Autobiograficzne czytanie powieści „Drwiące żądze” Draga Jančara

• Authors: Marta Cmiel-Bażant

Title variants

EN

An Autobiographical Reading of Drago Jančar’s Novel “Mocking Desire”

Abstracts

PL

Powieść Drwiące żądze ukazała się w 1993 roku, kiedy Drago Jančar był już znanym i nagradzanym słoweńskim literatem. Synkretyczne i wielowątkowe dzieło opisuje pobyt słoweńskiego pisarza w Nowym Orleanie i Nowym Jorku. Ponieważ Jančar również otrzymał stypendium Fulbrighta dla pisarzy w USA w 1985 roku, powieść bywa odczytywana w kluczu autobiograficznym, mimo że autor nie zawarł z czytelnikiem paktu autobiograficznego (Lejeune). Artykuł podejmuje na tym przykładzie problematykę autobiografii jako gatunku i sposobu czytania, oraz współczesnych gier z konwencją, aby odpowiedzieć na pytanie, co skłania odbiorców do autobiograficznego odczytania powieści.

EN

The novel Mocking Desire was published in 1993, when Drago Jančar was already a wellknown author, who had received some important literary awards. This hybrid and multifaceted literary work describes the Slovenian writer’s stay in New Orleans and in New York. Because Jančar visited the United States on a Fulbright Fellowship in 1985, his novel is read as an autobiography, although the author has not established an autobiographical pact with the reader (Lejeune). The aim of this study is to consider the autobiographical writing as a literary genre, the figure of reading, and the play with convention, in order to answer the question what provokes the autobiographical reading of Mocking Desire.

Keywords

PL

powieść autobiograficzna; pakt autobiograficzny; gry z konwencją; fikcja literacka; narracja; Drago Jančar

EN

autobiographical novel; autobiographical pact; plays with convention; fiction writing; narrative; Drago Jančar

• Publisher: Polska Akademia Nauk. Instytut Slawistyki PAN
• Journal: Adeptus
• Year: 2022
• Issue: 19

Dates

published

2022

Contributors

author

Marta Cmiel-Bażant

• Uniwersytet Warszawski [University of Warsaw], Warsaw

• https://orcid.org/0000000235709656

References

• Bratož, I. (1993, luty 19). Melanholično vračanje v domačo dolino smrti. Delo, 35(40), 6.
• Czermińska, M. (2000). Autobiograficzny trójkąt: Świadectwo, wyznanie i wyzwanie. Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”.
• Czermińska, M., Kołodziejczyk, D., Madejski, J., & Iwasiów, I. (2015). Auto/biograficzne pęknięcie: Fragmenty dyskusji panelowej „Autobiografia na pograniczu gatunku i doświadczenia”. Autobiografia Literatura Kultura Media, 2015(2(5)), 125–132. https://doi.org/10.18276/au.2015.2.5-10
• de Man, P. (2000). Autobiografia jako od-twarzanie (M. B. Fedewicz, Tłum.). W R. Nycz (Red.), Dekonstrukcja w badaniach literackich (ss. 106−124). Słowo/obraz terytoria.
• Glušič, H. (2002). Slovenska pripovedna proza v drugi polovici dvajsetega stoletja. Slovenska matica.
• Hellich, A. (2018). Gry z autobiografią: Przemilczenia, intelektualizacje, parodie. Instytut Badań Literackich PAN.
• Jančar, D. (1993). Posmehljivo poželenje. Založba Wieser.
• Jančar, D. (1997). Drwiące żądze (J. Pomorska, Tłum.). Niezależna Oficyna Wydawnicza.
• Juvan, M. (2017). Hibridni žanri: Študije o križancih izkustva, mišljenja in literature. Literarno-umetniško društvo Literatura.
• Koron, A. (2003). Roman kot avtobiografija. W M. Hladnik & G. Kocijan (Red.), Slovenski roman: Mednarodni simpozij Obdobja – Metode in zvrsti: Ljubljana, 5.–7. december 2002 (ss. 191−200). Center za slovenščino kot drugi/tuji jezik pri Oddelku za slovenistiko Filozofske fakultete Univerze v Ljubljani. https://centerslo.si/wp-content/uploads/2015/10/21-koron.pdf
• Lejeune, P. (2007). Wariacje na temat pewnego paktu: O autobiografii (R. Lubas-Bartoszyńska, Red.; W. Grajewski, S. Jaworski, A. Labuda, & R. Lubas-Bartoszyńska, Tłum.). Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”.
• Lubas-Bartoszyńska, R. (1993). Między autobiografią a literaturą. Wydawnictwo Naukowe PWN.
• Madejski, J. (2013). Autobiografia: Gatunek – Dyskurs – Praktyka. Autobiografia Literatura Kultura Media, 2013(1(1)), 7−11.
• Pszczoła, J. (2005). Konstruowanie tożsamości w Drwiących żądzach Draga Jančara. W B. Czapik-Lityńska & M. Buczek (Red.), Z dziejów podmiotu i podmiotowości w literaturach słowiańskich XX wieku (ss. 259−266). Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
• Rubin, M. (1996). Drago Jančar: Posmehljivo poželenje. Jezik in slovstvo, 42(1), 40−44. https://www.jezikinslovstvo.com/ff_arhiv/lat2/042/11c04.htm
• Szajnert, D. (2012). Autobiografia. W G. Gazda (Red.), Słownik rodzajów i gatunków literackich (ss. 65−69). Wydawnictwo Naukowe PWN.

Identifiers

DOI

10.11649/a.2634

Biblioteka Nauki

44924433