Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 47

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 3 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  post-mining areas
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 3 next fast forward last
PL
Proces transformacji Górnego Śląska jest związany ze zwiększającą się ilością niezagospodarowanych terenów zwalnianych przez przemysł wydobywczy. Kojarzone są z negatywnym wpływem na środowisko i krajobraz, stanowiąc istotne obciążenie dla jednostek administracyjnych, na terenie których są zlokalizowane. Jednocześnie tereny te charakteryzują się wieloma walorami, których odpowiednie wykorzystanie może przyczynić się do rozwoju nowoczesnych gałęzi przemysłu i usług. Nowo budowana e-usługa publiczna OPI-TPP 2.0 ma na celu udostępnienie danych i informacji o terenach pogórniczych oraz aktywizację inwestorów w ocenie ich przydatności do lokalizacji nowych inwestycji.
EN
The transformation process of Upper Silesia is related to the increasing amount of brownfields released by the mining industry. They are associated with a negative impact on the environment and landscape, which is a significant burden for the administrative units in which they are located. At the same time, these areas are characterised by many advantages, the appropriate use of which may contribute to the development of innovative sectors of industry and services. The newly built public e-service OPI-TPP 2.0 is aimed at providing access to data and information on post-mining areas and activating investors in assessing their suitability for the location of new investments.
PL
Tereny dawnej płytkiej eksploatacji górniczej na obszarze Górnego Śląska są szczególnie zagrożone deformacjami nieciągłymi. Staje się to szczególnie istotne na obszarach już zabudowanych oraz takich, gdzie planuje się ich zabudowę. Jednym z obszarów dawnej intensywnej płytkiej eksploatacji węgla są tereny w obrębie miasta Chorzów. Zostały one zabudowane w XIX i XX wieku, często w rejonach położonych nad płytko zalegającymi chodnikami lub innymi wyrobiskami podziemnymi. Stateczność takich wyrobisk oraz nadległych skał stropowych zabezpieczała w przeszłości ich obudowa. Niestety pod wpływem różnych procesów z czasem następuje utrata jej własności nośnych, czego przejawem są lokalne zawały stropu, a następnie deformacje dochodzące do powierzchni terenu. Stateczność takiego podłoża, a także możliwość zabezpieczenia konstrukcji obiektu budowlanego, jest zależna od jego aktualnych cech strukturalnych. Jedną z metod pozwalających na szczegółowe rozpoznanie struktury podłoża na terenach występowania płytko położonych wyrobisk górniczych jest metoda georadarowa. W artykule przedstawiono możliwości i analizę wyników badań wykonanych tą metodą na terenie pogórniczym, gdzie planowana jest budowa nowego obiektu, który to teren w przeszłości był już objęty pracami uzdatniającymi.
EN
The areas of Upper Silesia are threatened by possible deformations caused by old shallow mining. This becomes particularly important in areas already built-up and those that are planned. to be built-up. Chorzów City is one where shallow mining exploitation was very intensive. In the past, the stability of such galleries and a rock mass were protected by housing of these galleries. Under the influence of weathering processes, the housing lose its properties what is the reason of local roof falls occurrence and deformations of the surface. The stability of such a substrate as well as the possibility of securing the structure of a building object depends on its current structural features. The GPR method is one of the methods that allows detailed identification of the structure of the ground with shallow mining pits. The article presents an analysis of the results of research using this method for post-mining area on which the construction of a new facility is planned and which in the past was already covered by treatment works.
PL
Uruchamianie nowych inwestycji, jakimi są przedsięwzięcia górnictwa skalnego, zazwyczaj powoduje obawy i sprzeciwy społeczności lokalnej. Do tego dochodzi negatywny głos organizacji proekologicznych. Jest to związane z tym, że działalność górnicza wpływa na środowisko. Jednak przemysł górniczy zdaje sobie z tego sprawę i wdraża metody minimalizacji powstałych szkód. Jak mierzyć zatem zyski i straty? Zaproponowana w pracy metodologia oceny efektywności waloryzacji trenów górnictwa skalnego ma być podstawą argumentacji w praktyce administracyjnej i planistycznej, dotyczącej zarządzania zasobami środowiska, a także przy łagodzeniu konfliktów społecznych oraz do wzrostu efektywności zarządzania projektami górniczymi.
