Przegląd modeli dojrzałości w obszarze zarządzania procesem informatyzacji w podmiotach leczniczych

• Authors: Janusz Wielki , Magdalena Jurczyk-Bunkowska , Dariusz Madera

Abstracts

PL

Artykuł dotyczy modeli dojrzałości w podmiotach leczniczych. Bazuje na przeglądzie polsko- i angielskojęzycznej literatury, który przeprowadzono pod kątem znaczenia i specyfiki modeli dojrzałości w sektorze ochrony zdrowia oraz stosowanych w nich ram oceny. Wskazano na istotę stosowania modeli dojrzałości w podmiotach ochrony zdrowia oraz odniesiono się do badań w tym zakresie przeprowadzonych w polskich podmiotach leczniczych. Dalsza część artykułu prowadzi do odpowiedzi na pytanie o perspektywy i kryteria oceny oraz charakterystykę poziomów dojrzałości stosowaną w modelach dotyczących zarządzania procesami informatyzacji. Omówiono najczęściej wykorzystywany model EMRAM, odnosząc się do zdefiniowanych w nim etapów dojrzałości oraz jego ograniczeń wynikających z nadmiernej koncentracji na aspektach technologicznych. Wskazano też zupełnie inne podejście, uwzględniające obok technicznych także aspekty społeczne i zarządcze na przykładzie modelu HISMM. Zaprezentowano zebrane z różnych publikacji perspektywy i kryteria oceny stosowane w modelach cyfrowej dojrzałości szpitali.

Keywords

PL

informatyzacja; model dojrzałości; podmioty lecznicze; ramy oceny

• Publisher: Politechnika Częstochowska
• Journal: Zeszyty Naukowe Politechniki Częstochowskiej. Zarządzanie
• Year: 2024
• Volume: I
• Issue: 53
• Pages: 170-187

