Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Analiza transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego w Polsce w kontekście dekarbonizacji i neutralności klimatycznej

Pepłowska Monika

Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN

|

2025

|

nr 113

133--144

PL

Transformacja sektora górnictwa węgla kamiennego w Polsce jest kluczowym zagadnieniem w kontekście dekarbonizacji gospodarki oraz dążenia do neutralności klimatycznej. W rozdziale analizowane są wyzwania i możliwości związane z modernizacją tego sektora, który odgrywa istotną rolę w polskim miksie energetycznym, ale jednocześnie przyczynia się do znacznych emisji gazów cieplarnianych. W pierwszej części omówiono historyczny kontekst oraz obecny stan górnictwa węgla kamiennego w Polsce, wskazując na jego znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego kraju. Następnie zidentyfikowane zostały kluczowe wyzwania związane z dekarbonizacją, takie jak konieczność wdrażania innowacyjnych technologii oraz dostosowywania się do rosnących wymagań regulacyjnych. W kolejnej części przedstawiono strategie transformacji, które mogą przyczynić się do efektywnej modernizacji sektora, w tym automatyzację procesów wydobywczych oraz zaangażowanie lokalnych społeczności. Ostatnia część koncentruje się na roli polityki publicznej w procesie transformacji, podkreślając znaczenie wsparcia rządowego dla innowacji oraz programów szkoleniowych dla pracowników. Wnioski płynące z analizy wskazują, że przyszłość sektora górnictwa węgla kamiennego w Polsce zależy od zdolności do adaptacji do zmieniających się warunków rynkowych oraz regulacyjnych, a także od umiejętności wykorzystania dostępnych zasobów w sposób zrównoważony.

EN

The transformation of the hard coal mining sector in Poland is a key issue in the context of decarbonization of the economy and striving for climate neutrality. The chapter analyzes the challenges and opportunities related to the modernization of this sector, which plays an important role in the Polish energy mix, but at the same time contributes to significant greenhouse gas emissions. The first part discusses the historical context and the current state of hard coal mining in Poland, indicating its importance for the country’s energy security. Then, the key challenges related to decarbonization are identified, such as the need to implement innovative technologies and adapt to increasing regulatory requirements. The next part of the chapter presents transformation strategies that can contribute to the effective modernization of the sector, including the automation of mining processes and the involvement of local communities. The last part of the chapter focuses on the role of public policy in the transformation process, emphasizing the importance of government support for innovation and training programs for employees. The conclusions drawn from the analysis indicate that the future of the hard coal mining sector in Poland depends on the ability to adapt to changing market and regulatory conditions, as well as on the ability to use available resources in a sustainable manner.

2

O poszukiwaniu optymalnego udziału OZE – traktat

Kwiecień Grzegorz

Wiadomości Elektrotechniczne

|

2025

|

R. 93, nr 4

8--10

PL

Celem artykułu jest przypomnienie, że zadanie dekarbonizacji energetyki nie może być realizowane bezkrytycznie i musi podlegać procesom optymalizacji. Szczególnej krytyce poddano wadliwość stosowania metodyki LCOE.

EN

The aim of the work is to remind that the task of decarbonizing the energy sector cannot be carried out uncritically and must be subject to optimization processes. The flawed application of the LCOE methodology was particularly criticized.

3

Innovation management in transport – an economic perspective in the era of climate transformation

Borowski Piotr F.

Transport Problems

|

2025

|

T. 20, z. 2

161--170

EN

An important element of a zero-emission economy is technological innovation and the economic aspects of the transformation, which enable effective and cost-effective emission reductions. A zero-emission economy aims to completely eliminate greenhouse gas emissions, which requires the transformation of the energy, transport, and industry sectors, among others. A particular challenge is reducing emissions in transport, which is responsible for approximately 25% of global carbon dioxide emissions resulting from energy consumption, primarily from fossil fuels. In the face of growing climate requirements and commitments resulting from the Paris Agreement, the transformation of this sector is becoming a priority for environmental policy at all levels. This article aims to demonstrate the role of innovative management strategies implemented by energy companies in the decarbonization process of transport, with a particular emphasis on economic aspects. By providing clean energy, developing infrastructure, and investing in modern technologies and services, these companies play a key role in the transformation of the transport sector. The costs of investing in modern technologies, such as electromobility, hydrogen, or intelligent transport systems, must be considered, as they require significant financial outlays for the development and implementation of solutions. Additionally, expenditures related to the adaptation of infrastructure, including the construction of charging stations and the modernization of the railway network, are significant and pose a challenge to public and private budgets. The scientific novelty of the present article lies in the interdisciplinary economic and technological analysis, which integrates innovation management, energy sector development, and transport transformation in the context of global climate challenges. It highlights strategic mechanisms and management tools that have been insufficiently explored so far, enabling a better understanding of how to effectively support transport decarbonization while considering economic aspects and infrastructure challenges.

