Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 99

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 5 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  zasolenie
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 5 next fast forward last
PL
W artykule przedstawiona została metoda wykonanych analiz i badań zabytkowych struktur murów klasztoru i kościoła Karmelitów Bosych w Przemyślu. Przyjęcie programu konserwatorskiego poprzedzone zostało badaniami makroskopowymi oraz badaniami właściwości fizykochemicznych zabytkowych murów klasztoru. Wyniki omówiono w formie dyskusji diagnozy otrzymanych efektów badań. Rozpoznanie zabytkowej materii pozwoliło dokonać wyboru poprowadzonego procesu konserwatorskiego, który pokazany został w sposób syntetyczny. Główna problematyka badawcza uzupełniona została o rys historyczny zespołu kościelno-klasztornego oraz o własne doświadczenia zawodowe pozwalające omówić złożoną problematykę prac reintegracyjnych wykonywanych na obiekcie zabytkowym. W artykule zamieszczono plany, tabele i zdjęcia, które merytorycznie poszerzyły istotę badań.
EN
This paper presents a method of performing analyses and studies of the historical wall structures of the Monastery and Church of the Discalced Carmelites in Przemyśl. The adoption of a conservation program was preceded by macroscopic testing and an investigation of the physical and chemical properties of the historical walls of the monastery. The findings were discussed and coupled with a diagnosis. The identification of historic matter enabled the selection of a conservation process that was presented in a synthetic manner. The primary research subject was supplemented by an outline of the history of the monastery and church complex and the authors’ own professional experience, which allowed them to properly discuss the complex subject matter of reintegrative construction work performed on a historic building. The paper includes plans, tables and photographs which substantively expand upon the essence of the study.
EN
The Kushk-e-Bahram Manto-type Cu deposit is located in central Iran, within Eocene to Oligo–Miocene volcanic strata which occur in the central part of the Uremia-Dokhtar Magmatic Arc (UDMA). Propylitization, silicification, argillization and carbonatization are the main types of alteration to have affected the pyroclastic and volcanic rocks. There are high amounts of oxide minerals, including malachite, azurite, hematite, magnetite and goethite. Three types of primary FIs have been determined in the Kushk-e-Bahram deposit, namely; I: two-phase liquid-rich FIs (L+V), II: mono-phase liquid FIs, III: two-phase vapour-rich FIs which have been identified based on petrographical studies. Based on FI studies of co-existing quartz and calcite, homogenization temperatures (Th) must have been between 67 and 228°C, with an average of 158°C. Moreover, salinity is between 14.0–30.3 wt% NaCl, equivalent to a 19.6% average. Fluid density values vary from 0.8 to 1.1 gr/cm3. Based on FI data and related diagrams, the depth of their trapping was estimated to be <200 m and ore formation occurred at pressures of <50 bars. Consequently, mineralogy, host rock and FIs characteristics in the Kushk-e-Bahram deposit are similar to the Manto-type Cu deposits in Mesozoic-Cenozoic volcanic belts of Iran and South America.
EN
In mountain desert ecosystems, wetlands around saline and freshwater lakes allow various organisms to thrive and sometimes serve as the only source of drinking water for wild and domestic animals. We present results concerning diversity and structure of cyanobacterial inoculum from Eastern Pamir Mountains' benthic sediments, collected from small water bodies with contrasting salinity, temperature and other chemical parameters. We used morphological identification and molecular NGS techniques based on the amplification of the V3-V4 hypervariable region of 16S rRNA gene. Only a few cyanobacterial taxa have been identified in the preserved samples, while 27 taxa were successfully isolated and identified from the benthic sediments. Metagenomic analysis revealed that the cyanobacterial contribution to benthic bacterial communities was low. Representatives of the order Nostocales dominated in the samples, followed by Synechococcales, while contributions of Oscillatoriales and Chroococcales was much lower. The correlation matrix for the amplicon-based composition of samples clustered together samples of similar salinity and temperature. However, in hierarchical clustering of taxonomic structure of samples, communities with similar structures were not grouped by salinity or temperature. These results suggest that salinity and to some extent temperature, influence the composition of the inoculum, although the structure of the cyanobacterial communities is further shaped by other factors. Our study also demonstrated that the benthic inoculum for cyanobacterial communities contained potentially toxic taxa characteristic of both benthic and planktonic communities.
