Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 26

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  protection of monuments
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
PL
Artykuł zawiera prawno-urbanistyczną analizę wybranych (odnoszących się do kwestii ochrony zabytków i dziedzictwa kulturowego) zapisów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Cele artykułu są następujące: (1) przedstawienie kluczowych problemów związanych z interakcją sfery kulturowej i prawnej w kształtowaniu postanowień miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (mpzp); (2) wykazanie zróżnicowań międzyregionalnych i funkcjonalnych w tym zakresie (tj. związanych z indywidualną specyfiką gmin); (3) określenie (z perspektywy całego systemu gospodarki przestrzennej) optymalnych kierunków koordynacji sfery kulturowej i prawnej w mpzp. W tym celu przeanalizowano postanowienia dotyczące ochrony zabytków i dziedzictwa kulturowego we wszystkich mpzp uchwalonych w Polsce w latach 2017-2019, dokonując kategoryzacji poszczególnych postanowień i związanych z nimi zagadnień problematycznych. Wyniki wskazują na potrzebę silniejszej i bardziej doprecyzowanej ochrony walorów kulturowych, niż ma to miejsce w obecnie obowiązującym systemie prawnym.
EN
This article contains a legal and urbanistic analysis of selected (relating to the issue of protection of monuments and cultural heritage) provisions of local spatial development plans. The aims of the article are as follows: (1) to present the key problems related to the interaction of the cultural and legal spheres in shaping the provisions of local spatial development plans (LSDP); (2) to demonstrate the interregional and functional differences in this respect, i.e. related to the individual specificities of municipalities (communes, gminas); (3) to determine (from the perspective of the entire spatial management system) the optimal directions for the coordination of the cultural and legal spheres in LSDP. To this end, the provisions for the protection of monuments and cultural heritage in all LSDPs enacted in Poland in 2017-2019 were analyzed, and the individual provisions and related problematic issues were categorized. The results indicate the need for stronger and more detailed protection of cultural assets than is the case under the current legal system.
EN
The article presents an analysis of the interventions carried out as part of the revitalisation of the complex of tenement houses on Strona Dekerta Starego Miasta na Rynku (Dekert’s Side of the Old Town Market Square) in Warsaw. The design works in question took place between 2014 and 2017, resulting in the reconstruction of the Museum of Warsaw and the adaption of its space to the current needs. The article describes the conservation activities undertaken in the tenement houses over the last one hundred years, the main focus being put on the conditions, project process and final outcome of the revitalisation. As highlighted by the author, the most recent interventions in the Museum of Warsaw’s tenement houses were completed with awareness of the object’s great historic value as an important component of the Old Town inscribed in the UNESCO World Heritage List. They are an example of typically Polish conservation interventions and a specific attitude towards architectural monuments, which were in great part lost by Poland as a result of warfare.
EN
The article presents the process of historical reconstruction and modern revalorization of two most important Szczecin monuments: the Pomeranian Dukes' Castle and the Cathedral of St. James the Apostle. In this context, an evolution of views regarding the form in which they will be passed on to future generations is shown.
PL
W artykule przedstawiono proces historycznej odbudowy oraz współczesnej rewaloryzacji dwóch najważniejszych szczecińskich zabytków: Zamku Książąt Pomorskich oraz Katedry pw. Św. Jakuba Apostoła. W tym kontekście ukazano ewolucję poglądów dotyczących formy zachowania tych obiektów dla przyszłych pokoleń.
PL
Ochrona dziedzictwa przemysłowego jest ważnym społecznym zadaniem. Proces zachowania zabytków techniki wymaga wiedzy i doświadczenia z różnych dziedzin obejmujących specyfikę chronionego zabytku. W artykule przedstawiono kryteria stosowane przy ocenie wartości zabytku techniki. Na podstawie badań usystematyzowano modele postępowania przy ochronie i ponownym użytkowaniu historycznych obiektów przemysłowych. Omówiono zasady obowiązujące przy podejmowaniu decyzji o przystosowaniu zabytków techniki do nowych funkcji. Zaprezentowane rozwiązania zilustrowano przykładami projektów ochrony i użytkowania dużych zabytkowych obiektów przemysłowych zrealizowanymi przez Fundację Ochrony Dziedzictwa Przemysłowego Śląska.
