Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 394

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 20 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  Wrocław
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 20 next fast forward last
EN
Purpose: The study's main objective was to present the manifestations of social communication in selected satellite cities of the monocentric agglomeration of Wroclaw. The specific goals were: to discuss the city's social communication in the context of its forms and determinants; to define urban agglomeration and monocentric agglomeration; to present the Wrocław agglomeration with its satellite cities, including a summary of demographic data. Design/methodology/approach: In the introduction, attention was paid to the essence of a satellite city, pointing out the benefits for its residents. Then, using desk research analysis, the social communication of the city was discussed, within which different forms of it were distinguished. In addition, various factors determining this process were detailed in forming the city's social communication, and the creation of mutual relations was pointed out. Next, the focus is on Wrocław as a monocentric urban agglomeration with a brief demographic characterization of its satellite cities. Finally, examples of social communication in selected satellite cities of Wroclaw are presented regarding available communication channels. The above considerations were based on Polish and foreign literature, studying scientific articles, books, and chapters from monographs and electronic sources. The following professional databases were used to gather scientific literature: Google Scholar and ScienceDirect. Findings: Public communication in satellite cities can bring many benefits. By involving residents in communicating information about events and initiatives in a city, authorities can better understand the community's needs and make decisions in line with their expectations. Websites and social media are critical communication channels between residents and authorities, enabling the rapid and effective transfer of information. It is, therefore, worth investing in developing these communication channels to ensure better cooperation between residents and authorities of satellite cities within the urban agglomeration. Social implications: The exchange of information between local authorities and residents of a satellite city is crucial for cooperation, understanding the needs and expectations of both parties. Social communication in a city within an agglomeration manifests through various activities, initiatives, signalling problems and joint attempts to solve them. Originality/value: The treatment of issues treating social communication in satellite cities is based on the literature on the subject, Polish and foreign, enriching the existing body of scientific work on social communication, signalling the author's contribution to developing the discipline of management and quality sciences. The article is primarily addressed to researchers and scholars dealing with urban social communication in a monocentric urban agglomeration. The work may also interest students in management, marketing, sociology, and media studies. The article's value is the comprehensive presentation of social communication in the city in the context of its various forms and determinants, as well as the analysis of examples of social communication in selected satellite cities of Wroclaw regarding various information channels.
EN
Purpose: The article's main aim is to present issues related to the importance of business environment institutions (BEIs) in creating startup ecosystems, particularly in developing the Wrocław startup ecosystem. The specific goal is to identify the most important actors of the Wrocław ecosystem and present the offer of business environment institutions operating in the city, along with their assessment. Design/methodology/approach: To achieve the intended goals, the author based her considerations on analyzing the literature on the subject, using both Polish and foreign sources, including scientific articles and reports prepared by Polish and foreign organizations. The analysis of business environment institutions in Wrocław was based on information available on the official websites of these entities, e.g., araw.pl or startupwroclaw.pl. Additionally, in the last part, the author used the results of empirical research conducted in the form of individual in-depth interviews among startups, BEIs, and experts rooted in the Wrocław startup ecosystem to learn the respondents' opinions on the quality of the institutional environment of the ecosystem in which they operate. Findings: Business environment institutions are a vital element of effective startup ecosystems worldwide. Access and support from these institutions play an important role for startups, and their importance is constantly growing. Wrocław is well-rated as an ecosystem, offering a wide range of diverse business environment institutions that support startups in consulting, incubation, technology transfer, innovation development, and access to capital. The advantages of the city include customer approach, service in English, promotion of startups, and access to infrastructure enabling development and innovation. Despite the rich offer, not all startups use it, mainly due to the lack of information, which is one of the main shortcomings and is an element that requires improvement. The lack of coordination and flow of information between BEIs, and duplication of ideas or initiatives is a problem also indicated by the business environment institutions themselves, which see the solution in greater integration of activities, e.g., under the patronage of ARAW, which is the main animator of the Wrocław ecosystem. Other problems include limited possibilities of financing activities at various stages of development, lack of audit programs, and access to certain experts/advisors. Social implications: The best startup ecosystems in the world can attract and retain the best, brightest innovators who create solutions that can revolutionize various areas of life. Well-functioning business environment institutions are part of this success while constituting an excellent example for other BEIs to follow in the international space. Although Wrocław is not among the best ecosystems in the world, it can be said that it aspires to such a group, which is reflected in various reports and rankings of the world's best ecosystems. However, in Poland and Europe, mainly Central and Eastern Europe, it is at the forefront and can serve as a benchmark for other cities. Originality/value: Many studies on startup ecosystems and startups are found in the literature. These are often studies of a general nature or relating to the most recognizable ecosystems, such as Silicon Valley, London, or Singapore. The situation is similar regarding business environment institutions, it is possible to find studies on the statistics of their occurrence, tasks performed, and the general role they play in supporting entrepreneurship. The literature lacks studies on specific examples of the functioning and creation of startup ecosystems in Poland by business environment institutions. This article refers to the example of Wrocław, which may constitute a benchmark for other cities. The article's value points out the most important BEIs in the Wrocław startup ecosystem, defining their tasks and their assessment from the point of view of entities operating in it and pointing out the most critical shortcomings requiring improvement.