EN
In this paper, the capacity of an Adaptive-Network-Based Fuzzy Inference System (ANFIS) for predicting salinity of the Tafna River is investigated. Time series data of daily liquid flow and saline concentrations from the gauging station of Pierre du Chat (160801) were used for training, validation and testing the hybrid model. Different methods were used to test the accuracy of our results, i.e. coefficient of determination (R2), Nash–Sutcliffe efficiency coefficient (E), root of the mean squared error (RSR) and graphic techniques. The model produced satisfactory results and showed a very good agreement between the predicted and observed data, with R2 equal (88% for training, 78.01% validation and 80.00% for testing), E equal (85.84% for training, 82.51% validation and 78.17% for testing), and RSR equal (2% for training, 10% validation and 49% for testing).
PL
W pracy badano zdolność systemu wnioskowania rozmytego opartego na adaptacyjnej sieci (ANFIS) do przewidywania zasolenia rzeki Tafna. Do trenowania, oceny i testowania modelu hybrydowego wykorzystano serie pomiarów dobowych przepływów płynu i stężeń soli ze stacji pomiarowej w Pierre du Chat (160801). Dokładność wyników testowano za pomocą: współczynnika determinacji (R2), współczynnika wydajności Nasha–Sutcliffe’a (E), pierwiastka średniego błędu kwadratowego (RSR) i technik graficznych. Model dał zadowalające wyniki i wykazywał dobrą zgodność między danymi obserwowanymi a przewidywanymi: R2 (88% w przypadku uczenia sieci, 78.01% walidacji i 80.00% testowania), E (85.84% w przypadku uczenia sieci, 82.51% walidacji i 78.17% testowania) i RSR (2% w przypadku uczenia sieci, 10% walidacji i 49% testowania).
EN
In arid areas, with rivers functioning episodically, alluvial resources are the main source of water. Considering the intensified regulation of discharge in montane catchments, supplying the intermittent rivers, in the nearest future alluvial aquifers will gain key importance for the functioning of people in arid zones. The research aimed to investigate the diversified chemistry of alluvial waters typical of large intermittent river valleys in hot arid zones as well as to analyse processes determining the water chemistry and affecting its diversity. The detailed study, carried out in October 2015, covered the Draa river valley (1100 km total length) in the region of the Mhamid Oasis. The examined water was sampled from all wells found in the study area. Concentrations of the main cations: Ca2+, Mg2+, K+, Na+, NH4+, and Li+, anions: Cl−, SO42−, HCO3−, and NO3−, as well as trace elements: Al, As, Cd, Co, Cr, Cu, Fe, Mn, Ni, Pb, Sr, and Zn, were identified. Results were analysed with statistical, hydrochemical, and geochemical modelling methods. Alluvial waters of the eastern and western part of the oasis differed in concentrations of numerous components, what resulted from the regulation of irrigation. Specific electrical conductivity showed a 3.5-fold increase, from 3800 to 13800 μS/cm, consistent with the direction of water flow in the oasis, from east to west. Even a greater rise was observed for ions: Cl− (6x), Na+ (5.5x), Mg2+ (5.0x), Ca2+, and SO42− (3.5x). Such a composition indicated multiionic hydrochemical type of waters dominated by Na+ and Cl−. Additionally, high Pearson correlation coefficients were recorded for Na+ and Cl− (0.98) as well as Mg2+ and Cl− (0.97). The saturation index suggested that the main water components originated from dissolving of minerals such as halite, anhydrite, sylvite, and gypsum. Groundwater chemistry in the Mhamid Oasis was determined mainly by geogenic processes, such as dissolving of evaporates, precipitation of carbonate minerals, and ion exchange.