EN
The protection and preservation of industrial heritage is an important social task. The process of preserving technical monuments requires knowledge and experience in various fields covering the specificity of the protected monument.This article presents the criteria used to assess the value of a technical monument. Based on the research, approaches to the protection and re-use of historic industrial facilities were systematized. The way of proceeding when making decisions on adapting technical monuments to new functions was discussed. The solutions discussed are illustrated by examples of projects for the protection and use of large historic industrial facilities implemented by the Foundation for the Protection of Industrial Heritage of Silesia.
PL
Celem projektu Collection Care jest opracowanie innowacyjnego systemu monitorowania warunków środowiskowych, wyposażonego w funkcjonalność wysyłania ostrzeżeń i zaleceń odnośnie do właściwych parametrów przechowywania i eksponowania obiektów muzealnych.
6
Content available Pomniki historii - spojrzenie krytyczne
EN
The monument of history as a concept appeared in the Act of 15 February 1962 on the Protection of Cultural Property and Museums. In the current legal act: The Act of 23 July 2003 on the protection and care of historical monuments, the monument of history is a form of protection of historical monuments. Since 1962, no rules have been introduced to cover the criteria for selecting monuments and the methods of preparing and processing applications for recognition as historical monuments. As a result, the recognition of real estate monuments as monuments of history is burdened with a high degree of discretion. The list of 105 historical monuments is not representative either quantitatively or qualitatively in relation to the entire collection of monuments entered in the register of monuments. It is necessary to introduce regulations governing this state, as well as clear rules for financing the conservation of monuments recognized as historical monuments.
PL
Pomnik historii jako pojęcie pojawiło się w ustawie z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i o muzeach. W obecnym akcie prawnym: ustawie z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami pomnik historii jest formą ochrony zabytków. Od 1962 r. nie wprowadzono żadnych zasad obejmujących kryteria wyboru zabytków oraz sposoby przygotowywania i procedowania wniosków o uznanie za pomnik historii. Powoduje to, że uznawanie zabytków nieruchomych za pomniki historii jest obarczone dużą uznaniowością. Lista obejmująca 105 pomników historii nie jest reprezentatywna ani ilościowo, ani jakościowo w stosunku do całego zasobu zabytków wpisanych do rejestru zabytków. Konieczne jest wprowadzenie przepisów regulujących ten stan, a także jasne zasady finansowania prac konserwatorskich zabytków uznanych za pomniki historii.
EN
Entry in the register of objects of cultural heritage (Polish: rejestr zabytków) is one of the statutory forms of legal protection of monuments in Poland. The registers of objects of cultural heritage are maintained by territorially competent voivodeship conservators of monuments. Voivodeship registers of objects of cultural heritage contain approx. 76,000 entries related to non-movable monuments that are differentiated by type. These objects can be cultural landscapes, urban and rural systems, construction units, works of architecture and construction, defensive structures, monuments of technology, cemeteries, parks, gardens, and other forms of designed greenery as well as places that commemorate historical events or the activities of outstanding figures on institutions. In this paper, research was conducted on the possibilities of using GIS tools in analyses regarding the spatial distribution of historical monuments in Poland. Data from the National Heritage Board of Poland (Polish: Narodowy Instytut Dziedzictwa) obtained from the dane.gov.pl website was analyzed. Maps showing the density of non-movable monuments specifying their types and locations were created. Warmian-Masurian Voivodeship was an area of detailed research. The generated maps can be used for creating and updating the national spatial development concept (Polish: koncepcja przestrzennego zagospodarowania kraju) as well as voivodeship spatial management plans.
