Bałtyckie abstracta na *-ī-bā

• Authors: Norbert Ostrowski

Title variants

EN

Baltic Abstracts in *-ī-bā

Abstracts

PL

Bałtyckie abstracta na -ība (np. lit. dial. gyvýba ‘życie; żywotność’ / łot. dzīvība ‘życie’) kontynuują stare abstracta na *-ī < ide. *-ih2, acc.sg. *-ijan. Na podstawie acc.sg. *-ijan utworzono nowy nom.sg. *-ijā, który zastąpił odziedziczony nom.sg. *-ī. W ten sposób doszło do zlania się trzech różnych klas derywatów: abstractów odprzymiotnikowych na *-ī (=> *-ijā), abstractów odprzymiotnikowych na *-ijā oraz odziedziczonych z prajęzyka abstractów dewerbalnych na *-ijā. We współczesnym litewskim wszystkie te typy kontynuowane są przez abstracta odprzymiotnikowe na -ė i nomina actionis na -ė.

EN

Baltic abstracts in -ība (e.g. Lith. dial. gyvýba ‘life’ / Latv. dzīvība ‘life’) are built on the basis of the old abstract formations in *-ī < IDE *-ih2, acc.sg. *-ijan. From the acc.sg. *-ijan, a new nom.sg. was formed in *-ijā, which supplanted the inherited nom.sg. *-ī. This, in turn, led to the merger of three different categories of derivatives: adjectival abstracts in *-ī (=> *-ijā), adjectival abstracts in *-ijā, and deverbal abstracts in *-ijā. In the current Lithuanian language, all these types are continued by adjectival abstracts in -ė and deverbal abstracts in -ė.

Keywords

PL

języki bałtyckie; języki słowiańskie; derywacja historyczna; nomina abstracta

EN

Baltic languages; Slavic languages; historical derivation; abstract nouns

• Publisher: Polska Akademia Nauk. Instytut Slawistyki PAN
• Journal: Acta Baltico-Slavica
• Year: 2023
• Volume: 47

Dates

published

2023

Contributors

author

Norbert Ostrowski

• Uniwersytet Jagielloński w Krakowie [Jagiellonian University in Kraków], Cracow

• https://orcid.org/0000000190464981

References

• Ambrazas, S. (2000). Daiktavardžų darybos raida: T. 2. Lietuvių kalbos vardažodiniai vediniai. Mokslo ir enciklopedijų leidybos institutas.
• Arumaa, P. (1955). Die Verwandtschaftsverhältnisse zwischen Baltisch und Slavisch. Zeitschrift für Slavische Philologie, 24(1), 9–28.
• Balles, I. (1999). Lateinisch sanguis „Blut”. W H. Eichner, H. C. Luschützky, & V. Sadovski (Red.), Compositiones Indogermanicae in memoriam Jochem Schindler (ss. 3–17). Enigma Corporation.
• Endzelin, J. (1922). Lettische Grammatik. Kommissionsverlag A. Gulbis.
• Heidermanns, F. (1996). Der Ursprung der gotischen Adverbien auf -ba. Historische Sprachforschung, 109(2), 257–275.
• Kuryłowicz, J. (1966). Bałtycka deklinacja na -ē-. Acta Baltico Slavica, 3, 83–88.
• Kuryłowicz, J. (1968). Indogermanische Grammatik: T. 2. Akzent. Ablaut. Carl Winter.
• Leskien, A. (1891). Die Bildung der Nomina im Litauischen. S. Hirzel.
• Majer, M. (2021). The Caland System as an explanatory device in Balto-Slavic etymology: A historical perspective. W A. Jouravel, A. Mathys, & D. Petit (Red.), Wort- und Formenvielfalt: Festschrift für Christoph Koch zum 80. Geburtstag (ss. 257-272). Peter Lang Verlag.
• Matasović, R. (2014). Slavic nominal word-formation: Proto-Indo-European origins and historical development. Universitätsverlag Winter.
• Nussbaum, A. J. (1999). *Jocidus: An account of the Latin adjectives in -idus. W H. Eichner, H. C. Luschützky, & V. Sadovski (Red.), Compositiones Indogermanicae in memoriam Jochem Schindler (ss. 377–419). Enigma Corporation.
• Ostrowski, N. (2006). Studia z historii czasownika litewskiego: Iteratiwa, denominatiwa. Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
• Otrębski, J. (1965). Gramatyka języka litewskiego: T. 2. Nauka o budowie wyrazów. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
• Piwowarczyk, D. R. (2019). The Latin -iēs/-ia inflection: Synchronic evidence and diachronic origin. Jagiellonian University Press.
• Rau, J. (2009). Indo-European nominal morphology: The decads and the Caland System. Institut für Sprachen und Literaturen der Universität Innsbruck.
• Skardžius, P. (1996). Rinktiniai raštai: T. 1. Lietuvių kalbos žodžių daryba (A. Rosinas, Red.). Mokslo ir enciklopedijų leidykla.(Przedruk z: Lietuvių kalbos žodžių daryba, 1943, Litauische Akademie der Wissenschaften / Lietuvos mokslų akademija).
• Sławski, F. (1974). Zarys słowotwórstwa prasłowiańskiego. W F. Sławski (Red.), Słownik prasłowiański: T. 1. A–B (ss. 43–141). Ossolineum.
• Smoczyński, W. (2007). Słownik etymologiczny języka litewskiego / Lietuvių kalbos etimologinis žodynas. Wydawnictwo Uniwersytetu Wileńskiego.
• Stang, C. S. (1942). Das slavische und baltische Verbum. Jacob Dybwad.
• Villanueva Svensson, M. (2014). Tone variation in the Baltic ia-presents. Indogermanische Forschungen, 119(1), 227–250. https://doi.org/10.1515/if-2014-0012
• Wackernagel, J., & Debrunner, A. (1954). Altindische Grammatik: Vol. 2/2. Die Nominalsuffixe. Vandenhoeck & Ruprecht.

Identifiers

DOI

10.11649/abs.2911

Biblioteka Nauki

38586783