PL
W 2021 roku rozpoczął się remont gmachu przy ul. Szewskiej 49 we Wrocławiu, będącego obecnie siedzibą Instytutu Historycznego Uniwersytetu Wrocławskiego, a wcześniej przez 300 lat (XV–XVII w.) pałacem miejskim Piastów legnicko-brzeskich. Zaczęły się wówczas wyłaniać spod tynków pokaźne połacie XIV-wiecznych ścian, arkad i otworów. Zasięg ich występowania był rozległy. Badania architektoniczne gmachu ujawniły ich obecność na długości niemal 40 m, szerokości 18 m i wysokości 16 m. Co więcej – odsłaniana struktura budowli zaczęła przypominać układy funkcjonalno-przestrzenne średniowiecznych synagog europejskich. Źródłowe badania historyczne własności posesji pokazały, że do połowy XIV wieku należała ona do przedstawicieli elity żydowskiej we Wrocławiu. Celem artykułu jest zaprezentowanie przeprowadzonych przez autorów wyników badań architektonicznych gmachu i poddanie pod dyskusję argumentów świadczących o tym, że mieścił on w swych murach synagogę. Biorąc pod uwagę czas powstania gmachu, byłaby to jedna z najstarszych i największych budowli tego typu w średniowiecznej Polsce.
EN
The year 2021 saw the beginning of the renovation of the building at 49 Szewska Street in Wrocław, the current seat of the Institute of History of the University of Wrocław, and that had previously been a city palace of the Legnica and Brzeg branch of the Piasts for 300 years (between the fifteenth and seventeenth centuries). At this time, sizeable portions of fourteenth-century walls, arcades and apertures were found underneath the plasters. Their scope was extensive. Architectural investigation of the building revealed their presence along a length of almost 40 m, a width of 18 m and a height of 16 m. Furthermore, the revealed structure resembled the functio-spatial layouts of medieval European synagogues. Historical source studies of the property’s ownership found that up to the mid-fourteenth century it had belonged to members of Wrocław’s Jewish elite. The goal of this paper is to present the results of the authors’ architectural investigation of the building and to present arguments that it housed a synagogue up for discussion. Considering the building’s construction time, it can be considered one of the oldest and largest buildings of its type in medieval Poland.
PL
Dziewiętnastowieczne domy mieszkalne, a szczególnie ich większe zespoły zaczęto postrzegać jako cenne, warte ochrony i obrony dziedzictwo miasta tak naprawdę już w XXI wieku. Do końca lat osiemdziesiątych poprzedniego stulecia kamienicom czynszowym odmawiano – poza nielicznymi wyjątkami – miana architektury, nazywając je budownictwem utylitarnym, a przez długie powojenne lata dyskutowano na temat wyburzenia zachowanej zabudowy Śródmieścia i gdyby nie permanentny kryzys mieszkaniowy, pewnie zamysł ten zostałby przeprowadzony. W artykule przedstawiono koncepcje sanacji zastanych struktur dawnego Przedmieścia Odrzańskiego w latach 1945–1975. Przedmieście Odrzańskie jest obecnie najcenniejszą, obok dawnego Przedmieścia Oławskiego, enklawą XIX-wiecznej architektury mieszkalnej, a jego część – Nadodrze – jako pierwszy fragment Śródmieścia została objęta ochroną prawną i poddana (już po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej) kompleksowej rewitalizacji.