PL
Wpis obiektu do rejestru zabytków to jedna z ustawowych form prawnej ochrony zabytków w Polsce. Rejestry zabytków są prowadzone przez właściwych terytorialnie wojewódzkich konserwatorów zabytków. W wojewódzkich rejestrach zabytków obecne znajduje się ok. 76 tys. wpisów dotyczących zabytków nieruchomych, zróżnicowanych pod względem rodzajowym. Obiekty te mogą być: krajobrazami kulturowymi, układami urbanistycznymi, ruralistycznymi i zespołami budowlanymi, dziełami architektury i budownictwa, dziełami budownictwa obronnego, obiektami techniki, cmentarzami, parkami, ogrodami i innymi formami zaprojektowanej zieleni, a także miejscami upamiętniającymi wydarzenia historyczne bądź działalność wybitnych osobistości lub instytucji. W niniejszym artykule przedstawiono wyniki badań możliwości wykorzystania technologii GIS w analizach dotyczących przestrzennego rozkładu obiektów zabytkowych w Polsce. Przeanalizowano dane pochodzące z Narodowego Instytutu Dziedzictwa, które pozyskano z serwisu internetowego dane.gov.pl. Uzyskano w ten sposób mapy ukazujące zagęszczenie zabytków nieruchomych, z wyszczególnieniem różnych ich typów i lokalizacji. Obszarem szczegółowych badań było województwo warmińsko-mazurskie. Wygenerowane mapy mogą być wykorzystywane przy tworzeniu i aktualizacji koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, a także wojewódzkich planów zagospodarowania przestrzennego.
PL
Możliwość prowadzenia robót budowlanych przy zabytkach nieruchomych uzależniona jest od spełnienia szeregu warunków wynikających z przepisów powszechnie obowiązujących. Podstawowymi regulacjami w tym zakresie są: ustawa – Prawo budowlane oraz ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Wskazane przepisy regulują szczegółowo procedurę prowadzenia robót budowlanych przy zabytkach nieruchomych oraz określają wymagania w zakresie kwalifikacji, jakie muszą spełnić osoby nadzorujące tego rodzaju roboty budowlane.
EN
The ability to conduct works built at immovable monuments depends on the fulfillment of a number of conditions resulting from generally applicable regulations. The basic regulations in this area are: the Act – Building Law and the Act on the Protection of Monuments and Guardianship of Monuments. The indicated provisions regulate in detail the procedure for conducting construction works at immovable monuments and specify the requirements for qualifications that must be met by the persons supervising this type of construction works.
EN
The protection and conservation of historical landscape in Poland in view of the legal regulations introduced in recent years is subject to procedures to a greater extent than before in the field of legal nature protection. Until 2018, all decisions regarding works in the areas entered into monument registers were issued by provincial conservators of monuments only on the basis of the Act on the Protection of Monuments. Currently, restoration permits to carry out works in the areas of historical garden premises are additionally issued based on the provisions of the Act on nature protection. This results in more compiled procedures and the need to extend project documentation to include aspects not yet always subject to analyses by designers. The article presents selected issues not previously covered in the historical landscapes renewal, and in view of the existing legal regulations more and more often required in the process of agreeing project documentation and at the stage of obtaining appropriate permits for conservation works. The author, based on the analysis of legal documents and based on her own experience, presented the issues that should be analyzed during the study of the historical landscape resource and included in the renewal documentation to ensure the correct course of conservation work, from obtaining the required arrangements to satisfactory completion of works revaluation. An additional reflection was to present the problem of ensuring the existence of animal habitats in the urban environment, and more precisely the undesirable ones in the historical garden for rooks. However, these birds need to be provided with adequate living places in order to be able to „displace” them from the park in a humane way. This problem is quite common, and its solution, as it turns out, has a broader dimension and concerns many other animal species for which adequate living places and migration corridors should be provided in an increasingly urbanized landscape.
