Ekwiwalenty greckiego leksemu πάσχα we współczesnych przekładach Nowego Testamentu – dialog z tradycją

• Authors: Lisowski Tomasz

Title variants

EN

Equivalents of the Greek Lexeme πάσχα in the Contemporary Translations of the New Testament – Dialogue with Tradition

• Languages of publication: PL

Abstracts

EN

The purpose of this analysis is to show methods of translating a Biblical exotic expression πάσχα in some selected modern translations of the New Testament, both in Catholic tradition Tyniec Bible, Poznań Bible, Warsaw-Prague Bible, Pauline Bible), as well as Protestant (Warsaw Bible, New Testament – dynamic translation), and also in the ecumenical translation of the New Testament (2001). The translators of the Tyniec Bible adopted faithfully the solution introduced by Jakub Wujek – they used a formal equivalence, more similar to the technique verbum verbo reddere. This translation technique also dominates in two subsequent twentieth-century translations of the Bible from the Catholic circle, namely, in the Poznań Bible and in the Warsaw-Prague Bible. Contrastingly, the translators of the Protestant Warsaw Bible refer to translational solutions proposed by Daniel Mikołajewski in his rendering of the Bible from 1632 – they finally decided to lexically underline the contextual meanings of the Greek πάσχα, trying to realize the very essence of the formula sensum sensui reddere. This, in turn, imposed on them the necessity to perform a semantic interpretation of the original text. Similarly acted the translators of a dynamic translation of the New Testament and the ecumenical translation. Also the translators of the Pauline Bible, the most recent entire translation completed in the Catholic circles, refer to this technique. This fact clearly supports the contention that the tendency to lexically differentiate the meanings of the Greek πάσχα in the contemporary Polish translations, whose aim is to make accessible to modern readers the sense of the Biblical message, is primarily of philological nature and not religious.

Keywords

PL

leksyka; translatoryka; kultura

EN

lexis; theory of translation; culture

• Publisher: Akademia im. Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim
• Journal: Język. Religia. Tożsamość
• Year: 2017
• Issue: 1(15)
• Pages: 163-173

Contributors

author

Lisowski Tomasz

• Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

References

• Biblia Sacra Latina ex Biblia Sacra Vulgatae Editionis Sixti V. et Clementis VIII, London 1977.
• Biblia, to jest Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. Nowy Przekład z języków hebrajskiego i greckiego opracowany przez Komisję Przekładu Pisma Świętego, Warszawa 1975.
• Nowy Testament. Nowy przekład z języka greckiego na współczesny język polski, red. Brytyjskie i Zagraniczne Towarzystwo Biblijne, Warszawa 1991.
• Pismo Święte Nowego Testamentu i Psalmy. Przekład ekumeniczny z języków oryginalnych. Towarzystwo Biblijne w Polsce, Warszawa 2001.
• Pismo Święte. Stary i Nowy Testament w przekładzie z języków oryginalnych, opr. zespół pod red. ks. Michała Petera (Stary Testament), ks. Mariana Wolniewicza (Nowy Testament, Poznań 1973-1975.
• Pismo Święte Nowego Testamentu, tłum. z jęz. oryg. i opr. Kazimierz Romaniuk, Poznań 1976.
• Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, tłum. z jęz. oryg. i opr. Kazimierz Romaniuk, Warszawa 1997.
• Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. Najnowszy przekład z języków oryginalnych z komentarzem, opr. Zespół Biblistów Polskich z inicjatywy Towarzystwa Świętego Pawła, Częstochowa 2011.
• Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych, opr. Zespół Biblistów z inicjatywy Benedyktynów Tynieckich, wyd. II zmienione, Poznań-Warszawa 1971.
• Pismo Święte Nowego Testamentu i Psalmy. Przekład ekumeniczny z języków oryginalnych, Towarzystwo Biblijne w Polsce, Warszawa 2001.
• Bieńkowska, D., O przeobrażeniach polskiego stylu biblijnego, „Stylistyka” 1993, nr 2, s. 101-110.
• Cottret B., Kalwin, tłum. M. Milewska, Warszawa 2000.
• Czuj J., Św. Hieronim. Żywot. Dzieła. Charakterystyka, Warszawa 1954.
• Konfesja augsburska z 1530 r. Nowy przekład, tłum. i wst. A. Wantuła, Warszawa 1970.
• Kwilecka I., Studia nad staropolskimi przekładami Biblii, Poznań 2003, s. 299-309.
• Lisowski, T., Sola Scriptura. Leksyka Nowego Testamentu „Biblii gdańskiej” (1632) na tle porównawczym. Ujęcie kwantytatywno-dystrybucyjne, Poznań 2010.
• Lisowski, T., Polskie ekwiwalenty greckiego πάσχα w trzech przekładach nowotestamentowych – w Biblii brzeskiej (1563), w Biblii Jakuba Wujka (1599) oraz w Biblii gdańskiej (1632). Trzy techniki translacyjne, [w:] Mundus verbi. In honorem Sophia Cygal-Krupa, red. M. Pachowicz, K. Choińska, Tarnów 2012, s. 218-234.
• Luter, M., Artykuły Szmalkaldzkie (1517), [w:] Wybrane Księgi Symboliczne Kościoła ewangelicko-augsburskiego, tłum. i opr. A. Wantuła, W. Niemczyk, Warszawa 1980.
• Nida, E. A., Zasady przekładu na przykładzie tłumaczenia „Biblii”, „Pamietnik Literacki” 1981, nr 72, s. 323-342.
• Oberman, H. A., Marcin Luter. Człowiek między Bogiem a diabłem, tłum. E. Adamiak, Gdańsk 1996.
• Od Wydawnictwa, [w:] Biblia, to jest Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. Nowy Przekład z języków hebrajskiego i greckiego opracowany przez Komisję Przekładu Pisma Świętego, Warszawa 1975, s. 3.
• Popowski, R., Wielki słownik grecko-polski Nowego Testamentu. Wydanie z pełną lokalizacją greckich haseł, kluczem polsko-greckim oraz indeksem form czasownikowych, Warszawa 1995.
• Z uwag wstępnych Kolegium Redakcyjnego do pierwszego wydania, [w:] Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych, opr. Zespół Biblistów z inicjatywy Benedyktynów Tynieckich, wyd. II zmienione, Poznań-Warszawa 1971, s. 7.