Człowiek w obliczu Tajemnicy Istnienia. Uwagi do koncepcji ontologicznej S. I. Witkiewicza

• Authors: Artur Mordka

Title variants

EN

The Human Being in the face of the Mistery of Being. Remarks to the ontological concept of S. I. Witkiewicz

Abstracts

EN

According to Witkiewicz’s concept, the human’s attitude towards being has twofolded character. On the one side, the human being experiences the obviousness of being, since the fact of our being and the existence of the items around us is taken as granted, while on the other hand, when asked about what is being in itself, one is unable to give the answer. Therefore, from the cognitive point of view, the Being is a mystery and experiencing it has an exceptional character. The first part of the paper presents this aspect of Witkiewicz’s philosophical concept, for which, the crucial idea is Being itself, as well as it issues the topic of its experiencing. The second part describes the human’s attitude towards Particular Being.

PL

W koncepcji Witkiewicza postawa człowieka wobec istnienia ma dwoisty charakter. Z jednej strony człowiek doświadcza oczywistości istnienia, gdyż to, że istniejemy i że istnieją przedmioty wokół nas, jest przyjmowane jako pewnik, z drugiej zaś gdy zapytamy, czym jest istnienie, nie jesteśmy zdolni udzielić odpowiedzi. Toteż z poznawczego punktu widzenia Istnienie jest Tajemnicą, zaś jej  doświadczenie ma charakter wyjątkowy. W pierwszej części artykułu zostanie przedstawiony ten aspekt filozoficznej koncepcji Witkiewicza, dla którego decydujące jest pojęcie Istnienia w ogóle, oraz poruszona będzie kwestia jego doświadczenia. W części drugiej opisana zostanie postawa człowieka wobec Istnienia Poszczególnego.

Keywords

PL

istnienie; ontologia; jedność; postawa; doświadczenie; tajemnica

EN

being; ontology; unity; attitude; experience; mystery

• Publisher: Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie
• Journal: Tarnowskie Studia Teologiczne
• Year: 2021
• Volume: 40
• Issue: 1
• Pages: 73-90

Dates

published

2021

Contributors

author

Artur Mordka

• Uniwersytet Rzeszowski

• https://orcid.org/0000000315655053

References

• Błoński J., Witkacy. Sztukmistrz, filozof, estetyk, Kraków 2000.
• Bocheński T., Witkacy i reszta świata, Łódź 2010.
• Dombrowski M., Ontologia Ogólna Stanisława Ignacego Witkiewicza a tzw. kryzys metafizyki, w: Witkacy w kontekstach. Stanisław Ignacy Witkiewicz a kryzys metafizyki, red. T. Pękala, Lublin 2015, s. 57–74.
• Hartmann N., Zur Grundlegung der Ontologie, Berlin–Leipzig 1935.
• Ingarden R., Spór o istnienie świata, t. 1, Warszawa 1960.
• Kościuszko K., Witkacy o przeżyciach metafizycznych, „Humanistyka i Przyrodoznawstwo” (2013) nr 19, s. 415–416.
• Micińska A., Istnienie Poszczególne: Stanisław Ignacy Witkiewicz, Warszawa 2002.
• Jakimowicz I., Witkacy. Chwistek. Strzemiński. Myśli i obrazy, Warszawa 1978.
• Kulińska A., Żywot człowieka masowego. Stanisława Ignacego Witkiewicza wizja przeobrażeń społeczeństwa europejskiego, „Annales Universitas Mariae Curie-Skłodowska. Sectio I – Philosphia–Sociologia” 17 (2002) 5, s. 79–99.
• Lubecki M., Istnienie i metafizyczny niepokój w filozofii Stanisława Ignacego Witkiewicza, „Estetyka i Krytyka” (2013) nr 3, s. 71–86.
• Łowejko M., Filozofia Stanisława Ignacego Witkiewicza a filozofia zdrowego rozsądku, „Ruch Filozoficzny” 75 (2019) nr 1, s. 57–67.
• Ostrowski A., Nicość - pro et contra, w: Przyszłość Witkacego, red. T. Pękala, Kraków 2010, s. 31–59.
• Ostrowski A., Konieczność nicości absolutnej, w: Witkacy w kontekstach. Stanisław Ignacy Witkiewicz a kryzys metafizyki, red. T. Pękala, Lublin 2015, s. 37–55.
• Szachniewicz A., Czas i przestrzeń w metafizyce Witkiewicza a pierwotność ontologiczna indywiduów. Ujęcie z perspektywy wybranych wątków współczesnej metafizyki analitycznej, „Ruch Filozoficzny” 75 (2019 ) nr 1, s. 35–56.
• Witkiewicz S. I., Leon Chiwstek - demon intelektu, w: S. I. Witkiewicz, O idealizmie i realizmie. Pojęcia i twierdzenia implikowane przez pojęcie istnienia i inne prace filozoficzne, zebrał, opracował i przypisami opatrzył B. Michalski, Warszawa 1977, s. 135–198.
• Witkiewicz S. I., Nauki ścisłe a filozofia, w: S. I. Witkiewicz, O idealizmie i realizmie. Pojęcia i twierdzenia implikowane przez pojęcie istnienia i inne prace filozoficzne, zebrał, opracował i przypisami opatrzył B. Michalski, Warszawa 1977, s. 216–234.
• Witkiewicz S. I., Nowe formy w malarstwie i wynikające stąd nieporozumienia, Skierniewice 1992.
• Witkiewicz S. I., O idealizmie i realizmie, w: S. I. Witkiewicz, O idealizmie i realizmie. Pojęcia i twierdzenia implikowane przez pojęcie istnienia i inne prace filozoficzne, zebrał, opracował i przypisami opatrzył B. Michalski, Warszawa 1977, s. 256–292.
• Witkiewicz S. I., Uczucia metafizyczne jako podstawa uczuć religijnych i rozważań filozoficznych, w: S. I. Witkiewicz, O idealizmie i realizmie. Pojęcia i twierdzenia implikowane przez pojęcie istnienia i inne prace filozoficzne, zebrał, opracował i przypisami opatrzył B. Michalski, Warszawa 1977, s. 79–84.
• Witkiewicz S. I., Znaczenie filozofii dla wszystkich, w: S. I. Witkiewicz, O idealizmie i realizmie. Pojęcia i twierdzenia implikowane przez pojęcie istnienia i inne prace filozoficzne, zebrał, opracował i przypisami opatrzył B. Michalski, Warszawa 1977, s. 33–36.

Identifiers

DOI

10.15633/tst.40104

Biblioteka Nauki

28761785