Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 273

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 14 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  analiza ryzyka
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 14 next fast forward last
PL
Obowiązek sporządzenia analizy ryzyka w związku z tworzeniem stref ochronnych ujęć wody wprowadziły przepisy ustawy Prawo wodne z 2017 r. (Ustawa z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne – DzU z 2020 r. poz. 310, ze zm.; dalej PW 2017).
PL
Artykuł omawia merytoryczną treść elaboratu stanowiącego analizę ryzyka określonego w art. 133 ust.3 Prawa wodnego (Dz. U. 2017 poz. 1566). Ustawa przewiduje, że analiza ryzyka będzie powtarzana co 10 lat. Z tego powodu wydaje się uzasadnionym dążenie do ujednolicenia formy i treści, czemu może być pomocne przedstawienie niżej podanej propozycji merytorycznego zakresu elaboratu.
4
Content available Ex-ante risk estimation in the production project
EN
Identification and evaluation of risk in the production project in the preliminary phase of its realization has important influence on manager’s decision about the project continuation, the reduction of project realization or the stop of project realization. The method of the quantitative ex-ante risk estimation in the project is proposed in the paper. The aim of the paper is to blow the whistle on importance of the ex-ante identification and estimation of the risk in the production project, as the factor which has positive influence on the project realization and implementation. In the article the following thesis is proposed: the ex-ante identification and estimation of risk in the project contributes to its efficient realization and increase possibility of obtaining the originally defined results.
EN
The work includes examination of emergency events in the methanol storage base. The article presents physical effects and hazards that may arise as a result of uncontrolled emission of methanol to the environment.
PL
Praca zawiera badania zdarzeń awaryjnych w bazie magazynowej metanolu. Opracowanie prezentuje efekty fizyczne oraz zagrożenia mogące powstać w wyniku niekontrolowanej emisji metanolu do otoczenia.
PL
Omówiono działania podejmowane w Polsce oraz w Unii Europejskiej zmierzające do stworzenia skutecznych rozwiązań systemowych i technicznych, które umożliwią pozyskiwanie bieżącej informacji o stanie bezpieczeństwa w cyberprzestrzeni, ocenę występujących zagrożeń i ich potencjalnych skutków oraz skoordynowane reagowanie na incydenty komputerowe na poziomie krajowym. Na tle wymagań, wynikających z dyrektywy Parlamentu UE w sprawie środków na rzecz wysokiego wspólnego poziomu bezpieczeństwa sieci i systemów informatycznych (dyrektywa NIS) oraz ustawy o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa (KSC) przedstawiono architekturę oraz podstawowe funkcje systemu teleinformatycznego tworzonego w ramach projektu NCBR pt.: Narodowa Platforma Cyberbezpieczeństwa (NPC). Omówiony został system ekspercki, który umożliwia ocenę wpływu incydentu (skala, zasięg geograficzny, czas trwania) na działalność gospodarczą i społeczną oraz bezpieczeństwo publiczne oraz krytyczności obserwowanych zjawisk, w tym propagacji zagrożeń i ich skutków. W podsumowaniu wskazano podstawowe problemy tworzące zagrożenia dla uzyskania pełnej i wiarygodnej oceny stanu bezpieczeństwa cybernetycznego na poziomie krajowym.
EN
The article discusses the activities undertaken in Poland and the European Union aimed at creating effective solutions to obtain information on the current state of cyberspace security, assessing the existing threats and their potential effects and supporting coordinated response to computer incidents. It presents the architecture and basic functions of the ICT system created as part of the NCBR project entitled National Cybersecurity Platform (NPC), which meets the basic requirements of the European Parliament directive on measures for a high common level of network and information systems security (NIS Directive) and the Act on National Cybersecurity System (KSC). The expert system is discussed, which allows to assess the impact of the computer incidents (scale, geographical coverage, duration) on economic and social activity and public safety, and to evaluate the criticality of observed phenomena, including threats propagation and their consequences. The summary presents the basic problems that pose a risk in obtaining a full and reliable estimation of the state of cybersecurity at national level.