4

Opracowanie modelu geoprzestrzennego dla strategii dekarbonizacji budynków – studium przypadku Krakowa-Skawiny

Benalcazar Pablo, Stós Karol, Kamiński Jacek

Rynek Energii

|

2025

|

Nr 2

63--68

PL

Rosnąca dynamika działań związanych z dekarbonizacją w różnych gałęziach gospodarki spowodowała zwiększone zainteresowanie transformacją istniejących zasobów budowlanych w kierunku neutralności klimatycznej. Aby można było tego skutecznie dokonać konieczne jest przeprowadzenie kompleksowej inwentaryzacji stanu istniejącego w zakresie ilości, lokalizacji, wieku czy charakteru budynków na rozważanym terenie wraz ze sprawdzeniem istniejących systemów zaopatrzenia w energię poszczególnych budynków oraz ustaleniem aktualnego zapotrzebowania na energię. W niniejszym artykule autorzy przedstawili propozycję podejścia do wyżej wymienionych zagadnień i zbudowanie kompleksowej bazy danych o budynkach z wykorzystaniem oprogramowania QGIS.

EN

The growing momentum of decarbonization efforts across various economic sectors has led to increased inter in transforming existing building assets toward climate neutrality. To achieve this effectively, a comprehensive assessment the current building stock is required. This assessment should encompass not only the number, location, age, and structu state of buildings within the designated area but also their specific characteristics. Furthermore, the evaluation should inclu an analysis of the existing energy supply systems for each building, along with an assessment of their current energy dema This article proposes a solution to these issues, outlining a methodology for creating a comprehensive building datab through geospatial analysis.

5

Możliwości rozwoju rurociągowego transportu dwutlenku węgla w Polsce jako ogniwa łańcucha technologii CCUS

Włodek Tomasz

Rynek Energii

|

2025

|

Nr 4

56--64

PL

W obliczu wyzwań klimatycznych technologia CCUS (wychwytywanie, transport, składowanie i wykorzystanie CO2) może stać się kluczowym elementem dekarbonizacji polskiej gospodarki, zwłaszcza w sektorze energetycznym (energetyka gazowa) i przemysłowym (m.in. cementowym, wapienniczym, chemicznym i hutniczym). W Polsce, gdzie przemysł ciężki wciąż opiera się na paliwach kopalnych, rozwój infrastruktury transportowej CO2 może ułatwić redukcję emisji dwutlenku węgla. Pod względem technicznym, rurociągowy transport dwutlenku węgla może odbywać się w trzech fazach, z których najbardziej efektywnym rozwiązaniem jest transport rurociągowy w fazie ciekłej (ciśnienie powyżej 8 MPa), umożliwiający przesył dużych wolumenów na znaczące odległości. Infrastruktura ta mogłaby łączyć głównych emitentów z potencjalnymi miejscami składowania, takimi jak wyeksploatowane złoża węglowodorów lub formacje wodonośne na Niżu Polskim. Główne bariery rozwoju transportu rurociągowego dwutlenku węgla to wysokie nakłady inwestycyjne, brak kompleksowych regulacji prawnych oraz konieczność wdrożenia zaawansowanych systemów bezpieczeństwa. Mimo wyzwań, transport rurociągowy CO2 stanowi obiecującą technologię dla osiągnięcia celów klimatycznych, szczególnie w kontekście transformacji przemysłu energochłonnego.

EN

Facing climate challenges, CCUS technology (carbon capture, utilization and storage) may become a key element in decarbonizing Poland's economy, particularly in the energy sector (gas power generation) and industrial sectors (including cement, lime, chemical and steel industries). In Poland, Where heavy industry still relies on fossil fuels, developing C02 transport infrastructure could facilitate carbon dioxide emission reductions. From a technical perspective, pipeline transport of C02 can occur in three phases, With the most efﬁcient solution being dense—phase pipeline transport (pressure above 8 MPa), enabling large-volume transmission over signiﬁcant distances. This infrastructure could connect major emitters with potential storage sites such as depleted hydrocarbon reservoirs or aquifers in the Polish Lowlands. The main barriers to developing C02 pipeline transport include high investment costs, lack of comprehensive legal regulations, and the need to implement advanced safety systems. Despite these challenges, C02 pipeline transport represents a promising technology for achieving climate goals, particularly in the context of energy-intensive industry transformation.

