Wkład Zbigniewa Jordana w podtrzymywanie kontaktów polskiej filozofii emigracyjnej z filozofią krajową

• Authors: Stefan Konstańczak

Title variants

EN

Zbigniew Jordan’s Contribution to Supporting Contacts Between Polish Émigré Philosophy and Philosophy Developed in Poland

Abstracts

EN

The author presents little-known facts from the history of Polish science proving that representatives of Polish post-war emigration had a very good understanding of the situation of science in Poland. In philosophy, this situation was exemplified by the contacts of Zbigniew Jordan (1911–1977) with representatives of philosophy active in Poland. For many years, Jordan maintained regular contacts with approx. forty people belonging to the elite of Polish post-war philosophy and sociology. His friends and correspondents included, among others, Jan Łukasiewicz, Rev. Józef Pastuszka, Tadeusz Czeżowski, Maria and Stanisław Ossowski, Tadeusz and Janina Kotarbińscy, Adam Schaff, Leszek Kołakowski, Jan Szczepański, Andrzej Grzegorczyk, as well as Polish emigrants employed at Western universities. Owing to these contacts, he was able to achieve two goals at once. First of all, he popularized the achievements of Polish science worthy of commemoration, thanks to which his efforts ensured a close relationship between national and world science. Secondly, he ensured the historical continuity of Polish science, which was not interrupted even by the introduction of communist orders in the country, that boiled down to an attempt at rejecting the entire previous tradition. The author is of the opinion that science is the most important part of culture and for this reason Jordan's achievements should be popularized throughout the scientific community in Poland, as an example to be followed by its young adepts focusing exclusively on careers in foreign scientific institutions.

PL

Autor prezentuje mało znane fakty z historii polskiej nauki świadczące o tym, że przedstawiciele polskiej emigracji powojennej mieli bardzo dobre rozeznanie o sytuacji w nauce krajowej. W filozofii przykładem tego były kontakty Zbigniewa Jordana (1911–1977) z przedstawicielami filozofii pracującymi w kraju. Jordan przez wiele lat utrzymywał systematyczne kontakty z około czterdziestoma osobami, stanowiącymi elitę polskiej powojennej filozofii i socjologii. Do grona jego znajomych i korespondentów należeli m.in. Jan Łukasiewicz, ks. Józef Pastuszka, Tadeusz Czeżowski, Maria i Stanisław Ossowscy, Tadeusz i Janina Kotarbińscy, Adam Schaff, Leszek Kołakowski, Jan Szczepański, Andrzej Grzegorczyk, a także przedstawiciele polskiej emigracji pracujący na uczelniach zachodnich. Dzięki tym kontaktom potrafił zrealizować naraz dwa cele. Po pierwsze, popularyzował godne upamiętnienia osiągnięcia nauki polskiej, dzięki czemu jego starania zapewniały ścisły związek między nauką krajową a światową. Po drugie, zapewniał historyczna ciągłość nauki polskiej, której nie przerwało nawet wprowadzenie komunistycznych porządków w kraju, które sprowadzały się do próby odrzucenia całej dotychczasowej tradycji. Autor stoi na stanowisku, że nauka stanowi najważniejszą część kultury i z tej racji dokonania Jordana powinny zostać spopularyzowane w całym środowisku nauki w Polsce jako przykład, którym winni kierować się jej młodzi adepci, koncentrujący się wyłącznie na karierze w zagranicznych instytucjach naukowych. 

Keywords

EN

Zbigniew Jordan; Polish philosophical tradition; popularization of national philosophy in the world

PL

Zbigniew Jordan; polskie tradycje filozoficzne; popularyzacja krajowej filozofia i socjologia na świecie

• Publisher: Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II. Towarzystwo Naukowe KUL
• Journal: Roczniki Filozoficzne
• Year: 2023
• Volume: 71
• Issue: 3
• Pages: 93-113

