Izba druga parlamentu w koncepcjach polskiego ruchu ludowego

• Authors: Marcin Wichmanowski

Title variants

EN

The Second Chamber of the Polish Parliament in the Concepts of the Polish People’s Movement

Abstracts

PL

Celem artykułu jest analiza skoncentrowana wokół problemu instytucji Izby drugiej parlamentu polskiego w myśli politycznej ludowców, skonkretyzowanej w dokumentach programowych i projektach kolejnych konstytucji. Jest to niezwykle ważki temat, ponieważ analizowane koncepcje dotyczące kształtu legislatywy zostały wypracowane przez ruch polityczny obecny na polskiej scenie politycznej od ponad 100 lat. Cezury chronologiczne artykułu obejmuje okres od odzyskania niepodległości w 1918 r., do lat dwudziestych XXI w. Analizując temat skorzystano z materiałów archiwalnych stronnictw ludowych, artykułów prasowych organów, śladów działalności i myśli politycznej ludowców oraz zgłaszanych przez nich projektów konstytucyjnych, a także opracowań naukowych.

EN

The objective of the article “The second chamber of the Polish parliament in the concepts of the Polish people’s movement” is to analyze the issue of the Second Chamber of the Polish Parliament in the political thought of the People’s movement. The People’s Party supported a unicameral parliament. The Second Chamber reappeared in the 1930s as a Chamber of Commerce or Local Government (similarly in the Third Polish Republic). However, in practice, they voted for the adoption of subsequent constitutions, in which the Senate was present. This was not the expression of their political thought, but of their ability to make compromises and put the interests of the state above party particularism.

Keywords

EN

Second Chamber; parliament; senate; people’s movement; PSL; Local Government Chamber; constitution; political thought

PL

Izba druga; parlament; senat; ruch ludowy; PSL; Izba Samorządowa; konstytucja; myśl polityczna

• Publisher: Wydawnictwo Adam Marszałek
• Journal: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
• Year: 2024
• Issue: 4(80)
• Pages: 129-140

Dates

published

2024

Contributors

author

Marcin Wichmanowski

• Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie

• https://orcid.org/0000000157487946

References

• Bogusławski A., Stary spór o jedną czy dwie izby: Interes publiczny musi być zabezpieczony, „Gazeta Ludowa” 22 czerwca 1946 r., nr 160.
• Buczek R., Na przełomie dziejów: Polskie Stronnictwo Ludowe w latach 1945–1947, Toronto 1983.
• Dąbski J., Jaką powinna być Polska konstytucja?, „Gazeta Ludowa”, 1 czerwca 1919 r., nr 22.
• Indraszczyk A., Druga izba parlamentu w myśli politycznej polskiego ruchu ludowego [w:] Konstytucja jako efekt kompromisu politycznego. W setną rocznicę Konstytucji marcowej 1921 roku, red. M. Wichmanowski, Lublin 2022.
• Jachymek J., Myśl polityczna PSL Wyzwolenie, Lublin 1983.
• Konstytucja jako efekt kompromisu politycznego. W setną rocznicę Konstytucji marcowej 1921 roku, red. M. Wichmanowski, Lublin 2022.
• Kuncewicz J., Przebudowa. Rzecz o życiu i ustroju Polski, Warszawa–Kraków 1930.
• Lato S., Stankiewicz W., Programy stronnictw ludowych. Zbiór dokumentów, Warszawa 1969.
• Leszczyńska K., Senat Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1989–2011, Lublin 2015.
• Materiały źródłowe do historii polskiego ruchu ludowego, t. 2: 1918–1931, zebr. i oprac. S. Giza i S. Lato, Warszawa 1967.
• Materiały źródłowe do historii polskiego ruchu ludowego, t. 3: 1931–1939, oprac. J. Borkowski, J. Kowal, Warszawa 1966.
• Paruch W., Błądzenie po obrzeżach komunizmu – o politykach i działaczach Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego [w:] Pokolenia i portrety. Wzór osobowy ludowca w XX wieku, red. A. Wójcik, W. Paruch, Lublin 2000.
• Pokolenia i portrety. Wzór osobowy ludowca w XX wieku, red. A. Wójcik, W. Paruch, Lublin 2000.
• Szamik J., Polskie Stronnictwo Ludowe 1990–2005, Warszawa 2016.
• Trembicka K., Okrągły Stół w Polsce. Studium o porozumieniu politycznym, Lublin 2003.
• Wichmanowski M., Myśl polityczna Polskiego Stronnictwa Ludowego Piast 1913/14–1931, Lublin 2017.
• Wichmanowski M., Politycy Polskiego Stronnictwa Ludowego Piast i Polskiego Stronnictwa Ludowego Wyzwolenie wobec Konstytucji RP z 17 marca 1921 roku [w:] Konstytucja jako efekt kompromisu politycznego. W setną rocznicę Konstytucji marcowej 1921 roku, red. M. Wichmanowski, Lublin 2022.
• Witos W., Bojko J., Bracia Ludowcy do walki i zwycięstwa, „Piast”, 22 grudnia 1918 r., nr 51.
• Witos W., Dzieła wybrane, t. 4: Publicystyka, oprac. J.R. Szaflik, Warszawa 2003.
• Witos W., Dzieła wybrane, t. 5: Przemówienia, oprac. J.R. Szaflik, Warszawa 2007.

Identifiers

DOI

10.15804/ppk.2024.04.10

Biblioteka Nauki

51454251