Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 50

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 3 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 3 next fast forward last
PL
Artykuł porusza problem złożonego i trudnego do ochrony dziedzictwa Bliskiego Wchodu. Obszar ten był kluczowy dla rozwoju ludzkości i odgrywał przez wieki znaczącą rolę. Tu rozwijały się wielkie starożytne cywilizacje i pojawiło się wiele zjawisk i wynalazków, które odmieniły losy człowieka. Jednocześnie region ten jest i był pełen sprzeczności i konfliktów, wpływających destrukcyjnie także na substancję zabytkową. Pojawia się zatem pytanie o działania ochronne i konserwatorskie na tym terenie i rolę międzynarodowego środowiska w ratowaniu dziedzictwa Bliskiego Wschodu, które jest zarazem dziedzictwem całej ludzkości.
EN
The article discusses the problem of a complex heritage of the Middle East which is very difficult to protect. This area was for many centuries crucial for the development of mankind and in many periods has been taking a significant role. Middle East was the arena on which great ancient civilizations developed and a lot of phenomena and inventions appeared. Many of them changed the fate of man. At the same time, the region is and was in the past full of contradictions and conflicts, also destructively affecting its historical substance. Therefore, there is still present the question about heritage protection and conservation activities in this area and the role of the international groups of professionals in saving the heritage of the Middle East, which is also without doubts the heritage of all humanity.
EN
Northern Egypt was always an unusually important area for our study on the history of ancient Egyptian state. The “country of papyrus” called by Egyptians temehu, their feeder and granary, a communication centre important for contacts with Levant. Several Egyptian capitals were also located here and during the antic period the region became a centre of culture, sciences and the cradle of Coptic religion. Paradoxically, this curious area was until quite lately very poorly investigated. Even now the problems of modern Egypt related with farming activities, demographic development and industrial spread as well as with the traditional way of thinking are clearly visible in this particular important region.
PL
W artykule przedstawiono wyniki modelowania numerycznego przepływu metanu do wyrobiska korytarzowego w zależności od położenia warstwy metanonośnej względem tego wyrobiska. Ocenę zmian zachodzących w rejonie wyrobiska wykonano przy użyciu anizotropowego modelu ubiquitous joint. Rozważany proces przepływu gazu w ośrodku porowatym symulowany był w oparciu o warunek jednofazowego przepływu Darcy’ego. Do modelowania numerycznego, wykorzystano program różnic skończonych FLAC. Określenie przepływu metanu w górotworze było realizowane w sposób sprzężony z obliczeniami zmian naprężeń i deformacji modelowanego ośrodka. Przedstawione wyniki symulacji komputerowej wypływu metanu do wyrobiska korytarzowego należy oceniać w charakterze jakościowym. Wyniki te pokazują możliwości stosowanego programu komputerowego FLAC. Bardzo dużym uproszczeniem zastosowanym w pracy jest dwuwymiarowy model górotworu, który umożliwia ocenę miejsc wypływu metanu w wydrążonym wyrobisku (z pominięciem przodkowej strefy drążonego wyrobiska).
EN
This paper presents the results of numerical modeling of methane outflow into roadway depending on the location of the methane-bearing layer in relation to this roadway. The assessment of changes in the roadway area was made using the anisotropic ubiquitous joint model. The process of gas flow through porous medium was simulated based on the single-phase Darcy flow condition. For numerical modelin, the FLAC finite difference program was used. Determination of the methan flow in the rock mass was coupled with calculations of changes in stress and deformation of the modeled medium. Presented results of computer simulated methane outflow into roadway should be assessed as qualitative. These results show the capabilities of used FLAC program. Use of two-dimensional rock mass model is a very big simplification, which enables assessment of methane outlets in the excavated raodway (excluding the face zone of the excavated roadway).
PL
Przedstawiono ograniczenia i możliwości realizacji systemów radiokomunikacyjnych w kopalniach podziemnych. Opisano systemy TTE, TTW, TTA oraz systemy hybrydowe. Pokazano możliwe do zastosowania zakresy częstotliwości oraz protokoły transmisyjne.