7
Content available remote Analiza ryzyka w procesie nadzoru
PL
Artykuł podejmuje temat zarządzania bezpieczeństwem w lotnictwie cywilnym w aspekcie nadzoru opartym o analizę ryzyka (podejście RBO Risk Based Oversight). Przedstawiony został proces opracowywania i stosowania aktów prawnych i dokumentów niezbędnych do sprawowania nadzoru na poszczególnych szczeblach (organizacji lotniczych, państwa członkowskiego, europejskim) z zastosowaniem wyników analiz ryzyka oraz wskaźników bezpieczeństwa SPI (Safety Performance Indicators). Wskazano istotę i cel podejścia RBO przy sprawowaniu nadzoru nad działalnością lotniczą oraz przedstawiono poziom adaptacji i wdrożenia podejścia RBO przez polski nadzór nad lotnictwem cywilnym. Poruszono również kwestię wdrożenia i efektywności działania systemu zarządzania bezpieczeństwem SMS (Safety Management System) na poziomie organizacji lotniczych oraz idei Just Culture jako drogi do zwiększania świadomości i zachęcenia do zgłaszania niepożądanych i nieprawidłowości mających lub mogących mieć wpływ na bezpieczeństwo, bez obawy o konsekwencje. W artykule uwzględniono również nowelizację prawa UE - rozporządzenia 2018/1139 tzw. nowego rozporządzenia bazowego (NBR - New Basic Regulation), która umożliwia zastosowanie przepisów do statków powietrznych lotnictwa państwowego prowadzących działania wojskowe, celne, policyjne, poszukiwawczo-ratownicze, przeciwpożarowe, w zakresie kontroli granic i ochrony wybrzeża lub innych działań w interesie publicznym na rzecz bezpieczeństwa, interoperacyjności i efektywności.
EN
The article deals with the theoretical and practical aspects of safety management in civil aviation. Presented the process of approach of Risk Based Oversight (RBO) and application of legal acts and documents necessary for oversight at particular levels (aviation organization, member state, European). One of the main activity of the implementation and eff ectiveness of the Safety Management System (SMS) management system in air organizations are the effective systems for occurrence reporting and the Just Culture idea. The article also includes an amendment to EU law - Regulation 2018/1139, so-called the new Basic Regulation (NBR - New Basic Regulation), which makes it possible to apply the law to state aviation aircraft carrying out military, customs, police, search and rescue, fire-fighting, border control and coastal protection or other public interest activities in favor of safety, interoperability and efficiency.
PL
W artykule przedstawiono wybrane metody oceny i analizy ryzyka systemów sterowania ruchem kolejowym w odniesieniu do poziomu całego systemu kolejowego. Rozpatrywane są wybrane metody stosowane na początkowym etapie tworzenia wymagań bezpieczeństwa i odnoszące się do wstępnej definicji systemu określonej na dużym poziomie abstrakcji. Dyskutowane są także kwestie zastosowania podejścia holistycznego i zarządzania ryzykiem szczątkowym. Przedstawiono modele ryzyka oraz poszczególne kroki analizy, wyceny i oceny ryzyka obejmujące m.in. identyfikację zagrożeń, analizę skutków oraz wybór zasady akceptacji ryzyka. Kluczowym aspektem podjętym w artykule jest propozycja wyznaczania ilościowych celów bezpieczeństwa opartych o wskaźnik THR, jako istotnego parametru w dalszych analizach systemu w szczególności w zastosowaniach komputerowych. W rozważaniach uwzględniono aktualne podstawy normatywne oraz przepisy prawa regulujące obszar oceny ryzyka na kolei w tym dyrektywy i rozporządzenia dotyczące interoperacyjności i bezpieczeństwa.
EN
In the article the selected methods of the risk assessment and analysis of signalling railway systems in reference to the whole railway system were introduced. The selected methods applied at the very first stage of safety requirements definition within the preliminary system definition described at high level of abstraction will be considered. It will be discussed the application of holistic approach with management of residual risk. The risk models will be presented as well as steps of the assessment, analysis and evaluation of risk including hazard identification, consequences analysis and selection of risk acceptance principles. Key aspect in the article will be the determination of quantitative safety targets based on THR indicator as an important parameter for further hazard analysis of the system in particular in computer application. Normative and legislation requirements in scope of risk assessment for the railway system will be taken into consideration including the interoperability and safety directives and decrees regulations.
