Pozakodeksowe okoliczności wyłączające odpowiedzialność karną za znieważenie zwłok lub grobu

• Authors: Michał Najman

Title variants

EN

Extracode Circumstances Excluding Criminal Liability for Indignity a Human Corpse or Grave

Abstracts

EN

In Polish criminal law, there are a numerous circumstances excluding the illicitness of insulting a corpse or a resting place. These are: exhumation, autopsy, use of the corpse for scientific, artistic or medical purposes, as well as failure to bury the body. The aim of the article is to familiarize the reader with the above-mentioned institutions. It is also intended to point out that issues related to human corpses are regulated in many acts of both statutory and sub-statutory rank, which causes many problems when determining the legal status of a human body after death and, consequently, forces the legislator to reflect that these issues should be contained in a single piece of legislation.

PL

W polskim prawie karnym istnieje szereg okoliczności wyłączających bezprawności znieważenia zwłok lub miejsca spoczynku zmarłego. Są to: ekshumacja, sekcja zwłok, wykorzystanie zwłok do celów naukowych, artystycznych lub medycznych, jak również niedopełnienie obowiązku pochowania. Celem artykułu jest przybliżenie czytelnikowi wyżej wskazanych instytucji. Ma on również zwrócić uwagę, iż kwestie dotyczące zwłok ludzkich uregulowane są w wielu aktach zarówno rangi ustawowej, jak i podustawowej, co nastręcza wielu problemów przy określeniu statusu prawnego ciała człowieka po jego śmierci i w konsekwencji zmusić ustawodawcę do refleksji, iż kwestie te powinny zostać ujęte w jednym akcie prawnym.

Keywords

EN

countertype; insult; corpse

PL

kontratyp; zniewaga; zwłoki

• Publisher: Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II. Towarzystwo Naukowe KUL
• Journal: Kościół i Prawo
• Year: 2023
• Volume: 12
• Issue: 1
• Pages: 213-228

Dates

published

2023

Contributors

author

Michał Najman

• University of Łódź

• https://orcid.org/0000000182078458

References

• Barcik, Jacek, i Łukasz Pilarz. 2016. „Wykorzystanie zwłok i szczątków ludzkich przez studentów do celów dydaktycznych a przestępstwo znieważenia zwłok z art. 262 § 1 k.k.” Czasopismo Prawa Karnego i Nauk Penalnych 4:87-105.
• Bojarski, Tadeusz. 1977. „Typizacja przestępstw i zasada nullum crimen sine lege (wybrane zagadnienia).” Annales UMCS, vol. XXIV, 150-52.
• Ciepły, Filip. 2015. „O kontratypie sztuki.” Prokuratura i Prawo 10:26-40.
• Dercz, Maciej, i Tomasz Rek. 214. Ustawa o działalności leczniczej. Komentarz. Lex nr 8982.
• Gardocka, Teresa. 2015. „Czy w polskim prawie karnym potrzebny jest kontratyp sztuki?” Palestra 1-2:24-30.
• Gardocki, Lech. 1990. Zagadnienia teorii kryminalizacji. Warszawa: PWN.
• Grzegorczyk, Tomasz. 2014. Kodeks postępowania karnego. Tom I. Artykuły 1-467. Komentarz. Warszawa: Wolters Kluwer.
• Haberko, Joanna. 2014a. „Komentarz do art. 5 ustawy o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów.” W Joanna Haberko, i Izabela Uhrynowska-Tyszkiewicz, Ustawa o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów. Komentarz, Lex nr 167763.
• Haberko, Joanna. 2014b. „Komentarz do art. 6 ustawy o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów.” W Joanna Haberko, i Izabela Uhrynowska-Tyszkiewicz, Ustawa o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów. Komentarz, Lex nr 167764.
• Hofmański, Piotr, i Jacek Satko. 2002. Przestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnej. Przegląd problematyki, orzecznictwo (SN 1918-2000), piśmiennictwo. Kraków: Zakamycze.
• Jankowski, Aleksander, i Andrzej Klonder, red. 2015. Cywilizacja prowincji Rzeczypospolitej szlacheckiej. Cykl. 2. Nie wszystek umrę: pamięć o zmarłych w kulturze staropolskiej. Bydgoszcz: Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
• Kozłowska-Kalisz, Patrycja. 2016. „Ustawowe znamiona czynu zabronionego.” W Prawo karne materialne. Część ogólna, red. Marek Mozgawa, 188-98. Warszawa: Wolters Kluwer.
• Kulesza, Witold. 1984. Zniesławienie i zniewaga. Ochrona czci i godności osobistej człowieka w polskim prawie karnym – zagadnienia podstawowe. Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze.
• Liszewska, Agnieszka. 2004. Współdziałanie przestępne w polskim prawie karnym. Analiza dogmatyczna. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
• Mazurkiewicz, Jacek. 2010. Non omnis moriar: ochrona dóbr osobistych zmarłego w prawie polskim. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
• Morciniec, Piotr. 2009. „Ludzkie zwłoki jako obiekt badawczy: dowolność działań czy normowanie?” Diametros 3, nr 19:78-92.
• Mozgawa, Marek. 2016. „Okoliczności wyłączające bezprawność.” W Prawo karne materialne. Część ogólna, red. Marek Mozgawa, 252-306. Warszawa: Wolters Kluwer.
• Najman, Michał. 2020. „Czym (a może kim?) jest osoba zmarła i o konieczności prawnego uregulowania statusu prawnego osób zmarłych – propozycja regulacji de lege ferenda.” Roczniki Nauk Prawnych 3:119-36.
• Najman, Michał. 2022. „O pojęciu czci w prawie karnym i granicach jej prawnokarnej ochrony.” Forum Prawnicze 5 (73):50-63.
• Paprzycki, Rafał. 2008. „Czy bluźnierca jest przestępcą? Rozważania na temat znamienia „przedmiotu czci religijnej” przestępstwa obrazy uczuć religijnych – art. 196 k.k.”. Palestra 5-6:81-90.
• Rybak, Agnieszka. 2014. „Prawnokarna ochrona godności zwłok człowieka.” Palestra 1-2: 99-105.
• Stefański, Ryszard. 2004. „Przestępstwo znieważenia zwłok, prochów ludzkich lub grobu (art. 262 k.k.).” Prokuratura i Prawo 10:19-28.
• Strauss, Jonathan. 2012. Human Remains. Human Remains: Medicine, Death, and Desire in Nineteenth-century Paris. New York: Fordham University Press.

Identifiers

DOI

10.18290/kip2023.13

Biblioteka Nauki

51589449