7
Content available Wilgoć w budynkach zabytkowych
PL
Wilgoć jest głównym zagrożeniem dla zabytków. Prowadzi bezpośrednio do degradacji substancji zabytkowej oraz uruchamia procesy niszczące niewystępujące bez jej udziału. Poprawne rozpoznanie źródeł zawilgocenia pozwala na podjęcie odpowiednich kroków w stronę skutecznej i trwałej renowacji. Jednak właściwa diagnoza często nie jest łatwa, a z pozoru oczywiste obserwacje mogą owocować sformułowaniem błędnych wniosków i wdrożeniem działań, które przyniosą więcej szkody niż pożytku. Artykuł opisuje najczęstsze przyczyny powstawania zawilgoceń w budynkach zabytkowych oraz zwraca uwagę na podstawowe czynniki, które należy wziąć pod uwagę, chcąc uniknąć nieskutecznych i kosztownych napraw. Szczególnie podnosi problem tzw. wilgoci wstępującej od gruntu, zdecydowanie zbyt często i łatwo wskazywanej jako główny powód zawilgocenia.
EN
Dampness is considered to be one of the most serious threats to heritage buildings. It leads directly to degradation of historical fabric and triggers damaging processes that would not appear without it. Correct diagnosis of the source of damp is necessary for implementing appropriate measures that will lead to effective and lasting renovation. But making a correct diagnosis is not easy, and what appears obvious from observation can lead to formulating incorrect conclusions and actions, which do more harm than good. The paper describes the most common causes of dampness in heritage buildings and draws attention to the basic factors, which need to be taken into account, in order to avoid ineffective and costly repairs. Special attention is devoted to the so-called damp rising from the ground, which is too often and too easily implicated as the main cause of dampness.
EN
Coastal wetlands are ecologically important all over the world, and they are relatively unstable with dramatic changes in aboveground vegetation. However, it is still unclear how the aboveground vegetation changes will influence the functioning of coastal wetland ecosystems, especially the decomposition processes. Here, we carried out a cotton strip experiment to examine the effects of Suaeda salsa community on the soil properties and the associated cellulose decomposition rates in the coastal wetlands of Liao River delta (NE China). Our results showed that S. salsa community significantly affected the contents of soil C, N, P, base cations, organic matter and the soil electrical conductivity (EC), and such effects might vary among different types or densities of aboveground vegetation. The soil cellulose decomposition rate (in terms of cotton strip tensile strength loss, CTSL) was slowed down when aboveground S. salsa communities are experiencing degradation or have been totally replaced by Phragmites australis communities. Moreover, there were positive partial correlations between soil N and CTSL, and between soil EC and CTSL, but a negative partial correlation between soil C and CTSL. Our results emphasized the importance of S. salsa community in determining the soil cellulose decomposition rate in this coastal region. The results suggest that vegetation degradation in coastal wetlands might lead to various changes in soil properties and hence affect other aspects of ecosystem functioning and services, especially nutrient cycling.