6

Mitigating methane emissions in gas transmission and distribution networks: the role of OGMP certification and LDAR programs

Kuczyński Szymon

Rynek Energii

|

2025

|

Nr 4

78--86

EN

Methane, the second most potent anthropogenic greenhouse gas after carbon dioxide, plays a critical role in shortterm climate change due to its high radiative efficiency and relatively short atmospheric lifespan. While its natural sources remain constant, human-driven methane emissions—largely from fossil fuel operations, agriculture, and waste—have increased sharply since the 19th century. This paper investigates methane emissions across the gas value chain in the European Union, focusing on leak detection, quantification, and regulatory mitigation strategies. Special attention is given to the implementation of the EU Methane Strategy and the IEA’s Net Zero Emissions by 2050 Scenario, which require aggressive reductions in methane emissions from fossil fuel infrastructure. The study analyzes the effectiveness of Leak Detection and Repair (LDAR) programs, along with advanced measurement methods including optical gas imaging, high-flow sampling, and infrared sensing. Emissions are categorized into fugitive leaks, venting, and incomplete combustion, with distribution networks identified as the largest contributor. Regulatory instruments such as the OGMP 2.0 reporting tiers and the EU methane regulation mandate high-resolution data collection and rapid remediation. Despite technological advances, uncertainties remain in emission factor accuracy and leak duration assumptions, highlighting the need for further field validation. The findings underscore methane mitigation as a cost-effective and urgent climate priority.

PL

Metan, drugi pod względem znaczenia antropogeniczny gaz cieplarniany po dwutlenku węgla, odgrywa kluczową rolę w krótkoterminowych zmianach klimatu ze względu na wysoką zdolność pochłaniania promieniowania cieplnego i stosunkowo krótki czas przebywania w atmosferze. Podczas gdy jego naturalne źródła pozostają względnie stałe, emisje metanu wywołane działalnością człowieka .—— głównie z sektora paliw kopalnych, rolnictwa i gospodarki odpadami —— gwałtownie wzrosły od XIX wieku. Niniejsza praca analizuje emisje metanu w całym łańcuchu wartości gazu ziemnego w Unii Europejskiej, koncentrując się na metodach wykrywania wycieków, ich ilościowej ocenie oraz strategiach regulacyjnych służących ich ograniczaniu. Szczególną uwagę poświęcono wdrażaniu Strategii Metanowej UE oraz scenariuszowi Net Zero 2050 Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA), które wymagają znacznych redukcji emisji metanu z infrastruktury paliw kopalnych. Analizowane są programy wykrywania i usuwania wycieków (LDAR) oraz zaawansowane metody pomiarowe, w tym obrazowanie gazów w podczerwieni, próbnik przepływu i sensory laserowe. Emisje podzielono na wycieki, odgazowanie oraz niepełne spalanie, przy czym największy udział odnotowano w sieciach dystrybucyjnych. Instrumenty regulacyjne, takie jak OGMP 2.0 i rozporządzenie metanowe UE, narzucają szczegółowe raportowanie i szybkie działania naprawcze. Pomimo postępu technologicznego utrzymują się niepewności dotyczące czynników emisji i czasu trwania wycieków, co wskazuje na potrzebę dalszych badań terenowych. Wyniki podkreślają, że ograniczenie emisji metanu to kosztowo efektywny i pilny priorytet klimatyczny.

7

Analiza emisji gazów cieplarnianych w zakładzie mięsnym

Wróbel-Jędrzejewska Magdalena, Przybysz Łukasz, Włodarczyk Ewelina

Przemysł Spożywczy

|

2025

|

T. 79, nr 5

19--23

PL

Realizacja celów zrównoważonej gospodarki wymaga od producentów żywności analizy wskaźników środowiskowych. W artykule przedstawiono badania śladu węglowego w produkcji i przetwórstwie mięsa w średniej wielkości zakładzie w Polsce. Prace obejmowały ocenę emisji gazów cieplarnianych w zdefiniowanym zakresie i uwzględniały, zarówno emisje bezpośrednie (wynikające ze spalania paliw kopalnych i działania systemów produkcyjnych), jak i pośrednie (związane z zużyciem energii elektrycznej). Na podstawie zgromadzonych danych opracowano jednolitą metodologię obliczania śladu węglowego, umożliwiającą precyzyjną ocenę emisji na każdym etapie produkcji. Opracowano bazę danych, co pozwoliło na określenie wartości śladu węglowego w analizowanym okresie. Wyniki badań dostarczają kluczowych informacji umożliwiających optymalizację procesów produkcyjnych oraz opracowanie strategii dekarbonizacji przetwórstwa mięsnego.

EN

The achievement of sustainable economy goals requires food producers to analyze environmental indicators. A study of the carbon footprint of meat production and processing at a medium-sized facility in Poland was presented. The work included an assessment of greenhouse gas emissions within a defined range and took into account, both direct emissions (resulting from the combustion of fossil fuels and the operation of production systems) and indirect emissions (related to electricity consumption). Based on the collected data, a unified methodology for carbon footprint calculating was developed, allowing precise assessment of emissions at each stage of production. A database was developed, which made it possible to determine the carbon footprint value over the analyzed period. The results of the study provide key information to optimize production processes and develop strategies for decarbonizing meat processing.

