„Kronos”, czyli Witold Gombrowicz obnażony

• Authors: Kazimierz Adamczyk

Title variants

EN

“Kronos”, that is Gombrowicz Uncovered

Abstracts

EN

Witold Gombrowicz’s Kronos was published forty-four years after the writer's death. Announced as a literary sensation, it caused numerous discussions and disputes. It was referred to as an outstanding literary work, but the logic of the publishing of private writings was also undermined. The aim of the article is to present the most important views on the novel. The author argues that, in fact, we are dealing with two texts that require different reading strategies, namely the author's private notes and the book entitled Kronos which has been transformed into a novel by the editorial apparatus of footnotes and iconographic material. The author reflects upon the auto-communicative dimension of all Gombrowicz's  texts and the chronology of reading his books. In other words, he asks what will happen to the reception of Gombrowicz’s books if the contemporary reader will read Kronos as first.

Keywords

PL

literatura emigracyjna; Witold Gombrowicz; dziennik intymny; homoseksualizm; recepcja

EN

émigré literature; Witold Gombrowicz; homosexuality; reception; private diary

• Publisher: Uniwersytet w Białymstoku. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku
• Journal: Białostockie Studia Literaturoznawcze
• Year: 2023
• Issue: 23
• Pages: 29-39

Dates

published

2023

Contributors

author

Kazimierz Adamczyk

• Wydział Polonistyki. Uniwersytet Jagielloński

• https://orcid.org/0000000161264235

References

• Adamczyk Kazimierz (1994), Dziennik jako wyzwanie: Lechoń, Gombrowicz, Herling--Grudziński, Kraków: Oficyna Wydawnicza PAROL.
• Błoński Jan (1984), O Gombrowiczu, w: Gombrowicz i krytycy, wyb. i oprac. Z. Łapiński, Kraków: Wydawnictwo Literackie.
• Czermińska Małgorzata (2000), Autobiograficzny trójkąt. Świadectwo, wyznanie i wyzwanie, Kraków: Universitas.
• Ćwikliński Krzysztof, Spólna Anna, Świtkowska Dominika [red.] (2015), Gombrowicz z przodu i z tyłu, Radom: Wydawnictwo UTH.
• Fiut Aleksander (2015), Uwagi o Kronosie, „Teksty Drugie”, nr 2, s. 166–179.
• Franczak Jerzy (2013), Operacja „Kronos”, „Tygodnik Powszechny”, nr 20, https://www.tygodnikpowszechny.pl/operacja-kronos-19378.
• Gombrowicz Witold (1971), Dziennik (1953–1956), Paryż: Instytut Literacki.
• Gombrowicz Witold (1971), Dziennik (1957–1961), Paryż: Instytut Literacki.
• Gombrowicz Witold (2013), Kronos, Kraków: Wydawnictwo Literackie.
• Gombrowicz Rita (2013), Na wypadek pożaru, w: W. Gombrowicz, Kronos, Kraków: Wydawnictwo Literackie.
• Jeleński Konstanty (1969), Dramat i anty-dramat, „Kultura” (Paryż), nr 9, s. 46–58.
• Kuntz Tomasz (2014), Witold Gombrowicz, Autobiografia w trzech odsłonach, „Autobiografia. Literatura. Kultura. Media”, nr 2(3), s. 15–32.
• Markowski Marek Paweł (2013), Mieszczaństwo kontratakuje, „Tygodnik Powszechny”, nr 24, https://www.tygodnikpowszechny.pl/mieszczanstwo-kontratakuje-19633.
• Nycz Ryszard (1996), Tropy „Ja”. Koncepcje podmiotowości w literaturze polskiej ostatniego stulecia, w: Ja, autor. Sytuacja podmiotu w polskiej literaturze współczesnej, red. D. Śnieżko, Warszawa: Wydawnictwo Semper.
• Spólna Anna (2015), „...jeśli nie zachwyca”. Głosy recenzentów po publikacji „Kronosu” w świetle genologii i teorii odbioru, w: Gombrowicz z przodu i z tyłu, red. K. Ćwikliński, A. Spólna i D. Świtkowska, Radom: Wydawnictwo UTH.
• Szpakowska Małgorzata (1986), Gombrowicz uporządkowany, „Twórczość”, nr 11/12, s. 70–111.
• Wittlin Józef (2000), Pisma pośmiertne, w: J.Wittlin, Orfeusz w piekle XX wieku, posłowie J. Zieliński, Kraków: Wydawnictwo Literackie.

Identifiers

DOI

10.15290/bsl.2023.23.03

Biblioteka Nauki

59346568