Gospodarka jako zakładnik polityki. Analiza działań Służby Bezpieczeństwa wobec podmiotów gospodarczych z wykorzystaniem metod wspomaganych komputerowo

• Authors: Zbigniew Wilczyński , Wiktor Werner

Title variants

EN

Economy as a Hostage of Politics: Analysis of the Actions of the Security Service towards Economic Agents Using Computer-Aided Methods

Abstracts

EN

The article concerns the issue of actions undertaken by the Security Service [Polish abbreviation: SB] of the People’s Republic of Poland (based on the example of the Szczecin branch) to protect the state’s economy. The research problem is whether the image of SB activities preserved in the analyzed archival sources shows some kind of a well-thought-out economic strategy, or whether these activities, even in the sphere of declarations, were ill-considered and doomed to failure attempts to adjust political ideology to economic reality. In order to verify the hypotheses put forward in the article and to analyze the information contained in the archival sources, a computer-aided research method was used: a classification and regression tree (CART).

PL

Artykuł dotyczy zagadnienia działań podejmowanych przez Służbę Bezpieczeństwa PRL (na przykładzie oddziału w Szczecinie) dla ochrony gospodarki. Problemem badawczym jest to, czy obraz działań SB zachowany w badanych źródłach archiwalnych ukazuje jakąś przemyślaną strategię ekonomiczną, czy działania te, nawet w sferze deklaracji, były nieprzemyślanymi i skazanymi na porażkę próbami dostosowania politycznej ideologii do realiów ekonomicznych. Pomocniczo dla weryfikacji postawionych w artykule hipotez i analizy informacji zawartej w źródłach archiwalnych zastosowano metodę badawczą wspomaganą komputerowo: drzewo klasyfikacyjne i regresyjne.

Keywords

EN

Security Service; economy; politics; classification and regression tree (CART); research methods; archival sources; People’s Republic of Poland

PL

SB; gospodarka; polityka; drzewo klasyfikacyjne i regresyjne; metody badań; źródła archiwalne; PRL

• Publisher: Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu. Wydawnictwo UMK
• Journal: Historia i Polityka
• Year: 2024
• Issue: 47 (54)
• Pages: 107-122