8

Dekarbonizacja transportu wyzwaniem dla samorządów

Tadeusz Kopta

Przegląd Komunalny

|

2025

|

nr 1

66--69

PL

Młodzi ludzie, otępieni klimatyczną egzaltacją, przyklejają się do dróg, blokując dojazd, między innymi do szpitali. Ale tak naprawdę to nie oni, a samorządy ponoszą główny ciężar dekarbonizacji transportu.

9

Górnictwo w erze ESG. Nowe możliwości dla innowacji

Kruczek Mariusz, Bondaruk Jan

Przegląd Górniczy

|

2025

|

T. 82, nr 1-2

143--149

PL

Sektor górniczy w Polsce stoi przed wyzwaniami transformacji energetycznej, regulacji UE i rosnącej presji na zrównoważony rozwój. Zasady raportowania niefinansowego ESG (Environmental, Social, Governance) stały się kluczowym narzędziem restrukturyzacji, integrując aspekty środowiskowe, społeczne i zarządcze w strategiach podmiotów współtworzących łańcuch wartości sektora górniczego. W artykule omówiono rolę ESG w polskim górnictwie i znaczenie GIG-PIB w transformacji sektora. Przedstawiono wyzwania związane z redukcją emisji gazów cieplarnianych, rekultywacją terenów pogórniczych i wdrażaniem innowacyjnych technologii. Wskazano na konieczność długofalowej strategii ESG oraz współpracy sektora przemysłowego, naukowego i administracji publicznej w skutecznej transformacji branży.

EN

The Polish mining sector faces challenges related to energy transition, EU regulations, and growing sustainability pressures. ESG (Environmental, Social, Governance) has become a key restructuring tool, integrating environmental, social, and governance aspects into mining strategies. This article discusses ESG's role in Polish mining and the importance of GIG-PIB in the sector's transformation. It examines challenges such as greenhouse gas emission reduction, post-mining land reclamation, and implementing innovative technologies. The need for a long-term ESG strategy and collaboration among industry, research, and public administration to ensure effective transformation is highlighted.

10

Technical adaptation of natural gas infrastructure for hydrogen transport – solutions for the energy transition

Gburzyńska Marta

Polityka Energetyczna

|

2025

|

T. 28, z. 3

179-194

EN

In the face of the global energy transition and the urgent need to reduce CO2 emissions, hydrogen is emerging as a key energy carrier whose widespread adoption depends on the development of efficient and safe transmission infrastructure. Constructing new hydrogen networks involves high costs and long implementation times; therefore, this article analyzes the potential for adapting existing natural gas transmission infrastructure for hydrogen transport. Two main approaches are assessed: blending hydrogen with natural gas and repurposing selected pipelines for pure hydrogen transmission. The article discusses critical technical aspects, including the impact of hydrogen on materials, the risk of hydrogen embrittlement, safety, and operational requirements. The regulatory analysis covers both Polish and EU legal frameworks, with special attention to new standards and certification systems that facilitate hydrogen integration into the current energy system. Examples of pilot and commercial projects across Europe are presented, highlighting Poland’s strategic role in the development of a hydrogen economy. The findings indicate that adapting existing infrastructure can achieve significant cost savings (up to 90% compared to building new networks) and accelerate the achievement of climate goals. The article also identifies key challenges, such as leak detection, equipment compatibility, and the need for regulatory clarity, which must be addressed to enable a safe and effective energy transition. This work aims to provide decision-makers, investors, and experts with interdisciplinary knowledge essential for planning and implementing modern hydrogen infrastructure.

