Implikacje ekonomiczno-moralne w świetle encykliki Caritas in veritate papieża Benedykta XVI

• Authors: Krzysztof Kietliński

Title variants

EN

Economic and moral implications in the light of the encyclical Caritas in veritate by Pope Benedict XVI

Abstracts

EN

The aim of the author of the article is to show moral issues in the economic activity of man and society in the light of the encyclical Caritas in veritate of Pope Benedict XVI. The Pope emphasized that the classical mechanisms of the economic system or the invisible hand of the market alone are not able to create just social structures. According to the Pope, both in economic and political activity, the anthropological perspective is underestimated, and the mathematical approach and the creation of artificial models, which most often turn out to be incorrect, are overrated. In the encyclical, the Pope not only indicated the points of contact between economy and morality, but also proposed truth and love as the main foundations of social and economic life leading to true development. He wrote as „it is the driving force of love” (Benedict XVI, n. 77). Based on the analysis of the encyclical Caritas in Veritate by Pope Benedict XVI, it should be stated that:a) love and truth should become the basis of socio-economic life and lead to the development of an integral human being and society; b) solutions to the financial crisis should be sought in three dimensions: socio-cultural (building a responsible knowledge society), political (strengthening democracy and ensuring freedom and peace) and economic (the need for everyone to participate on equal opportunities);c) an essential capital in the economy is the human person, who is the creator of the entire economic and social life, its center and goal;d) in a properly functioning economy, the logic of the market is not enough, but the logic of gift and selflessness is needed.

PL

Celem artykułu jest pokazanie kwestii moralnych w działalności gospodarczej człowieka i społeczeństwa w świetle encykliki Caritas in veritate papieża Benedykta XVI. Papież podkreślał, że klasyczne mechanizmy systemu gospodarczego czy niewidzialna ręka rynku same w sobie nie są w stanie stworzyć sprawiedliwych struktur społecznych. Według papieża zarówno w działalności gospodarczej, jak i politycznej niedoceniana jest perspektywa antropologiczna, a przeceniane podejście matematyczne oraz tworzenie sztucznych modeli, które najczęściej okazują się błędne. Papież w encyklice nie tylko wskazał punkty styku ekonomii i moralności, ale także zaproponował prawdę i miłość jako główne fundamenty życia społecznego i gospodarczego prowadzące do prawdziwego rozwoju. Napisał między innymi: „tą drogą będzie można dojść do owego integralnego rozwoju ludzkiego, którego ukierunkowującą zasadą jest napędowa siła miłości” (Benedykt XVI, nr 77). Na podstawie analizy encykliki Caritas in veritate papieża Benedykta XVI należy stwierdzić, że: a) miłość i prawda powinny stać się podstawą życia społeczno-gospodarczego i prowadzić do rozwoju integralnego człowieka i społeczeństwa; b) rozwiązań kryzysu finansowego należy poszukiwać w trzech wymiarach: społeczno-kulturowym (budowanie odpowiedzialnego społeczeństwa wiedzy), politycznym (umocnienie demokracji i zapewnienie wolności i pokoju) i ekonomicznym (potrzeba uczestnictwa wszystkich na równych szansach); c) istotnym kapitałem w ekonomii jest osoba ludzka, która jest twórcą całego życia gospodarczo-społecznego, jego ośrodkiem i celem; d) w prawidłowo działającej ekonomii nie wystarczy logika rynku, ale potrzebna jest logika daru i bezinteresowności.

Keywords

PL

miłość i prawda jako zasady społeczne; logika rynku i państwa; logika daru i bezinteresowności; rozwój integralny osoby ludzkiej

EN

love and truth as social principles; the logic of the market and the state; the logic of the gift and selflessness; the integral development of the human person

• Publisher: Uniwersytet Rzeszowski. Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego
• Journal: Nierówności społeczne a wzrost gospodarczy
• Year: 2023
• Issue: 73
• Pages: 7-20