EN
This paper presents the limitations and possibilities of implementing radiocommunication systems in underground mines. The TTE, TTW, TTA systems and hybrid systems have also been described in details. Moreover, the issues of possible frequency ranges and transmission protocols were presented.
PL
Wieloosiowy pozycjoner przeznaczony do zintegrowania z robotem przemysłowym powinien cechować się szerokim zakresem ruchów poszczególnych osi i możliwie jak największą przestrzenią roboczą, zdolnością do przenoszenia dużych momentów obciążających czy wysoką powtarzalnością pozycjonowania. Przedstawione wymagania stają nierzadko w sprzeczności. Opracowanie takiej konstrukcji wymaga szeregu kompromisów popartych analizami potrzeb, możliwości wytwórczych oraz akceptowalnej ceny urządzenia. W żadnym jednak wypadku dochodzenie do ostatecznego rozwiązania nie może być prowadzane wyłącznie w oparciu o intuicję konstruktora. Jednym z uznanych sposobów weryfikacji modeli konstrukcyjnych jest zastosowanie analizy wytrzymałościowej metodą elementów skończonych (MES). W artykule przedstawiono efekty prowadzonych prac badawczo-rozwojowych związanych z budową i wdrożeniem w PPU „ZAP Robotyka” w Ostrowie Wielkopolskim trzech nowych typów maszyn pozycjonujących.
EN
A multi-axis positioner designed for integration with an industrial robot should be characterized by a wide range of movements of individual axes and as much as possible working space, the ability to carry large loading moments or high repeatability of positioning. The presented requirements are often contradictory. The development of such a structure requires a number of compromises supported by needs analysis, production capabilities and an acceptable price of the device. However, in no case may the investigation of the final solution be carried out solelyon the basis of the constructor's intuition. One of the recognized methods of verification of structural models is the application of strength analysis using the finite element method (FEM). The article presents the results of research and development works related to the construction and implementation of three new types of positioning machines in PPU "ZAP Robotyka" in Ostrów Wielkopolski.
PL
Przedstawiono wyniki badań procesu wymiany ciepła na powierzchniach grzejnych o stosunkowo niskiej temperaturze. Tematem artykułu jest określenie współczynnika x, będącego stosunkiem wartości jednostkowych strumieni ciepła oddawanych z powierzchni grzejnej przez konwekcję i promieniowanie, w określonym przedziale temperatury. Średnia wartość tego współczynnika może być w takim przypadku traktowana jako stała. Pozwala to na proste oszacowanie całkowitego strumienia ciepła oddawanego z powierzchni. Współczynnik x wybranej powierzchni grzejnej został określony doświadczalnie w zadanych jej ustawieniach w przestrzeni, w zakresie temperatury 30°C-50°C. Zastosowanie farby o emisyjności innej niż użytej w eksperymencie zmienia wartość oddawanego całkowitego strumienia ciepła, ale przy pewnych założeniach, jest on dalej łatwy do określenia. Do obliczenia odpowiednich strumieni ciepła wykorzystano równanie Newtona oraz równanie Stefana Boltzmanna. Współczynniki wymiany ciepła przez konwekcję wyznaczono z równań kryterialnych Nu = f (Gr, Pr) oraz wykorzystano symulację w programie Ansys. Wyniki badań mogą być pomocne przy doborze powierzchni grzejnych, zasilanych z niskotemperaturowych źródeł ciepła.
EN
The experimental work presents the research results of heat exchange phenomena on heating surfaces with relatively low temperatures. The aim of the study is obtaining a coefficient x being a ratio of the radiation flux to the convection one from the unit heating surface. This coefficient can be treated as constant in a given temperature range and allows to a simple estimation of the total heat flux dissipated from the surface. The abovementioned coefficient has been determined experimentally for the heating surface, for selected settings in space, in the temperature range 30°C-50°C. The use of paint with a different emissivity than the one used in the experiment changes the value of the total heat flux, but is still easy to determine under certain assumptions. The Newton and the Stefan Boltzmann equation were used to calculate the appropriate heat fluxes. The convection coefficients were determined based on the criterion dependence Nu = f (Gr, Pr) and the simulation in the Ansys program. The results of this work can be helpful in selection the heating surfaces cooperating with low-temperature heat sources.