EN
Nineteenth-century residential houses, and especially their larger complexes, began to be perceived as valuable city heritage worth protecting and defending in the twenty-first century. Until the end of the 1980s, tenement houses were—with a few exceptions—refused the name of architecture, calling them utilitarian buildings, and for the long post-war years there were discussions about demolishing the preserved downtown buildings, and if it were not for the permanent housing crisis, this idea would probably have been carried out. The article presents concepts for the renovation of existing structures of the former Oder Suburb between 1945 and 1975. The Oder Suburb, next to the former Oława Suburb, is currently the most valuable enclave of nineteenth-century residential architecture, and its part—Nadodrze—was the first fragment of the Downtown to be legally protected and subjected (after Poland’s accession to the European Union) to comprehensive revitalization.
PL
Pod posadzką kościoła św. Elżbiety we Wrocławiu znajduje się pomieszczenie stanowiące zabezpieczony wykop archeologiczny. Powstało ono w końcu XX wieku w celu ekspozycji reliktów poprzedniego kościoła odkrytych w 1976 roku. Plany te nie zostały zrealizowane, a krypta nigdy nie pełniła funkcji ekspozycyjnej. Dla badań architektonicznych stanowi jednak kluczowy punkt kościoła. Położenie w jego centralnej części pozwalana dostęp do reliktów świątyni z XIII wieku oraz pozostałości po przebudowach kościoła w okresie średniowiecza i nowożytności – aż do końca XX wieku. Jako taka została w latach 2021–2022 zinwentaryzowana oraz przebadana metodą stratygraficzną. W efekcie powstało kompletne rozwarstwienie chronologiczne krypty. Wydzielono siedem faz budowlanych składających się na zapis całej historii kościoła. Umożliwiło to próbę rekonstrukcji dziejów kościoła późnoromańskiego oraz niektórych partii istniejącego.
EN
Underneath the floor of St. Elizabeth’s Church inWrocław is a room that is a secured archaeological excavation. It was created at the end of the twentieth century to display the relics of the former church discovered in1976. These plans were not implemented and the cryp twas never used as an exhibition space. For architectural research, however, it represents a key point in the church. Its location in its central part allows access to the relics of the thirteenth-century church, as well as there mains of the church’s alterations in the medieval and early modern periods—up to the end of the twentieth century. As such, it was inventoried in 2021–2022 and surveyed using the stratigraphic method. The result was a complete chronological stratification of the crypt. Seven construction phases were separated, making up the record of the entire history of the church. This enabled an attempt to reconstruct the history of the late Romanesque church and some parts of the existing one.
PL
Od 2020 r. Wrocław jest w trakcie ogromnego procesu inwestycyjnego w obszarze infrastruktury tramwajowej. Ze względu na ogólnoświatowy kryzys surowcowy, wywołany szeregiem zdarzeń bezpośrednio lub pośrednio związanych z pandemią zdolności produkcyjne zakładów oraz dostępność surowców uległy drastycznemu zmniejszeniu. Część dostawców była zmuszona do czasowego lub całkowitego przerwania swojej działalności produkcyjnej. Zredukowana podaż doprowadziła również do drastycznego wzrostu cen, a w niektórych przypadkach do przerwania dostaw. W niniejszym artykule przeanalizowano wpływ zmian gospodarczo-politycznych na branżę transportową oraz inwestycyjną, a w rezultacie na transport publiczny oraz realizację inwestycji tramwajowych we Wrocławiu.
EN
Since 2020 Wroclaw has been undergoing a huge investment process in the area of a tram infrastructure. Due to the global raw material crisis, caused by a number of events directly or indirectly related to the pandemic, the production capacity of the plants and the availability of raw materials have been drastically reduced. Some suppliers were forced to temporarily or completely stop their production activities. The reduced supply has also led to a drastic increase in prices and, in some cases, to interruptions of supplies. This article analyzes the impact of economic and political changes on the transport and investment industry, and, as a result, on public transport and the implementation of tram investments in Wroclaw.
