Metafilozofia, czyli o filozofii po filozofii (choć nadal z jej wnętrza) – na przykładzie refleksji historycznofilozoficznej Hegla i Heideggera

• Authors: Cyprian Gawlik

Title variants

EN

Metaphilosophy, or on philosophy after philosophy (though still from within it – on the example of historical-philosophical reflection of Hegel and Heidegger]

Abstracts

EN

The main purpose of the paper is to characterize the metaphilosophical paradigm of today’s philosophy.The author argues that contemporary philosophical thought is thoroughly – and in a complexsense – metaphilosophical in nature. Namely, it takes the form of philosophy’s reflection on itselfpracticed after its end, but still from within philosophy. Understood in this way, metaphilosophyunifies the formal-spatial and temporal meanings of the prefix “meta-” as well as the two correspondingspecific paradigms of metaphilosophy: philosophy of philosophy and post-philosophy. In orderto substantiate this hypothesis, (1) the Hegelian historical-philosophical position, which marks thefinal moment of classical philosophy, is first presented, and on its basis the situation of contemporarythought, which is determined by the problem of the future of philosophy, is outlined. (2) Then the“early” and “late” philosophy of Martin Heidegger, which belongs to the metaphilosophical epochof post-classical philosophy, is discussed. (3) This ultimately allows the author not only to drawconclusions about the condition of philosophy today, but also to outline an original context fora potentially fruitful confrontation between these two authors, which is the second aim of the paper.

Keywords

EN

metaphilosophy; Hegel; Heidegger; posthistory; history of philosophy

• Publisher: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
• Journal: Człowiek i Społeczeństwo
• Year: 2022
• Volume: 53
• Pages: 153-170

Dates

published

2022

Contributors

author

Cyprian Gawlik

• Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Wydział Filozoficzny

• https://orcid.org/0000000203233622

References

• Abramowiczówna, Z. (red.). (1958). Słownik grecko-polski, t. 1. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
• Arystoteles (1990). Dzieła wszystkie, t. 2, tłum. K. Leśniak, A. Paciorek, L. Regner, P. Siwek. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
• Cieszkowski, A. (1972). Prolegomena do historiozofii, Bóg i palingeneza oraz mniejsze pisma filozoficzne z lat 1838–1842. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
• Gadamer, H.G. (2007). Prawda i metoda, tłum. B. Baran. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
• Hegel, G.W.F. (1964). Wykłady o estetyce, t. 1, tłum. J. Grabowski, A. Landman. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
• Hegel, G.W.F. (1967). Nauka logiki, t. 1, tłum. A. Landman. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
• Hegel, G.W.F. (1990). Encyklopedia nauk filozoficznych, tłum. Ś.F. Nowicki. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
• Hegel, G.W.F. (1994). Wykłady z historii filozofii, t. 1, tłum. Ś.F. Nowicki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
• Hegel, G.W.F. (1996). Wykłady z historii filozofii, t. 2, tłum. Ś.F. Nowicki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
• Hegel, G.W.F. (2002). Wykłady z historii filozofii, t. 3, tłum. Ś.F. Nowicki. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
• Heidegger, M. (1994). Bycie i czas, tłum. B. Baran. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
• Heidegger, M. (1995). Znaki drogi, tłum. S. Blandzi, J. Filek, J. Mizera i in. Warszawa: Fundacja Aletheia.
• Heidegger, M. (1996). Przyczynki do filozofii (Z wydarzania), tłum. B. Baran, J. Mizera. Kraków: Baran i Suszczyński.
• Heidegger, M. (1999a). Ku rzeczy myślenia, tłum. K. Michalski, J. Mizera, C. Wodziński. Warszawa: Fundacja Aletheia.
• Heidegger, M. (1999b). Nietzsche, t. 2, tłum. zbiorowe. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
• Heidegger, M. (2002). Grundbegriffe der aristotelischen Philosophie, GA 18. Frankfurt am Main: Vittorio Klostermann.
• Heidegger, M. (2005). Phänomenologische Interpretationen ausgewählter Abhandlungen des Aristoteles zur Ontologie und Logik, GA 62. Frankfurt am Main: Vittorio Klostermann.
• Heidegger, M. (2007a). Odczyty i rozprawy, tłum. J. Mizera. Warszawa: Fundacja Aletheia.
• Heidegger, M. (2007b). Ontologia (Hermeneutyka faktyczności), tłum. J. Duraj, M. Bonecki. Złotoria: Wydawnictwo Rolewski.
• Heidegger, M. (2009). Podstawowe problemy fenomenologii, tłum. B. Baran. Warszawa: Fundacja Aletheia.
• Heidegger, M. (2010). Identyczność i różnica, tłum. J. Mizera. Warszawa: Fundacja Aletheia.
• Leško, V. (2017). Filozofia dziejów filozofii. Silne i słabe modele, tłum. B. Szubert, D. Bęben. Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
• Martens, E., Schnädelbach, H. (red.). (1995). Filozofia. Podstawowe pytania, tłum. K. Krzemieniowa. Warszawa: Wiedza Powszechna.
• Sarnowski, M., Korzeniowska, M., Chlewicki, M. (2007). O metafilozofii jako filozofii filozofii. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
• Stępień, A.B., Szubka, T. (red.). (1993). Studia metafilozoficzne, t. 1: Dyscypliny i metody filozofii. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL.
• Woźniczka, M. (red.). (2011). Metafilozofia – nieporozumienie czy szansa filozofii? Kraków: Wydawnictwo «scriptum».

Identifiers

DOI

10.14746/cis.2022.53.9

Biblioteka Nauki

2135585