PL
W świetle ubiegłorocznych pożarów składowisk słowo „odpad" zyskało szczególnie negatywne zabarwienie. Tymczasem status odpadu zależy często od kontekstu prawnego i fizycznego położenia po jednej’ lub po drugiej stronie terenu, którego ustawowa definicja wyznacza jego faktyczne przeznaczenie. W szczególności ciekawe rozwiązania znajdziemy w ustawie o odpadach wydobywczych, która jest bardzo istotna dla górnictwa odkrywkowego.
PL
Po likwidacji kopalni i rekultywacji terenów poeksploatacyjnych problem bezpieczeństwa publicznego na obrzeżach wyrobisk pogórniczych nie zanika - staje się poważniejszy ze względu na zwiększenie dostępności do tych terenów. Jest kilka sposobów, aby zminimalizować zagrożenia wynikające z właściwości terenów czynnej eksploatacji i terenów pogórniczych. Jednym z nich jest zastosowanie naturalnych zakrzewień - kolczastych żywopłotów ochronnych na obrzeżach wyrobisk.
PL
Gmina w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego musi przewidzieć dopuszczalność wypełniania terenów niekorzystnie przekształconych (zapadliska, nieeksploatowane odkrywkowe wyrobiska lub wyeksploatowane części tych wyrobisk) z wykorzystaniem materiałów stanowiących odpady w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach - tak wynika z niedawnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.
PL
W artykule przedstawiono rozwój działań naprawczych w zakresie działalności wydobywczej: od sozologii, poprzez rekultywację, aż do rewitalizacji. Pokazano jak na przestrzeni 100 lat Wydział Górnictwa i Geoinżynierii, którego podstawowym zakresem działalności naukowo-badawczej i kształcenia było górnictwo, wzbogaca zakres o dyscypliny naukowe niezbędne dla uczynienia eksploatacji kopalin bardziej „przyjaznej” dla środowiska i społeczeństwa. Zwrócono uwagę na dominację pojęcia „rewitalizacja” zawierającego w swoim zakresie rekultywację, ale rozumianego jako ożywienie społeczno-gospodarcze terenów zdegradowanych. Z takiego rozumienia rewitalizacji wynika nie tylko potrzeba pracy w interdyscyplinarnym zespole fachowców, ale także zaangażowania różnych interesariuszy na etapie realizacji. W artykule przedstawiono zagadnienia, którymi zajmuje się WGiG w zakresie rewitalizacji, a także wybrane prace badawcze i projektowe z ostatnich 10 lat. Podkreślono ciągłe dążenie do rozwijania warsztatu badawczego poprzez szeroką współpracę z otoczeniem społeczno-gospodarczym oraz instytucjami krajowymi i międzynarodowymi.
EN
The article presents the development of restoration actions in the mining industry: from sozology, through reclamation to revitalization. It has been shown how over the last 100 years the Faculty of Mining and Geoengineering, whose basic scope of scientific and research activity and education was mining, enriches this scope with scientific disciplines necessary to make the exploitation of minerals more “friendly” for environment and society. Attention was paid to the dominance of the concept of “revitalization” containing within its scope reclamation, but understood as the socio-economic recovery of degraded areas. This understanding of revitalization not only implies the need to work in an interdisciplinary team of professionals, but also to involve various stakeholders at the implementation stage. The article presents issues that Faculty of Mining and Geoengineering deals with in the field of revitalization, as well as selected research and design works from the last 10 years. The constant desire to develop the research workshop through broad cooperation with the socio-economic environment as well as national and international institutions was emphasized
PL
W artykule przedstawiono informacje o Archiwum Dokumentacji Mierniczo-Geologicznej w Wyższym Urzędzie Górniczym. Zaprezentowano historię powstania, formalno-prawne podstawy jego funkcjonowania, organizację i zadania oraz dotychczasowe osiągnięcia. W części końcowej omówiono metodykę oceny zagrożeń ze strony wyrobisk górniczych, mających połączenie z powierzchnią usytuowanych na terenach zlikwidowanych podziemnych zakładów górniczych. Wyniki przeprowadzonych do tej pory inwentaryzacji są znaczącym wsparciem w procesie udzielania informacji o terenie pogórniczym realizowanym przez archiwum.