PL
Specjalistyczne prace fundamentowe stanowią coraz większy udział we współczesnych inwestycjach budowlanych. Szczególnie wymagające jest prowadzenie tych robót w terenach silnie zurbanizowanych. W artykule opisano sposoby zabezpieczenia głębokiego wykopu oraz podchwycenia fundamentów przy zastosowaniu technologii pali wierconych w orurowaniu i kolumn jet-grouting na przykładzie modernizacji zabytkowego Hotelu Grand we Wrocławiu. Zwrócono uwagę na właściwe planowanie i koordynację prac oraz ochronę sąsiedniej zabudowy, które decydują o optymalnym projektowaniu i realizacji.
EN
Special geotechnical works have increasing share in construction projects. It is particulary demanding to execute these works in highly urbanized areas. The paper describes the methods of deep excavations support and underpinning existing foundations using the technology of cased CFA piles and jet-grouting columns on the example of the modernization of the historic Grand Hotel in Wrocław. Attention was paid to the proper planning and coordination of works and protection of adjacent structures which determine the optimal design and execution.
PL
Sława wrocławskiej Hali Stulecia to nie tylko jej historia - i związana z nią skala wyzwania, jakie postawili sobie jej budowniczowie w początkach ubiegłego stulecia; rozgłos tej pięknej - obok katedry św. Jana Chrzciciela - wizytówce Wrocławia przyniosła również forma jej przekrycia - kopuła, wzorowana ideowo na rzymskim Panteonie. Przyjęty na początku ubiegłego wieku przez konstruktora hali, Gintera Trauera, model obliczeniowy - w postaci płaskiego wiązara dwuprzegubowego - pozwolił na uzyskanie wartości sił wewnętrznych, wielkości skądinąd znacznie zawyżonych, choć na płaszczyźnie wiedzy technicznej początku XX stulecia wyników metodologicznie uzasadnionych. Nowoczesne techniki numeryczne (m.in. Metoda Elementów Skończonych), używane w specjalistycznym oprogramowaniu komputerowym pozwalają na określenie stopnia przewymiarowania ustrojów konstrukcyjnych powstałych bez ich wspomagania. W artykule dokonano, w formie studium przypadku, analizy porównawczej koncepcji przekrycia Hali Stulecia we Wrocławiu, zestawiając dwa warianty - istniejącą żebrową konstrukcję kopułową oraz alternatywne rozwiązanie w postaci kopuły łupinowej.
EN
The fame of Wrocław’s Centennial Hall is not only its history - and the related scale of the challenge its builders set themselves at the beginning of the last century; the notoriety of this beautiful - next to the Cathedral of St. John the Baptist - the showcase of Wrocław was also the form of its covering - a dome, ideologically modeled on the Roman Pantheon. The computational model adopted at the beginning of the last century by the hall’s designer, Ginter Trauer – in the form of a flat double-hinged truss - allowed for obtaining the values of internal forces, which were otherwise significantly overestimated, although the results were methodologically justified at the level of technical knowledge at the beginning of the 20th century. Modern numerical techniques (including the Finite Element Method), used in specialized computer software, make it possible to determine the degree of overdimensioning of structural structures created without their support. The article presents, in the form of a case study, a comparative analysis of the concept of covering the Centennial Hall in Wrocław, comparing two variants - the existing ribbed dome structure and an alternative solution in the form of a shell dome.
EN
“Climate Alarm”, a position of Wroclaw public authorities, is an official recognition of issues linked to global climate changes highlighting the position of urban transport development on the sustainable development agenda. Wroclaw Anarchists Federation (WAF) has entered the debate over the further trajectory of the city by proposing the fare-free public transport policy (FFPT) as an instrument supporting the new path presented with the “Climate Alarm.” As the FFPT is being implemented for various reasons, this study uses the content and discourse analyses to explore not only the framing of the FFPT campaign but also how the call for FFPT adoption is set in motion. The WAF sees the FFPT as sustainable transport innovation, and their campaign is suitable for explaining the ecological and social rationale of the FFPT. However, it is not enough to shift the public discourse and mobilize public authorities to consider the FFPT as an option.