EN
The potentiometer area in the Annaba basin, covering an area of 264 km2, has declined considerably since 1995. The analysis of the chronological hydrographs (1991–2009) of the piezometric observations shows that this decline is related to about twenty years (20 years) drought that began in 1991. To synthesize hydrological data and study regional changes in aquifer interactions caused by changes in discharge, and determine the contamination of aquifers by salty intrusion in coastal areas, and making forecasts by the year 2023, a multi-layered transient model as well as a solute transport model has been developed. The groundwater flow was modelled using the finite difference method with a horizontal dimension of 500 × 500 m for the cells. The model consists of two layers, the first corresponding to the alluvial phreatic aquifer and the second to the deep confined aquifer, and is calibrated against the steady state groundwater heads recorded before 1996. Model verification was done by history matching over the period 1991–2009. Under steady-state conditions, the correspondence between simulated and observed water levels is generally good (average difference of 0.4 m). For the deep aquifer, the simulated time- -series hydrographs closely match the recorded hydrographs for most of the observation wells. For the alluvial aquifer, the recorded hydrographs cover only a short time period, but they are reproduced. The model indicates that groundwater pumping induced a decrease in natural discharge, a downward leakage in most of the basin and a continual water-level decline. The model has also been applied to the analysis of recharge impact. Simulating the behaviour of the system over the period 1991–2009 without pumping indicated small changes in hydraulic head. These results show that the groundwater reservoir has a low recharge, but excellent hydraulic properties. A solute-transport model was used to study aquifer contamination from salty intrusion in coastal sectors; it was extended to the year 2023 by simulating an optimistic hypothesis that maintains present pumping until 2023. The model indicates that the head decrease of the alluvial phreatic and deep confined aquifers will be 4 m and 5 m respectively. The solute concentration in the deep confined aquifer will increase from 1 g·dm–3 (prior 2009) to 5 g·dm–3 in 2023.
PL
Objęty pomiarami obszar basenu Annaba o powierzchni 264 km2 zmniejszył się znacząco od roku 1995. W wyniku analizy chronologicznych hydrogramów (1991–2009) z obserwacji piezometrycznych wykazała, że za to zmniejszenie odpowiada dwudziestoletnia susza, która rozpoczęła się w 1991 r. Aby dokonać syntezy danych hydrologicznych, zbadać regionalne zmiany poziomów wodonośnych wywołane zmianami w odpływie, ustalić zanieczyszczenie tych poziomów przez napływ zasolonych wód z wybrzeża i prognozować sytuację do 2023 r., zbudowano wielowarstwowy model przejściowy i model transportu substancji rozpuszczonych. Przepływ wód podziemnych modelowano metodą różnic skończonych, stosując horyzontalne komórki o wymiarach 500 × 500 m. Model składał się z dwóch warstw – pierwsza odpowiadała aluwialnemu poziomowi freatycznemu, a druga – głębokiemu poziomowi o napiętym zwierciadle wody i został skalibrowany względem ustalonego poziomu piezometrycznego notowanego przed 1996 r. Model był weryfikowany dopasowaniem historycznym dla okresu 1991–2009. Dla ustalonych warunków zależność między symulowanym a obserwowanym poziomem wody była dobra (średnia różnica 0,4 m). Dla głębokich poziomów wodonośnych symulowane serie hydrogramów były w większości studzienek obserwacyjnych ściśle dopasowane do hydrogramów z pomiarów. W poziomach aluwialnych hydrogramy z pomiarów obejmowały jedynie krótki okres, ale były powtarzalne. Model wskazuje, że pompowanie wód podziemnych powodowało zmniejszenie naturalnego odpływu i przesiąkania wgłębnego w większości obszaru oraz stały spadek poziomu wody. Model wykorzystano również do analizy wpływu zasilania. Symulowanie zachowania systemu w okresie 1991–2009 bez pompowania wykazało niewielkie zmiany wysokości hydraulicznej. Uzyskane wyniki świadczą, że podziemny zbiornik ma niewielkie zasilanie, ale znakomite właściwości hydrauliczne. Model transportu substancji rozpuszczonych użyty do badań zanieczyszczenia poziomów wodonośnych przez solne intruzje z wybrzeża rozszerzono do 2023 r. z optymistycznym założeniem utrzymania aktualnego poziomu pompowania wody. W wyniku modelowania stwierdzono, że spadek wysokości hydraulicznej aluwialnego poziomu freatycznego i głębokiego poziomu o napiętym zwierciadle wody wyniesie odpowiednio 4 i 5 m. Stężenie substancji rozpuszczonych w głębokim poziomie wodonośnym wzrośnie od 1 g·dm–3 sprzed 2009 r. do 5 g·dm–3 w 2023 r.
