Gwarancje konstytucyjne dla samorządu terytorialnego w świetle Ustawy Zasadniczej Republiki Federalnej Niemiec

• Authors: Norbert Honka

Title variants

EN

Constitutional Guarantees for Local Self-Government in the Light of the Basic Law of the Federal Republic of Germany

Abstracts

PL

Celem niniejszego artykułu jest podkreślenie znaczenia gwarancji konstytucyjnych, które są ważne dla istnienia i funkcjonowania samorządu terytorialnego w Republice Federalnej Niemiec. Gwarancje te zawiera art. 28 Ustawy Zasadniczej dla Republiki Federalnej Niemiec. Strażnikiem porządku konstytucyjnego jest Federalny Trybunał Konstytucyjny oraz trybunały konstytucyjne krajów związkowych. W artykule, stosując metodę prawno-dogmatyczną uzupełnioną metodą analizy systemowej, dokonano eksplikacji gwarancji dla samorządu terytorialnego w Ustawie Zasadniczej RFN w odniesieniu także do orzeczeń FTK w tym zakresie. Adresatem gwarancji jest federacja, kraje związkowe oraz jednostki samorządu terytorialnego. Niemiecki samorząd terytorialny jest jednym z filarów uzupełniających federalną konstrukcję państwa. Ustawa Zasadnicza gwarantuje zarówno istnienie samorządu terytorialnego, jak i jego niezależność polityczną.

EN

The purpose of this article is to highlight the importance of constitutional guarantees that are important for the existence and functioning of local self-government in the Federal Republic of Germany. These guarantees are contained in Article 28 of the Basic Law for the Federal Republic of Germany. The guardian of the constitutional order is the Federal Constitutional Court and the constitutional courts of the Länder. Using the legal-dogmatic method supplemented by the method of systemic analysis, the article explicates the guarantees for local self-government in the Basic Law of the Federal Republic of Germany with reference also to the rulings of the FCC in this regard. The addressee of the guarantee is the federation, the Länder and the local self-government units. German local self-government is one of the complementary pillars of the federal state structure. The Basic Law guarantees both the existence of local self-government and its political independence.

Keywords

PL

podmiot samorządu terytorialnego; gwarancja osobowości prawnej; ochrona instytucjonalno-prawna; swoboda planowania; suwerenność współpracy; suwerenność organizacyjna; suwerenność finansowa; Ustawa Zasadnicza

EN

self-governing entity; guarantee of legal personality; institutional and legal protection; freedom of planning; cooperative sovereignty; organisational sovereignty; financial sovereignty; Basic Law

• Publisher: Wydawnictwo Adam Marszałek
• Journal: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
• Year: 2025
• Issue: 1(83)
• Pages: 151-165

Dates

published

2025

Contributors

author

Norbert Honka

• Uniwersytet Opolski

• https://orcid.org/0000000240294985

References

• Brüning C., Die Verfassungsgarantie der kommunalen Selbstverwaltung aus Art. 28 Abs. 2 GG, „Juristische Ausbildung” 2015, nr 6.
• Erichsen H-U, Weiß R., Kommunale Selbstverwaltung und staatliche Organisationsvorgaben. Die Grenzen staatlicher Interferenz, dargestellt am Beispiel der Regelung über Gleichstellungbeauftragte, Carl Heymans Verlag KG 1995.
• Honka N., Przemiany samorządu terytorialnego w Niemczech (1945–2017), Opole 2018.
• Selbstverwaltung der Kreise in Deutschland. Bestand und Perspektiven der kreislichen Selbstverwaltung, Herausgegeben von Professor Dr. Friedrich Schoch, Carl Heymans Verlag KG 1996.
• Tettinger P.J., Die Verfassungsgarantie der kommunalen Selbstverwaltung [w:] Handbuch der kommunalen Wissenschaft und Praxis. Band 1 Grundlagen und Kommunalverfassung, red. T. Mann, G.Püttner, Unter Mitarbeit von Torsten Elvers, Springer Verlag 2007.
• Tkaczyński J.W., Federalny Trybunał Konstytucyjny w Niemczech. Strażnik reguł gry ustrojowej czy super-organ władzy państwowej? „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2016, nr 1, https://doi.org/10.15804/ppk.2016.01.01.
• Vogelsang K., Lübking U., Ulbrich I.M., Kommunale Selbstverwaltung. Rechtsgrundlagen-Oragnisation-Aufgaben-Neue Steuerungsmodelle, Erich Schmidt Verlag 2005.
• Werner-Jensen A., Planungshoheit und kommunale Selbstverwaltung, Nomos 2006.

Identifiers

DOI

10.15804/ppk.2025.01.11

Biblioteka Nauki

59526675