PL

W obliczu globalnej transformacji energetycznej i konieczności redukcji emisji CO2 wodór staje się kluczowym nośnikiem energii, którego szerokie zastosowanie wymaga rozwoju efektywnej i bezpiecznej infrastruktury przesyłowej. Budowa nowych sieci wodoru wiąże się z wysokimi kosztami i długim czasem realizacji, dlatego w artykule analizowano potencjał adaptacji istniejącej infrastruktury przesyłowej gazu ziemnego do transportu wodoru. Przedstawiono dwie główne metody: domieszkę wodoru do gazu ziemnego (blending) oraz przekształcenie wybranych gazociągów do przesyłu czystego wodoru (repurposing). Omówiono kluczowe aspekty techniczne, takie jak wpływ wodoru na materiały, ryzyko kruchości wodorowej, bezpieczeństwo sieci oraz wymagania eksploatacyjne. Analiza regulacyjna objęła zarówno polskie, jak i unijne ramy prawne, ze szczególnym uwzględnieniem nowych standardów i systemów certyf ikacji ułatwiających integrację wodoru z istniejącym systemem energetycznym. Przedstawiono przykłady projektów pilotażowych i komercyjnych realizowanych w Europie, podkreślając strategiczną rolę Polski w rozwoju gospodarki wodorowej. Wyniki wskazują, że adaptacja istniejącej infrastruktury może przynieść znaczące oszczędności kosztów (do 90% w porównaniu z budową nowych sieci) oraz przyczynić się do realizacji celów klimatycznych. Artykuł identyfikuje także wyzwania, takie jak detekcja wycieków, kompatybilność urządzeń oraz potrzeba doprecyzowania przepisów, które muszą zostać rozwiązane, aby zapewnić skuteczną i bezpieczną transformację energetyczną. Praca ma na celu dostarczenie decydentom, inwestorom oraz ekspertom interdyscyplinarnej wiedzy niezbędnej do planowania i wdrażania nowoczesnej infrastruktury wodorowej.

11

Evaluating carbon emission efficiencies in European Union transport: pre and post pandemic analysis

İpekçi Emre, Tanyaş Mehmet, Toygar Arda

LogForum

|

2025

|

Vol. 21, no 2

287--302

EN

Background: Reducing carbon emissions has become a strategic priority for sustainable logistics and supply chain management in the European Union (EU). The European Green Deal promotes decarbonization initiatives across key sectors, including transportation. This study evaluates the carbon emission efficiency of 25 EU countries across four transport modes-road, rail, air, and sea-before and after the COVID-19 pandemic, offering insights into sustainable transport and logistics performance. Methods: Data Envelopment Analysis (DEA) was applied to assess the efficiency of energy use and employment inputs for each mode of transport mode. Inputs included rail and road lengths, as well as the number of trucks, while outputs comprised emission values, passenger numbers, freight volume, and port cargo throughput for maritime transport. Efficiency scores were calculated using both constant and variable returns-to-scale models to provide a comparative analysis across transport types. Results: The results reveal significant shifts in carbon emission efficiency between the pre- and post-EU pandemic periods. In road transport, three countries maintained efficiency, four lost efficiency, and four improved. Rail transport was relatively stable, with eight countries maintaining their scores but three declining. Air transport remained the least efficient, with only three countries maintaining efficiency post-pandemic. Maritime transport showed limited progress, with two countries consistently efficient and seven improving under select some models. These findings underscore the need for intermodal logistics strategies, investments in low-carbon technologies, and greater integration between modes to enhance EU carbon efficiency. Conclusions: Efficiency outcomes varied before and after the COVID-19 pandemic, indicating opportunities for countries to transform transportation systems to meet sustainability goals. The study provided valuable direction for policymakers and industry stakeholders in shaping post-pandemic strategies aligned with decarbonization goals.

12

Globalne aspiracje i lokalne działania. Polska transformacja energetyczna

Iwańczuk-Grzywna Marta, Kałążny Adam

Kierunek Spożywczy

|

2025

|

Nr 3

58-61

PL

W polskich przedsiębiorstwach, po wielu latach braku szczególnej uwagi w obszarze zarządzania energią, widzimy efekt planowanych i wdrażanych działań transformacyjnych. Dlatego właśnie dla transformacji energetycznej warto przyjąć optykę przedsiębiorcy. Które trendy oraz zmiany mają szansę rozwinąć łańcuch energetyczny, a jakie ryzyka spowolnią proces dekarbonizacji?

13

Decarbonization of the Energy Sector in Poland – Gradual Process of Moving Away from Fossil Fuels

Olkuski Tadeusz, Sobczyk Wiktoria, Sobczyk Eugeniusz Jacek

Inżynieria Mineralna

|

2025

|

Vol. 1, no. 1

274--279

EN

The paper presents the process of transformation of the energy sector in Poland. Energy transition mainly involves the gradual decarbonization of the economy and the shift towards renewable energy sources (RES). This process is linked to the European Union’s climate and energy policy, which aims for Europe to become the first continent to achieve climate neutrality, as well as to the gradual depletion of energy raw material resources. In the case of energy, these raw materials are hard coal and lignite. The need to protect the climate and the desire to leave at least some of the energy resources to future generations forces such actions. The rising costs of obtaining energy resources also play an important role here. The first part of the paper shows how electricity production in Poland has progressed in the last twenty years. Total electricity production as well as production exclusively from hard coal and lignite are presented. The directions of the energy transitio, mainly based on the government document Poland's energy policy until 2040 are also presented. The subsequent section of the paper outlines the energy transition plans of Poland’s principal electricity producers responsible for ensuring the stable operation of the energy system and maintaining uninterrupted supply of both electricity and heat.