EN
The closure of mines results from the restructuring of the mining sector started in the 1990s. This is associated with the need to protect and archive mine survey and geological documentation, which includes complete information on mining activities. To preserve the knowledge included in mine survey and geological documentation for future users of post-mining areas, the President of the State Mining Authority established an Archive of Mine Survey and Geological Documentation 25 years ago. Its aim is to collect, protect, and archive documents from mines to be closed, as well as to prepare them to be made available. So far, the Archive has acquired a total of 584 fonds (133 of which from underground mines, and 451 from open-pit and borehole mines). As at the end of 2018, the Archive collected 24,316 archival units (single documents or collections of them), including cartographic documents. Some of them, especially those necessary to prepare information on geological and mining conditions in a post-mining area, were converted into electronic form. As at the end of 2018, a total of 12,722 applications for the provision of such information were processed. In 2018, the State Mining Authority – with financial support from the National Fund for Environmental Protection and Water Management – also became to make an inventory of previous excavations connected to the surface, which is part of the "Reduction of inconvenience caused by extraction" priority programme. As at the end of 2018, a total of 2,790 excavations of this type in Śląskie and Dolnośląskie Provinces were inventoried. Inventory results are stored at the Archive, while data on inventory results are used to prepare information on post-mining areas and made available to persons concerned.
EN
Recultivation understood as the process of restoring economic value and utility of natural sites of post-mining areas should be regarded not only as a legal obligation for entrepreneurs but primarily as an opportunity for cities and municipalities. The properly selected direction of land recultivation should be converted to an asset for the further revitalization process and it could contribute to a significant increase in the attractiveness of those areas. The following study is a proposal for the most efficient land-use of post-mining areas of „Żychcice II – Saturn” mine. The presented method is a compromise between the expectations of the local population and real demands. In the process of creating the concept, authors took under the consideration a number of factors, which determine the best land-use – especially economic, nature and social factors. This implementation idea allows Wojkowice to optimize usage of that lands for improving their potential as a city and increase its attractiveness for inhabitants as well as tourists. Revitalization of post-mining areas would be a big challenge for municipalities, but also it could be a chance to increase the natural and usable values of these terrains.
PL
Rekultywacja jako proces przywrócenia wartości użytkowych i przyrodniczych terenom poeksploatacyjnym powinna być traktowana nie tylko jako prawny obowiązek przedsiębiorcy, ale przede wszystkim jako szansa dla miasta i gminy, na których to terenach była prowadzona eksploatacja. Prawidłowo dobrany kierunek rekultywacji terenu poeksploatacyjnego, z uwzględnieniem dalszego procesu rewitalizacyjnego, może przyczynić się do znacznego wzrostu atrakcyjności obszarów występowania. W artykule przedstawiono najbardziej optymalny, według autorów, kierunek rekultywacji terenów poeksploatacyjnych byłej kopalni wapienia „Żychcice II – Saturn“. Przedstawiony sposób wykorzystania terenów poeksploatacyjnych jest, w mniemaniu autorów, kompromisem pomiędzy oczekiwaniami miejscowej ludności, a realnym zapotrzebowaniem na dane rozwiązania. Proces ten powinien być poprowadzony w sposób, który pozwoli na pełniejsze wykorzystanie potencjału miasta Wojkowice oraz wzrost jego atrakcyjności, zarówno z perspektywy mieszkańców jak i turystów. Rewitalizacja terenów pogórniczych byłej kopalni wapienia będzie dla miasta dużym wyzwaniem, ale jednocześnie szansą na podniesienie wartości użytkowych oraz przyrodniczych danego terenu.
