Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Remont zabytkowego wiaduktu w Gnieźnie

Mosty

|

2022

|

nr 2

57--59

PL

26 października 2021 r. zakończyła się renowacja wiaduktu im. ks. Jerzego Popiełuszki w ciągu drogi DW260 w Gnieźnie. Ponad stuletni wiadukt jest ważnym elementem komunikacyjnym w przestrzeni miasta i jego historii. Zachował on autentyczny układ przestrzenny, materiał i niepowtarzalne rozwiązania konstrukcyjne. Korzystają z niego zarówno kierowcy, jak i piesi.

2

Wizja rekultywacji jeziora Jelonek w Gnieźnie

Matłoka Agnieszka, Ciesielski Karol, Gołdyn Ryszard, Strzelińska Sandra, Wekwerth Klaudia, Kozłowska Agata, Siepak Jerzy

Przegląd Komunalny

|

2020

|

nr 4

47--51

PL

W Gnieźnie realizowany jest pionierski program, który ma przyczynić się do poprawy jakości wody w jeziorze Jelonek. Na czym one polegają i jaka jest ich efektywność?

3

Środowiskowe uwarunkowania skutków odkrywkowej eksploatacji węgla brunatnego na Pojezierzu Gnieźnieńskim

Przybyłek Jan

Przegląd Geologiczny

|

2020

|

Vol. 68, Nr 8

645--654

EN

The paper focuses on the problem of water draining from brown coal pits, which has occurred since the 1950s in the Gniezno Lakeland in the western part of central Poland. Threats to hydrogeological systems and related lake systems under conditions of mining-induced drainage near the lakes located in the Powidz Landscape Park (PLP) are indicated. The lowering of water level in the PLP lakes exceeds 5 m, as compared to the pre-mining-induced drainage state. Such a rapid change may cause ecological disaster for these deep-water, healthy lake ecosystems with abundant submerged macrophyte (Charophyte) habitats (Natura 2000 protected area). Considering the regional context, the causes of hydrodynamic pressure leading to degradation of Lake Wilczyńskie and neighbouring, hydrologically connected lakes, are presented. The proposed mitigation actions for improving the ecological state of these lakes are presented in the contexts of (1) water balance assessment, (2) hydrotechnical issues related to the redistribution of water from the Slesiňski Canal (the Warta River - Lake Goplo) through water pipeline transmission, and (3) the accelerating groundwater reclamation of the Jóźwin IIB open mine pit area.

4

Recharge and drainage of lakes in the Powidzki Landscape Park in conditions of increased anthropogenic and environmental pressure (central-western Poland)

Nowak Bogumił Michał, Przybyłek Jan

Geological Quarterly

|

2020

|

Vol. 64, No. 1

205--219

EN

The lakes of the Powidzki Landscape Park (Gniezno Lakeland) are known for their natural and recreational values. The majority of them are located within two large glacial tunnel valleys, that in many places cut through several levels of till and inter-till aquifers. Regional hydraulic linkage systems are developed where surface water and groundwater remain in direct contact. Smaller water bodies occur between the lakes, in other tunnel valleys, in isolated meltwater basins, or in river valleys. These water bodies constitute local drainage bases. The existence in the area of such morphologically diverse lakes with different flow rates, varied morphology, and heterogeneous geological structure permitted tracing of the hydrodynamic dependencies of lake catchments of various types. Hydrogeological cross-sections, comparative analyses of structural maps for successive aquifers, bathymetric plans of lakes, and piezometric contour maps were prepared. Surface and groundwater level fluctuations were investigated, as well as their response to changing atmospheric conditions. Water balances of lakes were also determined for selected lake catchments. The study showed that all the lakes analysed are closely related to groundwater, and that the deepest ones reach lower aquifers. The majority of the lakes drain the aquifers, but some of the lakes feed them. Such a situation was documented in coastal wetlands and in the eastern part of the Park, affected by a depression cone associated with a nearby lignite opencast mine. The study showed that the deepest of the lakes analysed have a very wide catchment area of groundwater recharge, expanding beyond the boundaries of their surface catchment areas. This is important for the development of their resources, especially in periods of hydrogeological low flow.

5

Aktualne problemy odwadniania złóż węgla brunatnego w Wielkopolsce

Przybyłek J.

Górnictwo Odkrywkowe

|

2018

|

R. 59, nr 2

5--14

PL

Na tle zarysowanej problematyki odwodnień odkrywkowych kopalń węgla brunatnego w Wielkopolsce wskazano na ich zagrożenia w stosunku do środowiska gruntowo-wodnego, w tym systemów hydrogeologicznych i powiązanych z nimi systemów jeziornych. Przedstawiono sytuację w rejonie odkrywek KWB Konin, która się ukształtowała pod wpływem presji hydrodynamicznej odwodnień górniczych w latach 1957 - 2015 na obszarze południowo-wschodniej części Pojezierza Gnieźnieńskiego. Jako studium przypadku przywołano opracowaną prognozę wpływu odwodnienia o/Jóźwin IIB i projektowanej o/Ościsłowo na dalszą degradację jezior w Powidzkim Parku Krajobrazowym (Obszar NATURA 2000) w przypadku kontynuacji eksploatacji węgla brunatnego do 2034 r. Wskazano na konieczność pilnych działań ratunkowych przez zasilanie jezior wodą ze studziennego odwodnienia odkrywek.