PL

W artykule przedstawiono proces transformacji sektora energetycznego w Polsce. Transformacja energetyczna polega głównie na stopniowej dekarbonizacji gospodarki i przechodzeniu na odnawialne źródła energii (OZE). Proces ten związany jest z polityką klimatyczno-energetyczną Unii Europejskiej zakładającej osiągnięcie, jako pierwszy kontynent, neutralności klimatycznej oraz ze stopniowym sczerpywaniem się zasobów surowców energetycznych. W przypadku energetyki tymi surowcami są węgiel kamienny i węgiel brunatny. Konieczność ochrony klimatu i chęć pozostawienia przynajmniej części surowców energetycznych przyszłym pokoleniom wymusza takie działania. Również rosnące koszty pozyskiwania surowców energetycznych odgrywają tu ważną rolę. W pierwszej części artykułu pokazano, jak przebiegała produkcja energii elektrycznej w Polsce w ostatnim dwudziestoleciu. Przedstawiono zarówno sumaryczną produkcję energii elektrycznej, jak i produkcję wyłącznie z węgla kamiennego i wyłącznie z węgla brunatnego. Następnie zaprezentowano, głównie na podstawie dokumentu rządowego Polityka energetyczna Polski do 2040 roku, kierunki transformacji energetycznej. W dalszej części artykułu przedstawiono plany transformacji energetycznej głównych wytwórców energii elektrycznej w Polsce, czyli firm odpowiadających za stabilną prace sytemu i brak obaw o przerwy w dostawach prądu i ciepła.

14

Beyond the map: A sustainability and carbon footprint audit of public geoportals

Król Karol

Geomatics, Landmanagement and Landscape

|

2025

|

no. 3

95--110

EN

As the digitisation of public administration continues, the analysis of the environmental impact of platforms providing spatial data is becoming increasingly important. Public geoportals, while serving a crucial role in information dissemination and decision support, are rarely evaluated in terms of their CO₂ emissions or their compliance with environmentally sustainable design principles. In this study, ten selected public geoportals were examined using a comprehensive set of auditing tools, including Ecograder, Website Carbon Calculator, Digital Beacon, Kastor Green, Lighthouse, RankMatch, and the Green Web Evaluator AI agent. The evaluation focused on multiple dimensions, such as page performance, hosting solutions, resource size, accessibility, and the degree of SEO optimisation. The results revealed substantial variation in carbon emissions, ranging from 0.17 to 2.95 g CO₂ per page load, and highlighted numerous shortcomings in technical optimisation and compliance with WCAG accessibility standards. A strong correlation was observed between page size (MB) and carbon emissions, as well as a negative impact of redirect mechanisms on both performance and carbon footprint. These findings indicate the lack of a standardised model for building geoportals that balance functionality with environmental efficiency. The study concludes with a set of actionable recommendations aimed at supporting public institutions in developing geoportals that are more energy-efficient, accessible, and environmentally sustainable.

PL

Wraz z postępującą digitalizacją administracji publicznej, analiza wpływu platform dostarczających dane przestrzenne na środowisko zyskuje na znaczeniu. Publiczne geoportale, choć odgrywają kluczową rolę w rozpowszechnianiu informacji i wspieraniu decyzji, rzadko są oceniane pod kątem emisji CO₂ lub zgodności z zasadami zrównoważonego projektowania. W niniejszym badaniu dziesięć wybranych publicznych geoportali zostało przeanalizowanych za pomocą kompleksowego zestawu narzędzi audytowych, w tym Ecograder, Website Carbon Calculator, Digital Beacon, Kastor Green, Lighthouse, RankMatch oraz agenta AI Green Web Evaluator. Ocena koncentrowała się na wielu wymiarach, takich jak wydajność strony, rozwiązania hostingowe, rozmiar zasobów, dostępność i stopień optymalizacji SEO. Wyniki ujawniły znaczne zróżnicowanie emisji dwutlenku węgla, wahające się od 0,17 do 2,95 g CO₂ na załadowanie strony, oraz uwypukliły liczne niedociągnięcia w optymalizacji technicznej i zgodności ze standardami dostępności WCAG. Zaobserwowano silną korelację między rozmiarem strony (MB) a emisją dwutlenku węgla, a także negatywny wpływ mechanizmów przekierowań na wydajność i ślad węglowy. Wyniki te wskazują na brak ujednoliconego modelu budowy geoportali, który równoważyłby funkcjonalność z efektywnością środowiskową. Badanie kończy się zestawem praktycznych rekomendacji mających na celu wsparcie instytucji publicznych w tworzeniu geoportali, które są bardziej energooszczędne, dostępne i zrównoważone środowiskowo.