EN
The Hamadian groundwater table ensures water supply for the agricultural perimeter of Wadi Mehiya region in the North-East of Tindouf city. In order to determine the behaviour of this groundwater table, a piezometric map have been realized, followed by physicochemical analyses to assess the chemical facies, the suitability of this water for irrigation and drinking purposes, as well as its vulnerability to different pollutants. This groundwater table is essentially composed of fine to coarse and clayey sands, surmounted by a silicified limestone slab. It is a free groundwater table with a thickness of 18 to 99 m. The sampling has been done in June 2010. Then, the physicochemical analyses have been performed on 7 samples taken from 7 boreholes. The piezometric study proved that the flow of groundwater table follows a North-East to South- -West direction, towards the Sebkha of Tindouf. The graphic representation of chemical facies, using Piper and Schoeller– Berkaloff diagrams, reveals that the water of Wadi Mehiya contains mainly magnesium sulphate. The graphical representation of irrigation water quality, using Wilcox diagram, revealed an acceptable quality with a high salinity. Moreover, this water is potable with hard-mineralized character. Nitrates contamination has been also noted, which is a logical result of the excessive use of chemical fertilizers.
PL
Poziom wodonośny Hamadi zapewnia dostawy wody dla rolniczych terenów regionu Wadi Mehiya na północny wschód od miasta Tindouf. W celu określenia właściwości poziomu wodonośnego wykonano mapę piezometryczną, a następnie przeprowadzono analizy fizyczne i chemiczne do oceny składu wody, jej przydatności do nawodnień i zaopatrzenia ludności w wodę pitną, jak również podatności zasobów na różne zanieczyszczenia. Poziom wodonośny znajduje się w warstwie gliniastego piasku o zmiennym uziarnieniu podścielonego warstwą krzemionkowo-wapienną. Jest to poziom o swobodnym zwierciadle wody o miąższości od 18 do 99 m. Próbki wody pobrano w czerwcu 2010 r. Analizy fizyczne i chemiczne wykonano w 7 próbkach pobranych z 7 odwiertów. Badania piezometryczne wykazały, że woda gruntowa płynie z północnego wschodu na południowy zachód w kierunku Sebkha k. Tindouf. Graficzna prezentacja wyników z wykorzystaniem diagramów Pipera i Shoellera–Berkaloffa dowodzi, że w składzie chemicznym wody Wadi Mehiya dominuje siarczan magnezu. Graficzne przedstawienie jakości wody do nawodnień wg diagramu Wilcoxa wykazało akceptowalną jakość z dużym zasoleniem. Ta wysoce zmineralizowana woda nadaje się do celów spożywczych. Zanotowano także zanieczyszczenie azotanami, co jest skutkiem nadmiernego stosowania nawozów mineralnych.
EN
Miocene deposits in the eastern portion of the Greater Ughelli, Central Swamp and Coastal Swamp depobelts contain well-developed brackish-water trace fossil assemblages. Twelve ichnogenera have been identified, namely: Asterosoma, Bergaueria, Chondrites, Gyrolithes, Thalassinoides, Lockeia, Palaeophycus, ?Conichnus, Planolites, Siphonichnus, Skolithos and Diplocraterion. In addition, common non-descript, passively filled burrows and fugichnia (escape structures) have also been observed. The above-mentioned ichnogenera and associated non-descript structures can be arranged into six distinct and recurring ichnoassociations within the Greater Ughelli, Central Swamp and Coastal Swamp depobelts. Each ichnoassociation is comprised of a group of trace fossils which collectively reflect specific environmental conditions during deposition of these Miocene strata. All trace fossil assemblages illustrate deposition in nearshore, restricted settings. Ichnological and sedimentological criteria which may be utilized to recognise brackish-water deposits are discussed and illustrated in pictures of the cores studied.
12
Content available Wysychanie zasolonej ceramiki zabytkowej
PL
W artykule przedstawiono wpływ zasolenia na kinetykę wysychania ceramiki budowlanej. Podjęto próbę wykazania, iż stopień zasolenia znacząco wpływa na szybkość wysychania zabytkowej cegły.