PL
Szkolenie pracowników stanowi jeden z podstawowych obowiązków pracodawcy. W artykule poddano ocenie szkolenia wstępne ogólne (instruktaż ogólny) realizowane w pięciu podmiotach gospodarczych związanych z przemysłem wydobywczym węgla kamiennego (kopalnie, firmy okołogórnicze), przyjmując jako kryteria oceny jakość realizacji tematów zdefiniowanych w ramowym programie szkoleń zawartym w załączniku nr 1 do Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Wyniki oceny przedstawione zostały dwojako: jako oceny końcowe w ramach poszczególnych kryteriów i jako oceny cząstkowe pozwalające na wyznaczenie zagregowanej oceny końcowej (wymaganą w tym przypadku normalizację zmiennych przeprowadzono wykorzystując przekształcenia ilorazowe). Wyznaczenie oceny wielokryterialnej nastąpiło na podstawie metody miernika rozwoju.
EN
Training of employees is one of the primary duties of the employer. The article assesses the initial general training (general instructions) implemented in five economic entities related to the hard coal mining industry (mines, mines supporting companies), assuming as criteria for assessing the quality of implementation of topics defined in the flame work training program included in Appendix No. 1 to the Regulation of the Minister of Economy and Labor of 27 July 2004 on training in the field of occupational health and safety. The results of the evaluation were presented in two ways: as a final evaluation within the flame work of individual criteria and as a partial evaluation which allows to determine the final aggregate evaluation (required in this case, the standardization of the variables was carried out using a ratio conversion). Multi-criteria evaluation was determined on the basis of the method of development meter.
8
Content available Krajobraz miast historycznych. Znaczenie i ochrona
PL
Miasto historyczne musi być rozumiane nie tylko jako przestrzeń i struktura urbanistyczna, lecz również jako niezwykły obszar nawarstwień kulturowych, historycznych i społecznych interakcji. W krajobrazie długowiecznego miasta zawsze bowiem widoczna jest jego kulturowa „wielowarstwowość”, która czyni z niego rodzaj palimpsestu. Ten ponadczasowy przekaz zawarty w tkance miasta, to coś znacznie więcej niż budynki czy infrastruktura. To żywa tkanka, przesiąknięta pamięcią i energią minionych, a także obecnych pokoleń. Pamięć miejskiej zbiorowości, a za nią jej tożsamość, ma wielowymiarowy i wielopoziomowy charakter. Pamięć i przestrzeń miasta jest także kontekstualna – zależna od kultury i tradycji miejsca, w którym się znajduje. Nie ma więc jednolitej odpowiedzi na pytanie, czym jest przestrzeń miasta historycznego i jakie zawierać powinna elementy. Odpowiedź ta bowiem, jest zależna od kulturowej matrycy danej społeczności. Takie też powinny być podejmowane przez specjalistów i uczestników danej społeczności działania badawcze i ochronne. Warto także poszukać odpowiedzi na pytanie o znaczenie zmian i rozwoju cywilizacyjnego w kontekście zagrożeń dla krajobrazu miasta historycznego, i zastanowić się czy naprawdę istnieje konflikt pomiędzy tym rozwojem a miejskim dziedzictwem kulturowym.
EN
Historical city must be understood not only as space and urban structure, but also as an extraordinary area of cultural stratification as well as a theater of history and social interaction. In the landscape of a long living city, we can always see cultural multi-layer structure which makes it a kind of palimpsest. This timeless message contained in the urban fabric seems to constitute much more than buildings or infrastructure. It is living tissue, soaked with memory and energy of past and present generations. The memory of the urban community, followed by its identity, can be described as a multidimensional and multi-level item. Memory and space are also contextual – highly depending on the culture and tradition of the place in which it is located. So there is no uniform answer to the question: what is the space of historical city and what elements it should contain. This answer is also dependent on the cultural matrix of the community. Such activities should also be undertaken by professionals and specialists in research and conservation as well as by the members of local community. It is also worth to seek for an answer to the question of the importance of change and civilization development in the context of threats to the landscape of the historic city. We should consider whether there really is a conflict between the development and the city's cultural heritage.