10
Content available Wyzwania współczesnego mostownictwa
PL
Pierwsze dwudziestolecie XXI w. to okres największego w dziejach Polski rozwoju budownictwa infrastrukturalnego. W tym okresie zbudowaliśmy podstawową sieć autostrad i dróg ekspresowych. Prowadzone są dalsze inwestycje drogowe oraz modernizacja linii kolejowych. W ramach tych inwestycji powstało ponad 2000 nowych obiektów mostowych, a polscy inżynierowie opanowali zasady projektowania i budowy nowoczesnych konstrukcji. W Polsce powstały największe w Europie mosty typu ekstradosed, innowacyjne mosty hybrydowe i obiekty z kompozytów. Niemniej jednak w przebiegu niektórych procesów inwestycyjnych zostały wykazane niedostatki w zakresie projektowania i przestrzegania reżimów technologicznych. W kilku nowych mostach wystąpiły awarie kabli zewnętrznych, niedoszacowanie nośności. Te i inne czynniki spowodowały, że organizatorzy Seminarium Naukowo- –Technicznego Wrocławskie Dni Mostowe (WDM) postanowili spotkanie w 2022 r. poświęcić wyzwaniom, jakie stoją przed współczesną inżynierią mostową.
PL
Most Zwierzyniecki nad Starą Odrą we Wrocławiu jest użytkowany już od 125 lat. Od jesieni 2021 r. obiekt przechodził remont w zakresie wymiany pomostu na chodnikach oraz zabezpieczeń antykorozyjnych konstrukcji stalowej. Jednym z założeń prowadzonych prac było wykonanie badań stratygraficznych w celu ustalenia pierwotnej kolorystyki mostu, aby po remoncie stalowe przęsło mostu otrzymało swoje oryginalne barwy.
EN
The article presents the condition of a building temporarily out of service without adequate protection against the influence of environmental factors. The survey of the facility revealed a number of damage to the supporting structure elements. The results of non-destructive tests and laboratory tests confirmed the impact of long-term shutdown of operation on the degradation of the structure and allowed for conclusions about the possibility of return ing it to use.
PL
Historyczna tkanka miejska ukształtowana przez zabudowę kwartałową stanowi dziedzictwo mające wpływ na postrzeganie „miejskości”. Spójna zabudowa pierzejowa tworzy harmonijne wnętrze urbanistyczne, które pozytywnie oddziałuje na użytkowników przestrzeni. Budowa nowego obiektu w istniejącej pierzei ulicy wpisuje go w otoczenie, tworząc ich relację. Sposób zbudowania tej relacji jest zawsze interesujący - zarówno w aspekcie samego projektu, jak i jego analizy. Celem artykułu jest prześledzenie współczesnych tendencji projektowych w obrębie uzupełnień śródmiejskiej zabudowy Wrocławia w układzie pierzejowym. Analizą objęto budynki zrealizowane po 2000 roku w dzielnicy Ołbin.
EN
The historical urban fabric shaped by the quarters of tenement housing is a heritage that has influenced our perception of „urbanity”. Coherent frontage development creates a harmonious urban interior that positively affects the users of the space. The construction of a new building in the existing street frontage fits it into the context of the surroundings. The way this relationship is created is always interesting - from the point of view of both the project and its analysis. The article aims to examine contemporary design trends within the additions to the downtown development of Wrocław (Poland) in the frontage arrangement. The analysis covered buildings erected after 2000 in the Ołbin district.
PL
Niniejszy artykuł stanowi kolejny z cyklu tekstów podejmujących kwestię kompleksowej analizy procesu przekształceń w sposobie zagospodarowania kwartałów zabudowy śródmiejskiej na przykładzie Wrocławia. Ma on na celu ukazanie przekształceń, jakim podlega zabudowa w obszarze staromiejskim od momentu pojawienia się pierwszych form zabudowy na analizowanym obszarze, poprzez wytyczenie miasta lokacyjnego, aż do czasów współczesnych. Analizy dokonano na przykładzie wrocławskiego kwartału położonego w obrębie miasta lokacyjnego i ograniczonego ulicami Ducha Świętego, Kraińskiego, Jana Ewangelisty Purkyniego, placem Nowy Targ oraz Piaskową, czyli obszaru istotnego historycznie dla miasta ze względu na położenie bezpośrednio przy murach miejskich od strony Ostrowa Tumskiego.
