Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 43

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 3 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  wstrząsy sejsmiczne
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 3 next fast forward last
PL
Omówiono wyniki permanentnych pomiarów pozycji stacji sieci GNSS (ang. Global Navigation Satellite Systems) celem określenia ewentualnych związków pomiędzy charakterystyką szeregów czasowych opisujących zmiany pozycji tej stacji a wystąpieniem wysokoenergetycznych zdarzeń sejsmicznych na obszarze Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. Wykazano relacje czasowe pomiędzy obserwowaną sezonową zmiennością składowych horyzontalnych pozycji stacji wyznaczonych dzień po dniu z dobowych rozwiązań dla okresu 2008-2014 i tymi zdarzeniami. Zdarzenia o energii E>107 J miały miejsce zwykle w okresach, w których stacja wykazywała sezonowe przemieszczenia dla składowej N. Związki czasowe są szczególnie widoczne w przypadku wstrząsów zlokalizowanych w niedalekich odległościach od miejsca realizowanych pomiarów (stacja KATO).
EN
Results of permanent measurements of positions of GNSS stations are examined to determine eventual relations between characteristics of time series depicting changes of the positions and high energy seismic events in the area of The Upper Silesian Coal Basin. So temporal relations between seasonal changeability of the horizontal positions of the stations determined day by day from diurnal solutions for the period of 2008-2014 and those events are reported. Events with energy E>107 occurred usually in time intervals, when KATO GNSS station demonstrated seasonal displacements of N coordinate. Temporal relations are particularly clear in case of tremors located in near distances from the measurements (KATO station).
PL
Zagadnieniem dotąd nierozwiązanym w kopalniach rud miedzi LGOM jest określanie pionowej lokalizacji ognisk wstrząsów. Podejmowane próby w tym względzie, bazujące na parametrach czasowych i amplitudowych rejestrowanych zjawisk sejsmicznych nie przyniosły dotychczas zadawalających rezultatów. Dająca pozytywne wyniki lokalizacji metoda, oparta na rejestracji układem stanowisk zlokalizowanych na różnej głębokościach w szybach kopalnianych posiada natomiast ograniczony zasięg odległościowy. Zaproponowane przez autorów nowe podejście do wyznaczania pionowej lokalizacji ognisk wstrząsów polega na wykorzystaniu do tego celu, ich parametrów energetycznych określanych z rejestracji dołową siecią stanowisk sejsmicznych oraz siecią stanowisk powierzchniowych przeznaczonych do oceny oddziaływań sejsmicznych na obiekty powierzchniowe. Niepodważalną przesłanką dla przyjętego rozwiązania jest istnienie obiektywnych relacji pomiędzy umowną energią sejsmiczną określaną na poziomie złoża, względem umownej energii sejsmicznej wyznaczonej dla stanowisk powierzchniowych. Stosunek tych energii musi bowiem zależeć od wielkości tłumienia fali sejsmicznej na drodze przejścia od źródła wstrząsu do stanowisk pomiarowych, a tym samym od głębokości położenia ogniska wstrząsu. Przeprowadzona analiza na zbiorze danych pomiarowych potwierdziła poprawność przyjętego rozwiązania, którego końcową postać stanowi opracowany wskaźnik głębokości położenia ognisk wstrząsów. Uzyskane wyniki lokalizacji głębokościowej są zbieżne z pionową lokalizacją ognisk wstrząsów wyznaczoną na podstawie stanowisk sejsmicznych w szybach kopalnianych.
EN
The so far unsolved question in LGOM copper ore mines is to determine the vertical location of the tremor source. Attempts made in this regard, based on time and amplitude parameters of recorded seismic phenomena have not yielded satisfactory results so far. The location method, based on the seismic arrays located at different depths in the mine shafts which gives positive results, unfortunately has a limited distance range. The new approach proposed by the authors to determine the vertical location of foci is based on the use of energy parameters determined by the underground seismic network as well as the network of surface stations designed to assess seismic impacts on surface objects. A premise for the adopted solution is the existence of objective relations between seismic energy, defined at the level of the deposit, with respect to the contractual seismic energy determined for surface sites. The ratio of these energies must depend on the magnitude of the seismic wave damping on the path from the source of the tremor to the measuring stations, and hence from the depth of tremors source. The analysis performed on the measured data fully confirmed the correctness of the adopted solution, the final form of which is the depth indicator of the tremor source. The results of the depth location coincide with the vertical location of the tremors determined by the seismic stations in the mining shaft.