EN
The study presents a management model for post-mining areas, which includes the process of reclamation and management in the context of the socio-ecological system. This means that it is necessary to include the relations in the management system that occur between the main stakeholders (internal relations) and the ecological, economic and socio-cultural conditions of the environment (external relations). Verification of the recommended model was carried out on the basis of the analysis of environmental, economic and socio-cultural processes currently observed in the Adamów Brown Coal Basin, which is in the phase of liquidation. The conclusion presents constraints in the legal system that are not propitious for comprehensive solutions in the field of revitalization.
PL
W opracowaniu przedstawiono model zarządzania obszarami pogórniczymi, który ujmuje proces rekultywacji i zagospodarowania w kontekście systemu społeczno-ekologicznego. Oznacza to konieczność uwzględniania w systemie zarządzania relacji jakie zachodzą pomiędzy głównymi interesariuszami - zarządem kopalni, administracją lokalną i społecznością lokalną (relacje wewnętrzne) oraz uwarunkowań ekologicznych, ekonomicznych i społeczno-kulturowych otoczenia, w którym te obszary występują (relacje zewnętrzne). Podejście, uwzględniające oba typy relacji, powinno stanowić przesłankę do podejmowania decyzji o kierunkach rekultywacji terenów pogórniczych, aby nadać im nową jakość. Weryfikację rekomendowanego modelu przeprowadzono na podstawie analizy procesów środowiskowych, gospodarczych i społeczno-kulturowych obserwowanych obecnie się w Adamowskim Zagłębiu Węgla Brunatnego, które jest w fazie likwidacji. W konkluzji przedstawiono ograniczenia w systemie prawnym, które nie sprzyjają kompleksowym rozwiązaniom w zakresie rewitalizacji terenów pogórniczych.
11
Content available remote Tereny poeksploatacyjne a puste przestrzenie na przykładzie Katowic
EN
The post-mining areas due to the difficulties of those, often associated with expensive activities, usually take the form of wasteland. In contrast, unavailable, unused and alien areas the mentality of residents, are identified with empty space. The purpose of the authors was to answer the question: Are post-mining areas becoming empty spaces? Her research basis was changes in the functioning of post-mining areas and empty spaces in Katowice – a city with a long-standing mining tradition. Using GIS tools, a spatial analysis was carried out to determine the empty spaces functions and the perceiving of the post-mining areas by residents or users of a given district nearby.
PL
Na obszarze Górnego Śląska, m.in. w rejonie rzek Bierawka i Szotkówka, występuje wiele miejsc poddanych wpływom działalności górniczej, w tym osiadaniom. Obecnie rekultywacja obniżeń terenu (niecek osiadań) polega przede wszystkim na ich odwadnianiu lub zasypywaniu skałą płonną. Innym proponowanym sposobem naprawy tego typu szkód może być rekreacyjne i przyrodnicze zagospodarowanie niecek osiadań, powiązane z ich wykorzystaniem do celów przeciwpowodziowych.
EN
In the 1960s, an intensive development of the mining industry affected the subject reception basins, i.e. Bierawki and Szotkówki (USCB, Poland). The effects of mining activities are visible in these areas, as best exemplified by marshes and water-retention areas that are formed in river valleys. Technical methods of eliminating mining damage of this type have been used so far, including backfilling of settlement niches with gangue, dredging and regulating watercourses, building entrenchments, pumping water from depressions. The article indicates that river valleys can be one of many elements of a postindustrial landscape, one that is suitable for reclamation to create enclaves or natural value and recreational areas for the residents of neighboring estates or agglomerations. Adequate measures implemented in areas where the subsoil has settled in result of coal mining in watercourse valleys can be used to reduce flooding phenomena in the rivers concerned. In this situation, negatively perceived areas can become retention grounds that increase flood control for areas situated below.