9
Content available Zarządzanie jakością w instytutach badawczych
PL
W artykule przedstawiono problemy związane z opracowaniem i wdrażaniem systemu zarządzania jakością w instytutach badawczych oraz przedstawiono stan systemów zarządzania w krajowych instytutach badawczych na przykładzie instytutów skupionych w Sieci Badawczej Łukasiewicz.
EN
The article introduces problems related to description and initiation of a quality management system in research institutes and presents the state of management systems in national research institutes on the example of institutes clustered in the Łukasiewicz Research Network.
EN
The offshore Oil & Gas Industry is very important to the European Union economy. Therefore it must be properly monitored and protected, and legal regulations must be in place. Directive 2013/30/EU implemented on July 18, 2018 obliged EU Member States as well as operators and owners of oil and gas related activities in sea areas to implement solutions reducing the risk of major accidents, minor accidents and dangerous situations. The purpose of the article is to identify all the possible hazards that may occur during oil and gas operations in marine areas and attempt to assess the risk along with providing effective responses in the event of its occurrence by preparing appropriate plans for responding to the situation. For the completion of the main purpose of the work the provisions of Directive 2013/30/EU of the European Parliament and of the Council of 12 June 2013 on safety of offshore oil and gas operations were presented and analyzed using the Hazard Identification method, the analysis of available reports prepared by the European Commission, classification bodies and own experience obtained while working in the offshore industry during searching, drilling and oil and gas production located under the seabed at the Polish Economic Executive Zone. The study presents numerous analyses and comments, which were presented in the form of graphs and tables, based on international reports and own experience gained while working in an offshore company.
PL
Przemysł zajmujący się wydobywaniem oraz produkcją ropy i gazu na obszarach morskich jest ważny ze względów ekonomicznych dla Unii Europejskiej, dlatego działalność offshore musi być skutecznie uregulowana, monitorowania i zabezpieczana. Wprowadzona w życie Dyrektywa 2013/30/UE 18 lipca 2018 roku zobowiązała kraje członkowskie UE, jak i operatorów oraz właścicieli prowadzących działalność związaną z ropą i gazem na obszarach morskich do wdrożenia rozwiązań zmniejszających ryzyko wystąpienia poważnych awarii, wypadków i sytuacji niebezpiecznych. Celem artykułu jest zidentyfikowanie wszelkich możliwych zagrożeń mogących wystąpić podczas prowadzonej działalności związanej z ropą i gazem na obszarach morskich oraz próba oceny ryzyka jego wystąpienia wraz z podaniem sposobów skutecznego reagowania w przypadku jego wystąpienia poprzez przygotowanie właściwych planów reagowania na zaistniałe sytuacje. Dla realizacji założonego celu pracy posłużono się przede wszystkim przedstawieniem i analizą postanowień Dyrektyw 2013/30/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 czerwca 2013 roku w sprawie bezpieczeństwa działalności związanej ze złożami ropy naftowej i gazu ziemnego na obszarach morskich, metodą identyfikacji zagrożeń (HAZID), analizie dostępnych raportów opracowanych przez Komisję Europejską, towarzystwa klasyfikacyjnego oraz własnym doświadczeniu uzyskanym podczas pracy w polskim przedsiębiorstwie zajmującym się poszukiwaniem, wydobywaniem i produkcją ropy i gazu spod dna morskiego w polskiej Wyłącznej Strefie Ekonomicznej RP. Opracowanie przedstawia liczne analizy i wnioski umieszczone w tabelach i na rysunkach, opracowane na podstawie międzynarodowych raportów oraz własnym doświadczeniu.