EN
The rock mass disturbed by mining activities in a copper ore mine has a structure consisting of thick layers of predominantly high mechanical parameters. The layers, due to their strength properties and dimensions, have low deformability which influences a vast area in the form of increased stresses. This area is a part of a rock massif where dynamic destruction periodically occurs in particular fragments as the post-mining cavity expands. The size of such an identified fragment of the rock mass depends on the extent of goafs and the distance between them and mining operations as well as inhomogeneities and confinement in the rock massif. The specific structure of the overlying layers, especially their mechanical properties, determine, to a vast extent, the cracks of anthropogenic influence in the rock massif, which result in foci of seismic tremors often recorded far from the areas of conducted mining activities. A selection of seismic tremors for their spatial location, related to the conducted mining operations and the time of their occurrence, can be useful for forecasting areas which determine seismic hazards in the area of mining operations. The aspect of the analysis of seismic tremors recorded in Division G-23 may indicate the location of the areas of the rock mass which remains in a state of boundary energy balance until another portion of seismic energy is released ‘stabilizing’ the area containing this rock mass. The article presents results of the analysis of a set of tremors between 2013 and 2015, induced by mining activities in Division G-23, in order to forecast areas of seismic activity in the rock mass disturbed by mining operations.
PL
W artykule zaprezentowano wstępne wyniki badań mających na celu rozpoznanie wzajemnego współoddziaływania na siebie poszczególnych elementów układu geomechanicznego jaki na złożu rud miedzi stanowią: strop, filary-calizna i spąg. Do obserwacji procesu deformacji górotworu wykorzystano tzw. metodę objętościową, polegającą na ocenie zmian objętościowych ośrodka skalnego na podstawie rejestracji zmian ciśnienia oleju w sondzie pomiarowej wprowadzonej do otworu wiertniczego nawierconego w górotworze. Badania prowadzono równolegle w warstwach stropowych oraz w wybranym filarze technologicznym. Wykonano trzy otwory wiertnicze, jeden prostopadle do stropu oraz dwa otwory prostopadle do filara technologicznego, po jednym w jego części piaskowcowej i dolomitowej. Sondy pomiarowe zostały umieszczone odpowiednio: w otworze stropowym na wysokości 15 m, natomiast w części piaskowcowej filara na głębokości 7 m od ociosu, a w części dolomitowej na głębokości 4 m. Stanowisko pomiarowe zlokalizowano na wyprzedzeniu frontu eksploatacyjnego w rejonie oddziaływania dużej strefy tektonicznej. Wykazano, że lokalna deformacja warstw stropowych ma swoje odzwierciedlenie w ośrodku skalnym usytuowanym na poziomie złoża (filary, calizna). Dotychczasowe wyniki badań wskazują, że zastosowana metoda objętościowa może być wykorzystywana do określania i oceny procesów deformacyjnych zachodzących w górotworze, w trakcie eksploatacji złoża.
EN
This paper discusses the results of mining observations that describe the reaction of geomechanical system in Polish cooper mines. This system consists of three elements: roof layers, pillars and floor layers. The authors applied new measuring technique (volumetric measurement method) to determine the method of deformation of rock mass. The pressure probe is a basic element of the measurement system under the volumetric method. The probe is inserted into the borehole. The measurements that are taken include the changes of the oil pressure in the probe. Observations were made in roof layers and in the technological pillar. Three boreholes were made. One borehole was made in the roof layers. Two others in the pillar – one borehole in the sandstone part and the second one in the dolomite part of the pillar. Probes were inserted into boreholes accordingly: in the roof layers at the height of 15 m, in the sandstone part at the depth of 7 m from the pillar side wall and the dolomite part at the depth of 4 m. Measurement station was located in the lead of the mining field in the area of the impact of a large fault zone. It was shown that the local deformation of roof layers are reflected in the rock formation located at the level of deposits (pillars, face). The experience gained during the research indicates that the proposed method delivers promising results in the area of monitoring and assessing the deformation of a rock mass, while mining the deposit.
