Odpowiedzialność międzynarodowa karna Władimira Putina: immunitet jurysdykcyjny głowy państwa w kontekście ścigania za zbrodnie międzynarodowe

• Authors: Arkadiusz Domagała

Title variants

EN

The Criminal Responsibility of Vladimir Putin: the Jurisdictional Immunities for Heads of State in the Context of International Crimes

Abstracts

PL

Artykuł udziela odpowiedzi na pytanie o formalnoprawne możliwości ścigania i karania sprawców zbrodni międzynarodowych. W szczególności uwaga poświęcona została prezydentowi Rosji Władimirowi Putinowi jako osobie odpowiedzialnej za zbrodnie popełnione przez siły Federacji Rosyjskiej na terytorium Ukrainy po 2022 r. Analiza porównawcza form ścigania i karania sprawców zbrodni w kontekście immunitetów głów państw prowadzi do wniosku o możliwości ukarania prezydenta Rosji przed Międzynarodowym Trybunałem Karnym i trybunałem powołanym przez organy ONZ w trakcie pełnienia obowiązków głowy państwa. Możliwości ukarania prezydenta Rosji zwiększają się, jeśliby ten przestał pełnić funkcję prezydenta. Wtedy, oprócz wyżej wymienionych, także trybunały hybrydowe oraz sądy krajowe w ramach jurysdykcji uniwersalnej, mogą zadecydować o postawieniu prezydenta Rosji w stan oskarżenia. Prawdopodobieństwo ukarania Putina jest jednak niewielkie ze względu na mocarstwowy status Federacji Rosyjskiej.

EN

The article addresses the question of accountability for international crimes. An attention is given to Vladimir Putin, the President of the Russian Federation who is allegedly the most responsible for the crimes committed by the Russian forces in Ukraine after 2022. A comparative analysis of the forms of prosecution of crimes in the context of the immunities of heads of state leads to some conclusion. First, there is an option to judge the Russian President before the International Criminal Court and a tribunal established by the UN even during his duties as the head of state. Second, possibilities of prosecution increase if Vladimir Putin ceases to perform his duties as the president. Then hybrid tribunals and national courts under a formula of universal jurisdiction could indict the Russian president. However, the trial and punishment of Russian high officials is problematic due to the superpower status of the Russian Federation.

Keywords

PL

głowa państwa; immunitet jurysdykcyjny; immunitet personalny; immunitet funkcjonalny; zbrodnie międzynarodowe; międzynarodowe trybunały karne

EN

head of state; international crimes; personal immunity; jurisdictional immunities; functional immunity; international criminal courts

• Publisher: Wydawnictwo Adam Marszałek
• Journal: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
• Year: 2025
• Issue: 1(83)
• Pages: 167-185