EN
The purpose of this article is to composite a banking stability indicator (BSI) from independent sub-indices (capital adequacy ratio (СA), asset quality (AQ), profitability (P) and liquidity (L)). The BSI was calculated using the Minimax normalization method. The composite index was used to analyze the financial stability of the banking sector of 29 countries and to build a risk map based on their national basic economic indicators. The Fitch’s Banking Stability Indicator (BSI) is a composite measure of banking system quality, which ranks countries by five levels of banking system quality (“very high” or А, “high” or B, “acceptable” or С, “low” or D and “very low” or E). This study also uses a novel method of stress-testing to measure banking stability. The proposed BSI index is intended both for comparative international assessment of financial stability of the banking sector and for its evaluation in the country. It gives the ability in the most general form to assess the banking sector from the point of view of international competitiveness and to compare it with other countries. On the other hand, it allows identifying the strengths and weaknesses of the current financial condition of the banking sector at the level of individual countries and monitoring its sustainability.
PL
Celem tego artykułu jest połączenie wskaźnika stabilności bankowej (BSI) z niezależnych subindeksów (współczynnik adekwatności kapitałowej (СA), jakość aktywów (AQ), rentowność (P) i płynność (L)). BSI obliczono za pomocą metody normalizacji Minimax. Złożony indeks został wykorzystany do analizy stabilności finansowej sektora bankowego w 29 krajach i do stworzenia mapy ryzyka opartej na ich krajowych podstawowych wskaźnikach ekonomicznych. Wskaźnik stabilności bankowości Fitch (BSI) jest złożoną miarą jakości systemu bankowego, która klasyfikuje kraje według pięciu poziomów jakości systemu bankowego („bardzo wysoki” lub А, „wysoki” lub B, „dopuszczalny” lub С, „niski” lub D i „bardzo niski” lub E). W badaniu wykorzystano również nowatorską metodę testów warunków skrajnych do pomiaru stabilności bankowości. Proponowany indeks BSI jest przeznaczony zarówno do międzynarodowej oceny porównawczej stabilności finansowej sektora bankowego, jak i do jego oceny w kraju. Daje to w najbardziej ogólnej formie możliwość oceny sektora bankowego z punktu widzenia międzynarodowej konkurencyjności i porównania go z innymi krajami. Z drugiej strony pozwala zidentyfikować mocne i słabe strony obecnej sytuacji finansowej sektora bankowego na poziomie poszczególnych krajów i monitorować jego trwałość.
12
Content available remote Analiza ryzyka w budownictwie podziemnym
PL
Sztuka tunelowania to w dużej mierze sztuka zarządzania ryzykiem. Norma ISO 31000:2009 definiuje ryzyko jako wpływ niepewności na cele. Nauka o zarządzaniu ryzykiem posługuje się ryzykiem obliczanym jako iloczyn prawdopodobieństwa wystąpienia danego scenariusza i konsekwencji, jakie za sobą niesie jego zajście. W artykule przedstawiono proces zarządzania ryzykiem w ujęciu normy ISO 31000:2009. Proces opisany w tej normie jest bardzo uniwersalny. Z drugiej jednak strony, czynniki ryzyka, na jakie narażone są projekty tunelowe, wymagają specjalnie sformułowanych wytycznych. Międzynarodowe Stowarzyszenie Tunelowe (ITA) i Międzynarodowe Stowarzyszenie Ubezpieczycieli Tunelowych (ITI) opublikowały wytyczne, które mają na celu zapewnienie efektywnego zarządzania ryzykiem przy projektach tunelowych. Wytyczne te kładą nacisk na zarządzanie ryzykiem geotechnicznym oraz na komunikację i współpracę przy zarządzaniu ryzykiem wszystkich stron projektu. Jako przykład przedstawiono analizę ryzyka największego projektu tunelowego ostatnich lat – budowy tunelu pod Przełęczą św. Gotarda w Szwajcarii.
EN
The art of tunnelling is partly the art of managing risks. ISO 31000:2009 defines risk as an effect of uncertainties on objectives. To be able to handle risks in tunnelling a more unambiguous definition should be applied. In the article the definition of the risk as a multiplication of probability of occurrence and the consequence of failure is used. The process of risk management according to ISO 31000 is presented. This process is however aimed at covering a wide range of contexts in society. Tunnelling is a branch of branch of economy exposed to risks, which characteristics are different compared to other civil engineering projects. That is why it needs specific standards. International Tunnelling Association and International Tunnelling Insurance Group developed a set of standards, which are focused on dealing with risks in underground construction projects. A strong emphasis is put on managing geotechnical risks and on communication and cooperation between all parties. As example the risk analysis on St. Gotthard Base tunnel is presented.