EN
The paper is another in a series of texts dealing with the issue of a comprehensive analysis of the transformation process in the way of developing downtown quarters on the example of Wrocław. It aims to show the transformations that the old town area development have undergone since the appearance of the first forms of buildings in the analyzed area, through the delineation of the chartered town, up to the present day. The analysis was carried out on the example of the quarter in Wrocław, located within the charter city and limited by streets: Ducha Świętych, Kraińskiego, Jana Ewangelisty Purkynie, Nowy Targ Square and Piaskowa, i.e. an area historically significant for the city due to its location directly at the city walls from the side of Ostrów Tumski.
PL
Niniejszy artykuł stanowi kolejny z cyklu tekstów podejmujących kwestię kompleksowej analizy procesu przekształceń w sposobie zagospodarowania kwartałów zabudowy śródmiejskiej na przykładzie Wrocławia. Ma on na celu ukazanie przekształceń, jakim podlega zabudowa w obszarze staromiejskim od momentu pojawienia się pierwszych form zabudowy na analizowanym obszarze, poprzez wytyczenie miasta lokacyjnego, aż do czasów współczesnych. Analizy dokonano na przykładzie wrocławskiego kwartału położonego w obrębie miasta lokacyjnego i ograniczonego ulicami Ducha Świętego, Kraińskiego, Jana Ewangelisty Purkyniego, placem Nowy Targ oraz Piaskową, czyli obszaru istotnego historycznie dla miasta ze względu na położenie bezpośrednio przy murach miejskich od strony Ostrowa Tumskiego.
EN
The paper is another in a series of texts dealing with the issue of a comprehensive analysis of the transformation process in the way of developing downtown quarters on the example of Wrocław. It aims to show the transformations that the old town area development have undergone since the appearance of the first forms of buildings in the analyzed area, through the delineation of the chartered town, up to the present day. The analysis was carried out on the example of the quarter in Wrocław, located within the charter city and limited by streets: Ducha Świętych, Kraińskiego, Jana Ewangelisty Purkynie, Nowy Targ Square and Piaskowa, i.e. an area historically significant for the city due to its location directly at the city walls from the side of Ostrów Tumski.
EN
The topic of the article is the modern movement in the sacred architecture of Wrocław between 1912–1933. Text, which is a contribution to the study of the problem of ecclesiastical architecture created in the capital of Lower Silesia in the years 1900–1933, examples are given of five structures – built and designed. They include both Catholic and Protestant buildings – the designs of the crematorium and cemetery chapel at Osobowice by Max Berg, the Catholic Church of the Holy Family by Kurt Langer, the Protestant Gustav Adolf Memorial Church designed by Albert Kempter and the outstanding, but unrealized competition project for this church by Hans Scharoun and Adolf Rading. These buildings are characterised by stylistic and functional diversity. Text provides a glimpse into the development of the modern movement in the work of Wrocław’s architects from the radically avant-garde visions of Max Berg and Oskar Kokoschka working together on the crematorium project, through the classically modernist character of the Holy Family Church built for Sępolno, to the functionalist style of the Albert Kempter’s Gustav Adolf Memorial Church and finally the ahead of its time, clearly not fitting into the categories of conservative church architecture competition design by Scharoun and Rading for the same church. Modernity, like the avant-garde, as a heterogeneous phenomenon reveals itself on many levels – from ideas to construction to functionality. An analysis of the buildings discussed based on the current state of research and an archival search including surviving designs and press materials proves that the capital of the Silesian Province not only did not remain on the fringes of the emerging avant-garde, but, with the strength of the local artistic milieu of the local artistic community, concentrated among others around the Royal Academy of Arts and Crafts, actively co-created the avant-garde, incorporating the iconic architecture created here into the framework of the extremely dynamic modern movement, which was developing rapidly at the time.
