Z dziejów drukarstwa i handlu książką w Kołobrzegu w drugiej połowie XVII wieku

• Authors: Radosław Gaziński

Title variants

EN

Printing, Book trade, Pommern, Kołobrzeg (Kolberg), Second half of the 17th c

• Languages of publication: PL

Abstracts

PL

W Archiwum Krajowym w Greifswaldzie w zespole archiwalnym Staatskanzelei zachowały się trzy jednostki archiwalne dotyczące drukarstwa i handlu książką w Kołobrzegu w drugiej połowie XVII wieku. Są to materiały o charakterze instytucjonalnym pokazujące problemy drukarstwa i handlu książką od strony brandenburskiej administracji prowincjonalnej. Drukarnię założono w Kołobrzegu za zgodą elektora Fryderyka Wilhelma w maju 1653 roku, a pierwszym drukarzem został Henryk Heissen. Po nim do końca XVII wieku drukarnię prowadzili: Jakub Kusen, Berger Campen i Johann Mikołaj Ernst. Drukarze w Kołobrzegu nie tylko drukowali książki, ale również sprzedawali je na terenie miasta. Obok nich w omawianym okresie działali tu także profesjonalni handlarze książkami: Jeremiasz Amphras, Jeremiasz Mamfass, Jakub Henning, Johan Danhardt i Jeremiasz Schrey. W drugiej połowie XVII wieku Kołobrzeg był, jak na warunki pomorskie, znaczącym centrum drukarstwa i handlu książką. Znaczenie to pomniejszyło przeniesienie stolicy prowincji do Stargardu (1668 rok).

EN

The Registry Office (Archives) in Greifswald preserves, in the archival set Staatskanzelei, four archival units related to printing and the book trade in Kołobrzeg (German: Colberg) in the first half of the seventeenth century. They represent material of institutional character that refer to problems in printing and book trade viewed by the provincial administration of the Branderburg March. The first printing house in Colberg, with the elector Frederic Wilhelm consent, was set up in May 1653 and Henrich Heissen was appointed the first printer of the new establishment. He was followed, until the end of the seventeenth century, by: Jacob Kusen, Berger Campen and Johan Nikolaus Ernst. Printers in Colberg were not only involved in printing books but also in selling them in the town. Beside the already mentioned printers, in the timeframe in question, there were also other professional booksellers such as Jeremias Amphras, Jacob Henning, Johan Danhardt and Jeremias Schrey. In all, in the second half of the seventeenth century, Colberg was an important center of publishing and book trade. Its importance was diminished greatly when the capital of the province was moved to Stargard (German: Stargard in Pommern) in 1668.

Keywords

PL

Drukarstwo; Handel książką; Pomorze; Kołobrzeg; Druga połowa XVII wieku

EN

Printing; Book trade; Pommern; Kolberg; Second half of the 17th c.; Printing; Book trade; Pommern; Kolberg; Second half of the 17th c.

• Publisher: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
• Journal: Biblioteka
• Year: 2009
• Issue: 13(22)
• Pages: 173-180

Dates

published

2009-01-01

Contributors

author

Radosław Gaziński

• prof. dr hab., Biblioteka Główna Uniwersytetu Szczecińskiego, Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Szczecińskiego

References

• Drukarze dawnej Polski. Od XV do XVIII wieku, t. 4: Pomorze, red. A. Kawecka-Gryczakowa, K. Korotajowa, Wrocław 1962.
• Historia Pomorza, red. G. Labuda, t. 2 (do roku 1815), cz. 3: Pomorze Zachodnie w latach 1648-1815, oprac. Z. Szultka, H. Lesiński, przy współudziale D. Łukasiewicza i A. Wielopolskiego, Poznań 2003.
• Landesarchiv Greifswald, Rep. 7, 193, k. 4-5a.
• Landesarchiv Greifswald, Rep. 7, 2843, k. 9-12.
• Landesarchiv Greifswald, Rep. 7, 965, k. 9-9a.
• Sowiński J., Polskie drukarstwo, Wrocław 1988.
• Szultka Z., Piśmiennictwo polskie i kaszubskie Pomorza Zachodniego, Poznań 1994.

Identifiers

DOI

10.14746/b.2009.13.10