PL
Ryzyko jest słowem budzącym z reguły negatywne emocje. Wielu menadżerów stara się nie tylko wyeliminować to słowo ze słownika, lecz nierzadko przymyka oczy na potencjalne zagrożenia, wychodząc z założenia, że tym samym zwiększają bezpieczeństwo kierowanej przez nich organizacji. Tymczasem ryzyko to nieodzowny element wszelkich działań nakierowanych na uzyskanie konkretnych celów. Jest zatem ważne, aby świadomie i systemowo sterować ryzykiem, a tym samym „zaprząc” je do realizacji własnych planów. Ryzyko w potocznym znaczeniu to wprawdzie zagrożenie, jednak jego drugim obliczem jest przecież szansa realizacji postawionych celów. Artykuł został podzielony na dwie części. W pierwszej zostały omówione istota i cel zarządzania ryzkiem oraz podstawowe etapy tego procesu.
PL
W ostatnim czasie nastąpiły w Polsce zasadnicze zmiany w zakresie legislacyjnym, które przyniosło ze sobą wejście w życie przepisów ustawy Prawo wodne z 20 lipca 2017 r. Jednym z wymagań dotyczących ochrony ujęć wód jest obowiązek przeprowadzenia analizy ryzyka. Co powinna ona zawierać? Jakie nowe obowiązki spoczywają na podmiotach realizujących zbiorowe zaopatrzenie w wodę?
EN
This article presents issues related to the search for new products. The process of innovation implementation in a production company is characterized. Issues related to the process of innovation implementation are presented, as well as processes closely related to it. There are presented the analyses which are necessary to carry out, before starting the process of innovation implementation in a company. The process of economic analyses and risk assessment of FMEA implementation was discussed. The analyses presented refer to a specific example which is the implementation of innovative impregnated wheels in the company Andre Abrasive Articles.
16
Content available remote The use of fuzzy logic elements for the risk analysis in aviation
EN
The paper presents the possibility of using fuzzy logic in aviation provided in an example of estimating the risk of a glider pilot. The results of expert questionnaires were used to define the input data concerning categories of loss and the probability of undesirable events occurrence. A model of inference and fuzzy sets concerning input and output data were defined. The risk analysis was performed in accordance with the standard fuzzy regulator scheme. Moreover, the results obtained were verified with the use of Risk Matrix and Risk Score methods.
PL
Tematem publikacji jest możliwość wykorzystania logiki rozmytej w lotnictwie przedstawiona na przykładzie szacowania ryzyka pilota szybowcowego. Do analizy wykorzystano wyniki ankiet eksperckich, które posłużyły do zdefiniowania danych wejściowych dotyczących kategorii strat oraz prawdopodobieństw wystąpienia zdarzeń niepożądanych. Zbudowano model wnioskowania i zdefiniowano zbiory rozmyte dotyczące danych wejściowych i wyjściowych. Właściwą analizę ryzyka wykonano zgodnie ze schematem standardowego regulatora rozmytego Ponadto zweryfikowano otrzymane wyniki za pomocą matrycy ilościowych oszacowań oraz metodą Risk Score.
17
Content available remote Risk management in crisis
EN
The hierarchy of human needs published in 1954 by Maslow states that human behavior is determined by the desire to satisfy needs and does not depend on temporary emotional states. The security needs described in it are the needs of the mental and emotional environment. These are the needs of a sense of stability, a lack of sense of chaos, fear and anxiety, a sense of care and support [5]. Satisfying the need for security motivates people to act, leads to the fact that people can look forward to the future while planning a further life. According to the Dictionary of Social Sciences, security is a state of certainty and means no unacceptable threats or protection against it. Lack of sense of security both in relation to the individual and the general public causes anxiety and a sense of danger, which results in the inability to maintain order and order [3]. Maintaining a sense of security among the population is particularly important and difficult in the case of actions in crisis situations.. The publication describes the basic sources of threats in crisis situations and proposes a method of risk assessment for exemplary hazard scenarios.