PL
W artykule dokonano prezentacji wybranych zagadnień dotąd nieujmowanych w opracowaniach rewaloryzacji zabytkowych krajobrazów, a wobec zaistniałych regulacji prawnych coraz częściej wymaganych w procesie uzgadniania dokumentacji projektowej oraz na etapie uzyskiwania stosownych zezwoleń na wykonanie prac konserwatorskich. Autorka na podstawie analizy dokumentów prawnych i własnych doświadczeń zaprezentowała zagadnienia, które należy poddać analizom podczas badania zasobu historycznego krajobrazu i ująć w dokumentacji rewaloryzacji, aby zapewnić prawidłowy przebieg prac konserwatorskich, począwszy od uzyskania wymaganych uzgodnień po satysfakcjonujące zakończenie prac rewaloryzacyjnych. Refleksją dodatkową było przedstawienie problemu dotyczącego zapewnienia bytowania siedlisk zwierząt w środowisku miejskim, a dokładnie niepożądanych w historycznym ogrodzie gawronów. Ptakom tym jednak trzeba zapewnić odpowiednie miejsca życia po to, by w humanitarny sposób móc je „wysiedlić” z parku. Problem ten jest dość powszechny, a jego rozwiązanie, jak się okazuje, ma szerszy wymiar i dotyczy wielu innych gatunków zwierząt, którym należy zapewniać odpowiednie miejsca bytowania oraz korytarze migracyjne w coraz bardziej zurbanizowanym krajobrazie. Ochrona i konserwacja historycznego krajobrazu w Polsce wobec wprowadzonych w ostatnich latach regulacji prawnych podlega w znacznie większym stopniu niż dotychczas procedurom w zakresie prawnej ochrony przyrody. Do 2018 roku wszelkie decyzje dotyczące prac na terenach wpisanych do rejestrów zabytków były wydawane przez wojewódzkich konserwatorów zabytków wyłącznie na podstawie ustawy o ochronie zabytków. Obecnie konserwatorskie zezwolenia na prowadzenie prac na terenach zabytkowych założeń ogrodowych wydawane są dodatkowo na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody. Skutkuje to bardziej skompilowanymi procedurami oraz koniecznością rozszerzenia dokumentacji projektowej o aspekty dotychczas nie zawsze podlegające analizom wykonywanym przez projektantów.
PL
Dziedzictwo kulturowe dawnego Księstwa Pomorskiego współcześnie rozciąga się na obszarze polskiego województwa zachodniopomorskiego oraz niemieckiego kraju związkowego Meklemburgia-Pomorze Przednie. Wśród obiektów architektonicznych wzniesionych w czasach funkcjonowania księstwa wiele uległo zniszczeniu, jedynie nieliczne dzieła zachowały się do naszych czasów. Celem artykułu jest określenie i scharakteryzowanie zasobu zabytków architektury pochodzących z okresu panowania dynastii Gryfitów, a będących w formie ruiny historycznej. Wśród tego zasobu dziedzictwa kulturowego dawnego księstwa wydzielono następujące grupy obiektów: - ruiny architektury militarnej, - ruiny architektury rezydencjonalnej, - ruiny architektury sakralnej. W artykule zaprezentowano przykłady zagospodarowania, użytkowania i eksponowania zabytków architektury w ramach poszczególnych grup, szczególnie koncentrując się na aktualnych działaniach podjętych w tym zakresie. Przebadany zasób ruin historycznych pozwolił na zebranie współczesnych doświadczeń na polu polskiej i niemieckiej ochrony zabytków, które posłużyły do zredagowania końcowych konkluzji odnoszących się do dokumentu „Zasady ochrony ruin historycznych” przyjętego na konferencji w Ciechanowcu w dniach 22-24.10.2009.
