Euroregion Karpacki jako przykład współpracy transgranicznej w Europie Środkowo-Wschodniej

• Authors: Marek Żurek

Title variants

EN

The Carpathian Euroregion as an example of cross-border cooperation in Central and Eastern Europe

Abstracts

PL

Współpraca transgraniczna w Europie rozpoczęła się w latach 50. ubiegłego wieku. W Polsce pierwsze euroregiony zaczęły powstawać na początku lat 90. po przemianach społeczno-politycznych w Europie Środkowo-Wschodniej. Euroregion Karpacki, który powstał w 1993 roku, był drugim euroregionem w Polsce, a pierwszym na Słowacji i w Ukrainie. Jego powstanie wywoływało obawy wśród polityków. Przyczyną tych obaw była nieznajomość zasad współpracy transgranicznej i sytuacja polityczna – państwa w tym regionie reformowały się, konsolidowały i niektórzy politycy obawiali się rozmycia granic i suwerenności. Euroregion Karpacki jest zróżnicowanym regionem pod względem politycznym, etnicznym, kulturalnym, religijnym. Składa się z terenów przygranicznych pięciu państw. Mimo przeszkód natury politycznej, ekonomicznej i prawnej władze lokalne uzgodniły formy współpracy i realizują projekty dla dobra transgranicznej społeczności regionu.

EN

Cross-border cooperation in Europe began in the 1950s. In Poland, the first Euroregions began to emerge in the early 1990s after the socio-political changes in Central and Eastern Europe. The Carpathian Euroregion, which was established in 1993, was the second Euroregion in Poland and the first in Slovakia and Ukraine. Its creation caused concerns among politicians, mainly at the central level. The reasons for these fears were ignorance of the rules of cross-border cooperation and the political situation - countries in this region were reforming and consolidating and some politicians were afraid of blurring of borders and sovereignty. The Carpathian Euroregion is a diverse region in terms of politics, ethnicity, culture and religion. It consists of the border areas of five countries. Despite political, economic and legal obstacles, local authorities have agreed on forms of cooperation and are implementing projects for the benefit of the region’s cross-border community.

Keywords

PL

współpraca transgraniczna; euroregiony; Euroregion Karpacki

EN

cross-border cooperation; euroregions; Carpathian Euroregion

• Publisher: Wydawnictwo Adam Marszałek
• Journal: Pomiędzy. Polonistyczno-Ukrainoznawcze Studia Naukowe
• Year: 2023
• Issue: 11(4)
• Pages: 31-39

Dates

published

2023

Contributors

author

Marek Żurek

• Uniwersytet Szczeciński

• https://orcid.org/0000000318493168

References

• Bielecka M. (2019). Euroregion Karpacki – innowacyjna forma integracji społeczności lokalnych i regionalnych w Europie Środkowo-Wschodniej, Rocznik Integracji Europejskiej, 13.
• Borys T., Panasiewicz Z., (oprac.) (1998), Panorama Euroregionów, Jelenia Góra.
• Dz.U. 1993 r. Nr 125, poz. 573.
• Europejska Konwencja ramowa o współpracy między wspólnotami i władzami terytorialnymi. Dokument RE – 1980 (sejm.gov.pl).
• Gavkalova N. (2014), Cross-border cooperation of Ukraine: problems and perspectives, [w:] Foundations of transborder economics and statistics, eds. M. Cierpiał- -Wolan, D. Lasek, J. Oleński, Rzeszów. gus09.09.2014. indd (karpacki.pl).
• https://www.coe.int/en/web/conventions/full-list?module=signatures-by-treaty&treatynum=106.
• https://www.sme.sk/c/2116067/meciar-euroregionkarpaty-nepriniesol-nic-ine-okrem-vela-konzultacii-abubliny.html.
• Lista projektów dofinansowanych przez SEKP PHARE (karpacki.pl).
• Szczepaniak M. (2000), Euroregion Karpacki. Obszar dialogu i współpracy, Krakowskie Studia Małopolskie, 4, s. 96.
• Opis mikroprojektów | karpacki.pl.
• Polityka traktatowa Polski w zakresie umów o przyjaźni i współpracy po „Jesieni ludów” 1989 r. https://www.researchgate.net/publication/340486539_Polityka_traktatowa_Polski_w_zakresie_umow_o_przyjazni_i_wspolpracy_po_Jesieni_ludow_1989_r [accessed Oct 13 2023].
• Polska–Białoruś–Ukraina 2004–2006 | karpacki.pl.
• Potencjał społeczno-gospodarczy Eroregionu Karpackiego 2008–2010, Urząd Statystyczny w Rzeszowie, Rzeszów 2012, s. 16. https://rzeszow.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/rzesz/ASSETS_Publikacja_Euroregion_Karpacki_internet.pdf.
• Program Interreg NEXT Polska–Ukraina 2021–2027 – Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej (ewt.gov.pl).
• Przemówienie ministra Skubiszewskiego, 1 kadencja, 38 posiedzenie, 4 dzień – Minister Spraw Zagranicznych Krzysztof Skubiszewski (sejm.gov.pl).
• Rovel Roztochia – razem ponad granicami – Euroregion Karpaty – Ukraina (ekarpaty.com).
• Ruszkowski J. (2010), Ponadnarodowość w systemie politycznym Unii Europejskiej, Warszawa.
• Ruszkowski J. (2010), Parlament Europejski. Dynamika instytucjonalna I kompetencyjna, Szczecin.
• Statut Związku Międzyregionalnego “Euroregion Karpacki”, statut_zwiazku-miedzyregionalnego_-euroregion-karpacki.doc (live.com).
• Szczerski (2008), Dynamika systemu europejskiego. Rozważania o nowym kształcie polityki w Unii Europejskiej, Kraków.
• Żurek M. (2011), Teoria współpracy transgranicznej na przykładzie Euroregionu Pomerania, Szczecin.

Identifiers

DOI

10.15804/PPUSI.2023.04.02

Biblioteka Nauki

29520041