EN

In the scope of the lignite open cast mine dewatering issue, which are located in Wielkopolska region, main threats related to soils and groundwater were pointed out including interactions between hydrogeological and surface water systems. It is presented general overview of the conditions in the vicinity of the KWB Konin open cast mines as a result of hydrodynamic pressure due to mine dewatering in time period 1957 – 2015 in the south-eastern part of the Gniezno Lakeland. As a case study it is presented the prognosis of influence of the mine Jóźwin IIB dewatering system and projected mine Ościsłowo on the lakes desiccation in Powidzkie Landscape Park (Nature 2000 site) in case of further exploitation of lignite up to ear 2034. The necessity of urgent mitigation measures is pointed out through the groundwater transfer from the mines dewatering wells system to lakes.

6

Pomnik historii – Katedra Gnieźnieńska – dominantą krajobrazu miasta obecnie i w przeszłości

Meller Magdalena, Kowalska Karolina

Ochrona Dziedzictwa Kulturowego

|

2017

|

Nr 4

15--20

EN

The study describes the history and current state of selected areas of urban greenery with the dominant monument of the history of Gniezno Cathedral. An analysis of the nine panoramas from different viewpoints of the city located on several hills. The paper describes the history of selected green areas of the city of Gniezno taking into account basic information concerning the history of the city, as they had a significant influence on their formation. For the area a comparative analysis of the state of the existing and archival state was made, as well as the study of the landscape. Attention was paid to the cultural, natural and tourist potential of the city. The obtained information allowed us to assess the panorama of the Gniezno Cathedral and to exploit the potential of the city in terms of cultural and natural resources.

7

Wykorzystanie surowców skalnych w początkach państwa polskiego w Gnieźnie

Skoczylas J.

Górnictwo i Geologia

|

2013

|

T. 8, z. 1

101--111

PL

Początki państwa polskiego związane są z Gnieznem, z Wzgórzem Lecha, gdzie co najmniej od VIII w. mieszkali ludzie. Tam właśnie pierwsi piastowscy władcy budowali swoje siedziby, wokół których rozwijał się gród i podgrodzie. Przyjęcie chrześcijaństwa spowodowało m.in. budowę nowych świątyń, i to z nowego naturalnego surowca, jakim był kamień. Do budowy fundamentów, a także murów świątyń, wykorzystywano głazy narzutowe, głównie jotnickie piaskowce kwarcytowe, granitoidy i gnejsy. Spajano je najczęściej gipsowymi zaprawami murarskimi, a później gipsowo-wapiennymi i wapiennymi. Sprowadzano także z odległości około 57 km piaskowce kwarcytowe występujące in situ w Brzeźnie koło Konina, które wykorzystywano do oblicowania np. otworów drzwiowych. Wykorzystywano także czwartorzędowe martwice wapienne i prawdopodobnie wapienie, które jednak nie zachowały się w materiale budowlanym.

EN

The beginnings of Polish nation are connected with Gniezno, with the Lech Hill, where, at least from the 8th century has lived people. This was the place where the first masters from the Piast dynasty built their abodes, around which developed cities and city boroughs. Introduction of Christianity caused the process of building new temples made of a new, natural material, which was stone. To build foundations and walls of temples were used boulders, mainly Jotnian quartz sandstones, granitoids and gneiss. They were usually cemented with gypsum mortar and later with gypsum-lime and lime mortar. There were also transported quartz sandstones existing "in situ" in Brzeźno next to Konin, 57 kilometres away, which were used to surround for ехаmрlе door openings. There were also used Quaternary lime sinters and probably limes, which have not preserved in the building materials.

8

Przyrodnicza historia Gniezna - plemiennego ośrodka kultu i centrum wczesnopiastowskiego państwa polskiego Civitas Schinesghe

Makohonienko M., Kara M., Koszałka J.

Landform Analysis

|

2011

|

Vol. 16

39-45

EN

The stronghold complex in Gniezno located on the Lech's Hill belonged to the main centers of the early Polish State described for the first time in historical documents as Civitas Schinesghe - the Gniezno State. Recent archaeological studies indicate that the site on Lech's Hill was originally a tribal cult center. Palaeoecological studies provided records of environmental changes and cultural landscape development in the prehistoric periods and early historical times. Reconstructed changes of floristic diversity correlate well with the cultural processes.

9

Początek gotyckiej przebudowy prezbiterium katedry w Gnieźnie w świetle danych archeologicznych

Janiak T.