PL
Rynek usług kurierskich w Polsce, w porównaniu z krajami Europy Zachodniej, wciąż jest w fazie rozwoju. W krajach Unii Europejskiej korzystanie z usług kurierskich w przeliczeniu na jednego mieszkańca jest kilkakrotnie wyższa niż w Polsce. Oznacza to, że branża (KEP) w naszym kraju nadal intensywnie się rozwija. Autorzy w artykule zaprezentowali zakres usług kurierskich, świadczonych na rynku krajowym oraz międzynarodowym. Przedstawiono charakterystykę ofert standardowych oraz realizowanych w trybie ekspresowym. Artykuł zawiera również opis bogatej oferty usług dodatkowych, a także nowych propozycji, pojawiających się na rynku kurierskim. Przedstawiono ogólną sytuację oraz zmiany zachodzące w segmencie branży KEP, a także omówiono również niektóre z czynników, odpowiedzialnych za rozwój rozpatrywanego sektora.
EN
In Poland courier services market is still in the stage of development comparing to Western European countries. In the EU countries the use of courier services per one citizen is several times higher than in Poland. It means that in our country the branch is still intensely developing. In this article the authors presented the range of courier services provided on the domestic and international market. The characteristics of standard offers and those filled in express mode were presented. The article also contains the description of rich offer of additional services as well as new proposals which appears on courier services market. The general situation and changes occuring in the courier branch were presented. Also some of the factors responsible for the development of examined sector were discussed.
PL
W artykule autorzy zaprezentowali zagadnienia transportu intermodalnego w aspekcie bezpieczeństwa ekologicznego. Przedstawiono charakterystykę gałęzi transportu stanowiących elementy struktury systemu transportu intermodalnego. Omówiono czynniki odpowiedzialne za procesy degradacji środowiska naturalnego generowane w wyniku działalności transportowej. Przedstawiono również przemieszczanie ładunków w Polsce, realizowane w ramach transportu intermodalnego.
EN
In the article the authors presented the issues of intermodal transport in the aspect of ecological safety. The profile of branches of transport witch create the structure of intermodal transport’s system was presented. The factors responsible for processes of environmental degradation were discussed. The movement of cargo in Poland fulfilled as a part of intermodal transport was also portrayed.
PL
Polsko-słowackie pogranicze w rejonie Podkarpacia usiane jest licznymi i widocznymi w krajobrazie pozostałościami po walkach, jakie toczyły się tu w latach 1914–1915. W rejonie miejscowości Jaśliska i Moszczaniec znajdują się setki niszczejących obiektów militarnych będących elementami umocnień zbudowanych przez armię austro-węgierską. Ich lokalizacja do niedawna była białą kartą na naukowej i konserwatorskiej mapie regionu. Od 2015 roku trwają prace w ramach projektu „Karpackie epizody Wielkiej Wojny”, którego celem jest zdokumentowanie i zbadanie ziemianek, okopów, cmentarzy, magazynów i wielu innych konstrukcji powojskowych zlokalizowanych w tym rejonie, oraz przywrócenie pamięci o tragicznych i krwawych wydarzeniach pierwszego etapu Wielkiej Wojny, których ślady skrywają podkarpackie lasy. W ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy udało się nie tylko zlokalizować i zdokumentować dziesiątki obiektów, ale także odnaleźć pierwsze dokumenty przekazujące wiedzę o ich funkcjach i historii.
EN
The Polish-Slovakian borderlands in the Podkarpacie region abound in numerous relics, visible in the landscape, remaining after fights that took place here in the years 1914–1915. In the vicinity of Jaśliska and Moszczaniec there are hundreds of deteriorating military objects which were elements of fortifications built by the Austro-Hungarian army. Until recently, their location and contents used to be an uncharted territory on the scientific and conservation map of the region. Since 2015, work has been conducted for the project entitled “Carpathian episodes of the Great War” the aim of which is documentation and research of dugouts, trenches, cemeteries, magazines and many other post-military constructions located within the region, as well as restoring the memory of tragic and bloody events of the first stage of the Great War whose traces remain hidden in the woods of Podkarpacie. During the last several months it was possible not only to locate and document tens of objects, but also find first documents containing knowledge about their functions and history.