5
Content available remote The response of three colliding models of steel towers to seismic excitation
EN
A number of past and recent observations have confirmed that collisions between adjacent, insufficiently-separated structures occurring as a result of seismic excitation (structural pounding) may result in serious damage to structural elements and can even lead to their total destruction. This paper summarises the results obtained from a shaking table experimental study which investigated structural pounding between three adjacent models of steel towers. The study included different configurations of towers and distances between the structures. The results of the study confirmed that collisions have a significant influence upon the behaviour of the towers, leading to the increase as well as decrease in the structural response.
PL
Wielokrotne obserwacje potwierdzają, iż zderzenia podczas trzęsień ziemi pomiędzy zbyt blisko sąsiadującymi ze sobą budynkami mogą powodować znaczące zniszczenia elementów konstrukcyjnych, a czasem mogą nawet prowadzić do całkowitego zniszczenia konstrukcji. Niniejszy artykuł przedstawia wyniki badań eksperymentalnych przeprowadzonych na stole sejsmicznym dotyczących odpowiedzi zderzających się trzech modeli stalowych wież. W analizie tej uwzględniono różne ustawienie konstrukcji oraz zmieniającą się odległość pomiędzy nimi. Wyniki badań potwierdzają, iż interakcje pomiędzy konstrukcjami mają znaczący wpływ na zachowanie się wież, prowadząc zarówno do wzrostu, jak i redukcji odpowiedzi.
6
PL
Wraz z rozwojem technologii budowlanych w ostatnim 50-leciu nastąpiły istotne zmiany w zakresie rozwiązań materiałowokonstrukcyjnych przegród budowlanych. Obudowę obiektów z żelbetowych płyt i bloków prefabrykowanych zastąpiła w wielu inwestycjach tzw. lekka obudowa, zarówno ścienna, jak i dachowa. Nowy cykl artykułów dotyczyć będzie wybranych rodzajów przegród, tzn. zewnętrznych lekkich ścian osłonowych i lekkich pokryć dachowych.
PL
Prognoza rejonów aktywności sejsmicznej górotworu naruszanego eksploatacją będzie możliwa w przypadku, gdy uda się opracować zasady selekcji wstrząsów sejsmicznych decydujących o lokalnej nierównowadze energetycznej w obszarze prowadzonych robót górniczych. Zasięgi obszarów masywu skalnego biorącego udział w procesach odkształceniowo zniszczeniowych, powodowanych działalnością górniczą, są zmienne zarówno w płaszczyźnie poziomej, jak i objętości górotworu. Wyznacznikiem tej zmienności może być przestrzenna lokalizacja ognisk wysokoenergetycznych wstrząsów sejsmicznych. Wyznaczenie zbiorów wstrząsów w odniesieniu ich przestrzennej lokalizacji w stosunku do frontu prowadzonej eksploatacji i czasu ich wystąpienia może być pomocne w progno-zie obszarów decydujących o zagrożeniu sejsmicznym rejonu prowadzonych robót górniczych. Dla wybranego oddziału wydobywczego, na bazie tak opracowanych podzbiorów położenia ognisk wstrząsów i ich energii dla odpowiadających im zakresów wykonanych robót wybierkowych, mogą być wskazówką położenia obszarów górotworu, pozostających w granicznej równowadze energetycznej do momentu wyzwolenia kolejnej porcji energii sejsmicznej „stabilizującej” tego typu obszary górotworu. W artykule przedstawiono propozycję prowadzenia tego typu analiz dla zbiorów zjawisk sejsmicznych z wybranych okresów eksploatacji, co może stanowić podstawę dla opracowania algorytmu programu prognozowania rejonów aktywności sejsmicznej górotworu naruszanego eksploatacją w warunkach każdego z oddziałów wydobywczych KGHM Polska Miedź S.A.
EN
The forecast in the areas of seismic activity of the rock mass affected by the exploitation will be possible when the seismic tremor selection rules which decide about the local energy imbalances in the areas of the mining works are developed. The ranges of areas of the rock mass involved in the process of deformation and destruction – caused by the mining activities – are different in both the horizontal plane and volume of the rock mass. The spatial location of high energy seismic tremors focuses may be determinant of this variability. Designation of seismic tremors sets in respect to their spatial location, relative to the front of mining operation and time of their occurence can be helpful in forecasting the hazard area determining the seismic risk in the area of mining operations. For the mining division selected on the basis of the prepared subsets, the positions of seismic tremors focuses and their energy for the corresponding ranges of performed mining works may be the clue to determine the areas where the rock mass remains in the boundary energy balance until the release of another portion of seismic energy “stabilizing” this type of rock mass areas. The article presents a proposal of conducting this type of analysis for sets of seismic events from the selected periods of operations which can be the foundation for developing the algorithm of forecasting program to monitor the activity of the seismic areas of the rock mass activity affected by exploitation in the conditions of each of the mining divisions of KGHM Polska Miedź S.A.
