Konstytucyjny obowiązek ochrony granic RP w świetle kryzysu na granicy z Białorusią

• Authors: Izabela Stańczuk

Title variants

EN

Constitutional Duty to Protect Polish Borders in the Light of the Crisis on the Border with Belarus

Abstracts

PL

Obowiązkiem każdego państwa ustanawianym przez prawo wewnętrzne jest ochrona jego granic. Konstytucja RP odwołując się do konieczności zapewnienia niepodzielności terytorium oraz bezpieczeństwa i nienaruszalności jego granic nadaje temu obowiązkowi znaczenie priorytetowe. Kryzys na granicy polsko-białoruskiej stanowi poważne zagrożenie zarówno dla krajów nadbałtyckich, jak i Unii Europejskiej. Metody i środki wykorzystywane w celu jego zakończenia mają przede wszystkim zapewnić bezpieczeństwo granicy, co biorąc pod uwagę hybrydowy charakter działań prowadzonych przez Białoruś – jest zadaniem niezwykle trudnym. Możliwość reakcji polskich służb ogranicza konieczność poszanowania praw człowieka, przepisów prawa międzynarodowego oraz reguł demokracji, którymi to Republika Białoruś nie czuje się związana. Skorzystanie z rozwiązania jakim jest stan wyjątkowy pozwoliło skupić wysiłki na zwalczaniu kryzysu, pojawia się jednak pytanie jak rozwinie się sytuacja po jego zniesieniu.

EN

The duty of each state established by internal law is to protect its borders. The Constitution of the Republic of Poland, referring to the need to ensure the integrity of the territory and the security and inviolability of its borders, gives this duty priority. The crisis on the Polish-Belarusian border poses a serious threat to both the Baltic countries and the European Union. The methods and means used to end it are primarily intended to ensure border security, which is a particularly difficult task given the hybrid nature of the actions carried out by Belarus. The possibility of response and reaction of Polish services is limited by the need to respect human rights, international law regulations and democratic rules, which the Republic of Belarus does not feel bound by. The use of the state of emergency made it possible to focus efforts on combating the crisis, but the question arises how the situation will develop after it is lifted.

Keywords

EN

polish border protection; migration crisis; hybrid war; state of emergency; Constitution of the Republic of Poland

PL

ochrona granic RP; kryzys migracyjny; wojna hybrydowa; stan wyjątkowy; Konstytucja RP

• Publisher: Wydawnictwo Adam Marszałek
• Journal: Przegląd Prawa Konstytucyjnego
• Year: 2022
• Issue: 3(67)
• Pages: 249-265