EN
The cultural heritage of the former Pomeranian Duchy currently extends over the area of the Polish West Pomeranian Voivodeship and the German federal state of Mecklenburg-Vorpommern. Among many architectural objects erected in the times of the duchy’s functioning a large part of this historical heritage has been destroyed, several works have survived to our times. The aim of the article is to define and characterize the architectural heritage resources from the Griffin dynasty, which are in the form of an historical ruin. Among the cultural heritage of the duchy, the following groups of objects were separated: - ruins of military architecture, - ruins of residential architecture, - ruins of sacred architecture. The article presents examples of development, use and display of architectural monuments within individual groups, focusing in particular on current activities undertaken in this area. The researched resource of historical ruins allowed us to gather contemporary experiences in the field of Polish and German heritage protection, which were used to draft the final conclusions referring to the document „Rules for the protection of historical ruins” adopted at the conference in Ciechanowiec on 22nd-24th October 2009.
PL
Jednym z celów planowania przestrzennego jest ochrona dziedzictwa kulturowego i zabytków. Konieczność uwzględnienia go w opracowaniach planistycznych powoduje, że w procedury planowania przestrzennego włączane są działania związane ze świadomym kształtowaniem krajobrazów kulturowych oraz opieką nad obiektami historycznymi. Mimo to uważa się, że w tworzonych w Polsce dokumentach planistycznych możliwości te są wykorzystywane niedostatecznie. Celem artykułu jest porównanie systemów planowania przestrzennego w Polsce i na Słowacji ze szczególnym uwzględnieniem uwarunkowań, jakie muszą zostać wzięte pod uwagę przy tworzeniu dokumentów planistycznych w miejscowościach z architekturą zabytkową. Analiza przykładowej dokumentacji stworzonej dla miast o walorach historycznych (Lanckorony w Polsce oraz Lewoczy na Słowacji) pozwoliła autorom na stwierdzenie, że miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego na Słowacji zawierają mniej szczegółów związanych z ochroną wartości kulturowych i zabytków niż plany uchwalane w Polsce. Jest tak, ponieważ jedyną instytucją, która posiada w tym zakresie na Słowacji kompetencje, jest wojewódzki konserwator zabytków.
EN
One of the objectives of spatial planning policy is the protection of cultural heritage and historical monuments. Since this objective is necessary to be included it in planning documents, it means that spatial planning procedures shall comprise actions associated with the conscious shaping of cultural landscapes and protection of historical objects. Nevertheless, it is believed that these possibilities are not sufficiently used in Polish planning documents. This paper aims to compare the spatial planning systems found in Poland and Slovakia, with a particular emphasis on the conditions that must be taken into account when creating planning documents in historic localities. An analysis of sample documentation prepared for localities with special historical values (Lanckorona in Poland and Levoča in Slovakia) allowed the authors to conclude that local development plans in Slovakia contain fewer details related to the protection of cultural values and monuments than those adopted in Poland. This is a consequence of the fact that the only institution to evaluate this issue in Slovakia is the provincial conservator.
PL
Potwierdzeniem długiej – 170-letniej – historii kolejnictwa w Małopolsce są liczne obiekty transportu kolejowego, których czas budowy, stan zachowania i pełnione obecnie funkcje są lokalnie zróżnicowane. Współcześnie tego rodzaju obiekty, w tym zabytki kolejnictwa, budzą coraz większe zainteresowanie w kraju, zwłaszcza w kontekście rozwoju turystyki na obszarach poprzemysłowych. Celem niniejszego artykułu jest prezentacja obiektów kolejnictwa uznanych za zabytkowe, w ujęciu regionalnym, zwłaszcza tych znajdujących się na obszarze miasta Krakowa. Zamierzeniem pracy jest także ukazanie różnych sposobów wykorzystania tych obiektów w przestrzeni województwa/miasta. Uwzględnione obiekty, umieszczone w rejestrze zabytków, pełnią nadal swoją funkcję lub są wykorzystywane jako obiekty o zmienionej funkcji, p..: placówki muzealne i ekspozycje plenerowe, budynki mieszkalne, obiekty hotelarskie i gastronomiczne, a nawet plenery filmowe. W tekście szczególną uwagę poświęcono funkcji turystycznej wybranych obiektów zabytkowych. Całość tekstu oparto na materiałach zebranych z literatury przedmiotu, czasopism branżowych i bieżących informacji z prasy lokalnej oraz wynikach własnych obserwacji w terenie. Tekst wzbogacono o zestawienie tabelaryczne oraz autorskie fotografie.
