Moralność współczesna w różnych kontekstach społecznych

• Authors: Janusz Mariański

Title variants

EN

Contemporary Morality in Diverse Social Contexts

Abstracts

PL

Moralność będąca przedmiotem socjologii jest rzeczywistością społecznie konstruowaną, jest swoistą konstrukcją społeczną. W ramach procesów komunikacyjnych tworzy się społeczna forma moralności, ale także jednostki są w stanie tworzyć subiektywną hierarchię wartości i norm moralnych. Socjolog bada wzajemne związki tych zjawisk i ich rozwój. Moralność jawi się na różnych poziomach i w różnych zakresach. W niniejszym artykule Autor przedstawia cztery typy moralności: moralność religijną o charakterze kościelnym, moralność religijną zdystansowaną wobec Kościoła, moralność niereligijną i moralność zindywidualizowaną. Moralność w perspektywie socjologicznej obejmuje wszelkie wartości, normy oraz zachowania ujmowane z punktu widzenia dobra i zła.

EN

Morality, which is the subject of the study of sociology, is socially constructed reality, a specific social construction. The social form of morality is created through communication processes, however individuals are also able to create a subjective hierarchy of moral values and norms. Thus, a sociologist studies the interrelationship of these phenomena and their development. Morality appears at different levels and in different scopes. There are four types of morality that the author discusses in this article: religious-Church morality, religious morality apart from the Church, non-religious morality and individualized morality. Morality in a sociological perspective includes all values, norms and behavior viewed from the point of view of right and wrong.

Keywords

EN

religious-Church morality; religious morality apart from the Church; non-religious (secular) morality; individualized morality

PL

moralność religijna o charakterze kościelnym; moralność religijna zdystansowana wobec Kościoła; moralność niereligijna (świecka); moralność zindywidualizowana

• Publisher: Wydawnictwo Adam Marszałek
• Journal: Viae Educationis
• Year: 2023
• Issue: 2
• Pages: 7-18

Dates

published

2023

Contributors

author

Janusz Mariański

• Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

• https://orcid.org/0000000206208000

References

• Baert, P., Carreira da Silva, F. (2013). Teorie społeczne w XX wieku i dzisiaj. Zakład Wydawniczy NOMOS.
• Baniak, J. (2015). Moralność kościelna. W J. Mariański (red.), Leksykon socjologii moralności. Podstawy ‒ teorie ‒ badania ‒ perspektywy. Zakład Wydawniczy NOMOS.
• Bauman, Z. (2006). W fortecach nowoczesności. Gazeta Wyborcza, 182, 22.
• Boguszewski, R. (2022). Źródła zasad moralnych. Komunikat z badań. CBOS.
• Dębski, M. (2004). Religijność kościelna. W M. Libiszowska-Żółtkowska, J. Mariański (red.), Leksykon socjologii religii. Zjawiska ‒ badania ‒ teorie. VERBINUM Wydawnictwo Księży Werbistów.
• Gabriel, K. (1998). Państwo socjalne a chrześcijańska etyka społeczna. Przegląd Powszechny, 2.
• Hervieu-Léger, D. (1999). Religia jako pamięć. Zakład Wydawniczy NOMOS.
• Hułas, M. (2019). Decydować samemu. Sfera publiczna jako locus autonomii według Jürgena Habermasa. Wydawnictwo KUL.
• Jabłoński, A. (2007). Socjologia moralności jako nauka empiryczna. Kultura i Społeczeństwo, 2, 250–256.
• Kaufmann, F. (1989). Religion und Modernität. Sozialwissenschaftliche Perspektiven. Mohr Verlag.
• Kojder, A. (1998). Destrukcja normatywności: jej współczesne przejawy i skutki społeczne. W A. Sułek, M.S. Szczepański (red.), Śląsk – Polska – Europa. Zmieniające się społeczeństwo w perspektywie lokalnej i globalnej. Xięga X Ogólnopolskiego Zjazdu Socjologicznego. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
• Kopka, J. (2008). Jednostka wobec moralności – subiektywna wizja przyszłości. W J. Mariański, L. Smyczek (red.), Wartości, postawy i więzi moralne w zmieniającymi się społeczeństwie. Wydawnictwo WAM.
• Luckmann, T. (2003). Transformations of Religion and Morality in Modern Europe. Social Compass, 3.
• Mariański, J. (2011). Przemiany moralności polskich maturzystów w latach 1994–2009. Studium socjologiczne. Wydawnictwo KUL.
• Mariański, J. (2015). Moralność religijna. W J. Mariański (red.), Leksykon socjologii moralności. Podstawy ‒ teorie ‒ badania ‒ perspektywy. Zakład Wydawniczy NOMOS.
• Mariański, J. (2016). Moralność. W K. Chałas, A. Maj (red.), Encyklopedia aksjologii pedagogicznej. POLWEN Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne.
• Mariański, J. (2021). Indywidualizacja religijna i moralna jako megatrend społeczno-kulturowy. Studium socjologiczne. Wydawnictwo Adam Marszałek.
• Mathews, G. (2005). Supermarket kultury. Kultura globalna a tożsamość jednostki. Państwowy Instytut Wydawniczy.
• Mroczkowski, I. (2015). Moralność chrześcijańska. W J. Mariański (red.), Leksykon socjologii moralności. Podstawy ‒ teorie ‒ badania ‒ perspektywy. Zakład Wydawniczy NOMOS.
• Pawlik, W. (2007). Grzech. Studium z socjologii moralności. Zakład Wydawniczy NOMOS.
• Piwowarski, W. (1977). Religijność miejska w rejonie uprzemysłowionym. Studium socjologiczne. Biblioteka „Więzi”.
• Pollack, D., Pickel, G. (1999). Individualisierung und religiöser Wandel in der Bundesrepublik Deutschland, Zeitschrift für Soziologie, 6, 465–483.
• Prüfer, P. (2014). Religia wspólnotowości a religijność zindywidualizowana – antagonizm czy komplementarne uzupełnienie? W D. Walczak-Duraj, J. Mariański (red.), Ład aksjonormatywny w okresie kryzysu. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
• Sztompka, P. (2012). Socjologia. Analiza społeczeństwa. Wydawnictwo Znak.
• Sztompka, P. (2020). Słownik socjologiczny. 1000 pojęć. Znak Horyzont.
• Sztompka, P. (2020). Socjologia. Wykłady o społeczeństwie. Znak Horyzont.
• Walesa, C., Tatala, M. (2020). Rozwój religijności człowieka. T. II. Wydawnictwo KUL.
• Wertenstein-Żuławski, J. (1993). Między nadzieją a rozpaczą ‒ rock, młodzież, społeczeństwo. Instytut Kultury

Identifiers

DOI

10.15804/ve.2023.02.01

Biblioteka Nauki

28908491