EN
This paper intends to report the experimental work carried out with brick specimens, aiming to evaluate the effect of salt solution in the capillary absorption of brick specimen in comparison with water. Also the experiment was conducted to define the kinetics ratio of brick samples drying and determine the influence on the degradation of historical material.
PL
Zasolenie odpadów wiertniczych jest czynnikiem determinującym wybór opcji ich zagospodarowania. Wpływa również na koszty ich utylizacji. Większość soli obecnych w odpadach wiertniczych wykazuje dużą dynamikę i łatwość ługowania. Określenie poziomu zasolenia tych odpadów powinno stanowić istotne kryterium możliwości ich zagospodarowania nie tylko w środowisku gruntowo-wodnym, w geotechnice, ale także w inżynierii materiałowej. Zwrócono uwagę na szczególnie dużą zawartość łatwo ługowalnych soli w odpadach wiertniczych, których odsalanie jest koniecznym etapem utylizacji.
EN
Some elements contained in aq. and non-aq. drilling liqs. were detd. by std. elution test. Chem. compns. of eluates as well as their electrolytic cond. were detd. by at. absorption spectrometry and conductometry, resp. The eluates derived from aq. waste contained much more Na, K, Ca, Cl ions and revealed better electrolytic cond. than the non-aq. eluates. A preliminary desalination of the wastes was recommended.
PL
Zatłaczanie roztworów polimerów do złoża ropy naftowej ma na celu kontrolę mobilności wód złożowych, co pozwala na uzyskanie wysokiego współczynnika sczerpania, zwłaszcza w złożach niejednorodnych. Optymalizacja tego procesu wymaga sprecyzowania wartości stężenia oraz objętości roztworu polimeru, a dodatkowo określenia czasu rozpoczęcia zatłaczania. Efektywność procesu zależy do kilku kluczowych parametrów, do których należy zasolenie wody złożowej, wpływające na lepkość roztworu polimerów. W pracy, wykorzystując modelowanie złożowe zintegrowane z algorytmami optymalizacyjnymi, określono parametry prowadzenia zabiegu z uwzględnieniem wpływu zasolenia wody złożowej. Uzyskane wyniki wskazują, że poprawne rozpoznanie złoża i dobór odpowiedniego polimeru w kontekście mineralizacji wód złożowych są kluczowe dla pomyślności całego procesu.
EN
Polyacrylamide was dissolved (up to 1000 mg/L) in salines of varying salt concns. (1000-7000 mg/L) and flooded to crude oil-bearing rock under 150 bar to improve the oil recovery. This model was base for estg. the increase of oil recovery factor and process efficiency.
EN
Studies conducted in the years 2014-2015 were designed to evaluate of soil fertility from 22 organic farms specializing in the cultivation of strawberries and raspberries from the south-eastern Poland. Evaluated soil sampled in 56 different plantation of strawberries and raspberries. Soil pH was determined in distilled water (pHH2O). Soil fertility determined in the extract of 0.03 M CH3COOH and the content of available forms of nitrate nitrogen (N-NO3), phosphorus (P-PO4), potassium (K), calcium (Ca) and magnesium (Mg) were expressed in mg dm-3 as well as in mg 100g-1 dry soil. In addition in soil samples salinity was determined expressed as g NaCl dm-3. Analysis of the results obtained in the studies showed that the pH of the soils studied (pHH2O) was in the range 4.60-7.60. The content of macronutrients in the soils contained in compartments (mg dm-3): ˂10.0-19.8 N-NO3, 2.0-33.0 P-PO4, 10.0-239.0 K, 107.0-3930.0 Ca, 26.0-134.0 Mg.
