Koncepcje podmiotowości w filozofii kartezjańskiej i psychoanalizie lacanowskiej z perspektywy retorycznej

• Authors: Agnieszka Gotchold

Title variants

EN

The concepts of subjectivity in Cartesian philosophy and Lacanian psychoanalysis from a rhetorical perspective

Abstracts

EN

The paper discusses the question of human subjectivity as defined by René Descartes (1596-1650) and Jacques Lacan (1901-1981). It examines the similarities as well as differences between the selfconscious and rational Cartesian subject, and the unconscious Lacanian subject (subject as desire and subject as drive). Further, it applies these categories to the subsequent discussion on the psychotic subject. Taking a rhetorical perspective means that the Cartesian and Lacanian subjects are considered an effect of specific tropological processes, such as the mechanisms of metonymy, synecdoche, metaphor, or catachresis. As it turns out, an analysis of rhetorical tropes allows us to uncover the unconscious linguistic mechanisms governing the formation of the human subject. Despite the obvious differences between the concepts of subjectivity in Cartesian philosophy and Lacanian psychoanalysis, there is a common denominator: it is due to the process of metaphorical substitution that the human subject comes into being.

Keywords

PL

filozofia kartezjańska; psychoanaliza lacanowska; podmiot ludzki; poznanie

EN

Cartesian philosophy; Lacanian psychoanalisis; human subject; cognition

• Publisher: Uniwersytet w Białymstoku. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku
• Journal: IDEA. Studia nad strukturą i rozwojem pojęć filozoficznych
• Year: 2019
• Volume: 31
• Pages: 24-45

Dates

published

2019

Contributors

author

Agnieszka Gotchold

• SWPS Uniwersytet Humanistycznospołeczny

References

• Derrida Jacques, Pismo i różnica, przeł. K. Kłosiński, Warszawa 2004.
• Easthope Anthony, Lacanowska interpretacja Kartezjusza, przeł. T. Mazur, „Przegląd Filozoficzny – Nowa Seria”, 3, 2000.
• Fink Bruce, Kliniczne wprowadzenie do psychoanalizy Lacanowskiej. Teoria i technika, przeł. Ł. Mokrosiński, Warszawa 2002.
• Fink Bruce, Lacan to the Letter: Reading Écrits Closely, Minneapolis, London 2002.
• Foucault Michel, Historia szaleństwa w dobie klasycyzmu, przeł. H. Kęszycka, Warszawa 1987.
• Foucault Michel, Moje ciało, ten papier, ten ogień, w: tenże, Filozofia, historia, polityka, przeł. D. Leszczyński, L. Rasiński, Warszawa, Wrocław 2000.
• Freud Sigmund, Vorlesungen zur Einführung in die Psychoanalyse und Neue Folge. Studienausgabe, Frankfurt am Main 1969.
• Freud Zygmunt, Wykłady ze wstępu do psychoanalizy: nowy cykl, przeł. R. Reszke, Warszawa 2009.
• Kartezjusz, Rozmyślania nad zasadami filozofii, przeł. I.K. Dworzaczek, Warszawa 2008.
• Kartezjusz, Rozprawa o metodzie, przeł. T. Boy-Żeleński, Warszawa 2008.
• Lacan Jacques, Écrits, Paris 1966.
• Lacan Jacques, Le séminaire. Livre I. Les écrits techniques de Freud, Paris 1975.
• Lacan Jacques, Le séminaire. Livre XX „Encore”, Paris 1975.
• Lacan Jacques, Psychozy, przeł. J. Waga, Warszawa 2014.
• Lacan Jacques, Stadium zwierciadła jako czynnik kształtujący funkcję Ja, w świetle doświadczenia psychoanalitycznego, przeł. J.W. Aleksandrowicz, „Psychoterapia”, 4 (63), 1987.
• Lang Hermann, Język i nieświadomość. Podstawy teorii psychoanalitycznej Jacques’a Lacana, przeł. P. Piszczatowski, Gdańsk 2005
• Lévinas Emmanuel, Całość i nieskończoność. Esej o zewnętrzności, przeł. M. Kowalska, Warszawa 1998.
• Lundberg Christian, Lacan in Public: Psychoanalysis and the Science of Rhetoric, Tuscaloosa 2012.
• Platon, Uczta, przeł. W. Witwicki, Kęty 1999.

Identifiers

DOI

10.15290/idea.2019.31.02

Biblioteka Nauki

2142715