EN
Numerous objects of railway transport confirm the long, 170 years of railways’ history in the Małopolska region. Their construction time, the state of preservation and current function are very different. Contemporarily, such objects, including railway monuments, meet higher and higher interest in our country, especially as a part of the tourism in postindustrial areas. The purpose of this article is to present railway objects regarded as the monuments in regional framework, especially those located in the Krakow urban area. The aim of this article is also to show various ways of using those objects in the urban/voivodeship space. The mentioned objects registered in the list of monuments, currently are still in use serving in their original functions or they are used as museums and outdoor exhibitions, residential buildings, hotels or gastronomy facilities, or even open-air locations. In this article, special attention was given to the touristic function of selected monuments. The article was based on sources collected from literature, specialist magazines and information from the local press, as well as the results of author’s own observations. The article was enriched by tables and author’s photographs.
13
Content available remote Contemporary threats to historical parks and gardens in urbanized areas
EN
Threats to historical parks have various origins. There are three main types regarding their kind and scale: internal threats resulting from outside conditions of a given park facility, internal ones related directly to the area occupied by the garden and general threats. Nowadays an adverse tendency of realization of quite frivolous modernization activities in historic parks is clearly noticeable. It leads to the degradation of specific park forms, and at the same time it leads to an introduction of new, often stylistically alien, forms. Restoration works require an individual approach as each park has its own characteristic features, independent from the features typical for the particular epoch – the features that were determined both by regional specifics and by the designers of the most important elements of its spatial makeup. Identification of threats is an important element in development of the appropriate methods for protection of historic gardens.
PL
Zagrożenia, jakie dotykają zabytkowe parki, mają wiele różnych przyczyn. Ze względu na rodzaj i skalę przestrzenną występują trzy główne rodzaje zagrożeń: zagrożenia zewnętrzne, wynikające z warunków otoczenia obiektu parkowego; zagrożenia wewnętrzne, związane bezpośrednio z terenem ogrodu i zagrożenia o charakterze ogólnym. Współcześnie coraz mocniej zauważalne są niekorzystne trendy, które przejawiają się licznymi i nader swobodnie traktowanymi działaniami modernizacyjnymi w zabytkowych parkach. Prowadzą one do niszczenia charakterystycznych, wykształconych dotychczas form. Wprowadzają też elementy nowe, często zupełnie przypadkowe, o charakterze uniwersalnym. Powoduje to zatracenie cech tożsamościowych. Prace rewaloryzacyjne wymagają indywidualnego podejścia, gdyż każdy park niezależnie od cech wspólnych ma własne indywidualne oblicze. Oblicze, które zostało zdeterminowane zarówno przez specyfikę regionalną, jak i przez twórców najważniejszych rozwiązań elementów układu przestrzennego. Rozpoznanie zagrożeń jest ważnym elementem na drodze wypracowania właściwego sposobu ochrony zabytkowych obiektów ogrodowych.