PL
Historia Kairu to historia Egiptu. Od czasów przedfaraońskich do dziś miejsce to było areną ważnych wydarzeń politycznych, gospodarczych, religijnych i społecznych. Jak w soczewce skupiają się tutaj wszystkie etapy rozwoju Egiptu i zmiany, które zachodziły w nim przez tysiąclecia. Najbardziej widoczna jest oczywiście kultura islamska, szczególnie czytelna w niezwykłych zabytkowych budowlach okresu średniowiecza. Do najważniejszych dzielnic należy tzw. Stary (Historyczny) Kair będący od dziesięcioleci polem pracy konserwatorów i badaczy. Jednocześnie rozwój miasta – szczególnie demograficzny – widoczny we wszechobecnych budowach i  remontach stwarza wielkie zagrożenie dla zabytków oraz samego krajobrazu miasta naznaczonego zarówno historią, jak i duchem historycznego i współczesnego orientu.
EN
The history of Cairo is the history of Egypt. From the days of prePharaonic times till the present day this place was the arena of important political, economic, religious and social events. It focuses like a lens all stages of Egypt’s development and the changes that took place in it for millennia. Today the most visible is obviously Islamic culture, particularly evident in the unusual historic buildings of the medieval period. The most important areas so called Historical Cairo Quater, became since decades a huge working area for conservators and researchers. In the same time a development of the city – particularly demographic – visible in the ubiquitous construction sites and repairs became a  great threat to the monuments and the landscape of the city itself. The landscape crucially marked by both history and spirit of the Orient.
PL
Panujące w naszym kraju ciche przyzwolenie na prowadzenie poszukiwań przez ludzi kierowanych jedynie chęcią pozyskania nowych znalezisk lub co gorsza, chęcią zysku, określanych mianem detektorystów lub poszukiwaczy skarbów, powoduje postępujące niszczenie dziedzictwa kulturowego. Taki stan rzeczy prowadzi także do degradacji stanowisk związanych z działaniami wojennymi z lat 1914–1918 i do utraty wielu informacji, jakie można pozyskać w trakcie badań terenowych, będących cennym uzupełnieniem wiedzy historycznej, a w wielu wypadkach jej znacznym rozszerzeniem. W związku z postępującą dewastacją zespołu pobojowisk zlokalizowanych w okolicach góry Kamień nad Jaśliskami oraz Jasiela (pow. krośnieński/sanocki) oraz niezadowalającym stanem badań na temat walk toczonych na obszarze zlokalizowanym na wschód od przełączy Beskid nad Czeremchą, po grzbiet Kiczery, zainicjowano rozległy projekt badawczy obejmujący ten teren. Jego głównym celem jest wypracowanie schematu interdyscyplinarnych i kompleksowych badań naukowych wraz z metodami ich upowszechniania wśród ludności lokalnej. Finalnym efektem projektu może się stać kompleksowy i oparty na wynikach analiz naukowych plan rewitalizacji tego terenu i nadania mu charakteru pomnika historii.
EN
The tacit consent prevailing in our country to conduct underground exploration by people known as treasure hunters, causes progressive destruction of cultural heritage. Those people are only guided by the success desire or even worse – a profit desire. This situation also leads to degradation of many sites related to the Great War 1914–1918 events and the loss of many information, that we can obtain in the course of methodic fieldwork, which are a valuable complement, and in many cases a significant expansion to historical knowledge. In view of the increasing devastation of the huge battlefields located in the vicinity of the Jaśliska village and Jasiel (county Krosno/Sanok), and in connection with the unsatisfactory state of research on the struggle in this area, an extensive research project covering the area has been started. Its main objective is to develop a scheme for interdisciplinary and comprehensive research and methods for its dissemination among local people. The final result of the project can become complex and based on the results of scientific analyzes, plan to revitalize the area and give it the character of a historical monument.
