Sociological Research in Pastoral Theology. Objectives and Execution

• Authors: Dominik Kiełb

Title variants

PL

Badania socjologiczne w teologii pastoralnej. Cele i realizacja

Abstracts

PL

W niniejszym artykule ukazano znaczenie badań socjologicznych w teologii pastoralnej oraz wskazano na główne uwarunkowania ich prawidłowego prowadzenia. W pierwszym rzędzie przedstawiono paradygmaty teologii pastoralnej, czyli ramy, w których prowadzone są badania w tej dyscyplinie. Studia te przewidują określoną sekwencję działań zmierzających do rozwiązania teologicznych problemów badawczych. Jednym z etapów badawczych jest etap socjologiczny, który służy ocenie określonej rzeczywistości duszpasterskiej i stanowi punkt wyjścia dla postulatów zmierzających do jej poprawy. Następnie dokonano prezentacji metodologicznych wskazań dotyczących przygotowania i przeprowadzenia badań socjologicznych oraz analizy uzyskanych wyników. Przedmiotem analizy kolejnej części artykułu były zagadnienia takie, jak operacjonalizacja badań i konstrukcja narzędzia badawczego, techniki badawcze, dobór próby badawczej, badania pilotażowe oraz metody analizy materiału empirycznego. Znajomość metodologicznych etapów postępowania naukowego wykorzystującego metody socjologiczne wydaje się niezbędna dla pastoralistów i katechetyków prowadzących badania empiryczne.

EN

The interdisciplinarity of scientific discourse is a common phenomenon in modern times. What is more, it is postulated that analyses conducted as part of theological research should take into account the achievements of other fields of knowledge and use the research methods and techniques they have developed. This is primarily because theology, and especially pastoral theology, must refer to other sciences, especially sociology, to solve certain research problems. Using sociological methods and techniques primarily requires diagnosing the current pastoral situation. With these methods, first credible conclusions and then realistic postulates can be formulated. The formulated postulates have a real value as they are based on confronting and verifying models, content, methods and forms used. The goal of this article is to present the main paradigms in the field of theology that require sociological research and then detailed sociological methods and techniques used in pastoral research. A specialist, technical knowledge of sociological measurements and praxeological interpretation of empirical data will be presented concerning the latter issue. Many studies in the field of pastoral theology require detailed sociological knowledge to create a research tool, select a research sample, perform research, and interpret its results.

Keywords

EN

pastoral theology; pastoral theology paradigms; research methods; research techniques; sociology of religion; interdisciplinarity

PL

teologia pastoralna; paradygmaty teologii pastoralnej; metody badawcze; techniki badawcze; socjologia religii; interdyscyplinarność

• Publisher: Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II. Towarzystwo Naukowe KUL
• Journal: Roczniki Teologiczne
• Year: 2023
• Volume: 70
• Issue: 3
• Pages: 9-32