PL
Zabytkowe obiekty drewniane narażone są na szczególne zagrożenia wynikające ze specyfiki materiałowej, którymi są w szczególności: zwiększona wrażliwość na działanie wilgoci i aktywność czynników biologicznych oraz łatwopalność. Najgorsze warunki przetrwania mają obiekty nieużytkowane, niezabezpieczone, pozbawione opieki. Uroczysko Zaborek w Janowie Podlaskim stanowi ciekawy przykład prywatnego, „ośrodka kultury wiejskiej”, w którym zamiar ochrony zabudowy drewnianej połączono ze współczesnym jej wykorzystaniem. Powstały zespół architektoniczno-krajobrazowy złożony z translokowanych i poddanych konserwacji obiektów z terenu Lubelszczyzny stanowi wielofunkcyjny ośrodek turystyczny starannie zakomponowany w naturalnej scenerii Podlasia. Dodatkowym walorem miejsca są malownicze tereny przyległe: rzeka, skupiska lasów i pól, a także dogodne połączenia komunikacyjne z Janowem Podlaskim i Białą Podlaską. Założenie obejmuje obszar około 70 hektarów. Kompozycja ma układ swobodny, oparty o przebieg czterech dróg wewnętrznych. Obiekty architektoniczne: dawne chaty, budynki gospodarcze, dworek, plebania, wiatrak, kościół, zaadaptowane zostały na cele muzealne lub turystyczne (miejsca noclegowe, gastronomia). Pomimo iż Zaborek nie jest zespołem o statusie muzealnym, jednak pełni ważną rolę edukacyjną promując dziedzictwo kulturowe wsi poprzez czynną ochronę jej materialnych i niematerialnych wartości. W 2013 roku Uroczysko Zaborek znalazło się w piątce wyróżnionych w międzynarodowym konkursie EDEN 2013 (European Destinations of Exellence – Modelowe Ośrodki Turystyczne Europy) – jako ciekawe miejsce promujące turystykę wiejską i ochronę dziedzictwa.
EN
The historic wooden structures are exposed to specific risks arising from the nature of material used, in particular: increased sensitivity to moisture/active biological agents and flammability. The worst preservation conditions are present in unhabited, unused and unsecured structures. Uroczysko Zaborek in Janow Podlaski is an interesting example of private „resort of rural culture“ in which the intention of preservation of wooden buildings came in pair with its contemporary use. The resulting architectual/landscape complex consisting of translocated and preserved structures from the Lublin area is used as multifunctional tourist resort carefully situated in the natural and surroundings of Podlasie region: river, forests and picturesque fields. Good transport links with nearby cities Janow Podlaski and Biala Podlaska are additional advantages. Complex covers an area about 70 hectares of free composition based on the course of four internal roads. Architectural objects: old cottages, farm buildings, manor house, vicarage, windmill, church have been adapted either for museum or tourist accommodation/catering. Although Zaborek has not been granted a formal museum status, it plays an important educational role by promoting the cultural heritage of the countryside through the active protection of its tangible and intangible values. In 2013 Uroczysko Zaborek were amount the five awarded places in an international competition EDEN (European Destinations of Excellence) as an interesting place to promote rural tourism and preserve national heritage.
PL
Południowo-wschodnia Polska – rejon Pogranicza – przez wieki była miejscem współistnienia kultur, języków i religii. Symbolem i pozostałością tej wielokulturowości są świątynie wielu wyznań – katolickie kościoły, prawosławne cerkwie, protestanckie zbory i żydowskie synagogi, w znacznym procencie wzniesione z drewna – zwłaszcza w rejonach wiejskich. Niegdyś będące dumą i chlubą swoich wyznawców, obecnie – w związku ze zmianą struktury wyznaniowej regionu, nierzadko w wyniku tragicznych wydarzeń - najczęściej zmieniają przeznaczenie lub popadają w ruinę i niszczeją. Ich ochrona i konserwacja jest niezbędna nie tylko ze względu na ich wartość architektoniczną, lecz przede wszystkim w celu zachowania pamięci o tych, którzy już przeminęli. W niniejszym artykule autorzy przyglądają się aktualnej sytuacji drewnianych świątyń regionu południowo-wschodniej Polski (zarówno prawosławnych, jak i katolickich oraz greckokatolickich), w wybranych przypadkach dokładniej analizując ich przeszłość i rozpatrując szanse na przyszłość. Poruszają także temat współczesnych sposobów na ich ochronę w zakresie formalno-prawnym oraz możliwości zachowania – poprzez rewitalizację, adaptację i zmianę funkcji.
