Seksualność księdza (przypadek Janusza Stanisława Pasierba)

• Authors: Tomasz Tomasik

Title variants

EN

Priest’s Sexuality (Janusz Stanisław Pasierb’s Case)

Abstracts

EN

The article deals with the issues of sexuality in the works of Janusz Stanisław Pasierb, a Polish Catholic priest and poet. It turns out that in the case of a Catholic priest, the duty of celibacy does not mean the denial of sexuality. Celibacy is considered a kind of sublimation, in which eros transforms into agape, but also indicates sacrifice – the drama of a solitary life. Pasierb’s poetry often appears, not excluding the erotic connotations, the motif of “the entry of God into human life”, which is both ecstatic and traumatic. God marks the body of a priest with a painful stigma.

PL

Artykuł podejmuje zagadnienie seksualności w twórczości Janusza Stanisława Pasierba, polskiego księdza katolickiego i poety. Okazuje się, że w przypadku księdza katolickiego obowiązek celibatu nie oznacza wyrzeczenia się seksualności. Celibat uważany jest za rodzaj sublimacji, w której eros przekształca się w agape, ale oznacza także poświęcenie – dramat życia w samotności. W poezji Pasierba często pojawia się, nie wyłączając konotacji erotycznych, motyw „wejścia Boga w życie ludzkie”, który jest zarazem ekstatyczny i traumatyczny. Bóg naznacza ciało kapłana bolesnym piętnem.

Keywords

EN

sexuality; celibacy; sublimation; Catholic priest; Janusz Stanisław Pasierb

PL

seksualność; celibat; sublimacja; ksiądz katplicki; Janusz Stanisław Pasierb

• Publisher: Uniwersytet w Białymstoku. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku
• Journal: Białostockie Studia Literaturoznawcze
• Year: 2023
• Issue: 23
• Pages: 63-79

