Uwarunkowania procesu podejmowania decyzji emerytalnych na przykładzie pracowniczych planów kapitałowych w Polsce

• Authors: Roman Garbiec

Abstracts

PL

Podejmowanie decyzji emerytalnych nierozerwalnie związane jest z regułą fakultatywności w polskim systemie ubezpieczeń społecznych. Fakultatywność w polskim systemie ubezpieczeń występuje przede wszystkim w trzecim filarze emerytalnym i tam też podejmowane są określone decyzje emerytalne, których konsekwencją jest uczestniczenie lub wystąpienie z danego programu emerytalnego. Celem niniejszego artykułu jest prezentacja jednego z fakultatywnych elementów trzeciego filaru emerytalnego w Polsce (Pracowniczych Planów Kapitałowych – PPK) w kontekście podejmowania decyzji emerytalnych. W badaniu zastosowano metodę badań ilościowych z wykorzystaniem kwestionariusza ankiety. Do realizacji pełnego badania wykorzystano dwa osobne kwestionariusze ankiety w wersji elektronicznej: jeden przeznaczony dla uczestników (pracowników), drugi skierowany do kreatorów PPK (pracodawców). Jak wykazało przeprowadzone badanie, podejmowanie decyzji emerytalnych jest procesem dynamicznym, w którym istnieją możliwości zwiększenia zainteresowania tym dobrowolnym elementem polskiego systemu emerytalnego, ale bez angażowania się w ten proces pracodawców, którzy najchętniej scedowaliby tylko na swoich pracowników finansowanie tego elementu. Taka postawa pracodawców oraz niezbyt wysoka świadomość konieczności uczestniczenia w PPK wśród pracowników niestety budzą wątpliwości co do zabezpieczenia finansowego przyszłych seniorów.

Keywords

PL

podejmowanie decyzji emerytalnych; pracodawcy (kreatorzy PPK); pracownicy (uczestnicy PPK); Pracowniczy Plan Kapitałowy; system emerytalny

• Publisher: Politechnika Częstochowska
• Journal: Zeszyty Naukowe Politechniki Częstochowskiej. Zarządzanie
• Year: 2024
• Volume: I
• Issue: 54
• Pages: 35-51

