji między intrygą i spiskiem a medium dominującym i kompetencjami jego użytkowników. Problematyka ta została ukazana w perspektywach: diachronicznej oraz funkcjonalnej, z uwzględnieniem kategorii kompetencji kluczowych. Perspektywy te współtworzą tak zwaną społeczną historię i teorię mediów. Pozwalają one zrozumieć rolę uniwersalnych i transhistorycznych motywacji intrygantów i spiskowców w rozwoju mediów komunikacji aż do czasów współczesnych naznaczonych zagrożeniami hybrydowymi. Możliwość użycia tych niekonwencjonalnych środków w operacjach militarnych oraz inwigilacji społecznej jest pokłosiem dynamicznego rozwoju nowych sieciowych, interaktywnych i mobilnych technologii. Rozwój ten wymaga z kolei od obywateli społeczeństwa planetarnego nabywania nowych, coraz to bardziej złożonych kompetencji.

Keywords

EN

intrigue; conspiracy; (post)truth; hybrid threats; key competences; cyberculture 3.0

PL

intryga; spisek; (post)prawda; zagrożenia hybrydowe; kompetencje kluczowe; cyberkultura 3.0

• Publisher: Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
• Journal: Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Cultura
• Year: 2022
• Volume: 14
• Issue: 1
• Pages: 7-22

Dates

published

2022

Contributors

author

Agnieszka Ogonowska

• Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie

References

• „Archiwista cyfrowy” i infobroker. Kształcenie, sylwetka, wyzwania. 2016. Dorota Drzewiecka, Bartosz Drzewiecki (red.). Kraków.
• Arendt Hannah. 2021. Korzenie totalitaryzmu. Daniel Grinberg, Mariola Szawiel (przeł.). Warszawa.
• Bard Aleksander, Söderqvist Jan. 2006. Netokracja. Nowa elita władzy i życie po kapitalizmie. Piotr Cypryański (przeł.). Kraków.
• Baudrillard J. 2006. W cieniu milczącej większości. Sławomir Królak (przeł.). Warszawa.
• Briggs Asa, Burke Peter. 2015. Społeczna historia mediów: od Gutenberga do Internetu. Jakub Jedliński (przeł.). Warszawa.
• Butler Judith. 2010. Walczące słowa. Mowa nienawiści i polityka performatywu. Adam Ostolski (przeł.). Warszawa.
• Keyes Ralph. 2004. The Post-Truth Area. New York.
• Kulturowa teoria literatury. Główne pojęcia i problemy. 2012. Michał Paweł Markowski, Ryszard Nycz (red.). Kraków.
• Mały leksykon postprawdy. Fake news. 2018. Piotr Drzewiecki, Barbara Głębicka-Giza (red.). Warszawa.
• Noelle-Neumann Elisabeth. (2004). Spirala milczenia. Opinia publiczna – nasza skóra społeczna. Joanna Gilewicz (przeł.). Poznań.
• Ogonowska Agnieszka. 2004. Przemoc ikoniczna. Zarys wykładu. Kraków.
• Ogonowska Agnieszka. 2007. Między reprezentacją a symulacją. Szkice z socjologii mediów, Kraków.
• Ogonowska Agnieszka. 2010a. „Mock – documentary” i „faction genre”: wyzwanie dla kina dokumentalnego i paratekstualne gry z widzem. W: Kino po kinie. Film w kulturze uczestnictwa. Andrzej Gwóźdż (red.). Warszawa. 269–292.
• Ogonowska Agnieszka. 2010b. Polityka (re)prezentacji. Studia i szkice o kulturze medialnej. Kraków.
• Ogonowska Agnieszka. 2015a. „Kompetencje medialne i informacyjne: wybrane modelowe ujęcia i koncepcje”. Zeszyty Prasoznawcze” t. 58, nr 1(221). 72–88.
• Ogonowska Agnieszka. 2015b. Komunikacja i porozumienie. Sztuka bycia razem, tworzenia więzi i rozwiązywania konfliktów. Kraków.
• Piontek Dorota. 2011. Komunikowanie polityczne i kultura popularna. Tabloidyzacja informacji o polityce. Poznań.
• Pipes Daniel. 1998. Potęga spisku. Wpływ paranoicznego myślenia na dzieje ludzkości. Sławomir Kędzierski (przeł.). Warszawa.
• Pratkanis Anthony, Aronson Elliot. 2014. Wiek propagandy: używanie i nadużywanie perswazji na co dzień. Józef Radzicki, Marcin Szuster (przeł.). Warszawa.
• Storytelling and Ethics: Literature, Visual Arts and the Power of Narrative. 2017. Hanna Meretoja, Colin Davis (red.). London.
• „Studia de Cultura” 2020, 12(2): Media i komunikacja. Między „archeologią” a współczesnością. Agnieszka Ogonowska (red.).
• Tabloidyzacja języka i kultury. 2010. Irena Kamińska-Szmaj, Tomasz Piekot, Marcin Poprawa (red.). Wrocław.
• Prawda według Wikipedii, film dokumentalny. 2008. IJsbrand van Veelen (reż.).
• Assessment of the Code of Practice on Disinformation – Achievements and areas for further improvement (europa.eu). (dostęp: 21.05.2021).
• Disinformation and Propaganda – Impact on the Functioning of the Rule of Law in the EU and its Member States / Dezinformacja i propaganda – wpływ na funkcjonowanie państwa prawa w UE i jej państwach członkowskich (europa.eu). (dostęp: 21.05.2021).
• NATO – Topic: NATO’s Response to Hybrid Threats. (dostęp: 22.05.2021).
• Ocena unijnego Kodeksu postępowania w zakresie zwalczania dezinformacji – Cyberpolicy NASK. (dostęp: 21.05.2021).
• Zalecenie Rady z dnia 22 maja 2018 roku w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie, Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 189/2, 4.06.2018, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32018H0604(01)&from=EN. (dostęp: 28.11.2019).
• Zwalczanie dezinformacji w Internecie: podejście europejskie – Cyberpolicy NASK, PDF, europa.eu. (dostęp: 21.05.2021).

Identifiers

DOI

10.24917/20837275.14.1.1

Biblioteka Nauki

2056904