Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Historical system of public green areas - untapped potential of towns - on the example of Ciechocinek

Balik Katarzyna, Lisowska Magdalena

Ochrona Dziedzictwa Kulturowego

|

2023

|

Nr 15

81--106

EN

Historic green spaces in towns cities, especially those that build up a system of public areas, play an extremely important role in shaping the spatial structure of a town. These systems, often designed by excellent planners, architects and urbanists, are very durable elements of urban layouts and to a large extent determine the development of a town. This article presents the results of research on green areas in Ciechocinek conducted by the authors, from 2017 to 2022, as part of the statutory activities of the National Institute of Cultural Heritage. First of all, the functioning of a homogeneous system of public green areas in Ciechocinek is demonstrated, which clearly defines the character and specifitown of the town, and constitutes its enormous potential. The history of its formation and development, its characteristic features and values were presented, the state of preservation and threats were discussed, and actions were proposed to make full use of its potential. It emphasises the need to plan activities not only at the scale of the objects, but also in relation to the whole system, as it is their belonging to a larger whole that defines their essence and value.

PL

Historyczne tereny zieleni w miastach, zwłaszcza te które budują system terenów publicznych, odgrywają niezwykle istotną rolę w kształtowaniu struktury przestrzennej miasta. Systemy te zaprojektowane często przez wyśmienitych planistów, architektów i urbanistów są bardzo trwałymi elementami układów urbanistycznych i w znacznym stopniu determinują rozwój miasta. W artykule przedstawiono wyniki badań dot. terenów zieleni w Ciechocinku prowadzonych przez autorki, w latach 2017-2022 w ramach statutowej działalności Narodowego Instytutu Dziedzictwa. Przede wszystkim wykazano funkcjonowanie w Ciechocinku jednorodnego systemu publicznych terenów zieleni, który w sposób jednoznaczny określa charakter i specyfikę miasta, i stanowi jego olbrzymi potencjał. Przedstawiono historię jego formowania i rozwoju, charakterystyczne cechy i wartości, omówiono stan zachowania i zagrożenia oraz zaproponowano działania pozwalające w pełni wykorzystać jego potencjał. Podkreślono konieczność planowania działań nie tylko w skali obiektów, lecz również w odniesieniu do całego systemu, bowiem właśnie przynależność do większej całości określa ich istotę i wartość.

2

The mineralogical record of the Early Toarcian stepwise climate changes and other environmental variations (Ciechocinek Formation, Polish Basin)

Brański P.

Volumina Jurassica

|

2012

|

Vol. 10, no. 1

1--24

EN

After the cooling episode of the Late Pliensbachian, a major oceanic anoxic event occurred during the prominent warming event of the Early Toarcian (183 Myr; Early Jurassic). In this paper, new mineralogical and geochemical data (XRD, XRF, SEM, and TOC) measured on four cores from the Polish Basin are presented in order to document the regional impacts of these disturbances at a high sampling resolution. The results show that the clay mineral assemblages (<2 μm fraction) and vertical variations in kaolinite content are generally similar basin-wide and were controlled by the intensity of chemical weathering and climate changes. However, sea-level changes and variations in terrigenous supply are reflected in the bulk rock data. The spatial variability in clay mineral proportions may also be influenced by the distance from shoreline and the lithology of source areas. Generally, the clay minerals from the Polish Basin confirm the stepped nature of the Early Toarcian warming event. After a predominance of illite in the lower part of the Ciechocinek Fm., which suggests a temperate climate in the early tenuicostatum Zone, rises in kaolinite in the middle part of the Ciechocinek Fm. indicate a stronger weathering rate and high rainfall due to the onset of the warming event in the late tenuicostatum Zone. Importantly, the initial phase of climate change recorded by clay minerals seems to slightly precede the first step of the negative carbon isotope excursion ascribed to massive greenhouse gas releases.

3

Sedimentation of Lower Toarcian (Lower Jurassic) brackish deposits from the Częstochowa-Wieluń region (SW Poland)

Leonowicz P.

Acta Geologica Polonica

|

2011

|

Vol. 61, no. 2

215-241

EN

The Lower Toarcian Ciechocinek Formation from the Częstochowa-Wieluń region is composed of poorly consolidated mudstones, claystones and siltstones with subordinate sandstone intercalations. The succession is represented by twelve lithofacies grouped into seven facies associations of a shallow brackish marine basin with an embayment character. The sedimentation was dominated by clay and silt deposition from low-density suspension flows, spreading out from river mouths, and from suspension clouds whirled up during storms. Sand intercalations mark episodes of storms, removing coarser material from nearshore to more distal settings, migration of elongated sand bars, as well as sedimentation at river mouths and on sandy shoals. The deposition was affected by three main factors: (1) progradation and displacement of river mouths; (2) river discharge fluctuations;and (3) short-term weather changes.

4

Kaolinite peaks in early Toarcian profiles from the Polish Basin-an inferred record of global warming

Brański P.