Dates

published

2024

Contributors

author

Roman Garbiec

• Politechnika Częstochowska, Wydział Zarządzania

References

• Ameriks, J., Caplin, A., & Van Soest, A. (2003). Wealth Accumulation and the Propensity to Plan. The Quarterly Journal of Economics, 118(3), 1007-1047. DOI: 10.3386/w8920
• Barr, N., & Diamond, P. (2006). The Economics of Pensions. Oxford Review of Economic Policy, 22(1), 15-39. DOI: 10.1093/oxrep/grj002
• Bednorz, L. (2022). Development of Employee Capital Plans in Poland in 2019-2022, Including Demographic Data and the Resulting Limitations. Polityka Społeczna, 18(01), 17-26. DOI: 10.5604/01.3001.0016.1389
• Bernheim, D. (1998). Financial Illiteracy, Education, and Retirement Saving. Wharton Pension Research Council Working Papers, 604, 1035.
• Blommestein, H., Janssen, P., Kortleve, N., & Yermo, K. (2009). Moving Beyond the „DB Vs DC” Debate: The Appeal of Hybrid Pension Plans. Rotman International Journal of Pension Management, 2(2), 66-76. DOI: 10.2139/ssrn.1493333
• Błaszczak, Ł. (2020). Ekonomia behawioralna w Pracowniczych Planach Kapitałowych – analiza skuteczności. Zeszyty Naukowe Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego w Zielonej Górze, 7(13), 5-14.
• Błaszczyk, B. (2020). The Capital Pillar of Poland’s Pension System: From Open Pension Funds (OFE) to Employee Capital Plans (PPK). Gospodarka Narodowa, 301(1), 9-52. DOI: 10.33119/GN/116616
• Chan, S., & Stevens, A. H. (2008). Employment and Retirement Following a Late-Career Job Loss. American Economic Review, 89(2), 211-216. DOI: 10.1257/aer.89.2.211
• Dawidowicz, D. (2020). An Initial Assessment of Employee Capital Plans. Research Papers of Wroclaw University of Economics and Business, 64, 6-17. DOI: 10.15611/pn.2020.7.01
• Dula, D., Garbiec, R., Karczewska, A., Kukowska, K., Skibiński, A., Szajt, M., Szymczyk, K., & Zawada, M. (2022). Analiza i diagnoza postrzegania PPK. Raport z badania 2022. Mentor.
• Gillion, C. (1999). The ILO and Pensions. International Labour Organization. Social Security Department.
• Gustman, A., & Steinmeier, T. (2004a). Social Security, Pensions and Retirement Behaviour within the Family. Journal of Applied Econometrics, 19(6), 723-737. DOI: 10.1002/jae.753
• Gustman, A., & Steinmeier, T. (2004b). What People Don’t Know about Their Pensions and Social Security. W: W. Gale, J. Shoven, & M. Warshawsky (Red.). Private Pensions and Public Policies (s. 57-125). Brookings Institution.
• Gustman, A., Steinmeier, T., & Tabatabai, N. (2008). Do Workers Know about Their Pensions? Comparing Workers’ and Employers’ Pension Information. W: A. Lusardi (Red.). Overcoming the Saving Slump: How to Increase the Effectiveness of Financial Education and Saving Programs (s. 1-57), University of Chicago Press. DOI: 10.7208/chicago/9780226497105.003.0003
• Holzmann, R., & Hinz, R. (2005). Old-Age Income Support in the 21st Century. An International Perspective on Pension Systems and Reform. World Bank.
• Horlick, M. (1987). The Relationships between Public and Private Pension Schemes: An Introductory Overview. Security Bulletin, 50(7), 15-24. ISP. (2016). Wiedza i postawy wobec ubezpieczeń społecznych. Raport z badań, Instytut Spraw Publicznych.
• Jakubowski, S. (2022). How Employee Capital Plans Qualify under the IORP II Directive. Ekonomia i Prawo. Economics and Law, 21(2), 419-429. DOI: 10.12775/EiP.2022.023
• Jedynak, T. (2019). The Shape of the Pension Scheme in Poland in the Light of the Conventional Multi-Pillar, Typologies. Problemy Polityki Społecznej, 44, 47-65. DOI: 10.31971/16401808.44.1.2019.4765
• Jedynak, T. (2022). Does the Formulation of the Decision Problem Affect Retirement? – Framing Effect and Planned Retirement Age. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(4), 1977. DOI: 10.3390/ijerph19041977
• Koćwin, J. (2023). The Losing Streak of Employee Capital Plans in the Pension Fund Market. Ekonomia – Wroclaw Economic Review, 29, 44-52. DOI: 10.19195/2658-1310.29.1.3
• Lusardi, A., & Mitchell, O. (2007). Financial Literacy and Retirement Preparedness: Evidence and Implications for Financial Education Programs. Business Economics, 42(1), 35-44. DOI: 10.2145/20070104
• Lusardi, A., & Mitchell, O. (2009). How Ordinary Consumers Make Complex Economic Decisions: Financial Literacy and Retirement Readiness. NBER Working Paper, 15250. DOI: 10.3386/w15350
• Lusardi, A., Mitchell, O., & Curto, V. (2010). Financial Literacy among the Young. Journal of Consumer Affairs, 44, 358-380. DOI: 10.1111/j.1745-6606.2010.01173.x
• Mitchell, O., & Moore, J. (1998). Can Americans Afford to Retire? New Evidence on Retirement Saving Adequacy. Journal of Risk and Insurance, 65, 371-400.
• Orenstein, M. (2008). Privatizing Pensions: The Transnational Campaign for Social Security Reform, Princeton University Press.
• Pogonowski, I. (2023). The Impact of the Government Programof Employee Capital Plans in Poland on the Sense of Social Security. Scientific Journal of the Military University of Land Forces, 4(210), 309-328. DOI: 10.5604/01.3001.0054.1629
• Prusik, A. (2021). Employee Capital Plans in Poland – Investment’s Legal Framework. W: F. Chybalski, & E. Marcinkiewicz (Red.), Pensions Today – Economic, Managerial, and Social Issues (s. 266-279), Wydawnictwo Politechniki Łódzkiej. DOI: 10.34658/9788366287938.24.
• Rohwedder, S., & Van Soest, A. (2006). The Impact of Misperceptions about Social Security on Saving and Well-Being. Michigan Retirement Research Center University of Michigan Working Paper, 118. DOI: 10.2139/ssrn.1094983
• Rutkowski, T. (2021). Dylemat emerytalny. Rzeczpospolita z 18.01.2021. https://www.rp.pl/ (dostęp: 16.03.2024).
• Scholz, M. (2006). Best Management Practice: A Sustainable Urban Drainage System Management Case Study. Water International, 31, 310-319. DOI: 10.1080/02508060608691934
• Ustawa z dnia 13 października1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 2023 poz. 1230).
• Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 roku o pracowniczych programach emerytalnych (Dz.U. 2023 poz. 710).
• Ustawa z dnia 20 kwietnia 2023 roku o Indywidualnym Koncie Emerytalnym i Indywidualnym Koncie Zabezpieczenia Emerytalnego (Dz.U. 2004 poz. 1205).
• Ustawa z dnia 4 października 2018 roku o Pracowniczych Planach Kapitałowych (Dz.U. 2018 poz. 2215).
• Ustawa z dnia 6 grudnia 2013 roku o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad wypłaty emerytur ze środków zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych (Dz.U. 2013 poz. 1717).
• Wang, P., Zhang, M., Shand, E., & Howell, K. (2014). Retirement, Pension Systems and Models of Pension Systems. Economics Working Paper, No. 1402.
• World Bank. (1994). Averting the Old Age Crisis: Policies to Protect the Old and Promote Growth. The World Bank Policy Research Report. Oxford University Press

Identifiers

DOI

10.17512/znpcz.2024.2.03

Biblioteka Nauki

40621669