Dates

published

2023

Contributors

author

Dominik Kiełb

• John Paul II Catholic University of Lublin

• https://orcid.org/0000000220380579

References

• Apanowicz, Jerzy. Metodologiczne elementy procesu poznania naukowego w teorii organizacji i zarządzania. Gdynia: Wydawnictwo Bernardinum, 2000.
• Babbie, Earl. Badania Społeczne w Praktyce. Warszawa: Wydawnictwo naukowe PWN, 2005.
• Babiński, Grzegorz. „Etapy procesu badawczego.” In Wybrane zagadnienia z metodologii socjologicznych badań empirycznych, edited by Marian Malikowski, Marian Niezgoda, 19–63. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 1980.
• Ballano, Vivencio. “Catholic Social Teaching, Theology, and Sociology: Exploring the Common Ground.” Religions 10(2019): 557.
• Ballano, Vivencio. “The Social Sciences, Pastoral Theology, and Pastoral Work: Understanding the Underutilization of Sociology in Catholic Pastoral Ministry.” Open Theology 6(2020): 531–546.
• Ballard, Paul. “The Impact of Sociology on Practical Theology.” British Journal of Theological Education 3(1990): 18–30.
• Bonhoeffer, Dietrich. “Sanctorum Communio: A Theological Study of the Sociology of the Church.” In Dietrich Bonhoeffer Works, vol. 1, edited by Clifford J. Green, Joachim Von Soosten, Reinhard Kraus, Nancy Lukens. Minneapolis: Fortress Press, 1998.
• Bullivant, Stephen. Europejska młodzież i religia. Wyniki Europejskiego Sondażu Społecznego 2014-2016. London: Benedict XVI Centre for Religion and Society, 2018.
• Cardijn, Josef. Was ist Christliche Arbeiter-Jugend C.A.J.-J.O.C.? Ludwigshafen am Rhein: HRSG vom Gebietssekretariat, 1947.
• Ceriani, Grazioso. Introduzione alla teologia pastorale. Roma: Pontificio Istituto Pastorale, 1961.
• Creswell, W. John. “Revisiting Mixed Methods and Advancing Scientific Practices.” In The Oxford Handbook of Multimethod and Mixed Methods Research Inquiry, edited by Sharlene N. Hesse-Biber, Burke R. Johnson. Oxford: Oxford University Press, 2015.
• Czarnik, Szymon. “ Metody badań socjologicznych.” In Metodologia nauk społecznych i humanistycznych, edited by Marek Jakubiec, Piotr Urbańczyk, vol. 1, 6–13. Kraków: Copernicus College, 2020.
• Franciszek. Veritatis gaudium. Vatican City: Libreria Editrice Vaticana, 2017.
• Froehle, Bryan. “Catholic Pastoral Sociology in the United States since Vatican II. Making a Path by Walking.” US Catholic Historian 25(2007): 85–116.
• Hughes, Philip. “Theology and Social Sciences in Ministry Research.” Journal of Contemporary Ministry 3(2017): 37–57.
• Institute for Advanced Studies. European Social Survey European Research Infrastructure ESS ERIC 2022. London: ESS, 2022.
• Jabkowski, Piotr. Reprezentatywność badań reprezentatywnych. Analiza wybranych problemów metodologicznych oraz praktycznych w paradygmacie całkowitego błędu pomiaru. Poznań: Wydawnictwo naukowe UAM, 2015.
• John Paul II. Familiaris consortio. Vatican City: Libreria Editrice Vaticana, 1981.
• John XXIII. Mater et magistra. Vatican City: Libreria Editrice Vaticana, 1961.
• Kamiński, Ryszard. “Metoda teologii pastoralnej.” Roczniki Teologiczno-Kanoniczne 6(1990): 92–97.
• Kamiński, Ryszard. “Metody teologii pastoralnej.” Teologia pastoralna, edited by Ryszard Kamiński, 24–26. Lublin: Wydawnictwo Alta 2, 2000.
• Kamiński, Ryszard. “Normatywny i praktyczny wymiar refleksji teologicznopastoralnej.” Roczniki Pastoralno-Katechetyczne 3(2011): 321–332.
• Kamiński, Ryszard. Przynależność do parafii katolickiej. Studium pastoralne. Lublin: RW KUL, 1987.
• Klostermann, Ferdinand. Die pastoralen Dienste heute, Priester und Laien im pastoralen Dienst. Situation und Bewältigung. Linz-Passau: Veritas-Verlag, 1980.
