Pomoc wychowawczo-pastoralna świadczona więźniom w oparciu o koncepcję salutogenetyczną Aarona Antonovsky’ego

• Authors: Zbigniew Kulesz , Kathrin Maier , Jarosław Michalski

Title variants

EN

Educational and pastoral assistance to prisoners based on Aaron Antonovsky’s salutogenic theory

Abstracts

EN

The paper deals with a new method of assistance for prisoners based on the salutogenetic concept of Aaron Antonovsky. Specific components of the author of the sense of coherence theory proposal were analyzed in order to find their application in the generally accepted social rehabilitation, with particular emphasis on the role of the priest’s pastoral care and educational work. The research focused on identifying the goals of prisoner ministry, the specifics of the environment of seclusion and the concept of salutogenesis. Based on the results obtained, new remedial strategies were proposed.

PL

W publikacji opisano nowe perspektywy pomocy osobom odbywającym karę pozbawienia wolności w oparciu o koncepcję salutogenetyczną Aarona Antonovsky’ego. Analizie poddane zostały poszczególne elementy wymienione przez autora konstruktu poczucia koherencji, które mogą znaleźć zastosowanie w szeroko pojętej resocjalizacji, ze szczególnym podkreśleniem roli duszpasterstwa więziennego oraz pracy wychowawczej. Badania skupiły się na określeniu celów duszpasterstwa więziennego, specyfiki środowiska odosobnienia oraz koncepcji salutogenezy. Na podstawie otrzymanych wyników zaproponowane zostały nowe strategie naprawcze.

Keywords

PL

duszpasterstwo więzienne; zdrowie psychiczne; poczucie koherencji; religijność; wychowanie

EN

prison pastoral care; mental health; sense of coherence; religiosity; education

• Publisher: Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
• Journal: Forum Pedagogiczne
• Year: 2022
• Volume: 12
• Issue: 2
• Pages: 301-319

