Miasto nienormatywne? Społeczno-kulturowe aspekty przestrzeni miejskiej

• Authors: Sylwia Chutnik

Title variants

EN

A Non-normative City? Socio-Cultural Aspects of Urban Space

Abstracts

EN

The article addresses the theme of performativity in the context of the norms of urban space. Drawing on an analysis of several cases of non-normative bodies, it raises the question of the emancipatory power of the city and its potential for new narratives within the social and cultural realms. A body with a disability, a queer body, breaks out of the majority and moves differently. It is exposed to threats but also seeks a new possibility of existence. Walking as a fundamental act of exploring the city can also have an emancipatory significance.

PL

Artykuł podejmuje tematykę performatywności w kontekście norm przestrzeni miejskiej. Na podstawie analizy kilku przypadków nienormatywnych ciał zadaje pytanie o potencjał emancypacyjny miasta i jego szansę na nowe narracje w obrębie społecznym i kulturowym. Ciało z niepełnosprawnością, queerowe i wyłamujące się większości przemieszcza się inaczej. Jest nie tylko narażone na niebezpieczeństwa, ale i szuka na nowo możliwości istnienia. Spacerowanie jako podstawowy akt poznawania miasta może mieć również znaczenie emancypacyjne.

Keywords

PL

nienormatywność; performatywność; miasto i gender; antropologia ciała

EN

non-normative; antrophology of the body; performative; city and gender

• Publisher: Uniwersytet w Białymstoku. Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku
• Journal: Białostockie Studia Literaturoznawcze
• Year: 2023
• Issue: 23
• Pages: 17-28

Dates

published

2023

Contributors

author

Sylwia Chutnik

• Centrum Badań nad Kulturą Warszawy. Uniwersytet Warszawski

• https://orcid.org/0000000301083189

References

• Baudelaire Charles (1961), O sztuce. Szkice krytyczne, przeł. J. Guze, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
• Buthner-Zawadzka Małgorzata (2014),Warszawa w oczach pisarek,Warszawa: IBL PAN.
• Butler Judith, Athanasiou Athena (2003), Dissposession: The Performative in the Political, Cambridge: Polity Press.
• Butler Judith (2008), Uwikłani w płeć, przeł. K. Krasuska, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
• Chutnik Sylwia (2021), Jestem wtedy, kiedy krzyczę. Poetyka radykalnego spaceru, w: Poetyki protestu. Materiały z konferencji naukowej (on line) na Wydziale Polonistyki UW w dniach 6–7 marca 2021, t. 1, red. D. Ulicka i in., Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, s. 27–42.
• Domańska Ewa (2007), „Zwrot performatywny” we współczesnej humanistyce, „Teksty Drugie”, nr 5, s. 48–61.
• Garland-Thompson Rosemarie (2020), Gapienie się. O tym jak patrzymy i jak pokazujemy siebie innym, przeł. K. Ojrzyńska, Warszawa: Fundacja Teatr 21.
• Gehl Jan (2014), Miasto dla ludzi, przeł. S. Nogalski, Kraków: Wydawnictwo RAM.
• Harvey David (2012), Bunt miast. Prawo do miasta i miejska rewolucja, przeł. A. Kowalczyk, Warszawa: Fundacja Bęc Zmiana.
• Jałowiecki Bohdan, Szczepański Marek (2010), Miasto i przestrzeń w perspektywie socjologicznej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
• Kostrzewa Yga i in. [red.] (2009), HomoWarszawa. Przewodnik kulturalno-historyczny, Warszawa: Abiekt.pl.
• Mulvey Laura (2010), Do utraty wzorku. Wybór tekstów, Kraków: Ha!Art.
• Muszyńska Małgorzata (2010), Ku rekonstrukcji koncepcji podmiotu według Julii Kristevej, „Podstawy Edukacji”, nr 3, s. 149–172.
• Nyka Lucyna (2012), Przestrzeń miejska jako krajobraz, „Czasopismo Techniczne”, z. 1–A/2: Architektura, s. 49–54.
• Olszewska Marta (2010), O przestrzeni: na progu doświadczania, „Anthropos. Czasopismo Naukowe przy Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Śląskiego”, nr 14–15, s. 12–26.
• Prus Bolesław (1974), Lalka, t. 2, Warszawa: PIW.
• Rewers Ewa [red.] (1999), Przestrzeń, filozofia, architektura. Osiem rozmów o poznawaniu, produkowaniu i konsumowaniu przestrzeni, Poznań: Wydawnictwo Fundacji Humaniora.
• Rybicka Elżbieta (2011), Pamięć i miasto. Palimpsest vs pole walki, „Teksty Drugie”, z. 5, s. 201–211.
• Solnit Rebecca (2018), Zew włóczęgi, przeł. A. Dzierzgowska, S. Królak, Kraków: Wydawnictwo Karakter.
• Taylor Sunaura (2021), Bydlece brzemię. Wyzwolenie ludzi z niepełnosprawnością i zwierząt, przeł. K. Makaruk, Warszawa: Wydawnictwo Filtry.
• https://adrian-rajstopy.pl/pl/content/4-o-nas [dostęp 11.11.2021].
• http://www.dailymail.co.uk/femail/article-2304574/The-Paralympian-amputeeglamorous-gran-size-18-swimwear-model-stars-new-Debenhams-campaign.html [dostęp 11.11.2021].
• http://www.nie-pelnosprawni.pl/index.php/kultura-sztuka/4218-niepelnosprawnemodelki-w-katalogu-debenhams-zdjecia [dostęp 11.11.2021].
• Gsponer Alain [reż.] (2013), Because who is perfect?Because who is perfect?, https://www.youtube.com/watch?time continue=6&v=E8umFV69fNg [dostęp 11.11.2021].
• Taylor Astra [reż.] (2008), The Examined Life, Kanada: Sphinx Production.

Identifiers

DOI

10.15290/bsl.2023.23.02

Biblioteka Nauki

59346595