PL
Tematem artykułu jest ruch nowoczesny w architekturze sakralnej Wrocławia w latach 1912–1933. W tekście, który stanowi przyczynek do badań nad problematyką architektury sakralnej powstałej w stolicy Dolnego Śląska w latach 1900–1933, przytoczone zostały przykłady pięciu budowli – powstałych i projektowanych. Wśród nich znalazły się zarówno budowle katolickie, jak i protestanckie – projekty krematorium i kaplica cmentarna na Osobowicach Maxa Berga, katolicki kościół św. Rodziny Kurta Langera, ewangelicki kościół Pamięci Gustawa Adolfa projektu Alberta Kemptera oraz wybitny, choć niezrealizowany projekt konkursowy dla tego kościoła autorstwa Hansa Scharouna i Adolfa Radinga. Budowle te charakteryzuje stylistyczna i funkcjonalna różnorodność. Tekst pozwala dostrzec rozwój ruchu nowoczesnego w twórczości wrocławskich architektów począwszy od radykalnie awangardowych wizji Maxa Berga i Oskara Kokoschki pracujących wspólnie nad projektem krematorium, przez klasycznie modernistyczny charakter zrealizowanego dla Sępolna kościoła św. Rodziny, po funkcjonalistyczny chłodny w stylu zrealizowany przez Alberta Kemptera kościół Pamięci Gustawa Adolfa i wreszcie wyprzedzający epokę, wyraźnie niemieszczący się w kategoriach konserwatywnej architektury sakralnej konkursowy projekt Scharouna i Radinga dla tego samego kościoła. Nowoczesność, podobnie jak awangarda, jako zjawisko niejednorodne ujawnia się na wielu poziomach – od idei, przez konstrukcję po funkcjonalność. Analiza budowli omówionych na podstawie aktualnego stanu badań i kwerendy archiwalnej obejmującej zachowane projekty i materiały prasowe dowodzi, że stolica Prowincji Śląskiej nie tylko nie pozostawała na rubieżach rodzącej się awangardy, ale siłami tutejszego środowiska artystycznego skupionego między innymi wokół Królewskiej Akademii Sztuki i Rzemiosła Artystycznego, aktywnie ją współtworzyła, włączając powstałą tutaj architekturę kultową w ramy niezwykle dynamicznie rozwijającego się wówczas ruchu nowoczesnego.
EN
The article is an attempt at outlining the cultural landscape of Silesia in times of breakthrough, in the 2nd and 3rd thirds of the 12th century, which was seen through the prism of studies on the early patronage of the Silesian Piasts. The symbol of deep transformations – apart from colonization and rental economy – became the then brick architecture of Lombard genesis, which north of the Alps was connected with Italian aspirations and the imperial power of the Hohenstaufen’s dynasty (1154–1186). The purpose of this work is to present the genesis of the innovative brick eighteen-sided donjon of the princely castle in Ostrów Tumski in Wrocław against the background of the journey of Bolesław I the Tall (exile years: 1146–1163) as well as political, economic, and legal transformations which he initiated in Silesia in the first decades of melioratio terrae (rule years: 1163–1201). That time, which was initially dominated by the Piast conflict with magnates and then by the first successful economic and settlement experiments, preceded widely known in source literature huge architectural and urban investments of European momentum undertaken by his son Henry the Bearded (1201–1238). This work is based on archaeological and architectural research results and analyses of the selected existing tower objects, mainly European, as well as on historical sources. The brick Wrocław donjon is a manifesto of power of Prince Bolesław I the Tall returning from the exile who regained the main gords of the province with difficulty (1163/1166). Similarly to numerous early French and English towers, it was an innovative experimental building but it did not have any direct formal imitations. In the search for its genesis, it is appropriate to refer to Lombard brick models, among which Milan’s defensive walls, which were destroyed after a long siege in the years 1161–1162, can be of great importance. In 1163 Bolesław I the Tall returned to the country from a long exile and initiated a “brick breakthrough” in fragmented Poland. It constituted one of the stages of the great “brick revolution” north of the Alps, which was initiated by the Hohenstaufen’s Italian policy.