Czasopismo Techniczne. Architektura

|

2011

|

R. 108, z. 7-A

381--403

PL

Autor artykułu, bazując na znanym z dotychczasowej literatury procesie przebudowy katedry gnieźnieńskiej w stylu gotyckim, prowadzonym od 1342 roku przez arcybiskupa Jarosława Bogorię Skotnickiego, zauważa, że jest on oparty jedynie na wzajemnie się uzupełniających danych z zakresu historii i historii sztuki. Dotychczas jednak nie zostały w należytym zakresie upublicznione wyniki badań archeologicznych, prowadzonych na przełomie XX i XXI stulecia w rejonie gotyckiego prezbiterium, które mogą do tej problematyki dorzucić nowe, interesujące fakty źródłowe. W artykule omówiono w większości niepublikowane materiały z badań archeologiczno-architektonicznych, dotyczących budowy gotyckiego prezbiterium katedry w Gnieźnie, oraz przedstawiono wynikającą z ich analizy propozycję nowej koncepcji datowania początków tego procesu.

EN

While the article is based on the previous literature on the process of Gothic alterations to the cathedral in Gniezno led from 1342 by archibishop Jarosław of Bogoria and Skotniki, the author acknowledges that established facts are only based on mutually complementing data in the field of history and art history. However, until now, there were no archaeological research published in this field based on the excavations done at the beginning of the new millennium in the area of the Gothic chancel, which may shed a new light on this subject, revealing some new source material. The author discusses mostly unpublished materials from the archaeological and architectural research concerning the construction of the Gothic chancel of the cathedral in Gniezno, and by analysing them presents a new concept on how to date the beginning of the process.

10

Wpływ niżówek hydrogeologicznych i odwodnień górniczych na systemy wodonośne Pojezierza Gnieźnieńskiego

Przybyłek J., Nowak B.

Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego

|

2011

|

nr 445 Hydrogeologia z. 12/2

513--527

PL

W artykule przedstawiono problem degradacji zasobów wodnych w obrębie wschodniej i środkowej części Pojezierza Gnieźnieńskiego, który to region stanowi miejsce eksploatacji węgla brunatnego. Podjęto próbę oceny wpływu na systemy wodonośne czynników naturalnych i antropogenicznych, zwłaszcza odwodnień górniczych. Analizę tą oparto na dostępnych danych meteorologicznych, hydrologicznych i hydrogeologicznych z ostatniego pięćdziesięciolecia. Korelując dane wodowskazowe i piezometryczne z parametrami meteorologicznymi oraz śledząc zmienność zalegania poziomów wodonośnych, stwierdzono, że za obniżenie poziomu wód na całym obszarze odpowiedzialne są przede wszystkim czynniki klimatyczne. Analiza wykazała, że wahania poziomów wodonośnych w obrębie wschodniej części Pojezierza Gnieźnieńskiego mieszczą się w normie dla tego obszaru, z wyjątkiem zbiorników położonych w ciągu Kanału Ostrowo–Gopło. Prześledzenie budowy geologicznej tego rejonu oraz wahań poziomów wodonośnych pozwoliło stwierdzić, że za obniżenie rzędnej zwierciadła jezior oraz wód podziemnych w tej okolicy są odpowiedzialne także odwodnienia górnicze, prowadzące do utworzenia się po wschodniej stronie ciągu jezior leja depresji, który znacząco wpłynął na ograniczenie możliwości zasilania podziemnego tych zbiorników.

EN

The paper presents the problem of water resources degradation in the eastern and central parts of Gniezno Lakeland, the region of lignite exploitation zone. Impact of natural and anthropogenic factors, particularly water drainage by lignite open cast mine, on water bearing systems was studied. The analysis was based on available meteorological, hydrological and hydrogeological data from the past five decades. By correlating water gauge, piezometer data and meteorological parameters and by monitoring variability of depths of aquifers, it was discovered that the decrease of water levels within the entire area was caused primarily by climatic factors. The analysis showed that fluctuations of depths of aquifers in the eastern part of Gniezno Lakeland remain within standard parameters for this region with the exception of aquifers located in the system of the Ostrowo–Gopło Canal. The study of geological structure of this region and the response of the aquifers led to the conclusion that groundwater drainage by lignite open cast mine also contributed to the lowering of water table ordinate of lakes and groundwater reservoirs in this region. Water drainage by the lignite open cast mine created a depression cone located east of the lake system which had a considerable impact on limiting underground recharge potential of these reservoirs.

11

Komunikacja miejska na rozdrożu

Lech J.

Przegląd Komunalny

|

1998

|

nr 11-12

74-75

PL

Najwygodniejszym i najszybszym środkiem poruszania się po mieście jest samochód osobowy. Jego przewaga nad innymi środkami komunikacji maleje wraz ze wzrostem natężenia ruchu samochodowego na ulicach i tworzeniem się tak nie lubianych, acz coraz częstszych korków. Zniechęceni tymi zatorami podróżni przesiadają się na rowery lub nawołują do odbudowania sprawnej komunikacji miejskiej.