Dates

published

2022

Contributors

author

Zbigniew Kulesz

author

Kathrin Maier

author

Jarosław Michalski

References

• Antonovsky A. (1979). Health, stress and coping. San Francisco: Jossey-Bass.
• Antonovsky A. (1995). Rozwikłanie tajemnicy zdrowia: Jak radzić sobie ze stresem i nie zachorować? Warszawa: Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie.
• Antonovsky A. (1997). Poczucie koherencji jako determinanta zdrowia. W: Heszen-Niejodek I., Sęk H. (red.). Psychologia zdrowia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 206–231.
• Bałandynowicz A. (2019). Probacja. Resocjalizacja z udziałem społeczeństwa. Konteksty antropologiczno-filozoficzne. Warszawa: Wolters Kluwer.
• Bowlby J. (2022). Przywiązanie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
• Chlewiński Z. (1982) Wprowadzenie do psychologii religii. W: Chlewiński Z. (red.). Psychologia religii. Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, s. 11–59.
• Czaplicki J. (2004). Potrzeba odnowy duszpasterstwa. „Studia Teologiczne”, nr 22, s. 71–99.
• Grzymała-Moszczyńska H. (1991). Psychologia religii. Wybrane zagadnienia. Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos.
• Heszen I. (2013). Psychologia stresu. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
• Holmes T.H., Rahe R.H. (1967). The Social Readjustment Rating Scale. „Journal of Psychosomatic Research”, nr 11, s. 213–218.
• Idan A., Eriksson O., Al-Yagon M. (2017). The salutogenic model: the role of generalized resistance resources. W: The handbook of salutogenesis. Mittelmark MB, Sagy S., Eriksson M. i in. (red.). Cham: Springer.
• Jakubowska L. (2018). Duszpasterstwo w zakładach penitencjarnych – czy osoby pozbawione wolności potrzebują religii. „Warszawskie Studia Pastoralne”, nr 1(38), s. 7–20.
• James R.K., Gilliland B.E. (2009). Strategie interwenci kryzysowej. Warszawa: Parpamedia Wydawnictwo Edukacyjne.
• Jaworski R. (1989). Psychologiczne korelaty religijności personalnej. Lublin: Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
• Kamiński R. (1998). Wprowadzenie. W: Duszpasterstwo specjalne. Kamiński R., Drożdż B. (red.). Lublin: Instytut Teologii Pastoralnej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, s. 13–19.
• Kowalska-Ehrlich B. (1993). System instrukcji profilaktyczno-resocjalizacyjnych. W: Polska myśl resocjalizacyjna. Wybór tekstów. Sawicka K. (red.). Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
• Kuczkowski S. (1998). Psychologia religii. Kraków: WAM.
• Kulesz Z. (2021). Wskazania pastoralno-edukacyjne dotyczące małżeństw i rodzin w dokumentach Kościoła w Polsce w latach 1989–1999. Impulsy nauczania kardynała Stefana Wyszyńskiego. „Forum Pedagogiczne”, nr 11, s. 49–59.
• Maier K., Surzykiewicz J. (2019). Hoffnung und Spiritualität als vernachlässigte Ressourcen. Göttingen: SAR.
• Miszewski K., Miałkowska-Kozaryna M. (2020). Dyskusja wokół problemu prizonizacji na kanwie badań własnych. „Resocjalizacja Polska”, nr 19, s. 319–335.
• Niewiadomska I. (2010). Zasoby adaptacyjne osób opuszczających zakłady karne. W: Skazani na wykluczenie? Zasoby adaptacyjne osób zagrożonych marginalizacją społeczną. Kalinowski M., Niewiadomska I. (red.). Lublin: Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, s. 357–383.
• Niewiadomska I., Chwaszcz J. (2010). Jak skutecznie zapobiegać karierze przestępczej? Lublin [b.n.w].
• Nikołajew J. (2009). Specyfika duszpasterstwa więziennego w Polsce. Prezentacja badań własnych. „Teologia w Polsce”, nr 3, s. 153–163.
• Niparko R. (1985). Duszpasterstwo. W: Encyklopedia katolicka. Łukaszyk R., Bieńkowski L., Gryglewicz F. (red.). T. IV. Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, s. 390–391.
• Pearlin L., Schooler C. (1979). The structure of coping. „Journal of Health and Social Behavior”, nr 19, s. 2–21.
• Pierzchała K. (2016). Stygmatyzacja i destygmatyzacja więźniów. Zarys analityczno-syntetyczny zagadnienia. „Krakowskie Studia Małopolskie”, nr 21, s. 199–214.
• Pol J.D. (2001). Możliwości wolontariatu w aresztach i zakładach karnych. W: Roczniki Naukowe Caritas. Kamiński T., Czarnocki A., Pol J.D. (red.). Warszawa: Fundacja Pro Caritate.
• Pol J.D. (2004). „Bractwo Więzienne” w Polsce jako forma działania wolontariatu wśród więźniów. „Przegląd Więziennictwa Polskiego”, nr 43.
• Pol J.D. (2017). Duszpasterstwo więzienne w Polsce w perspektywie 25 lat doświadczeń pastoralno-resocjalizacyjnych. „Przegląd Więziennictwa Polskiego”, nr 96, s. 103–128.
• Psychologia zdrowia (2012). Heszen I., Sęk H. (red.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
• Reber A. S. (2002). Słownik psychologii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
• Sikorski J. (1998). Duszpasterstwo więzienne. W: Duszpasterstwo specjalne. Kamiński R., Drożdż B. (red.). Lublin: Instytut Teologii Pastoralnej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, s. 311–331.
• Skrzypczak J. (1997). Typ religijności więźniów a ich postawy moralne i poczucie winy. „Przegląd Więziennictwa Polskiego”, nr 16–17, s. 68–81.
• Terelak F. (2008). Człowiek i stres Człowiek i stres. Koncepcje–źródła–reakcje–radzenie sobie–modyfikatory. Bydgoszcz–Warszawa: Oficyna Wydawnicza Branta.
• Tomaszewski T. (1982). Człowiek i otoczenie. W: Psychologia. Tomaszewski T. (red.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 13–36.
• Tyberski K. (2007). Posługa duszpasterska w ZK w Iławie. W: Duszpasterstwo więzienne w pracy penitencjarnej. Świtka J., Kuć M. (red.). Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, s. 218–225.
• Tyszkowa M. (1997). Odporność psychiczna. W: Encyklopedia pedagogiczna. Pomykało W. (red.). Warszawa: Fundacja Innowacja, s. 475–478.
• Wolińska M., Michalski J. (2022). Poczucie sensu życia w procesie adaptacji do wolności. Studium antropologiczno-pedagogiczne. Płock: Wydawnictwo Naukowe Mazowieckiej Uczelni Publicznej w Płocku.
• Zarzycka B., Tychmanowicz A. (2015). Wiara i siła. Religijność w procesach koherencji. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
• Zasępa E. (2002). Personalny wymiar religijności a poczucie koherencji i poczucie bezpieczeństwa. „Studia Psychologica”, nr 53, s. 67.
• Zdrowie–stres–zasoby (2001). Sęk H., Pasikowski T. (red.). Poznań: Wydawnictwo Fundacji Humaniora.

Identifiers

DOI

10.21697/fp.2022.2.23

Biblioteka Nauki

40419339