15

Energetyka a środowisko

Sobczyk Wiktoria, Burmistrz Piotr, Gazda-Grzywacz Magdalena, Górecki Jerzy, Grzywacz Przemysław, Motak Monika, Olkuski Tadeusz, Samojeden Bogdan, Sobczyk Eugeniusz Jacek, Styszko Katarzyna, Szramowiat-Sala Katarzyna, Uchmanowicz Dominika

Energetyka Rozproszona

|

2025

|

nr 13-14

119-132

PL

W artykule przedstawiono sposoby produkcji energii zgodnie z ideą zrównoważonego rozwoju. Opisano realizację eu- ropejskiejpolityki środowiskowejpoprzez gospodarkę o obiegu zamkniętym. Podkreślono znaczenie dostępu do danych środowiskowych oraz nowoczesnych technik pomiarowych w analizach ilościowych i jakościowych. Wskazano korzyści płynące z zastosowania klasycznych metod oraz technik głębokiego i wzmacnianego uczenia do modelowania procesów energetycznych. Omówiono kwestię wykorzystania innowacyjnych materiałów katalitycznych i sorpcyjnych do oczyszczania gazów odlotowych oraz konwersji i zagospodarowania dwutlenku węgla. Wykazano znaczenie identyfikacji i kwantyfikacji punktów krytycznych w całym łańcuchu wartości paliwa. Przedstawiono znaczenie decyzji inwestycyjnych i regulacyjnych w procesie dekarbonizacji.

EN

The chapter presents ways of producing energy in accordance with the idea of sustainable development. The implementa¬tion of European environmental policy through a circular economy is described. The importance of access to environmental data and modern measurement techniques in quantitative and qualitative analyses was emphasised. The benefits of using classical methods and deep and reinforcement learning techniques for modelling energy processes were indicated. The use of innovative catalytic and sorptive materials for waste gas purification and carbon dioxide conversion and management is discussed. The importance of identifying and quantifying critical points along the fuel value chain is demonstrated. The importance of investment and regulatory decisions in the decarbonisation process is presented.

16

Kluczowe aspekty regulacyjne transformacji energetycznej w Unii Europejskiej

Tchorek Grzegorz, Siara Zdzisław, Witkowski Roman, Gromada Sebastian, Pelc Katarzyna, Kluczowska Agnieszka

Energetyka

|

2025

|

nr 11

640--643

PL

Unia Europejska realizuje ambitną politykę klimatyczną, której celem jest osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r. W tym celu wdrażane są kompleksowe regulacje obejmujące różne sektory gospodarki – od przemysłu, przez energetykę, transport, aż po budownictwo. W artykule przedstawiono najważniejsze akty prawne wspierające dekarbonizację i transformację energetyczną, w tym: system EU ETS, dyrektywę RED III, mechanizm CBAM, rozporządzenia dotyczące zrównoważonego transportu lotniczego (REFuelEU Aviation) i morskiego (FuelEU Maritime), pakiet gazowo-wodorowy, dyrektywę EED o efektywności energetycznej, dyrektywę IED o emisjach przemysłowych, dyrektywę ETD o opodatkowaniu energii oraz rozporządzenie AFIR dotyczące infrastruktury paliw alternatywnych.

17

Analysis of real-time energy transfer possibilities at intersections with consideration of energy storage

Koniak Marcin, Jaskowski Piotr, Madleňák Radovan, Zaranka Jurijus

Archives of Transport

|

2025

|

Vol. 73, iss. 1

195--206

EN

Issues related to braking and acceleration in vehicles represent both technical and environmental challenges, regard less of the type of drive, whether combustion or electric. In conventional vehicles, the emission of particulate matter is a problem associated with the friction between brake pads and discs, leading to air pollution and health hazards. Brake dust contributes to up to 55% of particulate matter in urban environments. In electric vehicles, the processes of braking and rapid acceleration affect battery wear; however, thanks to energy recovery technology, it is possible to recuperate up to 70% of the kinetic energy. This paper proposes a solution involving the placement of induction loops before intersections with traffic lights to enable the recovery and storage of energy, which could be used to power vehicles waiting at intersections, as well as placement behind intersections to supply power to vehicles accelerating when leaving the intersection. The study considers the application of various energy storage technologies, such as flow batteries, supercapacitors, and flywheels. Each of these technologies offers unique benefits and limitations, such as long operational life, a high number of charge/discharge cycles, and environmental friendliness. Simulations per formed using AIMSUN. Next software made it possible to analyze energy consumption and pollutant emissions in various scenarios, indicating the potential benefits of traffic optimization, the use of electric vehicles, and energy recov ery. The research results highlight the importance of traffic smoothness and the use of energy storage technologies to reduce pollutant emissions (possible reduction: CO2 by over 40%, NOx by 48%, PM by 73%, and VOC by 40%) and energy consumption (lack of smooth traffic flow leads to approximately 159% higher energy use). The proposed use of energy storage technologies at intersections may significantly decrease particulate and carbon dioxide emissions. The final choice of energy storage technology will depend on local conditions, such as space availability, investment costs, and market availability.