Dates

published

2022

Contributors

author

Izabela Stańczuk

• Akademia Sztuki Wojennej

• https://orcid.org/0000000324468428

References

• b.a., Frontex wydał komunikat po wizytacji dyrektora generalnego na polskiej granicy. „Był pod wrażeniem”, https://www.wprost.pl/polityka/10504477/frontex-wydal-komunikat-po-wizytacji-dyrektora-generalnego-na-polskiej-granicy-leggeri-byl-podwrazeniem.html
• b.a., Kryzys na granicy Polski z Białorusią, relacja na żywo, https://www.rp.pl/polityka/art19085791-kryzys-na-granicy-polski-z-bialorusia
• b.a., Rząd do ETPC: Pełnomocnicy migrantów powinni się udać na najbliższe przejście graniczne, https://serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia/artykuly/8259488,etpc-granicapolska-bialorus-migranci-uchodzcy-prawnicy.html
• b.a., Stan wyjątkowy. RPO ma wątpliwości ws. ograniczeń pracy dziennikarzy oraz dostępu do informacji publicznej, https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/stan-wyjatkowy-rpoma-watpliwosci-ws-ograniczen-pracy-dziennikarzy-oraz-dostepu-do.
• b.a., Trybunał wskazał Polsce, jak ma traktować uchodźców na granicy z Białorusią, https://www.rp.pl/cudzoziemcy/art18851461-trybunal-wskazal-polsce-jak-ma-traktowacuchodzcow-na-granicy-z-bialorusia
• Banaszak B., Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2012.
• Bernaciński Ł., Podlodowska M., Winiarski W., Analiza decyzji Europejskiego Trybunału Praw Człowieka o wdrożeniu środków tymczasowych w sprawach Amiri i in. przeciw Polsce (skarga nr 42120/21) oraz Ahmed i in. przeciw Łotwie (skarga nr 42165/21) w kontekście sytuacji na granicy polsko – białoruskiej, https://ordoiuris.pl/wolnosci-obywatelskie/analiza-decyzji-europejskiego-trybunalu-praw-czlowieka-o-wdrozeniu-srodkow
• Dupuy A.C., Nussbaum D., Butrimas V., Granitsas A., Bezpieczeństwo energetyczne w czasach wojny hybrydowej, „Przegląd NATO” 2021, https://www.nato.int/docu/review/pl/articles/2021/01/13/bezpieczenstwo-energetyczne-w-czasach-wojny-hybrydowej/index.html
• Janoś K., Mur zamiast płotu. Twarda bariera na białoruskiej granicy może kosztować nawet 2 mld zł https://www.money.pl/gospodarka/mur-zamiast-plotu-twarda-barierana-bialoruskiej-granicy-moze-kosztowac-nawet-2-mld-zl-6690152532916864a.html
• Kokot M., Skąd się wzięli imigranci na granicy z Białorusią? Łukaszenka dał zgodę na operację „Śluza”, https://wyborcza.pl/7,75399,27491606,skad-sie-wzieli-imigranci-na-granicy-z-bialorusia-lukaszenka.html.
• Kołatek R., Zmiana systemu ochrony wschodniej granicy Polski po akcesji do UE i strefy Schengen, „Kwartalnik Prawa Publicznego” 2011, nr 1/2.
• Konstytucja RP, t. I, Komentarz do art. 1–86, red. M. Safjan, L. Bosek, Warszawa 2016.
• Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, red. P. Tuleja, Warszawa 2021.
• Marczuk K.P., Kryzys uchodźczy 2014–2016 – podejścia Unii Europejskiej i Organizacji Narodów Zjednoczonych. Propozycje działań, „Krakowskie Studia Międzynarodowe” 2017, vol. XIV, nr 1.
• Mróz B., System ochrony granicy państwowej wobec współczesnych zagrożeń bezpieczeństwa państwa, „Journal of Modern Science” 2016, t. 2, nr 29.
• Nowakowska K., MSWiA zmienia rozporządzenie. Osoby, które nie są w nim wymienione, mają opuścić Polskę, https://serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia/artykuly/82296-43,mswia-straz-graniczna-pushback-cudzoziemcy-rozporzadzenie-granica-polsko-bialoruska.html.
• Prokop K., Stany nadzwyczajne w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., Białystok 2005.
• Rakowska-Trela A., Zamiast zabierać wolność mediom, władze powinny limitować stan wyjątkowy, https://oko.press/rakowska-trela-zamiast-zabierac-wolnosc-mediom.
• Sidorkiewicz K., Współczesne ujęcie funkcji państwa, „Studia Elbląskie” 2010, nr 11.
• System ochrony granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej. Stan obecny i prognozy na przyszłość, red. B. Wiśniewski, R. Jakubczak, Szczytno 2015.
• Wilk A., Żochowski P., Ćwiczenia „Zapad 2021”. Rosyjska strategia w praktyce, Ośrodek Studiów Wschodnich, https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2021-09-03/cwiczenia-zapad-2021-rosyjska-strategia-w-praktyce.
• Wojtyczek K., Przekazywanie kompetencji państwa organizacjom międzynarodowym, Kraków 2007.

Identifiers

DOI

10.15804/ppk.2022.03.19

Biblioteka Nauki

2074713