Geological Quarterly

|

2010

|

Vol. 54, No 1

15-24

EN

In lower Toarcian clay deposits (Ciechocinek Fm., VIII depositional sequence of the Lower Jurassic) from three boreholes from the Polish Basin, illite-dominated sedimentation representing the lower part of studied interval was interrupted by enhanced kaolinite input. Levels of high kaolinite/illite ratio at the VIIIb/VIIIc parasequence boundary suggest strong continental weathering in a humid-subtropical to tropical climate related to the phase of the early Toarcian global warming recorded at the top of the tenuicostatum Zone and correlated with isotope curves from a number of European sections. Kaolinite enrichment may be locally enhanced by reworking ofpre-Jurassic kaolinitic rocks and differential settling. Diagenetic processes were not sufficient enough to transform the initial kaolinite,but may have altered smectite and mixed-layers into illite and/or chlorite.

5

Geneza osadów ilastych formacji ciechocińskiej (jura dolna, toark) w południowej Polsce a ich znaczenie gospodarcze

Brański P.

Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego

|

2010

|

nr 439 (2)

249--258

PL

W artykule podsumowano wyniki dotychczasowych badań osadów ilastych formacji ciechocińskiej (jura dolna, toark) oraz przedstawiono wyniki nowych analiz mineralogicznych i geochemicznych z otworów wiertniczych Brody–Lubienia BL-1 i Suliszowice BN-38. W dolnej części badanych profili (poziom tenuicostatum) zespoły minerałów ilastych składają się głównie z detrytycznego illitu oraz podrzędnego kaolinitu i chlorytu. Sedymentację zdominowaną przez illit przerwał wzrost dostawy kaolinitu na pograniczu parasekwencji VIIIb/VIIIc. W górnej części (poziom falciferum) zawartość kaolinitu jest znacząco wyższa niż w części dolnej. W całym profilu nie zaobserwowano smektytów. Skład minerałów ilastych był przeważnie kontrolowany przez warunki klimatyczne i reżim wietrzenia. W poziomie tenuicostatum wciąż zaznaczał się wpływ ochłodzenia panującego w póĽnym pliensbachu. Odzwierciedla to większa zawartość illitu i chlorytu w dolnym odcinku profilu, spowodowana zahamowaniem hydrolizy. Warstwy o znacznym stosunku kaolinit/illit na pograniczu parasekwencji VIIIb/VIIIc wskazują na silne wietrzenie w wilgotnym klimacie subtropikalnym lub tropikalnym, odpowiadające początkowi głównej fazy globalnego ocieplenia, które się zapisało na licznych profilach w Europie u schyłku poziomu tenuicostatum. W górnym odcinku formacji ciechocińskiej kaolinit pozostał dominującym minerałem ilastym, co sugeruje panowanie klimatu ciepłego i wilgotnego. Mineralogiczny zapis paleoklimatu został nieco zmieniony przez wpływ składu mineralnego materiału dostarczanego z obszarów Ľródłowych i warunki paleośrodowiskowe. Procesy diagenetyczne nie były dość silne, by dokonać transformacji kaolinitu, ale mogły przeobrażać smektyt i minerały mieszanopakietowe w illit i/lub chloryt. Ze względu na rozwój litologiczny i zawartość syderytu, tylko osady ilaste z dolnej części formacji ciechocińskiej mają lokalnie realne znaczenie gospodarcze, ze względu na rozwój litologiczny i niższy udział syderytu. Zawierają one zasoby udokumentowane i perspektywiczne bardzo dobrych surowców ceramiki budowlanej i niektórych odmian surowców kamionkowych. W przeciwieństwie do osadów hetangu, iły ogniotrwałe i inne iły ceramiczne są tu nieobecne z powodu zubożenia w kaolinit.

EN

This paper summarizes the results of research performed on the Ciechocinek Formation clays (Lower Jurassic, Toarcian) and presents the results of a new mineralogical and geochemical study of the Brody–Lubienia BL-1 and Suliszowice BN-38 boreholes. In the lower part of the studied sections (tenuicostatum zone), clay minerals assemblages comprise predominantly detrital illite with subordinatekaolinite and chlorite. Illite-dominated sedimentation was interrupted by an increased input of kaolinite at the viiib/viiic parasequence boundary. In the upper part (falciferum zone) the kaolinite content is significantly higher than in the lower part. Smectite was not observed in the whole section. The clay minerals composition was mostly controlled by climatic conditions and weathering regime. Duringthe tenuicostatum zone, the influence of Late Pliensbachian cooling was still noticeable. It coincides with the higher illite and chlorite content in the lower interval due to prevention from extended hydrolysis. Levels of the high kaolinite/illite ratio at the viiib/viiic parasequence boundary interval suggest strong continental weathering in the humid-subtropical to tropical climate related to the onset of the main phase of global warming that was recorded in many sections of Europe at the top of the tenuicostatum zone. In the upper interval of the Ciechocinek Formation, kaolinite is still the dominant clay mineral suggesting mostly warm and humid climate conditions. The palaeoclimate record wasslightly modified by mineralogic composition of material supplied from source areas and by palaeoenvironmental conditions. Diagenetic processes were not sufficient to transform the initial kaolinite, but it may have altered smectite and mixed-layers into illite and/or chlorite. Only the clay deposits from the lower part of the Ciechocinek Formation locally reveal a real economic significance because of lithologic development and lower siderite content. They contain economic resources and reserves of raw materials very good for building ceramics and some type of stoneware clays. In contrast to Hettangian deposits the refractory and other ceramic clays are absent because of kaolinite depletion.

