Pozycja Sinn Féin w systemie partyjnym Irlandii oraz Irlandii Północnej

• Authors: Łukasz Danel , Michał Wallner

Title variants

EN

Position of Sinn Féin in the Party Systems of Ireland and Northern Ireland

Abstracts

EN

The article is devoted to the oldest Irish political party – Sinn Féin – which in recent years has become a key element of the Irish and Northern Irish party systems, achieving record high results in elections to the Irish House of Representatives and the Northern Ireland Assembly. Analyzing the most important political events inscribed in the history of Sinn Féin and the evolution of its political programme, the authors try to point out the main reasons for the popularity of the party, which for a long time was considered radical and dogmatic. Using the historical method and the method of institutional and legal analysis, they verify the hypothesis that the current position of Sinn Féin is, on the one hand, a consequence of the normalization of the situation on both sides of the border, and on the other hand, it is related to some important events that have recently taken place in Ireland and Northern Ireland.

PL

Artykuł jest poświęcony najstarszej irlandzkiej partii politycznej – Sinn Féin – która w ostatnich latach stała się kluczowym elementem irlandzkiego i północnoirlandzkiego systemu partyjnego, uzyskując rekordowo wysokie wyniki w wyborach do irlandzkiej Izby Reprezentantów oraz Zgromadzenia Irlandii Północnej. Analizując najważniejsze wydarzenia polityczne wpisane w historię Sinn Féin oraz ewolucję jej programu politycznego, autorzy starają się wskazać na główne przyczyny tak dużej popularności partii, która przez długi czas uznawana była za radykalną i doktrynerską. Za pomocą metody historycznej oraz metody analizy instytucjonalno-prawnej dokonują weryfikacji hipotezy, że aktualna pozycja Sinn Féin jest z jednej strony następstwem normalizacji sytuacji po obu stronach granicy, z drugiej zaś – jest związana z pewnymi ważnymi wydarzeniami, które w ostatnim czasie nastąpiły w Irlandii oraz Irlandii Północnej.

Keywords

EN

Sinn Féin; political party; party system; elections; Ireland; Northern Ireland; United Kingdom

PL

Sinn Féin; partia polityczna; system partyjny; wybory; Irlandia; Irlandia Północna; Zjednoczone Królestwo

• Publisher: Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu. Wydawnictwo UMK
• Journal: Historia i Polityka
• Year: 2024
• Issue: 47 (54)
• Pages: 45-68

Dates

published

2024

Contributors

author

Łukasz Danel

• Uniwersytet Ekonomiczny, Katedra Studiów Politycznych, Kraków

• https://orcid.org/0000000197153377

author

Michał Wallner

• Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Wydział Politologii i Dziennikarstwa, Lublin