8
Content available remote Deformacja górotworu w trakcie eksploatacji złoża rud miedzi w LGOM
PL
W artykule przedstawiono charakterystykę deformacyjną górotworu dokonaną na podstawie wyników pomiarów uzyskanych termodynamiczną metodą pomiarową. Zgodnie z tą metodą, obserwowane zmiany ciśnienia powietrza w otworze badawczym i oleju w sondzie pomiarowej są następstwem zmian objętościowych masywu skalnego, w którym prowadzona jest eksploatacja złoża. Zmiany objętościowe zależną od stanu deformacji, który z kolei jest efektem procesu konsolidacji lub dekonsolidacji masywu skalnego i przejawiają się odpowiednio wzrostem lub spadkiem mierzonego ciśnienia. Szczególnie informatywny w tym względzie jest przebieg zmian ciśnienia powietrza w górnej części otworu badawczego (krzywa TCD), który ściśle odpowiada zakresowi i prędkości prowadzonych prac eksploatacyjnych. Przedstawioną, termodynamiczną metodę oceny stanu górotworu, należy traktować jako propozycję do zastosowania, w podziemnych zakładach górniczych, do bieżącego śledzenia przebiegu deformacji masywu skalnego, w którym prowadzona jest eksploatacja złoża. Wyniki obserwacji mogą być także wykorzystane do weryfikacji stosowanych parametrów eksploatacji górniczej pod katem ich optymalnego doboru.
EN
The article presents a description of deformation characteristics of rock mass made out on the basis of the measurement data obtained from the thermodynamic method. In this method the identified changes of air pressure within the test hole and oil in the measurement probe result from the volume changes of rock mass in the mining operations area. Volume changes of rock mass depend on its deformation condition which, in turn, is the effect of consolidation or deconsolidation process of rock mass. The changes manifest in the increase or decrease of the measured pressure. The course of air pressure changes in the upper part of the test hole (curve TCD), which depends on the scope and rate of mining operations, is particularly informative in this case. The presented thermodynamic method for rock mass condition evaluation should be treated as a proposition possible to apply in permanent observation of the course of rock mass deformation during mining operations in underground mines. The obtained results can also be applied in the verification of parameters used in mining operations in the aspect of their optimal selection.
9
EN
The reliability and lifetime of a transformer depends on the quality of oil or epoxy insulation used in the transformer and attached accessories such as bushings. This paper presents selected aspects of the numerical analyses of transformers and transformer components with epoxy resin solid insulation. Reliability, durability and dielectric properties of the epoxy insulation depend strongly on the quality of a manufacturing process. For example, the residual stresses may be minimized by selecting the right process parameters. Computer simulations of the casting and curing process of high voltage coils of a dry transformer are applied for that purpose. Similar analyses are also possible for high voltage Resin Impregnated Paper (RIP) bushings. In this case computer simulations are also used for modeling the complex vacuum drying process, which is necessary to assure the high quality and reliability of the final product. A transformer and its components may be exposed to various environmental conditions during operation and even very extreme ones (e.g. large changes of the ambient temperature) should be taken into account during the design process. The computer simulations allow verification of a mechanical design of the dry transformer winding which is exposed to a thermal shock. The other example is evaluation of the mechanical resistance to seismic loads. Numerical analyses allow preliminary validation of the design of oil and dry transformers as well as bushings, which are expected to work in the area of earthquakes risk. By their application the design time and testing costs are much reduced.