Dates

published

2024

Contributors

author

Janusz Wielki

• Politechnika Opolska, Wydział Ekonomii i Zarządzania

author

Magdalena Jurczyk-Bunkowska

• Politechnika Opolska, Wydział Ekonomii i Zarządzania

author

Dariusz Madera

• Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Opolu

References

• Berg, M. (2001). Implementing Information Systems in Health Care Organizations: Myths and Challenges. International Journal of Medical Informatics, 64(2-3), 143-156. DOI: 10.1016/S1386-5056(01)00200-3
• Berger, R. G., & Kichak, J. P. (2004). Computerized Physician Order Entry: Helpful or Harmful?. Journal of the American Medical Informatics Association: JAMIA, 11(2), 100-103. DOI: 10.1197/jamia.M1411
• Berghaus, S., & Back, A. (2016). Stages in Digital Business Transformation: Results of an Empirical Maturity Study. Mediterranean Conference on Information Systems (MCIS). https://core.ac.uk/reader/301370037 (dostęp: 17.01.2024).
• Blondiau, A., Mettler, T., & Winter, R. (2016). Designing and Implementing Maturity Models in Hospitals: An Experience Report from 5 Years of Research. Health Informatics Journal, 22(3), 758-767. DOI: 10.1177/1460458215590249
• Bronsoler, A., Doyle, J. J., & Van Reenen, J. (2021). The Impact of Healthcare IT on Clinical Quality, Productivity and Workers. National Bureau of Economic Research.
• Burmann, A., & Meister, S. (2021). Practical Application of Maturity Models in Healthcare: Findings from Multiple Digitalization Case Studies. W: Proceedings of the 14th International Joint Conference on Biomedical Engineering Systems and Technologies (BIOSTEC 2021) – HEALTHINF (s. 100-110). DOI: 10.5220/0010228601000110
• Carvalho, J. V., Rocha, Á., & Abreu, A. (2016). Maturity Models of Healthcare Information Systems and Technologies: A Literature Review. Journal of Medical Systems, 40(6), 131. DOI: 10.1007/s10916-016-0486-5
• Carvalho, J. V., Rocha, Á., Van De Wetering, R., & Abreu, A. (2019). A Maturity Model for Hospital Information Systems. Journal of Business Research, 94, 388-399. DOI: 10.1016/j.jbusres.2017.12.012
• Cresswell, K., Sheikh, A., Krasuska, M., Heeney, C., Franklin, B. D., Lane, W., Mozaffar, H., Mason, K., Eason, S., Hinder, S., Potts, H. W. W., & Williams, R. (2019). Reconceptualising the Digital Maturity of Health Systems. The Lancet Digital Health, 1(5), e200-e201. DOI: 10.1016/S2589-7500(19)30083-4
• Deloitte. (2020). Digital Transformation. Shaping the Future of European Healthcar. Deloitte Center for Health Solution. https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/uk/Documents/life-sciences-health-care/deloitte-uk-shaping-the-future-of-european-healthcare.pdf (dostęp: 17.01.2024).
• Detyna, B. (2020). Dojrzałość procesowa szpitali a jakość usług medycznych. Wydawnictwo Politechniki Częstochowskiej.
• Devaraj, S., & Kohli, R. (2000). Information Technology Payoff in the Health-Care Industry: A Longitudinal Study. Journal of Management Information Systems, 16(4), 41-67.
• Duncan, R., Eden, R., Woods, L., Wong, I., & Sullivan, C. (2022). Synthesizing Dimensions of Digital Maturity in Hospitals: Systematic Review. Journal of Medical Internet Research, 24(3), e32994. DOI: 10.2196/32994
• Głuszek, E., & Kacała, J. (2015). Metodologiczne podstawy projektowania modeli dojrzałości. Nauki o Zarządzaniu, 2(23), 26-42. DOI: 10.15611/noz.2015.2.02
• Gomes, J., & Romão, M. (2018). Information System Maturity Models in Healthcare. Journal of Medical Systems, 42(12), 235. DOI: 10.1007/s10916-018-1097-0
• Humphrey, W. S. (1989). Managing the Software Process. SEI Series in Software Engineering. Addison-Wesley.
• HIMSS. (2024). Electronic Medical Record Adoption Model (EMRAM). https://www.himss.org/what-we-do-solutions/digital-health-transformation/maturity-models/electronic-medical-record-adoption-model-emram (dostęp: 17.01.2024).
• Jelonek, D., & Chluski, A. (2014). Ocena dojrzałości technologii informacyjnych w polskich szpitalach. W: Roczniki Kolegium Analiz Ekonomicznych / Szkoła Główna Handlowa (s. 193-206).
• Johnston, D. S. (2017). Digital Maturity: Are We Ready to Use Technology in the NHS?. Future Healthcare Journal, 4(3), 189-192. DOI: 10.7861/futurehosp.4-3-189
• Kalinowski, B. T. (2014). Walidacja modelu dojrzałości procesowej – raport z badań. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica, 4, t. 304 Metodologiczne aspekty zarządzania-kontekst społeczny i narzędziowy, 81-92.
• Kolukısa Tarhan, A., Garousi, V., Turetken, O., Söylemez, M., & Garossi, S. (2020). Maturity Assessment and Maturity Models in Health Care: A Multivocal Literature Review. Digital Health, 6, 205520762091477. DOI: 10.1177/2055207620914772
• Kosieradzka, A. (2016). Modele dojrzałości jako narzędzie tymulowania zrównoważonego rozwoju organizacji. W: J. Ejdys (Red.), Społeczna odpowiedzialność i zrównoważony rozwój w naukach o zarządzaniu. TNOiK „Dom Organizatora”.
• Kruse, C. S., & Beane, A. (2018). Health Information Technology Continues to Show Positive Effect on Medical Outcomes: Systematic Review. Journal of Medical Internet Research, 20(2), e41. DOI: 10.2196/jmir.8793
• Lisiecka, K., & Burka, I. (2020). Minimalizacja marnotrawstwa w placówce zdrowia metodą Lean Healthcare. Analiza przypadku. Przegląd Organizacji, 3, 33-43. DOI: 10.33141/po.2020.03.05
• Melville, N., Kraemer, K., & Gurbaxani, V. (2004). Review: Information Technology and Organizational Performance: An Integrative Model of IT Business Value. MIS Quarterly, 28(2), 283-322. DOI: 10.2307/25148636
• Mettler, T., & Blondiau, A. (2012). HCMM – A Maturity Model for Measuring and Assessing the Quality of Cooperation between and within Hospitals. 2012 25th IEEE International Symposium on Computer-Based Medical Systems (CBMS), 1-6. DOI: 10.1109/CBMS.2012.6266397
• Pak, J., & Song, Y.-T. (2016). Health Capability Maturity Model: Person-centered Approach in Personal Health Record System. https://core.ac.uk/reader/301368860
• PAP. (2023). Wydatki na służbę zdrowia w ’22. https://biznes.pap.pl/pl/news/pap/info/3463113,wydatki-na-sluzbe-zdrowia-w--22-wyniosly-205-6-mld-zl--wzrost-o-36-1-mld-zl-rdr---gus (dostęp: 17.01.2024).
• Pullen, W. (2007). A Public Sector HPT Maturity Model. Performance Improvement, 46(4), 9 15. DOI: 10.1002/pfi.119
• Raulinajtys-Grzybek, M., Baran, W., Cygańska, M., Kludacz-Alessandri, M., & Macuda, M. (2019). A Model for Assessing the Maturity of Hospitals’ Cost Accounting Systems – Concept and Application. Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości, 102(158), 61-70. DOI: 10.5604/01.3001.0013.2453
• Saifudin, A., Aima, M. H., Sutawidjaya, A. H., & Sugiyono, S. (2021). Hospital Digitalization in the Era of Industry 4.0 Based on GHRM and Service Quality. International Journal of Data and Network Science, 5, 107-114. DOI: 10.5267/j.ijdns.2021.2.004
• Söylemez, M., & Tarhan, A. (2016). The Use of Maturity/Capability Frameworks for Healthcare Process Assessment and Improvement. W: P. M. Clarke, R. V. O’Connor, T. Rout, A. Dorling (Eds.), Software Process Improvement and Capability Determination (s. 31-42). Springer International Publishing. DOI: 10.1007/978-3-319-38980-6_3
• Stephani, V., Busse, R., & Geissler, A. (2019). Benchmarking der Krankenhaus-IT: Deutschland im internationalen Vergleich. W: J. Klauber, M. Geraedts, J. Friedrich, J. Wasem (Hrsg.), Krankenhaus-Report 2019 (s. 17-32). Springer Berlin Heidelberg. DOI: 10.1007/978-3-662-58225-1_2
• Van Gemert-Pijnen, J. E., Nijland, N., Van Limburg, M., Ossebaard, H. C., Kelders, S. M., Eysenbach, G., & Seydel, E. R. (2011). A Holistic Framework to Improve the Uptake and Impact of eHealth Technologies. Journal of Medical Internet Research, 13(4), e111. DOI: 10.2196/jmir.1672
• Vargas, V. B., Gomes, J. D. O., Fernandes, P. C., Vallejos, R. V., & Carvalho, J. V. D. (2023). Influential Factors for Hospital Management Maturity Models in a post-Covid-19 Scenario – Sys-tematic Literature Review. Journal of Information Systems Engineering and Management, 8(1), 19556. DOI: 10.55267/iadt.07.12868

Identifiers

DOI

10.17512/znpcz.2024.1.13

Biblioteka Nauki

40688028