PL
Badania przeprowadzone w latach 2014-2015 miały na celu ocenę zasobności gleb w 22 gospodarstwach ekologicznych specjalizujących się w uprawie truskawki i maliny, zlokalizowanych w południowo-wschodniej Polsce. Badaniom poddano 56 prób glebowych z plantacji truskawki i maliny. Odczyn gleby (pH) oznaczono w wodzie destylowanej (pH H2O). Zasobność gleby określano w ekstrakcie 0,03 M CH3 COOH, a zawartości dostępnych form azotu azotanowego (N-NO3), fosforu (P-PO4), potasu (K), wapnia (Ca) i magnezu (Mg) wyrażono w mg∙dm-3, jak również w mg∙100g-1suchej gleby. Ponadto w próbkach glebowych określono poziom zasolenia wyrażony jako g NaCl dm-3. Analiza wyników uzyskanych w badaniach wykazała, że odczyn badanych gleb (pH H2O) zawierał się w zakresie od 4,60 do 7,60. Zawartość makroskładników w badanych próbkach gleb zawierała się w przedziale (mg∙dm-3): ≤10,0-19,8 N-NO3, 2,0-33,0 P-PO4, 10,0-239,0 K, 107,0-3930,0 Ca, 26,0-134,0 Mg.
PL
Tworzenie zieleni w miastach, przy ulicach i przy drogach o różnym nasileniu ruchu wymaga doboru roślin, które zniosą trudne warunki glebowe, klimatyczne i stres, związany chociażby z zasoleniem.
PL
Ważnym źródłem antropogenicznych zanieczyszczeń środowiska solami jest przemysł sodowy. Składowiska odpadów poprodukcyjnych, lokalizowane obok zakładów, negatywnie wpływają na otaczające środowisko, gdyż wody opadowe wymywają z nich szkodliwe substancje. Celem niniejszego artykułu jest ocena przestrzennego zróżnicowania wybranych parametrów fizykochemicznych osadów na terenie składowisk dawnych Krakowskich Zakładów Sodowych „Solvay”. Na podstawie analizy granulometrycznej stwierdzono występowanie naprzemianległych warstw o uziarnieniu ilastym i różnym stopniu konsolidacji odpadów. Badania laboratoryjne wskazują, iż analizowany osad charakteryzuje się odczynem silnie alkalicznym (średnie pH > 10), wysoką przewodnością elektryczną właściwą (średnio > 10 mS cm-1) i średnią wilgotnością aktualną na poziomie 60%. Stwierdzono obecność jonów o charakterze zasadowym, łatwo rozpuszczalnych w wodzie opadowej, które mają zdolność do akumulacji w głębszych warstwach składowisk. Występowanie tych jonów w próbkach gruntu stwarza warunki stresowe dla wzrostu i rozwoju roślin głęboko korzeniących się, toteż w projektach zieleni bardzo ważnym aspektem jest uwzględnienie gatunków roślin o płytkim systemie korzeniowym i wysokiej odporności na silne zasolenie podłoża. Charakterystyczne parametry fizykochemiczne podłoża i niejednorodność składowanego materiału stanowią podstawę do przeprowadzenia technicznej i biologicznej rekultywacji badanego obszaru i mają duże znaczenie w projektowaniu jego funkcji przestrzennych.
EN
An important source of anthropogenic environment pollution with salts is the sodium industry. Post-production waste dumping grounds, located near the plants, have a negative impact on the surrounding environment because rain water scours harmful substances from them. The aim of this article is to assess the spatial variability of selected physicochemical parameters of soil on the premises of former Sodium Processing Plant “Solvay” in Kraków. The laboratory research showed that the analyzed material has a strong alkaline reaction (average pH > 10), high electric conductivity (average > 10 mS·cm-1) and medium humidity of 60%. There are also ions of alkaline reaction, easily soluble in rain water, which have the ability to accumulate in the deeper layers of the dumping grounds. The existence of those ions in the ground samples creates very stressful conditions for the growth and development of long-rooted plants, therefore it is important in greenery design to include such species of plants that have a shallow root system and are resistant to high salinity of the soil. The characteristic physicochemical parameters of the ground as well as the heterogeneity of the stored material constitute a basis for technological and biological reclamation of the studied area and have large significance in designing its spatial functions.