Dates

published

2024

Contributors

author

Zbigniew Wilczyński

• Instytut Pamięci Narodowej, Szczecin

• https://orcid.org/0009000599459077

author

Wiktor Werner

• Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Wydział Historii, Poznań

• https://orcid.org/0000000230046021

References

• AIPN, MSW, sygn. BU 01254/378, Zarządzenie nr 0068/84 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 30.11.1984 r.
• AIPN, sygn. Sz 0012/375 t. 175, Protokół wybrakowania nieaktualnych dokumentów byłego Wydziału VI WUSW w Szczecinie z dnia 5.01.1990 r. w Szczecinie.
• AIPN, sygn. Sz 0012/375 t. 175, Protokół z kontroli kompleksowej pracy Wydziału VI WUSW w Szczecinie, 8. Stan pracy z osobowymi źródłami informacji.
• AIPN, sygn. Sz 0011/1639, Sprawa operacyjnego rozpracowania „Kapusta”.
• AIPN, sygn. Sz 0011/1560 t. 1–2, Sprawa operacyjnego sprawdzenia „Elektrolit”.
• AIPN, sygn. Sz 0011/1565, Sprawa operacyjnego sprawdzenia „Tucz”.
• AIPN, sygn. Sz 0011/1580, Sprawa operacyjnego sprawdzenia „Sterta”.
• AIPN, sygn. Sz 0011/1708, Sprawa operacyjnego sprawdzenia „Grupa”.
• AIPN, sygn. Sz 0011/1732, Sprawa operacyjnego sprawdzenia „Kapsel”.
• AIPN, sygn. Sz 0011/1872, Sprawa operacyjnego sprawdzenia „Spadek”.
• AIPN, sygn. Sz 0011/2020 t. 1–2, Sprawa obiektowa „Runo”.
• AIPN, sygn. Sz 0011/2029, Sprawa obiektowa „Kombinaty”.
• AIPN, sygn. Sz 0011/1998, Sprawa obiektowa „Komora”.
• AIPN, sygn. Sz 0011/1988, Sprawa obiektowa „Cukier”.
• Bereszyński, Z. (2020). Koleje pod specjalnym nadzorem. Służba Bezpieczeństwa jako instrument nadzoru państwowego nad koleją w latach 1957–1980, cz. 1 (1957–1975). Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka, 75(1), 161–188.
• Brzechczyn, K. (2012). Problem wiarygodności teczek i opartej na nich narracji historycznej. Kilka uwag metodologicznych. Pamięć i Sprawiedliwość, 20(2), 53–77.
• Dominiczak, H. (1997). Organy bezpieczeństwa PRL 1944–1990. Rozwój i działalność w świetle dokumentów MSW. Warszawa: Bellona.
• Franaszek, P. (2020). Ochrona” infrastruktury gospodarczej KWK „Katowice” przez Służbę Bezpieczeństwa w latach 80. XX w. (ze szczególnym uwzględnieniem sprawy obiektowej o kryptonimie „Carbon”). Prace Historyczne, 147(3), 637–656.
• Guanglai, G., Xiangdong, S., Hongxi, W., Gong, Y. (2011). Classical Mongolian Words Recognition in Historical Document. Proceedings of the International Conference on Document Analysis and Recognition. ICDAR, 692–697. DOI: 10.1109/ICDAR.2011.145.
• Jiuyong, L., Saisai, M., Thuc, L., Lin, L., Jixue, L. (2016). Causal Decision Trees. IEEE Transactions on Knowledge and Data Engineering, 29(2), 257–271. DOI: 10.1109/TKDE.2016.2619350.
• Kozłowski, T. (2019). Koniec imperium MSW: transformacja organów bezpieczeństwa państwa 1989–1990. Warszawa: Wydawnictwo IPN.
• Łoś, M., Zybertowicz, A. (2000). Privatizing the Police-State. London: Palgrave Macmillan.
• Madej, K. (2010). Bezradność lub represja: władze wobec przestępczości gospodarczej w PRL (1956–1970). Warszawa: Wydawnictwo IPN.
• Mazur, P., Skorut, P. (2017). Społeczeństwo przeciw państwu, państwo przeciw społeczeństwu. Bezpieczeństwo ustroju Polski Ludowej na wybranych przykładach z ziemi tarnowskiej. Kraków: Attyka.
• Musiał, F. (2019). Podręcznik bezpieki. Teoria pracy operacyjnej Służby Bezpieczeństwa w świetle wydawnictw resortowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych PRL (1970–1989). Kraków–Warszawa: Wydawnictwo IPN.
• Pei-Chann, Ch., Chin-Yuan, F., Jun-Lin, L. (2011) Trend Discovery in Financial Time Series Data Using a Case Based Fuzzy Decision Tree. Expert Systems with Applications, 38(5), 6070–6080.
• Quinlan, J. R. (1986). Induction of Decision Trees. Machine Learning, 1, 81–106.
• Ruzikowski, T. (oprac.). (2004). Instrukcje pracy operacyjnej aparatu bezpieczeństwa (1945–1989). Warszawa: Wydawnictwo IPN.
• Sikora, M. (2012). Służba Bezpieczeństwa wobec przekształceń ekonomicznych w Polsce 1980–1989. Przyczynek do badań nad ingerencją polskich służb specjalnych w gospodarkę. Pamięć i Sprawiedliwość, 20(2), 359–410.
• Suryakanthi, T. (2020). Evaluating the Impact of GINI Index and Information Gain on Classification Using Decision Tree Classifier Algorithm. International Journal of Advanced Computer Science and Applications, 11(2), 612–619. DOI: 10.14569/IJACSA.2020.0110277.
• Zybertowicz, A. (2002). Demokracja jako fasada: przypadek III RP. W: E. Mokrzycki, A. Rychard, A. Zybertowicz (red.). Utracona dynamika. O niedojrzałości polskiej demokracji (ss. 173–214). Warszawa: IFiS PAN.

Identifiers

DOI

10.12775/HiP.2024.006

Biblioteka Nauki

59149144