PL
Decydujący wpływ na niezawodność i czas życia transformatorów ma jakość izolacji olejowej lub żywicznej zastosowanej w transformatorze jak i również w komponentach bezpośrednio do niego podłączonych takich jak przepusty. W artykule przedstawiono wybrane aspekty analiz numerycznych dla transformatorów i komponentów z izolacją żywiczną. Niezawodność, trwałość i własności izolacji żywicznej zależą w dużej mierze od jakości procesu wytwarzania. Przykładowo zastosowanie symulacji komputerowych pozwala na analizę procesu zalewania i utwardzania uzwojeń wysokiego napięcia transformatorów suchych i dobór takich parametrów procesu by zminimalizować powstające naprężenia resztkowe. Podobne analizy są również możliwe dla wysokonapięciowych izolatorów przepustowych dla których wykonuje się również analizy procesu suszenia papieru. W trakcie eksploatacji transformator i jego komponenty narażone są na różnego rodzaju ekstremalne warunki zewnętrzne, których wystąpienie musi być uwzględnione w trakcie projektowania urządzeń. Przykładowo symulacje komputerowe pozwalają na sprawdzenie konstrukcji mechanicznej uzwojeń transformatorów suchych pod kątem ich odporności na drastyczne zmiany temperatury otoczenia. Innym przykładem jest ocena odporności na wstrząsy sejsmiczne. Analizy numeryczne pozwalają na wstępną weryfikację konstrukcji transformatorów olejowych i suchych oraz przepustów, które przewidziane są do pracy w rejonach zagrożonych trzęsieniami ziemi. Możliwe jest dzięki temu ograniczenie kosztów związanych z projektowaniem i testowaniem tych produktów.
PL
Na przykładzie eksploatacji prowadzonej w polu G-3/4 kopalni Rudna przedstawiono oddziaływanie strefy tektonicznej na przebieg deformacji górotworu w tym polu. Odpowiednie obserwacje obiektowe realizowano z wykorzystaniem termodynamicznej metody pomiarowej umożliwiającej określenie i ocenę zmian objętościowych masywu skalnego. Otrzymana z pomiarów, termodynamiczna krzywa deformacji masywu skalnego (TCD) pozwoliła na uzyskanie pełnej charakterystyki deformacyjnej górotworu na etapie ujawniania się wpływu nieciągłości tektonicznej, jak również reakcji górotworu po wystąpieniu zjawiska dynamicznego na tej nieciągłości.
EN
The mining operations carried out in G-3/4 panel of "Rudna" mine serve as an example of tectonic zone impact on the rock mass deformation. All the site observations were made using the thermodynamic method enabling defining and evaluation of volumetric changes of the rock-mass The resultant thermodynamic curve of rock mass deformation (TCD) allowed to obtain the complete deformation characteristics of rock-mass at the stage of disclosing the impact of tectonic discontinuity as well as the rock-mass reaction after the dynamic event along this discontinuity.
PL
Położenie ognisk wysokoenergetycznych wstrząsów sejsmicznych oraz towarzyszących im tzw. for i after shock-ów wskazują, że obszar, w którym następuje przywrócenie równowagi energetycznej wielokrotnie przekracza obszar prowadzonej eksploatacji. Ilość zarejestrowanych w krótkim czasie wstrząsów sejsmicznych, a szczególnie lokalizacja ich ognisk, wskazują obszar masywu skalnego biorącego udział w procesach odkształceniowo-zniszczeniowych indukowanych działalnością górniczą. Przeanalizowano położenie ognisk wysokoenergetycznych wstrząsów sejsmicznych oraz towarzyszących im tzw. for i after shocków dla określenia obszaru akumulowania energii. Powierzchniowo obszar ten znacznie przekracza rozmiary obszaru prowadzonych robót górniczych. Innymi słowy obszar naruszenia równowagi górotworu nie należy odnosić jedynie do prowadzonej eksploatacji, a do obszaru znacznie większego. Analiza lokalizacji szybko po sobie następujących zjawisk sejsmicznych jest wskazówką dla prognozy wysokoenergetycznych wstrząsów sejsmicznych. Lokalizacja fragmentów górotworu, w których dochodzi w krótkim czasie do serii wstrząsów sejsmicznych, w stosunku do miejsca prowadzonych robót górniczych, może być wskazówką dla prognozy lokalizacji ognisk wysokoenergetycznych wstrząsów sejsmicznych.