18

National Energy and Climate Plan: How much coal for the Polish energy sector by 2040?

Tokarski Stanisław, Tajduś Antoni

Archives of Mining Sciences

|

2025

|

Vol. 70, no. 2

313--330

EN

The global economy enters the year 2025 with brand new challenges, related to political tensions and growing economic competition between the US, China and Europe. In February this year, the European Commission announced the Clean Industrial Deal program, which declares the continuation of the decarbonization process of the EU economy, but taking into account measures to maintain its global competitiveness at the same time. For the national economy of Poland, exposed to high electricity prices and significant carbon footprint, an effective new energy policy is expected to facilitate the competitiveness with products from global markets. The new National Energy and Climate Plan (NECP), announced in October 2024, presents such proposals for action and, as a result, attempts to define a decarbonized energy mix of Poland in 2040. The primary objective of the paper is a critical analysis of the assumptions adopted in the draft of the NECP. The discussion will focus in particular on the risk associated with meeting the schedule for the introduction of nuclear energy into the national system, and the complete replacement of coal-fired control capacities with new gas sources, in view of the risk of availability and price of the latter fuel. The materialization of the risk of failure to meet the investment schedule means the need for alternative energy supplies to the power system from other sources. The paper is an attempt to identify the possible alternative scenarios for ensuring the capacity and power generation gap.

19

The economic instruments and macroeconomic stabilization on the decarbonization of central and eastern European countries

Kowalska Magdalena, Misztal Anna

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2024

|

z. 195

319--334

EN

Purpose: This paper aims to assess the impact of energy economic instruments and macroeconomic stabilization on decarbonization in the Central and Eastern European Countries (CEECs) from 2005 to 2019. The central research hypothesis (H) is "The impact of economic instruments and macroeconomic stabilization on decarbonization varies in the Central and Eastern European Countries from 2005 to 2019". Design/methodology/approach: We use the Ordinary Least Squares (OLS) to verify our hypothesis. Findings: The impact of economic instruments is varied. The most effective instruments are the EU Emissions Trading System, outlays on renewable energy sources, and futures contracts for CO2 emissions. Research limitations/implications: The availability of data, the choice of normalization method and the choice of estimation method for both the one-equation model. Practical implications: The results show that economic instruments and macroeconomic stabilization have a positive impact on the decarbonization of economies, hence shaping their appropriate level is important for sustainable development. Social implications: Economic instruments impact on decarbonization and thus improve the quality of life. Originality/value: The impact of economic instruments is varied. The most effective instruments are the EU Emissions Trading System, outlays on renewable energy sources, and futures contracts for CO2 emissions.

20

Energy and climate policy as a determinant of fuel poverty in Poland

Nagaj Rafał, Gajdzik Bożena

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2024

|

z. 198

327--347

EN

Purpose: The aim of the study is to assess the importance of climate and energy policy instruments in fuel poverty reduction policy in Poland. Design/methodology/approach: The paper applies the method of regression analysis to assess the impact of climate and energy policy factors on fuel poverty in Poland. For this purpose, a literature review was carried out on the factors influencing fuel poverty and the development of climate and energy policy, particularly decarbonisation in the European Union, in order to identify potential determinants of fuel poverty. An empirical analysis was carried out of electricity and gas price developments and decomposition analysis of these prices in Poland in the studied period, and it was assessed using regression analysis which factors, among the instruments of energy and climate policies, determine fuel poverty in Poland. Findings: The main finding is that climate and energy policies influence fuel poverty in Poland, especially share of renewable energy sources in energy mix and expenditures on environment protection. It was also found that macroeconomic policy instruments, which determine the level of income per capita and thus disposable income, have a statistically significant impact on fuel poverty in Poland. In addition, it was found that such instruments as taxes and social transfers are worth using for this purpose. Research limitations/implications: It is recommended to deepen long-term research on the impact of these policies on fuel poverty. For the time being, the lack of long-term data limits the possibility for long-term analysis. Practical implications: Unfortunately, there is a lack of detailed data on income decomposition in decile groups, which limits the possibility to accurately estimate the long-term level of fuel poverty in Poland. Social implications: The regulation of fuel poverty would make it possible to constantly monitor the phenomenon and to apply instruments that would precisely limit this social phenomenon. Originality/value: The paper provides information on the impact of climate and energy policy on fuel poverty in Poland. So far there have only been analyses of the scale of the phenomenon, not of the factors. It is addressed to fuel poverty practitioners and policy makers in the field of social and energy policy.