Wykluczenie cyfrowe a realizacja prawa do sądu na przykładzie elektronicznego postępowania upominawczego

• Authors: Paweł Michalik

Title variants

EN

Digital Exclusion and the Implementation of the Right to a Court on the Example of Electronic Writ Proceedings

Abstracts

PL

W niniejszym opracowaniu autor, przy wykorzystaniu metody dogmatyczno-prawnej oraz pomocniczo metody historycznej, dokonuje analizy przepisów i zasad zawartych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i w ratyfikowanych umowach międzynarodowych, a także w prawie cywilnym procesowym – wskazuje w jaki sposób wykluczenie cyfrowe może ograniczać realizację prawa do sądu, przy czym czyni to na przykładzie spraw cywilnych rozstrzyganych w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Ponadto autor, wykorzystując metodę analityczną przedstawia i wyjaśnia pojęcia „kompetencji cyfrowych” i „wykluczenia cyfrowego”, oraz opisuje naturę tego problemu w polskim społeczeństwie. Przedmiotowe rozważania obejmują również omówienie korzyści płynących z wykorzystania elektronicznego postępowania upominawczego przez podmiot chcący uzyskać ochronę prawną, z których nie mogą skorzystać osoby wykluczone cyfrowo.

EN

In this study, the author, using the doctrinal legal method and, additionally, the historical method, conducts an analysis of the regulations and principles contained in the Constitution of the Republic of Poland and in the ratified international agreements, as well as in the civil procedural law. The paper highlights how digital exclusion can limit the realization of the right to a court, illustrating this with examples from civil cases resolved in electronic writ proceedings. Furthermore, the author, employing the analytical method, presents and explains the concepts of “digital competence” and “digital exclusion”, and describes the nature of this problem in Polish society. The considerations also include a discussion of the benefits derived from the use of electronic writ proceedings by entities seeking legal protection, benefits which cannot be accessed by digitally excluded individuals.

Keywords

EN

Right to Access Justice; Digitalization of the Judiciary; Digital Exclusion

PL

informatyzacja wymiaru sprawiedliwości; prawo do sądu; wykluczenie cyfrowe

• Publisher: Wydawnictwo Adam Marszałek
• Journal: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
• Year: 2024
• Issue: 3(79)
• Pages: 183-198

Dates

published

2024

Contributors

author

Paweł Michalik

• Uniwersytet Szczeciński

• https://orcid.org/0000000229480138

References

• Banaszak B., Prawo konstytucyjne, Warszawa 2008.
• Bartol A., Herbst J., Pierścińska A., Wykluczenie społeczno-cyfrowe w Polsce. Stan zjawiska, trendy, rekomendacje, Warszawa 2021, https://fundacja.orange.pl/app/uploads/2021/11/RAPORT_WYKLUCZENIE-SPOLECZNO-CYFROWE-W-POLSCE_2021.pdf.
• Bosek L., Safjan M., Komentarz do art. 45 [w:] Konstytucja RP, t. I, Komentarz do art. 1–86, red. L. Bosek, M. Safjan, Warszawa 2016.
• Dijk van J., The Deepening Divide. Inequality in the Information Society. London, New Delhi 2005.
• Flaga-Gieruszyńska K., Wpływ wykluczenia cyfrowego na ograniczenie dostępu do sądu w sprawach cywilnych, „Prawo i Więź” 2023, nr 4.
• Florczak-Wątor M., Prawo do sądu jako prawo jednostki i jako gwarancja horyzontalnego działania praw i wolności, „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2016, nr 3.
• Goździaszek Ł., Elektroniczne postępowanie upominawcze – doświadczenia i przyszłość [w:] Prawo Nowych Technologii. Księga z okazji jubileuszu 20-lecia działalności Centrum Badań Problemów Prawnych i Ekonomicznych Komunikacji Elektronicznej i Studenckiego Koła Naukowego – Blok Prawa Komputerowego, red. J. Gołaczyński, Warszawa 2022.
• Kościółek A., Elektroniczne postępowanie upominawcze [w:] Postępowania odrębne, t. 6, red. A. Machnikowska, Warszawa 2022.
• Piszko R., Rozdział II. Prawo do sądu jako prawo podmiotowe [w:] Dylematy wokół prawa do sądu, red. A. Przyńska, J. Ciapała, R. Piszko, Warszawa 2022.
• Pogonowski P., Rozdział II. Wpływ zasady „prawa do sądu” na sądowe postępowanie cywilne – założenia ogólne. Dostęp do sądu cywilnego. Realizacja prawa do sądu przy wszczynaniu postępowania cywilnego – jurysdykcja krajowa, sprawa cywilna, droga sądowa, „prawo do sądu” [w:] Realizacja prawa do sądu w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2005.
• Sandecka K., Rozdział 7 Sądowe systemy teleinformatyczne [w:] E-Sąd, E-doręczenia, rozprawy zdalne, systemy teleinformatyczne w sądownictwie. Komentarz praktyczny, red. J. Gołaczyński, A. Zalesińska, Warszawa 2024.
• Sarnecki P., Komentarz do art. 45 [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, t. II, red. L. Garlicki, M. Zubik, Warszawa 2016.
• Tuleja P., Komentarz do art. 45 [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, red. P. Tuleja, Warszawa 2021.
• Walasik M., Profil i zakres postępowania nieprocesowego, „Gdańskie Studia Prawnicze” 2022, nr 5.

Identifiers

DOI

10.15804/ppk.2024.03.14

Biblioteka Nauki

51457527