Dates

published

2023

Contributors

author

Tomasz Tomasik

• Instytut Filologii. Uniwersytet Pomorski w Słupsku

• https://orcid.org/0000000187780406

References

• Bataile Georges (2007), Erotyzm, przeł. M. Ochab, Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria.
• Benedykt XVI (2006), Encyklika „Deus caritas est”, Kraków: Znak.
• Boy-Żeleński Tadeusz (1973), Słówka, Kraków: Wydawnictwo Literackie.
• Chrząstowska Bożena (1997), „Wierzę wiersze”. O poezji kapłańskiej, w: Religijne aspekty literatury polskiej XX wieku, red. M. Jasińska-Wojtkowska i J. Święch, Lublin: Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego KUL, s. 217–302.
• Coogan Michael (2011), Bóg i seks. Co naprawdę mówi Biblia, przeł. A. Onysymow, Warszawa: Aletheia.
• Courtine Jean-Jacques (2014), Wprowadzenie, w: Historia ciała, t. 3. Różne spojrzenia. Wiek XX, red. J.-J. Courtine, przeł. K. Belaid i T. Stróżyński, Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria, s. 5–8.
• Czubiński Antoni (2003), Historia powszechna XX wieku, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie.
• Drewermann Eugen (2002), Kler: psychogram ideału, przeł. R. Stiller, N. Niewiadomski, Gdynia: Uraeus.
• G´elis Jacques (2011), Ciało, Kościół i sacrum, w: Historia ciała, t. 1, red. G. Vigarello, przeł. T. Stróżyński, Gdańsk: Słowo/Obraz Terytoria, s. 15–96.
• Giddens Anthony (2006), Przemiany intymności. Seksualność, miłość i erotyzm we współczesnych społeczeństwach, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
• Graves Robert (1992), Mity greckie, przeł. H. Krzeczkowski, wyd. 5, Warszawa: PIW.
• Groblicki Julian, Florowski Eugeniusz [red.] (b.r.w.), Sobór watykański II. Konstytucje, dekrety, deklaracje, wyd. 3, Poznań: Pallottinum.
• Gryglewicz Feliks, Lukaszyk Romuald, Sułowski Zygmunt (1985), Encyklopedia katolicka, t. 2, Lublin: Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego KUL.
• Gryglewicz Feliks, Lukaszyk Romuald, Sułowski Zygmunt (2012), Encyklopedia katolicka, t. 17, Lublin: Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego KUL.
• Jan Paweł II (1986), Mężczyzną i niewiastą stworzył ich. Odkupienie ciała a sakramentalność małżeństwa, Watykan: Libreria Editrice Vaticana.
• Kudyba Wojciech (2006), Rana, która przyzywa Boga. O twórczości poetyckiej Janusza St. Pasierba, Lublin: Wydawnictwo TN KUL.
• Kudyba Wojciech (2008), Nagość księdza. „Poezja kapłańska” jako dyskurs mniejszości, „Teksty Drugie”, z. 5, s. 138–145.
• Kupczak Jarosław (2006), Dar i komunia. Teologia ciała w ujęciu Jana Pawła II, Kraków: Znak.
• Laplanche Jean, Pontalis Jean-Bernard (1996), Słownik psychoanalizy, przeł. E. Modzelewska, E. Wojciechowska, Warszawa: WSiP.
• Nauka Kościoła o charyzmacie celibatu. Wybór dokumentów (1998), wybór i red. A. Jasiński, Gniezno: Gaudentium.
• Owidiusz (2002), Przemiany, przeł. B. Kiciński, Kraków: Zielona Sowa.
• Pasierb Janusz Stanisław (1973), Miasto na górze, Kraków: Znak.
• Pasierb Janusz Stanisław (1986), Religijność Lechonia, „Tygodnik Powszechny”, nr 28, s. 1–3.
• Pasierb Janusz Stanisław (1988), Konstanty Jeleński – Polak i Europejczyk, „Więź”, nr 1, s. 6–10.
• Pasierb Janusz Stanisław (1992), Czas otwarty, Pelplin: Bernardinum.
• Pasierb Janusz Stanisław (1993), Gałęzie i liście, Pelplin: Bernardinum.
• Pasierb Janusz Stanisław (1994), Skrzyżowanie dróg, Pelplin: Bernardinum.
• Pasierb Janusz Stanisław (2012), Wiersze zebrane, t. 1, red. M. Wilczek, E. Wiorko, T. Tomasik, Pelplin: Bernardinum.
• Pasolini Pier Paulo (1999), Bluźnierstwo. Wybór poezji, wybrał, przeł. i posłowiem opatrzył J. Mikołajewski, Warszawa: Teta Veleta.
• Pater Michał (1978), Wykład Pisma Świętego Starego Testamentu, wyd. 3 popraw., Poznań: Pallotinum.
• Potkański Jan (2023), Mądrość ciała. Eros i sublimacja w poezji Janusza Pasierba, „Pamiętnik Literacki”, z. 1, s. 111–147.
• Prusak Jacek (2023), Celibat nie jest orientacją seksualną, https://www.tygodnikpowszechny.pl/celibat-nie-jest-orientacja-seksualna-30401 [dostęp 25.09.2023].
• Prusak Jacek (2023), Celibat to nie patologia. To wykorzystanie libido do służenia Bogu i ludziom, strona online: https://i.pl/ks-prusak-celibat-to-nie-patologia-to-wykorzystanie-libido-do-sluzenia-bogu-i-ludziom/ar/1026739 [dostęp 25.09.2023].
• Przybylski Ryszard (1988), Poezja wiary tragicznej, posłowie w: J. St. Pasierb, Wiersze wybrane, wybór i oprac. J. Sochoń, Warszawa: Wydawnictwo Archidiecezji Warszawskiej.
• Ryś Grzegorz (2002), Celibat, Kraków: WAM.
• Tresmontant Claude (1996), Esej o myśli hebrajskiej, przeł. M. Tarnowska, wstęp A. Żak, Kraków: Znak.
• Wojtyła Karol (1960), Miłość i odpowiedzialność, Lublin: Wydawnictwo TN KUL.
• http://www.opoka.org.pl/biblioteka/W/WR/kongregacje/kdwiary/zbior/t 1 27.html [dostęp 25.09.2023].

Identifiers

DOI

10.15290/bsl.2023.23.05

Biblioteka Nauki

59346587