Dates

published

2025

Contributors

author

Arkadiusz Domagała

• Uniwersytet Wrocławski

• https://orcid.org/0000000349747618

References

• Akande D., Shah S., Immunities of State Officials, International Crimes, and Foreign Domestic Courts, „European Journal of International Law” 2018, vol. 21 (4).
• van Alebeek R., The Immunities of States and Their Officials in International Criminal Law and International Human Rights Law, New York 2008.
• d’Argent P., Lesaffre P., Immunities and Jus Cogens Violations [w:] The Cambridge Handbook of Immunities and International Law, red. T. Ruys, N. Angelet, L. Ferro, Cambridge 2019.
• Bianchi A., Immunity versus Human Rights: The Pinochet Case, „European Journal of International Law” 1999, vol. 10 (2).
• Brownlie I., Principles of Public International Law (7th ed.), Oxford 2000.
• Byers M., The Law and Politics of the Pinochet Case, „Duke Journal of Comparative & International Law” 2000, no. 10.
• Cassese A., International Criminal Law, Oxford 2003.
• Cassese A., When May Senior State Officials Be Tried for International Crimes? Some Comments on the Congo vs Belgium Case, „European Journal of International Law” 2002, vol. 13 (4).
• Cryer R., Friman H., Robinson D., Wilmshurst E., Introduction to International Criminal Law and Procedure, New York 2014.
• Czapliński W., Wyrozumska A., Prawo międzynarodowe publiczne. Zagadnienia systemowe, Warszawa 2004.
• Dutton Y.M., Prosecuting Atrocities Committed in Ukraine: A New Era for Universal Jurisdiction? „Case Western Reserve Journal of International Law” 2023, vol. 55 (1).
• Glusman G., Justice from the General Assembly: An International Tribunal for the Crime of Aggression in Ukraine, „Chicago Journal of International Law” 2024, vol. 3 (1).
• Jalloh C., The Legal Legacy of the Special Court for Sierra Leone, Cambridge 2020.
• Kress C., Universal Jurisdiction over International Crimes and the Institut de Droit International, „Journal of International Criminal Justice” 2006, vol. 4 (3).
• Kress C., Prost K., Article 98, Cooperation with respect to waiver of immunity and consent to surrender [w:] The Rome Statute of the International Criminal Court: A Commentary, red. O. Triffterer, K. Ambos, Munich 2016.
• Krzan B., Immunitet głowy państwa a bezkarność za popełnienie zbrodni międzynarodowych – uwagi na tle sprawy prezydenta al Bashira przed MTK [w:] Aksjologia współczesnego prawa międzynarodowego, red. A. Wnukiewicz-Kozłowska, Wrocław 2011.
• Kuczyńska H., Immunitet głowy państwa a perspektywa odpowiedzialności międzynarodowej [w:] Immunitet parlamentarny i głowy państwa z perspektywy konstytucyjnej i karnoprocesowej, red. M. Kłopocka-Jasińska, M. Filipowska-Tuthill, Warszawa 2018.
• Kuczyńska H., Wierczyńska K., Head of State Immunity in Triangular Relations. The Case of Al-Bashir before the ICC, „Czech Yearbook of Public & Private International Law” 2019, vol. 10.
• Liu Y., Revisiting the Customary International Law Avenue: Immunity of State Officials of Non-Party States in the Enforcement Proceedings of the International Criminal Court, „Chinese Journal of International Law” 2024, vol. 23 (1).
• Majos M., Immunitet głowy państwa w prawie międzynarodowym karnym – wybrane zagadnienia [w:] Międzynarodowe i europejskie prawo karne: osiągnięcia, kierunki rozwoju, wyzwania, red. J. Nowakowska-Małusecka, I. Topa, Katowice 2018.
• Mettraux G., Dugard J., du Plessis M., Heads of State Immunities, International Crimes and President Bashir’s Visit to South Africa, „International Criminal Law Review” 2018, vol. 18.
• Noble B., Petrov N., From Constitution to Law: Implementing the 2020 Russian Constitutional Changes, „Russian Politics” 2021, vol. 6.
• Sikkink K., The Justice Cascade: How Human Rights Prosecutions are Changing World Politics, New York 2011.
• Socha E., Jurysdykcja uniwersalna czy międzynarodowa: rozważania nad relacją międzynarodowych trybunałów karnych do sądów krajowych, „Kwartalnik Prawa Publicznego” 2005, nr 1–2.
• Yee S., Universal Jurisdiction: Concept, Logic, and Reality, „Chinese Journal of International Law” 2011, vol. 10 (3).
• Wardle P., The Survival of Head of State Immunity at the International Criminal Court, „Australian International Law Journal” 2011, vol. 18.
• Williams S., Sherif L., The Arrest Warrant for President al-Bashir: Immunities of Incumbent Heads of States and the International Criminal Court, „Journal of Conflict & Security Law” 2009, vol. 14 (1).
• Wirth S., Immunities, related problems, and article 98 of the Rome Statute, „Criminal Law Forum” 2001, vol. 12.
• Wirth S., Immunity for Core Crimes? The ICJ’s Judgement in the Congo v. Belgium case, „European Journal of International Law” 2002, vol. 13 (4).
• Zappalà S., Do Heads of State in Office Enjoy Immunity from Jurisdiction for International Crimes? The Ghaddafi Case before the French Cour de Cassation, „European Journal of International Law” 2001, vol. 12, nr 3.

Identifiers

DOI

10.15804/ppk.2025.01.12

Biblioteka Nauki

59526691