• https://orcid.org/0000000151153195

References

• Arthur, P. (1990). The Party System in Northern Ireland since 1945. W: A. Seldon (red.). UK Political Parties since 1945 (ss. 110–121). London: Philip Allan.
• Bachrynowski, S. (2009). Między angielskim lwem a irlandzką harfą: myśl polityczna irlandzkiego ruchu republikańskiego. Kalisz: Wydawnictwo Uczelni Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Prezydenta Stanisława Wojciechowskiego.
• Barton, B., Roche P. J. (2009). The Northern Ireland Question: The Peace Process and the Belfast Agreement. Basingstoke: Palgrave Macmillan.
• The Belfast Agreement: An Agreement Reached at the Multi-Party Talks on Northern Ireland. (1998). Pobrane z: https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/1034123/The_Belfast_Agreement_An_Agreement_Reached_at_the_Multi-Party_Talks_on_Northern_Ireland.pdf.
• Bisztyga, A. (2007). System partyjny Republiki Irlandii. Studia Politicae Universitatis Silesiensis, 3, 123–151.
• Coakley, J. (2002). Introduction: Constitutional Innovation and Political Change in Twentieth-Century Ireland. W: J. Coakley (red.). Changing Shades of Orange and Green: Redefining the Union and the Nation in Contemporary Ireland (ss. 1–29). Dublin: University College Dublin Press.
• Coogan, T. P. (2000). The I.R.A. New York: Harpercollins Publishers.
• Danel, Ł. (2022). Zrozumieć Brexit. Przyczyny wystąpienia Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej. Warszawa: Wydawnictwo Scholar.
• Dańda, A. (2010). System partyjny Irlandii. W: B. Kosowska-Gąstoł (red.). Systemy partyjne państw Unii Europejskiej (ss. 179–192). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
• Éire Nua. The Social and Economic Programme of Sinn Féin. (1971). Dublin: Sinn Féin.
• English, R. (2003). Armed struggle. The History of the IRA. London: Palgrave Macmillan.
• Evans, J., Tonge, J. (2009). Social Class and Party Choice in Northern Ireland’s Ethnic Blocs. West European Politics, 32(5), 1012–1030. DOI: https://doi.org/10.1080/01402380903065157.
• Evans, J., Tonge, J. (2013). From Abstentionism to Enthusiasm: Sinn Féin, Nationalist Electors and Support for Devolved Power-sharing in Northern Ireland. Irish Political Studies, 1(28), 39–57. DOI: https://doi.org/10.1080/07907184.2012.684681.
• Farrell, D. M. (2011). Electoral Systems. A Comparative Introduction. Basingstoke: Palgrave Macmillan.
• Field, L. (2020). Irish General Election 2020: two-and-a-half party system no more? Irish Political Studies, 35(4), 615–636. DOI: https://doi.org/10.1080/07907184.2020.1762284.
• Frampton, M. (2009). The Long March: Political Strategy of Sinn Féin, 1981–2007. Basingstoke: Palgrave Macmillan.
• Gallagher, F. (2005). The Four Glorious Years: 1918–1921. Dublin: Blackwater.
• Gallagher, M. (2011). Ireland’s Earthquake Election: Analysis of the Results. W: M. Gallagher, M. Marsh (red.). How Ireland Voted 2011. The Full Story of Ireland’s Earthquake Election (ss. 139–171). London: Palgrave Macmillan.
• Gallagher, M. (2021). The Results Analysed: The Definitive End of the Traditional Party System? W: M. Gallagher, M. Marsh, T. Reidy (red.). How Ireland Voted 2020. The End of an Era (ss. 165–196). Cham: Palgrave Macmillan.
• Gallagher, M., Marsh, M., Reidy, T. (red.). (2021). How Ireland Voted 2020. The End of an Era. Cham: Palgrave Macmillan.
• Hansen, M. E. (2009). The Positions of Irish Parliamentary Parties 1937–2006. Irish Political Studies, 24(1), 29–44. DOI: https://doi.org/10.1080/07907180802551076.
• Kenny, C. (2020). The Enigma of Arthur Griffith: ‘Father of Us All’. Newbridge: Merrion Press.
• Konarski, W. (1994). A Predominant Party System: The Case of Ireland. Warsaw: wydawca nieznany.
• Konarski, W. (2001). Pragmatycy i idealiści. Rodowód, typologia i ewolucja ugrupowań politycznych nacjonalizmu irlandzkiego w XX wieku. Pułtusk: Wyższa Szkoła Humanistyczna, Warszawa: Uniwersytet Warszawski, Wydział Dziennikarstwa i Nauk Politycznych.
• Leahy, P. (2021). Campaign Strategies: The Inside Story of How the Election was Fought. W: M. Gallagher, M. Marsh, T. Reidy (red.). How Ireland Voted 2020. The End of an Era (ss. 71–92). Cham: Palgrave Macmillan.
• Leszczyński, P. A. (2018). Irlandia Północna. Między przeszłością a nadzieją trwałej regulacji pokojowej. Gorzów Wielkopolski: Wojewódzki Ośrodek Metodyczny.
• McGee, O. (2015). Arthur Griffith. Newbridge: Merrion Press.
• McKittrick, D., McVea, D. (2012). Making Sense of the Troubles: A History of the Northern Ireland Conflict. London–New York: Penguin.
• Müller, S., Regan, A. (2021). Are Irish voters moving to the left? Irish Political Studies, 36(4), 535–555. DOI: https://doi.org/10.1080/07907184.2021.1973737.
• Murphy, M. C. (2021). Brexit and the Election: The Issue That Wasn’t. W: M. Gallagher, M. Marsh, T. Reidy (red.). How Ireland Voted 2020. The End of an Era (ss. 93–111). Cham: Palgrave Macmillan.
• Nieminen, T., Chastelain de, J., Sens, A. (2005). Report of the Independent International Commission on Decommissioning. Pobrane z: https://cain.ulster.ac.uk/events/peace/decommission/iicd260905.pdf.
• Nordsieck, W. (2023). Parties and Elections in Europe. Pobrane z: http://www.parties-and-elections.eu/ireland.html.
• Park, K., Suiter, J. (2021). Media and the Election: Social and Traditional Media Narratives in the Campaign. W: M. Gallagher, M. Marsh, T. Reidy (red.). How Ireland Voted 2020. The End of an Era (ss. 113–134). Cham: Palgrave Macmillan.
• Płachecki, J. (2010). System polityczny Irlandii. Ewolucja i współczesne wyzwania. Warszawa: Dom Wydawniczy Elipsa.
• Radden Keefe, P. (2019). Say Nothing: A True Story of Murder and Memory in Northern Ireland. Glasgow: William Collins.
• Rafter, K. (2005). Sinn Féin 1905–2005: In the Shadow of Gunmen. Dublin: Gill & Macmillan.
• Sinn Féin. (1992). Towards a Lasting Peace in Ireland. Pobrane z: https://www.sinnfein.ie/contents/15212.
• Sinn Féin. (2013). Sinn Féin Constitution and Rules. Pobrane z: https://www.politicalpartydb.org/wp-content/uploads/Statutes/Ireland/Ireland_Sein-Fein_2013.doc.
• Wallner, M. (2020). System rządów Irlandii. Rzecz o podziale władzy w systemie parlamentarno-gabinetowym. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
• Wawrowski, Ł. (2023). System wyborczy w Irlandii – specyfika i wpływ na procesy decyzyjne. W: M. Dworski, M. Wallner (red.). Irlandia 1921–2021. Studia i szkice o państwie, prawie i polityce (ss. 153–193). Warszawa: Instytut De Republica.
• White, A. (2020). Ireland’s Election 2020: The Shape of Things to Come? Studies: An Irish Quarterly Review, 109(435), 267–275. DOI: https://doi.org/10.1353/stu.2020.0015.

Identifiers

DOI

10.12775/HiP.2024.003

Biblioteka Nauki

59149139