EN
Location of high seismic events and for- and after-shocks indicates the area where the restoration of the energy balance often exceeds the area of mining operation. Number of registered short time seismic events and especially the location of outbreaks, indicate where the rock mass was involved in strain-destructive processes induced by mining activities. The location of foci of high seismic events and for- and after-shocks for determining the area of the energy storage was analyzed in the paper. This surface area far exceeds the size of the area of conducted mining operations. In other words, the area of the rock mass balance violations do not only refer to a mining operation, but a much larger area. Analysis of the location of the sequences of the rapid seismic events is an indication for the prediction of high seismic activity. Location fragments of rock in which sequences of the rapid seismic events are recorded in relation to the location of mining conducted, it may be indicated for the forecast location of high seismic events.
PL
W artykule omówiono realizowane w KGHM CUPRUM sp. zo.o. CBR prace nad opracowaniem termodynamicznej metody oceny deformacji górotworu, w którym prowadzona jest eksploatacja złoża rud miedzi. Przedstawiono wstępne wyniki pomiarów parametrów termodynamicznych fazy gazowej masywu skalnego stanowiących podstawę wnioskowania o przebiegu procesu deformacji. Poddano analizie ilościowej wielkość mierzonych zakresów zmian ciśnienia i temperatury wykazując, że obserwowane zmiany ciśnienia nie zależą od temperatury, a są efektem zmian objętościowych zachodzących w górotworze.
EN
The article discusses the work on developing the method for thermodynamic evaluation of rock mass deformation carried out in KGHM CUPRUM Ltd Research & Development Centre. Measurements were carried out in Polish copper mines. The initial results of measurements of thermodynamic parameters of the gas phase of rock mass are presented in the paper. These results provide the basis for the description of deformation process. The ranges of pressure and temperaturę changes that were measured, were the subject of quantitative analysis. The analysis showed that changes in pressure do not depend on temperature and are the result of changes occurring in the subsurface.
PL
W artykule przedstawiono metodę prognozowania uszkodzeń wyrobiska korytarzowego zaistniałego w wyniku wstrząsu sejsmicznego opartą na analizie 117 tąpnięć zaistniałych w latach 1990-2009. Wykorzystano model regresji logistycznej pozwalający na analizę danych ilościowych i jakościowych. Uzyskane wyniki pozwoliły na opracowanie programu LogSil, służącego do prognozowania utraty funkcjonalności wyrobiska korytarzowego w wyniku wstrząsu sejsmicznego. Opracowane narzędzie pozwoli na prognozowanie zagrożenia dla życia i zdrowia górników.
EN
The article presents a method of forecasting the dog heading damages resulting from a seismic shock based on an analysis of 117 bounces that occurred in the years 1990-2009. The logistic regression model, which allows to analyze quantitative and qualitative data, was used. The obtained results allowed to develop the LogSil program for forecasting the loss of dog heading functionality resulting from a seismic shock. The developed tool will allow to forecast the threat for the miners' life and health.
PL
W artykule przedstawiono przebieg i efekty ponad czterdziestoletniej współpracy pomiędzy służbami sejsmologicznymi KGHM Polska Miedź S. A. oraz naukowcami z Instytutu Geofizyki Polskiej Akademii Nauk w dziedzinie stosowania, analizy i wykorzystywania obserwacji sejsmologicznych w polskim górnictwie rud miedzi. Wykazano przydatność takiej współpracy dla zapewnienia szerokiego zakresu i wysokiego poziomu stosowanych metod analizy sejsmogramów w Kopalnianych Stacjach Geofizyki Górniczej zagłębia miedziowego. Podkreślono korzyści obydwu stron wynikające z takiego działania.
EN
The article is a discussion on the course and effects of over forty years long collaboration between the seismological personnel employed at KGHM Polska Miedź S.A. and the scientists representing the Institute of Geophysics of the Polish Academy of Sciences in the field of application, analysis and use of seismological observations in the Polish copper ore mining industry. The collaboration proved useful from the perspective of ensuring a wide range and high efficiency of seismogram analysing methods to be applied at mining geophysical stations of a copper basin. The mutual benefits resulting from such undertaking have been stressed in the article.
15
Content available remote Seismic load of structures in Karvina region derived from long-term monitoring
EN
This paper presents results of long-term monitoring of seismic load of structures situated in undermined Karvina region, Data from seismological monitoring were used for seismic load evaluation in terms of new methodology. Main idea is recalculation of maximum measured velocity values to have possibility to take into account number of seismic events and number of intensive seismic events especially. This methodology was elaborated for evaluation of seismic load of given place caused by mining induced seismicity for the purpose of maps of conflicts of interests. Trends of seismic loud of structures are documented using changes of "C coefficient" calculated from data that were obtained on seismic stations situated at the surface in the Karvina region during last ten years.