PL
Tereny pogórnicze, powstałe w wyniku odkrywkowej eksploatacji surowców mineralnych, budzą coraz większe zainteresowanie jako przestrzeń, która wprawdzie została mocno przekształcona, ale obok pewnej przyrodniczej degradacji wykazuje również specyficzne, nowe korzystne właściwości. Wraz z odkrywaniem tych walorów i przemianami społecznymi zmienia się również nastawienie do obszarów zdegradowanych i ich ponownego zagospodarowania. Wyraża się to w coraz bardziej kreatywnym podejściu do tego zagadnienia, widocznym w liczbie kierunków rekultywacji, proponowanych przez literaturę przedmiotu i akty prawne. Wyrobiska powstałe w wyniku wydobycia surowców skalnych stanowią niekiedy bardzo sprzyjające środowisko dla rozwoju wielu gatunków roślin i zwierząt, nierzadko chronionych. Odsłonięcia przekrojów geologicznych w ścianach tych wyrobisk dają możliwość tworzenia stanowisk z cennymi poznawczo i edukacyjnie strukturami geologicznymi. Niemniej cenne, a niejednokrotnie przewyższające wartości przyrodnicze, są zasoby kulturowe związane z dawnym wykorzystaniem surowców naturalnych. Do przykładów takiej działalności zalicza się, chyba nie zawsze doceniane przez badaczy krajobrazu i przeszłości, wydobycie i wykorzystanie wapieni, głównie jako materiału kamiennego i do produkcji wapna. Z diagnozowanie (niejednokrotnie wręcz wykrycie) walorów kulturowych reliktów tej działalności wymaga prowadzenia badań wykorzystujących wiadomości i metody z różnych dyscyplin naukowych i technicznych, a ich wyniki mają potencjał wzbogacający wiedzę w wielu dziedzinach, niejednokrotnie odległych od stricte górniczego fachu. Niniejszy artykuł ma na celu pokazanie bogactwa poznawczego i utylitarnego obiektów pozostałych po zakończeniu eksploatacji górniczej oraz przydatności ich badań o interdyscyplinarnym charakterze, na przykładach związanych z przemysłem wapienniczym.
EN
Post-mining areas are becoming increasingly popular as a space that has been heavily transformed, but in addition to some natural degradation it also exhibits specific new beneficial properties. With the discovery of these values and social changes, the attitude towards degraded areas and their redevelopment has also changed. This is expressed in an increasingly creative approach to this issue, which is evident in the number of rehabilitation directions proposed by the literature and the legal acts. Quarries created by the extraction of mineral resources are sometimes a very favorable environment for the development of many species of plants and animals, often protected. Exposures of geological sections in the walls of these excavations give the opportunity to create posts with valuable cognitive and educational geological structures. Nevertheless valuable, and sometimes exceeding natural values, are the cultural resources associated with the former use of natural resources. Examples of such activities are, perhaps not always appreciated by landscape and past researchers, the extraction and use of limestone, mainly as a stone material and for the production of lime. Diagnosing (and often detecting) the cultural values of relics of this activity requires research using the knowledge and methods of various scientific and technical disciplines, and their results have the potential to enrich knowledge in many areas, often far from strictly the mining industry. This article aims to show the cognitive and utilitarian wealth of the remaining mining facilities and the relevance of their interdisciplinary research, on examples from the lime industry.
PL
Projekt rekultywacji obszaru „Zakole B” w gminie Zator, gdzie wydobycie zakończyły Krakowskie Zakłady Eksploatacji Kruszywa SA, może stać się modelowym przykładem zagospodarowania terenów poeksploatacyjnych w dolinach rzecznych.
PL
Artykuł obejmuje podsumowanie stanu wiedzy w zakresie badania deformacji resztkowych po zakończeniu eksploatacji górniczej, a także zatopieniu kopalń, w górnictwie światowym i w Polsce. Analizowano wyniki geodezyjnych pomiarów przemieszczeń pionowych dodatnich (wypiętrzeń) i ujemnych (obniżeń). Zwrócono uwagę na dwa aspekty tych pomiarów: ich dokładność (w sensie wiarygodności), jak i interpretację. Szczególnie istotny jest problem interpretacji, w wyniku którego należy ocenić zagrożenie terenu pogórniczego dla istniejącej i planowanej zabudowy. Stwierdzanie, że deformacje po zakończeniu eksploatacji występują przez wiele dziesiątków lat na podstawie wykonywanych badań interferometrycznych może być prawdziwe, jednak nie jest pełne bez komentarza.