PL
W artykule przedstawiono wyniki modelowania numerycznego wpływu obciążeń dynamicznych skał w rejonie wyrobiska korytarzowego, wywołanych wstrząsem górotworu. Ocenę zmian zachodzących w rejonie wyrobiska wykonano przy użyciu anizotropowego modelu ubiquitous joint. Przeprowadzona symulacja komputerowa obejmowała dwa zasadnicze etapy: symulację statyczną – obejmująca ocenę stanu zniszczenia struktury skalnej w rejonie wykonanego wyrobiska korytarzowego oraz symulację dynamiczną – obejmującą analizę dodatkowego obciążenia górotworu otaczającego wyrobisko i jego obudowę w wyniku wystąpienia wstrząsu. Jak wykazały przeprowadzone obliczenia numeryczne wzrost obciążeń wywołany wstrząsem górotworu spowodował istotne zwiększenie zasięgu stref zniszczeń w górotworze oraz deformacje konturu wyrobiska.
EN
The paper presents results of numerical modeling of the effects of dynamic loads in an area of a mine working resulted from a rockmass shock. The assessment of changes affecting the working area has been evaluated with use of an anisotropic ubiquitous joint model. Computer simulation covered two main stages: static simulation, which includes assessment of the destruction state of rock structure in the surroundings of the mine working, and dynamic simulation that includes additional loads of the rockmass, which surrounds the working and its support in the result of the shock. Conducted numerical calculations demonstrated that increased loads resulted from a rockmass shock results in significant increase of destructions in the rockmass and increased deformations of the working profile.
PL
W coraz większej liczbie kopalń problemem stają się drgania gruntu wywoływane silnymi wstrząsami indukowanymi prowadzonymi robotami górniczymi. W rejonach, w których stwierdza się występowanie drgań powierzchni terenu generowanych wysokoenergetycznymi wstrząsami górotworu, konieczne jest odtwarzanie pól prędkości (przyspieszeń) drgań po zaistniałych zjawiskach na podstawie punktowych pomiarów. Istotne jest także prognozowanie dynamicznych wpływów wstrząsów, które mogą wystąpić w trakcie realizacji projektowanej eksploatacji górniczej. Wiarygodność takich obliczeń jest w dużym stopniu zależna od właściwego przyjęcia wartości współczynnika amplifikacji drgań przez luźne utwory czwartorzędowe. Najdokładniejsze wyniki oszacowania wartości tego współczynnika można uzyskać, wykonując specjalistyczne pomiary sejsmiczne. Ze względu na ograniczenia finansowe i czasowe, z reguły do wyznaczenia wartości współczynnika amplifikacji drgań wykorzystywane są proste rozwiązania analityczne. W artykule przedstawiono wyniki badań przeprowadzonych w wybranym, silnie zagrożonym sejsmicznie rejonie GZW, których celem było określenie wartości współczynnika amplifikacji drgań w oparciu o wyniki pomiarów parametrów drgań gruntu. Rezultaty obliczeń pozwoliły stwierdzić, że w przypadku niektórych stanowisk aparatury pomiarowej, analitycznie oszacowana wartość współczynnika amplifikacji drgań znacznie odbiega od wyznaczonej na podstawie wyników pomiarów. Stwierdzane rozbieżności mogą mieć istotny wpływ na dokładność wykonywanych prognoz wielkości drgań gruntu.
XX
More and more mines have a problem with ground vibrations caused by severe tremors induced by mining works in process. In the areas where surface vibrations occurred due to high-energy tremors, it is necessary to recreate the speed field (acceleration) of vibrations after the phenomena, based on data registered in different observation points. It is also important to forecast the dynamic influences of tremors that may occur during the future excavation process. The reliability of such calculations strongly depends on the properly assumed vibration amplification factor of the loose quaternary overburden. The most accurate estimation of this coefficient can be obtained by performing specialized seismic measurements. Due to time and financial constraints, usually simple analytical solutions are used. This paper presents the results of studies conducted in selected, highly seismically endangered region of Upper Silesian Coal Basin, the purpose of which was to determine the values of the vibration amplification factor based on actual results of ground vibration measurements. The results revealed that in certain locations of the measuring apparatus, the analytically estimated value is far from the one determined on the basis of the measurements. The discrepancy may have a significant impact on the accuracy of the performed ground vibration forecasts.