Dates

published

2023

Contributors

author

Krzysztof Kietliński

• Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego

• https://orcid.org/0000000311700339

References

• Benedykt XVI. (2009). Encyklika Caritas in veritate. Pobrane z: https://www.vatican.va/content/benedict-xvi/pl/encyclicals/documents/hf_ben-xvi_enc_20090629_caritas--in-veritate.html (2023.02.03).
• Edersheim, E.H. (2009). Przesłanie Druckera. Zarządzania oparte na wiedzy, tłum. M. Lipa. Warszawa: Wydawnictwo MT Biznes.
• Eiras, A. (2006). Etyka, korupcja i wolność gospodarcza. W: W. Popiela (red.), Etyka a rozwój gospodarczy (s. 159–168). Warszawa: Arwil.
• Florczak, W. (2007). Kapitał ludzki a rozwój gospodarczy. W: W. Welfe (red.), Gospodarka oparta na wiedzy (s. 112–172). Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.
• Godność człowieka, wspólne dobro, pomocniczość i solidarność. Przemówienie Benedykta XVI do uczestników sesji plenarnej Papieskiej Akademii Nauk Społecznych, 03.05.2008 (2008). Pobrane z: https://opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/benedykt_xvi/przemowienia/kns_03052008.html (2023.02.09).
• Gronbacher, G.M.A. (1999). Personalizm ekonomiczny, tłum. J. Merecki. Lublin: Instytut Liberalno-Konserwatywny.
• Jan Paweł II (1983). Homilia z nabożeństwa maryjnego na lotnisku w Muchowcu. Pobrane z: https://www.ekai.pl/dokumenty/homilia-w-czasie-nabozenstwa-maryjnego-odprawionego-na-lotnisku-w-katowicach/ (2023.01.04).
• Katechizm Kościoła Katolickiego. (1984). Poznań: Wydawnictwo Pallotinum.
• Kompendium nauki społecznej Kościoła. (2005). Kielce: Jedność.
• Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym Gaudium et spes. (1967). W: Sobór Watykański II. Konstytucje. Dekrety. Deklaracje (s. 537–620). Poznań: Wydawnictwo Pallotinum.
• Kotarbiński, J. (2014). Sztuka rynkologii, Gliwice: Helion.
• Krok, E. (2006). Identyfikacja zasobów wiedzy i ich źródeł w przedsiębiorstwie. Personel i Zarządzanie, 1, 20–23.
• Kryzys finansowy 2008. (2016). Pobrane z: https://prostaekonomia.pl/kryzys-finansowy-2008/ (2023.01.05).
• Krzykała, F. (2004). Etyczne wymiary funkcjonowania firmy w układzie rynkowym. W: B. Pogonowska (red.), Elementy etyki gospodarki rynkowej (s. 147–152). Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.
• Low, J., Kalafut, P.C. (2006). Niematerialna wartość firmy, tłum. W. Biliński. Kraków: Wolter Kluwer.
• Oziewicz, E. (2006). Globalizacja we współczesnej gospodarce światowej i jej skutki. W: E. Oziewicz (red.), Przemiany we współczesnej gospodarce światowej (s. 236-247). Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.
• Piasecki, R. (2007). Od Autorów. W: R. Piasecki (red.), Ekonomia rozwoju (s. 7–14). Warszawa: Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.
• Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu (2022). Poznań: Wydawnictwo Pallotinum.
• Ratzinger, J. (2005). Gospodarka rynkowa a etyka, tłum. J. Zychowicz. Tygodnik Powszechny, 42, 11–15.
• Rifkin, J. (2005). Europa potrzebuje pierestrojki, Forum, 26, 10–11.
• Sedláček, T. (2012). Ekonomia dobra i zła. W poszukiwaniu istoty ekonomii od Gilgamesza do Wall Street, tłum. D. Bakalarz. Warszawa: Wydawnictwo Studio Emka.
• Szrajnert, R. (2008). Globalny kryzys finansowy (2007–2008–2009). Pobrane z: https://www.rafalszrajnert.pl/kryzys-2008/ (2023.01.04).
• Warchał, R.A. (2021). De Pulchra, pax omnium rerum tranquillitas ordinis. Przyczynki do estetyki św. Augustyna. Teologia i Człowiek, 54(2), 63–75. DOI: 10.12775/TiCz.2021.011.

Identifiers

DOI

10.15584/nsawg.2023.1.1

Biblioteka Nauki

2216828