PL
Omówiono rolę i znaczenie bakterii ryzosferowych stymulujących wzrost i rozwój roślin (PGPR) w glebach zdegradowanych na skutek ich zasolenia. Zanieczyszczenie gleb, będące przyczyną tzw. stresu solnego, może być spowodowane nadmiernym stosowaniem nawozów mineralnych i środków ochrony roślin. W przeprowadzonych badaniach wykazano, że szczepy bakterii Bacillus sp. i Variovorax sp. mogą stymulować wzrost rzepaku w środowisku zasolonym. Ponadto sprawdzono wpływ procesu liofilizacji, czasu i temperatury przechowywania liofilizatów bakteryjnych na przeżywalność sześciu szczepów – Bacillus sp., Bacteroidetes bacterium, Massilia sp., Pseudomonas fluorescens i Variovorax sp. Wykazano, że zarówno liofilizacja oraz wzrost temperatury, jak i czas przechowywania liofilizatów istotnie zmniejsza przeżywalność bakterii ryzosferowych. Stwierdzono, że przeżywalność bakterii stymulujących wzrost roślin w liofilizatach zależy od rodzaju szczepu bakteryjnego. Wszystkie liofilizowane mikroorganizmy wykazywały najwyższą przeżywalność po ich przechowywaniu w temperaturze 4°C. Potencjalnie zliofilizowane bakterie glebowe mogą być wykorzystane jako składniki biopreparatów w celu wspomagania wzrostu roślin na glebach nadmiernie zasolonych.
EN
The role and significance of plant growth promoting rhizobacteria (PGPR) in soil degradation due to salinization was discussed. Soil pollution, leading to the so-called salt stress, may be caused by excessive use of mineral fertilizers and plant protection products. The study demonstrated the potential of Bacillus sp. and Variovorax sp. to enhance the rapeseed growth in the saline environment. Impact of lyophilization process, its time and the temperature of bacterial lyophilizate storage on survival of the six strains: Bacillus sp., Bacteroidetes bacterium, Massilia sp., Pseudomonas fluorescens and Variovorax sp. was examined. It was demonstrated that both lyophilization and an increase in temperature as well as lyophylizate storage time significantly reduced viability of rhizospheric microorganisms. Further, the survival rate of plant growth stimulating bacteria in lyophilisates depended on the bacterial strain. All the lyophilized microorganisms exhibited the best survival rate following storage at 4°C. The freeze-dried soil bacteria can potentially be used as components of bioproducts in order to assist plant growth in excessively saline soils.
19
Content available remote The inflow in the Baltic Proper as recorded in January–February 2015
EN
Inflowing saline waters of the Major Baltic Inflow (MBI) in 2014 were recorded in the Baltic Proper in January 2015. After 12 years of stagnation, this inflow brought highly saline (about 20) waters into the Bornholm Basin. As in the previous inflow in January 2003, saltwater moved in the near-bottom layer with a current speed of approx. 25 cm s−1. This paper presents data collected in January and February 2015 and compares them to earlier records from 2000 to 2014.
20
PL
W artykule zamieszczono rezultaty laboratoryjnych badań wilgotności masowej zasolonych murów ceglanych, przeprowadzone nieniszczącą metodą mikrofalową z wykorzystaniem miernika T600. Wykazano, że wskutek zasolenia, wartość ocenianej wilgotności masowej jest wyższa od wilgotności rzeczywistej. Zamieszczono opracowane zależności korelacyjne między wilgotnością masową Um a wskazaniem X użytego w badaniach miernika mikrofalowego, dotyczące badanych murów, które mogą być przydatne w praktyce budowlanej.
EN
The paper presents the results of tests of the mass moisture content of saline brick walls which were carried out in a laboratory with the use of the non-destructive microwave method using a T600 gauge. It has been proved that due to salinity, the value of the assessed mass moisture content is greater than the real moisture content. The developed correlative relations between the mass moisture content Um and the indication of the X microwave gauge used in the tests, which can be useful in construction practice, have been included.
first rewind previous Strona / 5 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.