PL
Obserwowany poziom sejsmiczności indukowanej prowadzonymi robotami górniczymi jest w dużym stopniu zależny od występujących warunków geologiczno-górniczych. Warunki te (w szczególności górnicze) mogą być w sposób ilościowy opisywane metodami analitycznymi. Wyniki wcześniejszych prac pozwoliły stwierdzić istnienie zależności korelacyjnych pomiędzy szacowanymi stanami energetycznymi górotworu (zmianami energii właściwej odkształcenia sprężystego) a rejestrowaną liczbą i wydatkiem energetycznym wstrząsów. Opracowano proste modele regresji umożliwiające prognozowanie zmian sejsmiczności towarzyszącej prowadzonym robotom górniczym. W artykule przedstawiono wyniki dalszych badań, których celem było określenie możliwości wykorzystania do prognozy zmian poziomu sejsmiczności indukowanej wybierką złoża sieci neuronowych. Podstawową cechą sieci neuronowych jest zdolność generalizacji, czyli uogólniania wiedzy dla nowych danych, nieznanych wcześniej, niedostępnych w trakcie nauki. Wykazują one odporność na nieciągłości, zaburzenia lub braki w zbiorze uczącym. Zalety sieci neuronowych sprawiają, że są one coraz częściej wykorzystywanym narzędziem do rozwiązywania różnych problemów, m.in. geofizycznych i geomechanicznych. Rezultaty obliczeń wykonanych dla silnie zagrożonego sejsmicznie rejonu robót górniczych prowadzonych w kopalni węgla kamiennego potwierdziły możliwość zastosowania sieci neuronowych do szacowania zmian wielkości sejsmiczności indukowanej towarzyszącej eksploatacji złoża. Odpowiednio wytrenowana (nauczona) sieć neuronowa może być wykorzystywana do oceny poziomu zagrożenia wstrząsami na wybiegach projektowanych robót w tym samym rejonie.
EN
The observed seismicity induced by mining works is largely dependent on the existing geological and mining conditions. These conditions (particularly the mining ones) can be described quantitatively by analytical methods. The results of previous works allowed to find a correlation between the estimated states of rock mass energy (change of energy in the elastic deformation) and the recorded number of tremors and their energy output. Simple regression models enabling prediction of seismic changes due to mining works were developed. In this paper we present the results of further studies, describing the possibility of using neural networks to forecast changes in the level of seismicity induced by deposit excavation. The main feature of neural networks is the ability of generalization, which allows to update the knowledge to new, previously unknown data, which was not available in the learning process. Neural networks show resistance to discontinuity, disorders or deficiencies in the training set. The advantages of neural networks promote their increasingly common use in solving various problems, including geophysical and geomechanical ones. The results of calculations made for a highly seismic region threatened by mining operations, confirmed the possibility of using neural networks to estimate the changes of seismic activity induced by deposit exploitation. Properly trained neural network can be used to assess the level of tremor risk in the planned mining area.
17
Content available Analiza stanu bezpieczeństwa na polskich drogach
PL
W artykule zaprezentowano problem bezpieczeństwa na polskich drogach na podstawie analizy okresu 2005-2015. Opisano wybrane zagadnienia ilustrujące sytuację na drogach, które w sposób szczególny wpływają na poziom bezpieczeństwa uczestników ruchu, m.in liczebność występowania wypadków drogowych, przyczyny ich powstawania, skutki oraz grupy sprawców zdarzeń. Zaprezentowane w artykule wnioski pozwalają przybliżyć i zobrazować genezę tego zjawiska.
EN
In the following article the problem of the safety on Polish roads based on analysis of the years 2005-2015 was presented. Selected issues exemplifying the situation on roads which in a distinctive way influence the safety of road users, e.g. the amount of occurring road accidents, their causes as well as results and the groups of perpetrators, were described. Conclusions presented in the article allow to bring closer and illustrate the genesis of this phenomenon.