PL
Opublikowana w 1954 roku przez Maslowa hierarchia potrzeb ludzkich wskazuje, że zachowanie człowieka jest zdeterminowane dążeniem do zaspokojenia potrzeb i nie zależy od chwilowych stanów emocjonalnych [5]. Zaspokojenie potrzeby bezpieczeństwa motywuje ludzi do działania, prowadzi do tego, że mogą perspektywicznie patrzeć w przyszłość, planując dalsze życie. Zgodnie ze „Słownikiem nauk społecznych”, bezpieczeństwo jest stanem pewności i oznacza brak zagrożeń nieakceptowalnych albo ochronę przed nim [3]. Brak poczucia bezpieczeństwa zarówno w odniesieniu do jednostki, jak i do ogółu społeczeństwa wywołuje niepokój i poczucie zagrożenia, co niesie za sobą brak możliwości utrzymania ładu i porządku. Utrzymanie poczucia bezpieczeństwa wśród ludności jest szczególnie istotne i trudne w przypadku działań w sytuacjach kryzysowych. W publikacji opisano podstawowe źródła zagrożeń w sytuacjach kryzysowych oraz przedstawiono propozycję metody oceny ryzyka dla przykładowych scenariuszy zagrożeń.
PL
W artykule przedstawiono sposób wykonania analizy ryzyka na potrzeby ustanowienia strefy ochronnej ujęć wód podziemnych w Gdańsku. Została ona wykonana na podstawie dodatków do dokumentacji hydrogeologicznych. Konieczne było przeprowadzenie prac terenowych, badań laboratoryjnych oraz modelowych. Na tej podstawie wytypowano główne czynniki zagrażające ujęciom wód podziemnych. Analiza ryzyka została opracowana z wykorzystaniem matryc oceny ryzyka, uwzględniających zależność prawdopodobieństwa wystąpienia zagrożenia od jego skutków.
EN
The article presents the method of risk assessment for the purpose of establishing a protection zone for underground water intakes in Gdańsk. It was made based on additions to hydrogeological documentations. It was necessary to carry out field works, laboratory tests and model tests. On this basis, the main factors threatening the groundwater intakes were selected. The risk analysis was developed using risk assessment matrices, taking into account the dependence of the likelihood of a threat on its effects.
PL
W artykule przedstawiono procedurę analizy ryzyka dla obszaru spływu wód podziemnych do ujęcia Łazy Błędowskie, zgodnie z Ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, obejmującą ocenę zagrożeń zdrowotnych z uwzględnieniem czynników negatyw¬nie wpływających na jakość ujmowanej wody, przeprowadzoną na podstawie analiz hydrogeologicznych oraz dokumentacji hydrogeologicznej, analizy identyfikacji źródeł zagrożenia wynikających ze sposobu zagospodarowania terenu, a także wyników badania jakości ujmowanej wody. Zasygnalizowano także niektóre ograniczenia analizy ryzyka, warunkowane specyfiką lokalnych warunków hydrogeologicznych, hydrogeochemicznych, sozologicznych (konieczność ustanawiania strefy prewencyjno-sanitarnej wokół studni 8bis), a także planowanym zaprzestaniem aktywności górnictwa rud Zn-Pb w rejonie olkuskim (zmiany warunków hydrodynamicznych i hydrogeochemicznych w rejonie ujęcia).
EN
The paper presents the procedure of risk assessment for the catchment zone of the Łazy Błędowskie groundwater intake, performed in accordance with the Water Law Act. Identification and analysis of contamination sources resulting from the land use patterns, as well as water qualitative research and health risk assessment with a view to factors negatively affecting the water quality, were carried out based on the hydrogeological report and analyses. The limitation on risk assessment, constrained by specific local hydrogeological, hydrogeochemical and environmental conditions, was indicated, including the need to establish the sanitary protection zone for the 8bis well. The planned cessation of the activities of Zn-Pb ores mining in the Olkusz area and associated changes in hydrogeochemical and hydrodynamic conditions within the area of the Łazy Błędowskie groundwater intake were taken into account as well.