• Laumer, August. Pastoraltheologie. Eine Einführung in ihre Grundlagen. Pastoral Theology. An Introduction to its Basics. Regensburg: Verlag-Pustet, 2015.
• Łobocki, Marian. Metody badań pedagogicznych. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1982.
• Majka, Józef. Metodologia nauk teologicznych. Wrocław: TUM, 1995.
• Manfreda, Lozar, Michael Bosnjak, Jernej Berzelak, Hein Haas, and Vasja Vehovar. “Web Surveys versus Other Survey Modes: A Meta-Analysis Comparing Response Rates.” International Journal of Market Research 1(2008): 15–16.
• Merecki, Jarosław. „Interdyscyplinarność teologii.” Wrocławski Przegląd Teologiczny 26(2018): 165–176.
• Midali, Mario, Teologia pastorale o pratica: camino storico di una riflessione fondante e scientifica. Roma: Libreria Ateneo Salesiano, 1991.
• Mierzwiński, Bronisław. “Teologia pastoralna czy teologia praktyczna. Spór o nazwę czy o koncepcję?” Ateneum kapłańskie 144(2005): 230–231.
• Moran, Joe. Interdisciplinarity. London–New York: Routledge, 2002.
• Muller, Josef. Pastoraltheologie. Ein Handbuch fur Studium und Seelsorge. Graz–Wien–Koln: Verlag-Styria, 1993.
• Nawojczyk, Maria. Przewodnik po statystyce dla socjologów. Kraków: Wydawnictwo SPSS Polska, 2002.
• Nowak, Stefan. Metodologia badań społecznych. Warszawa: Wydawnictwo naukowe PWN, 2007.
• Pamuła, Stanisław. “Ceriani Grazioso.” In Leksykon teologii pastoralnej, edited by Ryszard Kamiński, Wiesław Przygoda, Marek Fiałkowski, 124–125. Lublin: TN KUL, 2006.
• Pilch, Tadeusz. Zasady badań pedagogicznych. Warszawa: Wydawnictwo Żak, 1995.
• Piwowarski, Władysław. “Eklezjologiczna koncepcja teologii pastoralnej.” In Franciszek Blachnicki. Teologia pastoralna ogólna. Pisma pastoralne, edited by Marek Marczewski, Kazimierz Misiaszek, Roman Murawski, 121–122. Warszawa: Wydawnictwo Salezjańskie, 2013.
• Przygoda, Wiesław. “Paradygmaty metodologiczne współczesnej teologii pastoralnej.” Teologia Praktyczna 10(2009): 31–44.
• Rahner, Karl. Pastoral theology. London: Burns & Oates, 1966.
• Rahner, Karl, and Schuster, Heinz. Pastoral theology: the pastoral mission of the church. New York: N.Y. Paulist Press, 1965.
• Rahner, Karl. Sendung und Gnade: Beiträge zur Pastoraltheologie. Innsbruck: Tyrolia-Verlag, 1966.
• Ritter, Raimund. Religionssoziologie zur Seelsorge. Einführung in die Pastoralsoziologie. Limburg: Lahn-Verlag, 1968.
• Strzelczyk, Grzegorz. “Potrzeba interdyscyplinarności w polskiej teologii. Uwagi metodologiczne.” Teologia w Polsce 2(2008): 257–265.
• Swinton, John, Harriet Mowat. Practical Theology and Qualitative Research. London: SCM Press, 2016.
• Sztumski, Janusz. Wstęp do metod i technik badań społecznych. Katowice: Wydawnictwo naukowe Śląsk, 1999.
• Szymczak, Wioletta. “Interdisciplinarity in Pastoral Theology. An Example of Socio-Theological Research.” Verbum Vitae 38(2020): 503–527.
• Vatican II. Pastoral Constitution on the Church in the Modern World Gaudium et spes. Vatican City: Libreria Editrice Vaticana, 1965.
• Wheeldon, Jeff. “Theology and Sociology, Sociology as Theology.” Journal of Sociology and Christianity 6(2016): 6–23.
• Wielebski, Tomasz, and Mateusz J. Tutak. “Diagnoza i prognoza jako narzędzie dialogu teologii pastoralnej z socjologią na przykładzie świętowania niedzieli i starzenia się społeczeństwa w Polsce.” Teologia Praktyczna 11(2010): 27–50.
• Wielebski, Tomasz, and Mateusz J. Tutak. “Meandry interdyscyplinarności teologii pastoralnej. Przyczynek do dyskusji.” Teologia Praktyczna 17(2016): 25–46.

Identifiers

DOI

10.18290/rt2023.15

Biblioteka Nauki

55995034