PL
Artykuł jest próbą nakreślenia krajobrazu kulturowego Śląska w czasach przełomu, w 2. i 3. tercji XII w., widzianego przez pryzmat studiów nad wczesnym mecenatem Piastów śląskich. Symbolem głębokich przemian – oprócz kolonizacji i gospodarki czynszowej – stała się wówczas ceglana architektura o genezie lombardzkiej, łączona na północ od Alp z włoskimi aspiracjami i mocarstwową polityką Hohenstaufów (1154–1186). Celem pracy jest ukazanie genezy nowatorskiego, ceglanego, osiemnastobocznego donżonu książęcego zamku na Ostrowie Tumskim we Wrocławiu na tle podróży Bolesława I Wysokiego (lata wygnania: 1146–1163) oraz przemian politycznych i ekonomiczno-prawnych, jakie zainicjował na Śląsku w pierwszych dekadach melioratio terrae (lata panowania: 1163–1201). Czas ten, zdominowany początkowo przez konflikt Piastów z możnowładztwem, potem przez pierwsze udane eksperymenty gospodarcze i osadnicze, poprzedził szeroko znane w literaturze przedmiotu ogromne inwestycje architektoniczne i urbanistyczne o europejskim rozmachu podjęte przez jego syna Henryka Brodatego (1201–1238). Praca opiera się na wynikach badań archeologiczno-architektonicznych oraz analizach wybranych istniejących obiektów wieżowych, głównie europejskich, a także źródeł historycznych. Ceglany donżon wrocławski to manifest władzy powracającego z wygnania księcia Bolesława I Wysokiego, z trudem odzyskującego główne grody prowincji (1163/1166). Podobnie jak liczne wczesne wieże francuskie i angielskie był budowlą nowatorską, eksperymentalną i nie znalazł bezpośrednich naśladownictw formalnych. W poszukiwaniach jego genezy wypada sięgnąć do lombardzkich wzorców ceglanych, wśród których istotne znaczenie mogą mieć mury obronne Mediolanu zburzone po długim oblężeniu w latach 1161–1162. Powracając w 1163 r. do kraju z długiego wygnania, Bolesław I Wysoki zainicjował „ceglany przełom” w Polsce dzielnicowej, który stanowił jeden z etapów wielkiej „ceglanej rewolucji” na północ od Alp, zapoczątkowanej przez politykę włoską Hohenstaufów.
PL
Szczury w miastach mogą sprawiać poważne problemy, stąd potrzeba przeprowadzania akcji deratyzacyjnych. Przebieg i charakterystykę tego rodzaju działań omówimy na przykładzie Wrocławia. 
PL
W centrum Wrocławia, w sąsiedztwie Muzeum Architektury, Panoramy Racławickiej i Akademii Sztuk Pięknych, powstał nowy skwer, który ma szansę stać się zieloną wizytówką tej części miasta. Nazwa oddaje hołd kobietom, które w szczególny sposób wpisały się w historię Wrocławia.
PL
Kiedy w 1881 r. uruchomiono pola irygacyjne we Wrocławiu, zapewne nie spodziewano się korzyści dla środowiska przyrodniczego, jakich w przyszłości będzie dostarczał ten zalewany ściekami teren.
PL
Artykuł stanowi próbę analizy przekształceń, jakie miały miejsce na przestrzeni wieków w sposobie kształtowania zabudowy kwartałowej w obszarze poszerzenia zakresu lokacyjnego Wrocławia. Przyczynkiem do podjęcia niniejszej analizy były wyprzedzające badania architektoniczne, przeprowadzone w obrębie piwnic przy ulicy Ruskiej 32/33, co wraz z bogatym źródłem ikonograficznym stanowi uzupełnienie i poszerzenie stanu wiedzy nad architekturą i urbanistyką tej części miasta od czasów średniowiecznych. Istotnym elementem pracy jest stworzenie katalogu zapraw budowlanych zastosowanych w obiekcie ze względu na możliwość jednoznacznego datowania, co stanowi istotne ułatwienie dla przyszłych badań na tym obszarze. Wyniki badań potwierdziły również, że aktualna zabudowa zajmuje dwie sąsiednie parcele średniowieczne.
EN
This paper presents an analysis of transformations that have taken place over the centuries in the manner of development of the block buildings in the area of the extension of the city limits of Wrocław. The reason behind this analysis was advance architectural research, which took place in the basement of the tenement house of 32/33 Ruska Street, which, together with rich iconographic sources, complements and extends the state of knowledge on architecture and urban planning of this part of the city since the Middle Ages. An important element of the work is cataloguing of building mortars used in the building due to the possibility of unambiguous dating, which is a significant facilitation for future research in the area. The results of the research also confirmed that the current buildings occupy two adjacent medieval plots.
first rewind previous Strona / 20 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.