Prawo dostępu do informacji publicznej we własnej sprawie

• Authors: Piotr Polak

Title variants

EN

The Right to Access Public Information in One’s Own Case

Abstracts

EN

The right of access to public information is one of the key political rights. According to Art. 61 (1) of the Constitution, it is granted to citizens, while at the statutory level it has been extended to “everyone”. Despite the clear definition of the group of beneficiaries of this right, some adjudicating panels consider that the right of access to public information is not in the applicant’s “own case”/“own affairs”. In other words, it is possible to request to receive information on public matters, but not on such matters that, although public, are related to one’s own interest. However, this standpoint is not uniformly accepted. Three lines of jurisprudence have emerged in this regard. The article presents them and focuses on the normative meaning of “own cases” and the scope of the right to public information. The thesis of the paper is that the use of the criterion of “own cases” as an extra-normative construction is inadmissible, and the right to public information has a universal character, independent of the relationship of the applicant to the requested information.

PL

Prawo dostępu do informacji publicznej jest jednym z kluczowych praw politycznych. Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP przysługuje ono obywatelom, natomiast na poziomie ustawowym zostało rozszerzone na „każdego”. Mimo klarownego określenia kręgu beneficjentów tego prawa, część składów orzekających uznaje, że prawo dostępu do informacji publicznej nie przysługuje „w sprawie własnej” wnioskodawcy. Innymi słowy, można wnosić o otrzymanie informacji w sprawach publicznych, lecz nie w takich sprawach, które choćby publiczne, to związane są z własnym interesem. Stanowisko to nie jest jednak jednolicie przyjmowane. Wyodrębniły się w tym zakresie trzy linie orzecznicze. W artykule dokonano ich prezentacji, a także skupiono się na normatywnym znaczeniu tzw. „własnych spraw” oraz zakresie prawa do informacji publicznej. W pracy postawiono tezę, że stosowanie kryterium „własnych spraw” jako konstrukcji pozanormatywnej jest niedopuszczalne, a prawo do informacji publicznej ma charakter powszechny, niezależny od relacji wnioskodawcy do żądanej informacji.

Keywords

PL

dostęp do informacji publicznej; ograniczenie prawa; własna sprawa

EN

access to public information; restriction of the right; own case

• Publisher: Wydawnictwo Adam Marszałek
• Journal: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
• Year: 2025
• Issue: 3(85)
• Pages: 75-87

Dates

published

2025

Contributors

author

Piotr Polak

• Polska Akademia Nauk

• https://orcid.org/000000017900524X

References

• 20 lat ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podsumowanie i perspektywy ustawowej regulacji prawa do informacji publicznej, red. M. Błachucki, G. Sibiga, Warszawa 2022.
• Bidziński M., Chmaj M., Szustakiewicz P., Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2023.
• Cybulska R., Sprawy prywatne będące przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Glosa aprobująca do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 kwietnia 2020 r. (I OSK 1561/19), „Samorząd Terytorialny” 2023, nr 12.
• Jabłoński M., Udostępnianie informacji w trybie wnioskowym, Wrocław 2009.
• Jabłoński M., Udostępnianie przetworzonej informacji publicznej, Wrocław 2015.
• Jakimowicz W., Nadużycie publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej [w:] Antywartości w prawie administracyjnym, red. A. Błaś, Warszawa 2016.
• Jaśkowska M., Wybrane problemy dostępu do informacji publicznej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, „Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego” 2016, nr 6.
• Kamińska I., Rozbicka-Ostrowska M., Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016.
• Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, red. P. Tuleja, Warszawa 2023.
• Pawlik K., Odmowa dostępu do informacji publicznej, Warszawa 2021.
• Piskorz-Ryń A., Nadużycie prawa do informacji. Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2023 r., III OSK 1166/22, „Orzecznictwo Sądów Polskich” 2024, nr 9.
• Sakowska-Baryła M., Ochrona danych osobowych a dostęp do informacji publicznej i ponowne wykorzystywanie informacji sektora publicznego, Warszawa 2022.
• Sześciło D., Wilk B., Nadużywanie prawa do informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Warszawa 2022.
• Szustakiewicz P., Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2020 r. (sygn. akt I OSK 833/19), „Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego” 2023, nr 1.
• Szustakiewicz P., Glosa do wyroku NSA z dnia 20 września 2018 r., I OSK 1359/18, „Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego” 2019, nr 5.
• Szustakiewicz P., Glosa do wyroku NSA z dnia 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1638/14, „Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego” 2016, nr 4.
• Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, red. A. Piskorz-Ryń, M. Sakowska-Baryła, Warszawa 2023.

Identifiers

DOI

10.15804/ppk.2025.03.06

Biblioteka Nauki

62788198