Dates

published

2023

Contributors

author

Stefan Konstańczak

• University of Zielona Góra

• https://orcid.org/0000000189111257

References

• Bocheński, Józef, OP. 1996.Wspomnienia. Kraków: Wydawnictwo Philed.
• Czeżowski, Tadeusz. 1937–1977. Korespondencja ze Zbigniewem Jordanem. Toruń, Archiwum UMK – sygn. 309/80/VII/168.
• Felsztyn, Tadeusz. 1960. „List do redakcji”. Kultura 10: 159–160.
• Giedroyć, Jerzy. 1948–1971. Korespondencja ze Zbigniewem Jordanem, t. 1–3. Paryż, Archiwum Instytutu Literackiego „Kultura” w Paryżu.
• Jordan, Zbigniew. 1945. „The Development of Mathematical Logic and of Logical Positivism in Poland Between the Two Wars”. Polish Science and Learning, vol. 6: 1–47. Praca ta w wersji poprawionej została przedrukowana także w antologii: Storrs McCall (red). 1967. Polish Logic 1920–1939, 246–397. Oxford: Clarendon Press.
• Jordan, Zbigniew. 1956. „Jan Łukasiewicz”. Kultura nr 5: 145–149.
• Jordan, Zbigniew. 1956a. „Moralność mieszczańska”. Kultura nr 12: 137–145.
• Jordan, Zbigniew. 1956b. „,O prawach historii”. Kultura nr 4: 133–141.
• Jordan, Zbigniew. 1957. „Ideologia lewicy marksistowskiej”. Kultura nr 1–2: 10–40.
• Jordan, Zbigniew. 1958. „Wrażenia z XII Międzynarodowego Kongresu Filozoficznego w Wenecji”. Ruch Filozoficzny 4: 142–144.
• Jordan, Zbigniew. 1960. „Fragmenty filozoficzne”. Kultura nr 9: 132–139.
• Jordan, Zbigniew. 1961. „O Kazimierzu Ajdukiewiczu”. Kultura nr 7–8: 181–190.
• Jordan, Zbigniew. 1961a. „The Development of Philosophy and Marxism-Leninism in Poland since the War”. Studies in Soviet Thought nr 1: 88–99.
• Jordan, Zbigniew. 1961b. „W labiryncie ideologii”. Kultura nr 6: 39–55.
• Jordan, Zbigniew. 1963. Philosophy and Ideology. The Development of Philosophy and Marxism-Leninism in Poland since the Second World War. Dordrecht: D. Reidel Publishing Company.
• Jordan, Zbigniew. 1964. „The Ideologies of Polish Youth: From Revolution to Withdrawal”. East Europe: A Monthly Review of East European Affairs nr 1: 2–11.
• Konstańczak Stefan. 2010. „Zbigniew Jordan (1911–1977) – szkic do filozoficznej biografii”. Studia z Filozofii Polskiej 5: 35–54.
• Krąpiec, Mieczysław, i Andrzej Maryniarczyk. 2010. The Lublin Philosophical School. Lublin: Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu.
• Łukasiewicz, Jan. 1951. Aristotle’s Syllogistic from the Standpoint of Modern Formal Logic. Oxford: Clarendon Press. Polski przekład: Łukasiewicz, Jan. 1988. Sylogistyka Arystotelesa z punktu widzenia współczesnej logiki formalnej, red. Jan Woleński. Tłum. Adam Chmielewski. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
• Łukasiewicz, Jan. 2013. Pamiętnik. Warszawa: Wydawnictwo Semper.
• Łukasiewicz, Sławomir. 2015. „Kontakty z krajem w korespondencji Zbigniewa Jordana i Wandy Czapskiej-Jordan z drugiej połowy lat pięćdziesiątych”. W: Powrześniowa emigracja niepodległościowa na mapie kultury nie tylko polskiej: Paryż, Londyn, Monachium, Nowy Jork, t. 2, red. Violetta Wejs-Milewska i Ewa Rogalewska, 373–398. Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku.
• Łukasiewicz, Sławomir. 2014. Partia w warunkach emigracji. Dylematy Polskiego Ruchu Wolnościowego „Niepodległość i Demokracja” (1945–1994). Lublin–Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej.
• „Nagrody pisarskie SPK”.1955. Życie nr 36: 5.
• „Nagrody pisarskie SPK z 1956 i 1957 r”.1957. Życie nr 42: 11.
• „Obrady Podsekcji Filozofii i Nauk Społecznych I Kongresu Nauki Polskiej”. 1951. Myśl Filozoficzna nr 1–2: 351–367.
• Ossowska, Maria. 1956. Korespondencja ze Zbigniewem Jordanem. Warszawa: Archiwum Połączonych Bibliotek WFiS UW, IFiS PAN i PTF – Rps 400: 125–126.
• Referat Podsekcji Filozofii i Nauk Społecznych. 1951. Seria I. Zeszyt I. Warszawa: I Kongres Nauki Polskiej.
• Roskal, Zenon E. 2011. „Jordan Antoni Zbigniew Atanazy”. W: Encyklopedia Filozofii Polskiej, t. II, red. Andrzej Maryniarczyk, 602–604. Lublin: Polskie Towarzystwo św. Tomasza z Akwinu.
• Szubka, Tadeusz. 2020. „Roman Ingarden o filozofii analitycznej”. Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria nr 4: 123–129. DOI: 10.24425/pfns.2020.135065.
• Woleński, Jan. 1985. Filozoficzna szkoła lwowsko-warszawska. Państwowe Wydawnictwo Naukowe: Warszawa.

Identifiers

DOI

10.18290/rf23713.5

Biblioteka Nauki

31232828