6

Wody termalne w uzdrowisku Ciechocinek

Krawiec A.

Technika Poszukiwań Geologicznych

|

2009

|

R. 48, nr 2

73-79

PL

W Ciechocinku do zabiegów balneologicznych stosowane są solanki termalne typu Na-Cl. Są one eksploatowane z odwiertów nr 14 (Terma 14) i nr 16 (Terma 16), które pobierają wodę z warstw jury środkowej i dolnej. W Ciechocinku znajduje się także trzeci odwiert z wodami termalnymi. Jest to ujęcie (Terma) nr 18 o głębokości 1450 m (początkowa głębokość 1825 m), który od prawie 40 lat jest nieczynny. Z ujęcia nr 14 eksploatowana jest termalna solanka chlorkowo-sodowa, jodkowa o mineralizacji 43,5 g/dm3. Natomiast z ujęcia nr 16 eksploatowana jest termalna solanka chlorkowo-sodowa, jodkowa o mineralizacji 53,4 g/dm3. Termalne wody lecznicze z uzdrowiska Ciechocinek występują na znacznej głębokości i ich zasoby są słabo odnawialne. Wody te znajdują się w strefie utrudnionej wymiany. Na podstawie analiz chemicznych i izotopowych [...] można stwierdzić, iż są to prawdopodobnie wody paleoinfiltracyjne z okresów przedczwartorzędowych. Na możliwość zasilania w klimatach ciepłych wskazuje ich skład izotopowy.

EN

Thermal brines of Na-Cl, J type from boreholes no 14 (Therma 14) and borehole no 16 (Therma 16) are used for Ciechocinek Spa mineral water supply. Those boreholes are screened in the Dogger and Lias sandstones. The waters in Therma 14 have mineralization (TDS) of 43,5 g/L and thair temperature on the bore-hole outflow is 28°C. The waters from Therma 16 water intake have mineralization (TDS) of 53,4 g/L. It is thermal water and its temperature on the bore-hole outflow is 32°C. Terapeutic thermal waters in the Ciechocinek Spa is the "old" water taking into account isotope composition. These are probably meteoric waters of the pre-quaternary age. Their isotopic composition [...] indicates the recharge during former periods of warmer climate. The therapeutic thermal water in the boreholes Ciechocinek occures on considerable depth and it's resources are very slowly renewable.

7

Słoneczna instalacja c.w.u. w ośrodku rehabilitacji niepełnosprawnych w Ciechocinku

Bzowska D., Śliwiński R.

Ciepłownictwo, Ogrzewnictwo, Wentylacja

|

2003

|

R. 34, nr 11

16-19

PL

Ciechocinek położony w obszarze występowania słonych gleb, tzw. słończyków, jest uzdrowiskiem z półtorawiekową tradycją. Miasto zlokalizowane jest na terenie dawnego grodu Słońsk. Pierwsze wzmianki pochodzą już z XII wieku. Uważa się, że Gród wziął nazwę od słonych źródeł, które służyły mieszkańcom do warzenia soli. Początki uzdrowiska w Ciechocinku sięgają pierwszej połowy XIX wieku, kiedy to dzięki staraniom St. Staszica i F. K. Druckiego-Lubeckiego odkryto bogate źródła solanki, które od roku 1836 zaczęto wykorzystywać do celów leczniczych. W latach 1827-1828 i 1859 wybudowano istniejące do dziś tężnie. W latach 1845-1849 powstały lecznicze zakłady kąpielowe. W okresie międzywojennym odwiercono tu pierwszą solankę o temperaturze źródła +35 stopni Celsjusza i zbudowano basen termalno-solankowy. Uzdrowisko zawdzięcza swoją rangę zarówno wodom mineralnym chlorkowo-sodowym (7 ujęć) używanym do kuracji pitnej, kąpielowej, wziewnej, w płukankach oraz do produkcji soli leczniczych, jak i walorom klimatycznym (mikroklimat pod tężniami), rozległym parkom i lasom.

8

Grenlandia

Wiertelak R.

Przegląd Komunalny

|

2001

|

nr 8

56-57

PL

Na miejsce tegorocznego urlopu wybrałem Ciechocinek. To prawie 12-tys. uzdrowisko, tonące w zieleni, barwne kwietnymi dywanami i przepojone zapachami kwitnącej lipy i jaśminu, w pełni zaspokoiło moje oczekiwania. I tylko nieliczne deszczowe chwile zmobilizowały mnie do sięgnięcia po pióro.