Socjodemograficzne zróżnicowanie preferencji aksjologicznych wychowanków placówek resocjalizacyjnych i uczniów szkół publicznych

• Authors: Hubert Kupiec

Title variants

EN

Sociodemographic defferentiation of axiological preferences of pupils of resocialisation facilities and pupils of state schools

• Languages of publication: PL

Abstracts

PL

Prowadzenie badań nad światem wartości młodego pokolenia uzasadnione jest ich funkcją w motywacyjno-regulacyjnej strukturze osobowości oraz znaczeniem w określaniu własnej tożsamości przez człowieka, zwłaszcza kiedy współczesna cywilizacja nasycona jest coraz częściej wieloma zagrożeniami aksjologicznymi, które stanowią istotny katalizator procesu demoralizacji. Celem przeprowadzonych badań ankietowych z zastosowaniem kwestionariusza SWS (Skali Wartości Schelerowskich) było rozpoznanie wartości preferowanych przez młodzież w wieku od 14 do 19 lat przebywającej w izolacji (286 wychowanków placówek resocjalizacyjnych) oraz uczęszczającej do szkół w warunkach wolnościowych (410 uczniów). Uzyskane wyniki ujawniły, że hierarchia wartości obu porównywanych grup różni się pod względem preferencji niektórych kategorii, ale obie odbiegają znacznie od uzasadnionej przez Maxa Schelera jako idealna. Stwierdzono również, że orientacja aksjologiczna dorastającej młodzieży bardziej zróżnicowana jest ze względu na płeć niż wiek oraz długość pobytu w placówce resocjalizacyjnej.

EN

Research of the world of values of the young generation are justified by their motivational – regulatory function in the structure of personality and their importance in defining the self-identity of man, especially since modern civilization carries axiological risks which are the catalyst of the process of demoralization. The article contains research on Max Scheler’s value’s conception which were conducted in an adolescent sample (286 juveniles from detention centers and 410 pupils from public school). The results show that adolescent’s hierarchy differs from the ideal hierarchy proposed by Max Scheler, although there are differences in the assessment of individual axiological categories between the two compared groups. The significant differentiating factor is also sex, but age and length of stay in detention center are not significant predictors.

Keywords

PL

wartości; dorastająca młodzież; resocjalizacja nieletnich; wartości; dorastająca młodzież; resocjalizacja nieletnich

EN

value; adolescents; social rehabilitation of juveniles

• Publisher: Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
• Journal: Forum Pedagogiczne
• Year: 2017
• Volume: 7
• Issue: 1
• Pages: 61-76