PL
W ramach pracy przedstawiono wyniki monitoringu sejsmicznego, prowadzonego w rejonie Karwiny w długim okresie czasu. Wyniki pochodzące z monitornigu były wykorzystane do opracowania nowej metodologii oceny skutków aktywności sejsmicznej wywołanej eksploatacją górniczą/, uwzględnieniem długofalowych skutków tych oddziaływań. Metodologia ta zakłada przeliczenie maksymalnych prędkości zarejestrowanych fal sejsmicznych z uwzględnieniem liczby wstrząsów, biorąc pod uwagę szczególnie wstrząsy o dużej intensywności. Zaproponowano odpowiednią miarę zagrożenia sejsmicznego w postaci współczynnika "C", którego wartości ustala się na podstawie wyników długofalowego monitoringu. Przedstawiony przykład opiera się na danych zarejestrowanych na stacjach sejsmicznych zlokalizowanych nu powierzchni w rejonie Karwiny w okresie ostatnich 10 lat.
PL
W artykule omówiono zagadnienie wykorzystania obserwacji procesów termodynamicznych zachodzących w masywie skalnym do wnioskowania o stanie zagrożenia zjawiskami dynamicznymi. Przedstawiono sposób realizacji odpowiednich pomiarów za pomocą specjalnie wytworzonej w tym celu sondy otworowej. Zaprezentowano wstępne wyniki obserwacji uzyskane z rejestracji przeprowadzonych w wybranym polu eksploatacyjnym.
EN
The article describes the issue of utilization of thermodynamic process observation performed in rock mass in the inference about dynamic effect risk. A method of proper measurements realization with a hole measurement probe made uniquely to this end was presented. Also the preliminary results of observation performed in selected exploitation field were reported.
PL
W artykule przedstawiono podjęte w KGHM CUPRUM - CBR prace nad pomiarem zmian ciśnienia w górotworze naruszonym procesem eksploatacji. Zaproponowane rozwiązanie wykorzystuje zjawisko przepuszczalności ośrodka skalnego, która zależy od stopnia jego deformacji będącej z kolei pochodną ciśnienia eksploatacyjnego. Zjawiska przepływów filtracyjnych płynów w ośrodku skalnym oraz procesów sorbcyjno-dyfuzyjnych stanowią podstawę fizyczną opracowanej termodynamicznej metody oceny stanu górotworu. W metodzie tej, identyfikacja przepływów filtracyjnych gazu w ośrodku skalnym będzie odbywać się na podstawie pomiaru zmian ciśnienia powietrza w wydzielonej przestrzeni. Procesy sorbcyjno--dyfuzyjne będą identyfikowane na podstawie pomiaru zmian ciśnienia oleju hydraulicznego wprowadzonego pod ciśnieniem do sondy pomiarowej umieszczonej w otworze badawczym. Dla praktycznej realizacji termodynamicznej metody oceny stanu górotworu opracowano i wytworzono odpowiedni układ pomiarowy składający się z sondy pomiarowej, przetworników ciśnienia, aparatury rejestrującej i układu zasilającego. Opracowana metoda pomiarowa umożliwi obserwację i ocenę procesu deformacji całego układu geomechanicznego obejmującego warstwy stropowe, fragmenty calizny, filary technologiczne oraz skały spągowe. W pierwszej kolejności prace zostały ukierunkowane na rozpoznanie procesu odkształcania się warstw stropowych. Przedstawioną, termodynamiczną metodę oceny stanu górotworu należy traktować jako propozycję do zastosowania, szczególnie w podziemnych zakładach górniczych, w których występuje zagrożenie tąpaniami i zawałami.