EN
The article presents current knowledge about subsidence residuals after mining exploitation and mine sinking at world and in Poland. The analysis includes interpretation of positive (uplifts) and negative (subsidence) vertical displacements based on geodetic surveys. Two aspects were taken to consideration: the accuracy (credibility meaning) and interpretation of measurements. The case of interpretation is significant in terms of risk assessment for post-mining areas for existing and designed land development. The statement that subsidence occurs during dozens of years after mining extraction on the basis of interferometry can be true but it’s not complete without explanation.
EN
Nuisance for the people living in areas covered by the direct or indirect impact of the mining industry is an important social problem. The development of the mining industry depends on high environmental requirements, in particular, it is closely related to the fulfillment of obligations of safety for human health and life. Through consultation with the local society and targeted actions degraded land can become attractive. In contrast, the lack of reclamation leads to the intensification of negative phenomena: erosion, surface mass movements, changes in the ecosystem, eutrophication of water tanks. Maintaining balance in the natural environment is the basic criterion for the proper functioning of industrial facilities. Mining activity is a threat to the environment, including human health and life. Use of the environment by mining is subject to adjustment to the legislation and carrying out mining activities in line with environmental requirements. Mining activities and nature protection can operate in a sustainable manner. Appropriate selection of methods for mineral exploitation allows you to minimize the impact on the environment components. The positive impact of opencast mining is reflected in the creation of new habitats of plants and animals in post-mining areas, in the creation of new recreation places, in diversifying the landscape thanks to the construction of water reservoirs. Lakes formed after use of natural aggregates overgrown vegetation reed, acting convenient place to settle of the water birds.
PL
Uciążliwość dla ludności zamieszkującej tereny objęte bezpośrednim lub pośrednim oddziaływaniem przemysłu górniczego jest ważnym problemem społecznym. Rozwój górnictwa zależy od spełnienia wysokich wymagań środowiskowych, w szczególności występuje w ścisłym związku ze spełnieniem zobowiązań zachowania bezpieczeństwa dla zdrowia i życia ludzi. Dzięki konsultacjom z lokalnym społeczeństwem i ukierunkowanym działaniom zdegradowany teren może stać się atrakcyjny. Natomiast brak rekultywacji prowadzi do nasilenia zjawisk negatywnych: erozji, powierzchniowych ruchów masowych, zmian w ekosystemie, eutrofizacji zbiorników wodnych. Utrzymanie równowagi w środowisku przyrodniczym jest podstawowym kryterium właściwego funkcjonowania obiektów przemysłowych. Działalność górnicza stanowi zagrożenie dla środowiska naturalnego, w tym dla zdrowia i życia człowieka. Korzystanie ze środowiska przez górnictwo jest uwarunkowane dostosowaniem do przepisów prawnych oraz prowadzeniem działalności wydobywczej zgodnie z wymaganiami środowiskowymi. Działalność górnicza i ochrona przyrody mogą funkcjonować w sposób zrównoważony. Rezultaty badań pozwalają na odpowiedni dobór metod eksploatacji kopalin, pozwalających na zminimalizowanie wpływu na komponenty środowiska. Pozytywne oddziaływanie górnictwa odkrywkowego odzwierciedla się w powstawaniu nowych siedlisk roślin i zwierząt na terenach poeksploatacyjnych, tworzeniu nowych miejsc wypoczynku, urozmaicaniu krajobrazu dzięki budowie zbiorników wodnych. Akweny powstałe po eksploatacji kruszywa naturalnego zarastają roślinnością szuwarową, stanowiąc dogodne miejsca osiedlania się ptactwa wodnego. Dzięki konsultacjom z lokalnym społeczeństwem i ukierunkowanym działaniom zdegradowany teren może stać się atrakcyjny. Natomiast brak rekultywacji prowadzi do nasilenia zjawisk negatywnych: erozji, powierzchniowych ruchów masowych, zmian w ekosystemie, eutrofizacji zbiorników wodnych.