PL
Położone w południowej Jordanii skalne stanowisko Sela stanowi jedno z najciekawszych i najmniej zbadanych miejsc na mapie dziedzictwa kulturowego tego rejonu Bliskiego Wschodu. Trudno dostępne refugium lub twierdza pozwalająca na długotrwałą obronę było najintensywniej wykorzystywane w okresie epoki żelaza i w okresie hellenistycznym. Na szczycie i w różnych miejscach stanowiska widać doskonale liczne ślady obróbki skał i budowy różnego rodzaju obiektów o różnym przeznaczeniu. Obszar ten jest dość trudny do prac badawczych czy nawet dokumentacyjnych i to właśnie ten fakt jest przyczyną słabego stanu badań czy nawet rozpoznania stanowiska. Rozpoczęty w 2014 roku projekt badawczy Uniwersytetu Jagiellońskiego pozwoli może zmienić ten stan rzeczy i znacznie poszerzyć naszą wiedzenie tylko o samej Seli, ale także o całym mikroregionie.
EN
Rock-cut Sela archaeological site located in southern Jordan Rock seems to be one of the most interesting and at the same time poor explored places on a map of the regional cultural heritage of the Middle East. Hardly accessible refuge or rock fortress allowing for long-term defense, has been the most intensively used during the Iron Age and the Hellenistic period. At the top of the site in many places numerous traces of rock processing and construction of various types of facilities for various purposes are clearly visible. The area of the site is quite diffi cult to research or even basic documentation, and this is probably the cause of the poor state of research, or even recognize of the site. The new project of the Jagiellonian University started in 2014, may change this situation and greatly expand our knowledge, not only about the Sela site but also about the whole micro-region.
PL
Multi-dyscyplinarne badania krajobrazowe dają niepowtarzalną okazję do śledzenia zmian środowiskowych oraz kulturowych i przybliżają nas do zrozumienia drogi jaką przebył człowiek na przestrzeni tysięcy lat swojego funkcjonowania na powierzchni Ziemi. W krajobrazie zawsze bowiem widoczna jest jego kulturowa „wielowarstwowość”, która czyni z niego rodzaj palimpsestu. Ponieważ analizy obejmujące w swej istocie szereg aspektów krajobrazu i perspektyw badawczych stają się coraz bardziej popularne, proponujemy zainicjowanie interdyscyplinarnego projektu skupiającego fachowców i wiedzę różnych dyscyplin naukowych, pozwalającego na zintegrowanie ich wysiłków i dzielenie się informacjami na temat roli krajobrazu w życiu człowieka oraz metod jego badań i ochrony.
EN
Multidisciplinary landscape studies create a unique opportunity to trace cultural and environmental transformations and move us closer to understanding the distance that humanity have covered for the hundreds thousands years of its development. This is because the cultural “multi-layer structure” is an inherent feature of landscape, making it a kind of a palimpsest. During last years analysis dealing with many aspects of the landscape and its research perspectives are becoming more and more popular, we would like r to initiate an interdisciplinary project which will bring together efforts of experts and knowledge of various disciplines, and will allow us to integrate and share results of their analysis on the role of landscape in human life as well as will develop methods of its research and protection.
PL
Droga Królewska to jeden z najważniejszych w starożytności i w czasach średniowiecza traktów na terenie Bliskiego Wschodu. Rozpoczynająca się w Egipcie, a kończąca na terenie dzisiejszej Syrii droga była szlakiem handlowym i miejscem wymiany idei i wynalazków. Dzięki niej rozwinęło się wiele znanych ośrodków, a w epoce średniowiecza funkcjonował ruch pielgrzymkowy. Do dziś nie brak tu śladów dawnej świetności, często zapominanych i niedocenianych. Istnieje więc silna potrzeba skupienia uwagi badaczy i konserwatorów na tym ważnym dla historii ludzkości szlaku.
EN
King’s Highway became one of the most important routes during ancient and medieval times, in the Middle East. Starting in Egypt and ending in modern Syria, the route was a trading artery and a place of ideas and inventions exchange. Thanks to this route a number of well-known centers functioned in ancient times as well as pilgrimage traditions in the Middle Ages. Today there is almost no traces of its former glory. It seems to be frequently forgotten and underrated. There is therefore a strong need to focus interest of scholars and conserva- tors on that, important in the history of mankind, route.
first rewind previous Strona / 3 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.