EN
The article describes recent investigations performed by KGHM CUPRUM - Research and Development Centre on the subject of the new thermodynamic method addressed to the evaluation of rock mass effort level in the range of the mining operations influences. The presented solution is based on rock permeability effect which depends on its deformation state which in turn is a derivative of components of the pressure tensor. An effect of liquid filtration flow through the rock medium and sorbtion/dyfusion processes are the physical base for the development of a rock mass conditions thermodynamic evaluation method. The method permits identifying gas filtration flow in the rock medium, from the measurement data concerning the air pressure in/decrement within the separated borehole space. Sorbtion-dyfusion processes will be identified on the basis of measurements of hydraulic oil pressure changes due to the pressure of surrounding rocks acting on measurement probe which is placed within the test hole. For the practical realization of the thermodynamic method of the rock mass condition evaluation, there was developed the appropriate measurement system consisting of the measurement probe, pressure converters, storing equipment and supply system. The method allows the observation and evaluation of deformation process of a geomechanical system which contain roof layers, body fragments, technological pillars and floor rocks. At the beginning, the studies were devoted to recognizing the floor layers deformation process. The presented thermodynamic method of rock mass condition evaluating should be treated as a proposition to use, especially in underground mines where the risk of rockbursts and roof falls are likely.
PL
W pracy Kornowskiego (2008) zaproponowano i zbadano, na czterech zbiorach obserwacji wstrząsów z rejonu Bytomia i Piekar, kilka nowych predyktorów maksymalnych amplitud przyspieszeń a[max] od wstrząsów górniczych, wskazując wśród nich najkorzystniejszy. W celu przetestowania podanych tam wyników na niezależnych zbiorach danych w niniejszej publikacji przedstawiono wyniki analogicznych badań porównawczych wykonanych na czterech zbiorach wstrząsów z rejonu Rydułtowy-Anna. Otrzymane wyniki dokładnie potwierdzają wcześniejsze rezultaty i upoważniają do przedstawienia konstruktywnych wniosków o jakości niektórych predyktorów a[max].
EN
In Kornowski, 2008 some new predictors of a[max], maximum acceleration from mining tremors, have been introduced and tentatively tested with four data sets from Bytom and Piekary regions. The experiment allowed to find the best and worst predictor among the checked ones. In this paper, we test the predictors and the earlier conclusions with an analogous experiment with four new data sets from the Rydułtowy-Anna coal mine region. Our results and conclusions are practically identical with the earlier ones, allowing to formulate definite conclusions concerning the quality of examined predictors.
PL
W artykule przedstawiono sposób obliczenia prawdopodobieństwa zniszczenia wyrobiska górniczego w wyniku oddziaływania na nie zjawisk sejsmicznych. Podstawą obliczeń jest prognoza energii sejsmicznej zjawisk dynamicznych o ogniskach zlokalizowanych na wybiegu ściany, jakie mogą towarzyszyć eksploatacji pokładu systemem ścianowym. Opracowany w GIG program pozwala określić zasięgi obszarów o zadanym ryzyku zniszczenia wyrobiska. Umożliwia on oszacowanie rozległości obszarów o zadanym "granicznym" ryzyku tąpnięcia, w którym znajdują się wyrobiska górnicze. Wyniki obliczeń mogą być pomocne dla wprowadzenia korekty ich lokalizacji, bądź dla opracowania adekwatnej dla obliczonego ryzyka profilaktyki tąpaniowej. Podano przykład obliczeń dla eksploatacji pokładu węgla zalegającego na głębokości 750 m.
EN
The article illustrates a method to calculate probability of destruction of mine working resulting from influence of seismic events. The basis of calculation are seismic energy of dynamic events' located in the front of coalface and range of destruction areas around of mine working. A program has been elaborated in The Central Mining Institute which enables determining range of areas with given probability of mine working destruction. The results from such calculations can be used for correcting mine workings localizations and elaborating adequate preventive treatment techniques for obtained hazard levels. Also an example of calculations for exploitation of a coal seam 750 meters below ground has been given.
PL
W artykule zaprezentowano metodykę, zakres i wyniki wstępnych badań obciążenia obudowy wyrobiska korytarzowego zarejestrowane w trakcie wstrząsów o energiach od 102 do 106 J. Opisano aparaturę pomiarową służącą do ciągłego pomiaru obciążenia i jego rejestracji. Uzyskane wyniki poddano analizie i przedstawiono wnioski.
EN
Methodology, range and results of the preliminary research on the narrow working support load recorded in the course of tremors with energies from 102 to 106 J are presented. The measuring apparatus used for continuous measurement of load and its recording is described. Obtained results have been analysed and conclusions presented.
first rewind previous Strona / 3 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.