EN
According to the social expectations, the natural aggregates post-mining area in Waryś should be revitalized towards the water function and serve as a recreational area. The paper identified the features which characterize the post-mining area of “Waryś” mine and its surroundings. On the basis of these features evaluation of opportunities for recreation and leisure functions was conducted. The conducted analysis indicates that although this feature seems to be attractive for many reasons, from the point of view of economic efficiency it is not justified, as the necessary revitalization works will require incurring high capital investment costs necessary for proper formation of the recreation and leisure space and its surroundings. At the same time the possible financial benefits probably will not balance the amount of costs incurred for the maintenance of the infrastructure and objects serving the recreation and leisure functions. However, the risk of failure of the revitalization may be decreased by diversifying the form of shaped space, because various revitalization modes and/or functions may efficiently coexist with each other, thereby forming a synergy effect.
EN
The article is an introduction to the issue of shaping post-mining areas and the former coal mine sites of Zielona Góra, (Lubuskie voivodeship). One of the characteristic geological processes, shaping the current surface of the mentioned area were glaciotectonic deformations - a set of processes related to icecaps movements, that have brought the deposits of lignite near the surface. This allowed to their partial exploration in the past. In the 19th century, around Zielona Góra, several lignite mines were in use. Some of them have already been completely forgotten and no documents or information as a proof of their previous existence remained. Currently, the most important raw material in the natural surroundings of the city are natural aggregates such as sands and gravels and different kinds of ceramic raw materials (loam, clay). The city of Zielona Góra, seeking new investment areas, develops further areas, including those that have been former mine sites for at least 70 years. The areas have not undergone reclamation, in accordance with the current procedure under the law. Although the reclamation of post-mining areas, both technical and biological, is a responsibility of a mining plant and should be consistent with the law, there have not been institutions covered by the above obligation for over 70 years. The historical value of the city’s post-mining areas, as well as the problems associated with the protection of nature and landscape, resulting inter alia from the act of 16 April 2004 on the protection of nature (Off. J. of 2015 item 1651, as amended), and the act of 24 April 2015 on amending certain acts due to the strengthening of the tools of landscape protection (Off. J. of 2015 items 774, 1688) [13], indicate a need for action, aimed at maintaining documentation and the identity of the place. All sorts of sports and leisure or park use can be provided for such areas [9]. It is necessary, however to determine the directions of development, within the documents shaping urban spatial policy, that would indicate the purpose and way of development of the mentioned areas.
PL
Artykuł jest wprowadzeniem w problematykę kształtowania obszarów pogórniczych i terenów pokopalnianych okolic miasta Zielona Góra (województwo lubuskie). Jednym z charakterystycznych procesów geologicznych, kształtujących obecną powierzchnię ww. obszaru były zaburzenia glacitektoniczne – zespół procesów związanych z działalnością lądolodów, które umożliwiły wyniesienie w pobliże powierzchni terenu pokładów węgla brunatnego. Pozwoliło to w przeszłości na ich częściową eksploatację. W XIX wieku, w okolicy Zielonej Góry, działało wiele kopalni węgla brunatnego. Niektóre z nich zostały już zupełnie zapomniane i nie zachowały się po 130 A. Bazan-Krzywoszańska, M. Mrówczyńska, M. Skiba nich żadne dokumenty lub informacje stanowiące potwierdzenie faktu ich wcześniejszego istnienia. Obecnie najważniejszym surowcem naturalnym okolic miasta są kruszywa naturalne w postaci piasków i żwirów oraz różnego rodzaju surowce ceramiczne (iły, gliny). Miasto Zielona Góra poszukując nowych terenów inwestycyjnych, zagospodarowuje kolejne obszary, w tym również te, które są terenami pokopalnianymi od co najmniej 70 lat. Nie przeprowadzono na nich rekultywacji, zgodnej z obecną procedurą przyjętą na mocy obowiązujących przepisów prawa. Chociaż rekultywacja terenów pogórniczych, zarówno techniczna, jak i biologiczna, jest obowiązkiem zakładu górniczego i powinna być zgodna z przepisami prawa, to od ponad 70 lat nie istnieją instytucje objęte ww. obowiązkiem. Wartość historyczna terenów pogórniczych miasta, jak również problematyka związana z ochroną przyrody i krajobrazu, wynikająca między innymi z zapisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 1651 – t.j. z późn. zm.) [11] oraz ustawy z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz. U. z 2015 r. poz. 774, 1688) [13], wskazują na potrzebę działań, mających na celu zachowanie funkcji dokumentacyjnej i podtrzymującej tożsamość miejsca. Dla takich przestrzeni można przewidzieć różnego rodzaju sportowo-rekreacyjne lub np. parkowe ich wykorzystanie [9]. Przede wszystkim jednak konieczne jest ustalenie kierunków rozwoju, w ramach dokumentów kształtujących miejską politykę przestrzenną, wskazującą na przeznaczenie i sposób zagospodarowania ww. terenów.