Dates

published

2017-04-04

Contributors

author

Hubert Kupiec

References

• Berzonsky M. D. (2011). A social-cognitive perspective on identity construction. W: Schwartz S. J., Luyckx K., Vignoles V. L. (red.). Handbook of identity theory and research. New York: Springer.
• Brezinka W. (2004). Wychowanie i pedagogika w dobie przemian kulturowych. Kraków: Wydawnictwo „WAM”.
• Brugman D., Aleva A. E. (2004). Developmental delay or regression in moral reasoning by juvenile delinquents. „Journal of Moral Education”, vol. 33, nr 3, s. 321–338.
• Brzeziński J. (1996). Metodologia badań psychologicznych. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN.
• Brzozowski P. (1992). Hierarchia wartości Maxa Schelera. Teoria a fakty empiryczne. „Przegląd Psychologiczny”, t. 35, s. 329–338.
• Brzozowski P. (1995). Skala Wartości Schelerowskich – SWS. Warszawa: Wydawnictwo PTP.
• Brzozowski P. (2005). Uniwersalna hierarchia wartości – fakt czy fikcja? „Przegląd Psychologiczny”, t. 48, nr 3, s. 261–276.
• Chałas K. (2003). Wychowanie ku wartościom. Elementy teorii i praktyki. Kielce–Lublin: Wydawnictwo „Jedność”.
• Cieciuch J. (2009). Value priorities and structure in adolescence and early adulthood in 19 European countries. W: Zagórska W., Cieciuch J., Buksik D. (red.). Axiological aspects of development in youth. Warszawa: Wydawnictwo UKSW.
• Cieciuch J. (2013). Kształtowanie się systemu wartości. Od dzieciństwa do wczesnej dorosłości. Warszawa: Wydawnictwo Liberi Librii.
• Domagała-Kręcioch A. (2008). Niedostosowanie społeczne uczniów a niepowodzenia szkolne. Kraków: Wyd. Naukowe Akademii Pedagogicznej.
• Erikson E. (1968). Identity: Youth and crisis. New York: Norton.
• Furmanek W. (2013). Pedagogika wobec wyzwań współczesności. „Annales Universitas Marii Curie-Skłodowska Lublin–Polonia”, vol. XXVI, 1–2.
• Galarowicz J. (1997). W drodze do etyki wartości.
• Fenomenologiczna etyka wartości. Kraków: Wydawnictwo PAT.
• Havighurst R. J. (1981). Developmental tasks and education. New York: Longman.
• Kalinowski M., Niewiadomska I., Chwaszcz J., Augustynowicz W. (2010). Więzi społeczne zamiast więzień – wsparcie pozytywnej readaptacji osób zagrożonych wykluczeniem społecznym z powodu konfliktu z prawem. Raport z badań z rekomendacjami. Lublin.
• Kozaczuk F. (2006). Wartości i postawy nieletnich w różnych stadiach wykolejenia społecznego. Rzeszów: Wyd. Uniwersytetu Rzeszowskiego.
• Kozłowski P. (2016). Wartości, cele i plany życiowe młodzieży nieprzystosowanej społecznie. Kraków: Wyd. „Impuls”.
• Krok D. (2010). System wartości a poznawcze i społeczne wymiary religijności. „Roczniki Psychologiczne”, t. XIII, nr 2.
• Kucharewicz J., Roszkowska A., Trepka-Starosta J. (2012).
• Hierarchia wartości a uczestnictwo w podkulturze przestępczej (na przykładzie nastoletnich sprawców przestępstw), „Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria”, R. 21, nr 2 (82).
• Kupiec H. (2015). Aktywność wolnoczasowa wychowanków placówek resocjalizacyjnych, W: Resocjalizacja–Edukacja–Polityka Społeczna. Współczesne konteksty teorii i praktyki resocjalizacyjnej. Kowalski M., Knocińska A., Frąckowiak P. (red.). Środa Wlkp.
• Łobocki M. (2003). Teoria wychowania w zarysie. Kraków: Wydawnictwo „Impuls”.
• Marcia J. (1980). Identity in adolescence. W: Adelson J. (red.). Handbook of adolescence psychology. New York: Wiley and Sons.
• Mariański J. (2014). Wiara i wierzenia Polaków w niestabilnej nowoczesności. Analiza socjologiczna. Lublin: Wydawnictwo KUL.
• Meyer M. (2003). Hierarchie wartości jako wyznacznik zachowań sprzecznych z prawem. Polsko-niemieckie studium porównawcze. Kraków: Wydawnictwo „Impuls”.
• Niewiadomska I., Chwaszcz J. (2010). Jak skutecznie zapobiegać karierze przestępczej. Lublin: Wydawnictwo KUL.
• Oleś P. (1983). System klaryfikacji: założenia, zastosowanie, przegląd niektórych technik. „Roczniki filozoficzne”, t. XXXI, z. 4, s. 87–105.
• Ostrowska K. (2004). W poszukiwaniu wartości. Kraków: Wydawnictwo „Rubikon”.
• Ostrowska K. (2008). Psychologia resocjalizacyjna. Warszawa, Wydawnictwo „Fraszka Edukacyjna”.
• Olbracht K. (2012). Wychowanie do wartości – w centrum aksjologicznych dylematów współczesnej edukacji. „Pedagogia Christiana”, nr 1/29.
• Scharf P., Hickey J. E., Moriarty T. (1973). Moral conflict and change in correctional setting. „Personnel and Guidance Journal”, vol. 51, nr 9, s. 660–663.
• Sroczyńska M. (2015). Wartości religijne i orientacje rytualne współczesnej młodzieży w refleksji socjologiczne. „Konteksty Społeczne”, t. 3, nr 1 (5), s. 55–71.
• Tarry H., Emler N. (2007). Attitudes, values and moral reasoning as predictors of delinquency. „British Journal of Developmental Psychology”, nr 25, s. 169–183.
• Tischner J. (2000). Myślenie według wartości. Kraków: Wydawnictwo „Znak”.
• Wędzińska M. (2013). Człowiek na drodze do wartości. Myśl etyczna Maxa Schelera – implikacje pedagogiczne. „Przegląd Pedagogiczny”, nr 1, s. 31–43.

Identifiers

DOI

10.21697/fp.2017.1.06