PL
Celem artykułu jest prezentacja metodyki oceny poziomu bezpieczeństwa wykorzystującej analizę wielokryterialną. Analiza wielokryterialna kojarzona jest najczęściej z problematyką podejmowania decyzji, która powinna optymalizować więcej niż jedną funkcję celu. Jednoznaczne rozwiązanie takich problemów jest niemożliwe, ponieważ decyzja optymalna dla jednego z celów nie jest jednocześnie decyzją optymalną dla pozostałych. Udowodnił to już włoski ekonomista i socjolog V. Pareto, wprowadzając pojęcie zbioru decyzji niezdominowanych. Jest to zbiór decyzji, z których każda jest lepsza od pozostałych pod względem jednego z kryteriów wyboru. Istnieje wiele metod rozwiązywania takich problemów. Sprowadzają się one do sposobu połączenia wszystkich kryteriów wyboru w jedno metakryterium. To połączenie może odbywać się na drodze matematycznej lub heurystycznej. Do drugiej grupy należy metoda Analytic Hierarchy Process (AHP) zaliczana do amerykańskiej szkoły wielokryterialnego podejmowania decyzji (ang. multiple-criteria decision-making – MCDM). Podobną metodą jest analiza morfologiczna opracowana przez F. Zwicky’ego – uznawana za jedną z ważniejszych metod stymulujących twórcze myślenie. W metodzie tej tworzy się rozwiązania oparte na łączeniu wielu parametrów charakteryzujących dany problem. Prowadzi to często do odkrycia nietypowych zestawień stymulujących twórcze myślenie badacza. Metodę tę często wykorzystuje się w różnych konfiguracjach, do tworzenia nowych produktów zarówno w sferze materialnej, jak i intelektualnej. Poczucie bezpieczeństwa jest zawsze wieloaspektowe, dlatego też jego pomiar powinien być wielokryterialny. Problemem pozostaje jednak ocena poziomu bezpieczeństwa, którą należy sprowadzić do jednego metakryterium. Bo tylko wówczas możemy porównywać ze sobą różne rozwiązania tego samego problemu pod kątem ryzyka. W badaniach zastosowano podejście teoretyczne, skupiając się przede wszystkim na sformułowaniu definicji bezpieczeństwa przydatnej w kontekście analizy wielokryterialnej oraz przedstawiono wybrane rozwiązania stosowane w ocenie poziomu bezpieczeństwa. Analiza wielokryterialna poziomu bezpieczeństwa może również służyć odkrywaniu prawdziwych przyczyn zagrożeń. Często prosta, jednokryterialna analiza prowadzi do niewłaściwych wniosków zarówno co do poziomu bezpieczeństwa, jak i przyczyn jego zagrożeń.
EN
The aim of the article is to present the methodology for assessing the level of security using multicriterial analysis. Multicriterial analysis is mostly associated with the decision-making issues which should optimize more than one objective function. Unequivocal solution of such problems is impossible because optimal decision for one of the objectives is not optimal for the remaining at the same time. An Italian economist and sociologist, Vilfredo Pareto, already proved it by introducing the concept of a set of non-dominated decisions. It is a set of decisions, each of which is better than the others in terms of one of the selection criteria. There are a lot of methods of solving such problems. They boil down to the way of connecting all the selection criteria in one metacriterion. This connection can be carried out in a mathematical or heuristic way. The second method is the Analytic Hierarchy Process (AHP), which is included in the American school of Multi-Criteria decision making (MCDM). The similar method is a morphological analysis developed by Fritz Zwicky, which was considered as one of the most important methods stimulating creative thinking. This method is used to create solutions based on a combination of many parameters characterizing the problem. This often leads to the discovery of the unusual combinations that stimulate creative thinking of the researcher. This method is often used in a variety of configurations to create the new products, both in the material and intellectual sphere. Sense of security is always multifaceted; therefore, its measurement should be multicriterial. Because only then we can compare different solutions to the same problem, in terms of risk. Theoretical framework was used in the research focus primarily on the wording of the definition of security useful in the multicriterial analysis and several solutions applied in assessing the level of security are presented. Multicriterial analysis of the safety level may also be used for discovering the real causes of threats. Simple, single-criterion analysis leads to incorrect conclusions, both in relation to the level of safety and the causes of threats.
first rewind previous Strona / 14 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.