PL
O ile parametry złożowe, historia oraz techniki eksploatacji cechsztyńskich złóż rud miedzi w synklinorium północnosudeckim były przedmiotem licznych opracowań, zagadnieniu przekształceń rzeźby terenu na obszarze tzw. Starego Zagłębia Miedziowego nie poświęcono jak dotąd szczególnej uwagi. Niniejsza praca ma na celu uzupełnienie tej luki. W artykule opisano morfologię i przeprowadzono szczegółowe analizy geomorfometryczne form pogórniczych związanych bezpośrednio z eksploatacją rud miedzi i składowaniem odpadów poeksploatacyjnych na obszarze Zagłębia. W analizie i opisie form powierzchni wykorzystano dane archiwalne, ale przede wszystkim nowe metody i możliwości związane z przetwarzaniem wysokorozdzielczych numerycznych modeli terenu (NMT LiDAR – ang. Light Detection and Ranging), które są uznawane obecnie za najwierniejsze i najdokładniejsze odwzorowanie powierzchni ziemi dostępne w formie numerycznej. Na obszarze badań wyróżniono i opisano następujące antropogeniczne formy rzeźby: wielkoskalowe deformacje powierzchni terenu (niecki osiadań i zapadliska), małoskalowe deformacje powierzchni terenu (pingi), kamieniołomy oraz formy związane ze składowaniem produktów ubocznych wydobycia i przeróbki rud miedzi – zbiorniki odpadów poflotacyjnych i hałdy. Wieloaspektowe podejście badawcze pozwoliło m.in. na zobrazowanie rozkładu przestrzennego form, oszacowanie parametrów wolumetrycznych, a także wytypowanie perspektyw rekultywacji i ochrony niektórych obiektów.
EN
While the history, techniques of exploitation and deposit parameters of the copper ores in the North-Sudetic Synclinorium have been the subject of numerous investigations, the transformations of the terrain in the so-called “Old Copper Basin” (Lower Silesia, SW Poland) have not been analysed in detail before. This paper is intended to complement this gap. The authors present the results of the detailed geomorphometric analysis of the post-mining forms related directly to the copper mining. The LiDAR-based, high-resolution Digital Terrain Models (DTMs), which have been used in the analysis and description of the landforms, are currently considered as the most accurate and precise 3D-spatial data available in the numerical form. The following anthropogenic forms are distinguished in the study area: large- and small-scale ground deformations (depressions and small sinkholes), abandoned quarries, and forms associated with the exploitation and storage of the flotation wastes – post-flotation tailings and dumps. Our investigations have allowed visualization of the spatial distribution of the forms, estimation of their total volume as well as perspectives of their reclamation and protection.
PL
Celem niniejszego artykułu jest zwrócenie uwagi na problem terenów zdegradowanych działalnością górniczą w gminie Gliwice. Artykuł ten jest studium przypadku dla trzech terenów pogórniczych, na których w różnym stopniu podjęto działania zmierzające do ich rewitalizacji lub całkowicie zaniechano tych działań. W artykule przedstawiono porównanie wybranych terenów i obiektywną ocenę autorów, która pozwoliła na wyznaczenie kierunków ich przyszłego zagospodarowania.
EN
The aim of this article is to draw attention to the problem areas degraded by mining activities in the municipality of Gliwice. This article is a case study for three post-mining areas, which in varying degrees, actions were taken for the revitalization of these areas or they were completely abandoned. The article presents a comparison of selected areas and objective evaluation of the authors, which helped to determine the directions of their future development.
first rewind previous Strona / 3 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.