EN
South-eastern Poland - the Border region -for centuries was a place of coexistence of cultures, languages and religions. The symbol of multiculturalism and the remains of the temples are among others many faiths – Catholic churches, Orthodox churches, Protestant churches and Jewish synagogues, a large percentage built of wood - especially in rural areas. Once the pride and glory of his followers, now - due to changes in religious structure of the region, often as a result of tragic events - most likely to change destiny or fall into ruin and deteriorate. Their protection and maintenance is necessary not only because of its architectural value, but above all in order to preserve the memory of those who have already passed away. In this article, authors look at the current situation of wooden temples of eastern Polish region (both Orthodox and Catholic and Greek Catholic), in some cases more accurately by analyzing their past and considering opportunities for the future. Authors also speak about contemporary ways of their protection in terms of formal and legal, and the ability to preserve - through revitalization, adaptation and change functions.
16
Content available remote Tajemnice dawnych kopalń
PL
Czasem jest ziemia, która nie daje plonów, gdy się ją zasieje, jeśli będziesz ją wydobywać, wyżywi o wiele więcej ludzi, niż gdyby przynosiła plony. (Georg Agricola) W miarę jak likwidowane są kolejne kopalnie wzrasta zainteresowanie przeszłością górnictwa. Miłośnicy historii techniki, poszukiwacze przygód, eksploratorzy wędrują po terenach gdzie niegdyś kwitło górnictwo rud, surowców chemicznych czy surowców energetycznych, szukając śladów, wyrobisk, urządzeń wydobywczych, starych hałd. Prawie w każdym zakątku Polski można znaleźć pozostałości po kopalniach głębinowych czy też odkrywkowych. Pasjonaci starają się je opisywać a przede wszystkim dokumentować, aby w ten sposób przywrócić je pamięci. Często te działania przynoszą wymierne efekty, a na bazie szeroko pojętych „pamiątek” po kopalni powstaje atrakcja turystyczna, która przyciąga kolejnych zwiedzających. W artykule, na przykładzie trzech wybranych kopalń, przedstawiono tajemnice, które mogą ukrywać podziemne wyrobiska i opowieści, które się z nimi wiążą.
EN
As increasingly more mines are gradually being closed down, the interest in mining past is growing. The enthusiasts of history of technology, adventurers and explorers wander in the area looking for signs, excavation, mining equipment, and former slag heaps, where ore, chemical raw materials and fuel mining used to flourish. Traces of the underground or opencast mines can be found in different parts of Poland. Many enthusiasts struggle to describe and, most of all, document the traces of this historic heritage so that they are not forgotten. Quite often these actions lead to great results and so called “memorabilia” of the former mines become a basis of a new tourist attraction for the incoming visitors. This article presents the secrets that underground excavations hide and the stories they can tell based on the examples of three selected mines.
PL
Artykuł omawia zagadnienia dotyczące zastosowania systemu analizy danych w zabezpieczaniu i konserwacji zabytków architektury. Z uwagi na bardzo dużą liczbę obiektów zabytkowych o silnie zróżnicowanym stanie zachowania, wykonanych z materiałów o różnej podatności na degradację, istotne jest opracowanie systemu wspierającego prace konserwatorskie. W prezentowanym artykule omówiono wykorzystanie teorii zbiorów przybliżonych do analizy danych na temat czynników środowiskowych, mających wpływ na obiekty zabytkowe. Zaprezentowano elementy systemu realizującego taką analizę oraz wyniki przeprowadzonych eksperymentów.
EN
The article discusses issues concerning the application of data analysis system in the preservation and conservation of architectural monuments. Due to the extremely large number of historic buildings with highly differentiated state of preservation, made of materials with different susceptibility to degradation, it is important to develop a system to support the work of restoration. In the presented paper it has been discussed the use of rough sets theory to the analysis of data on environmental factors affecting historic buildings. The elements of the system performing this analysis and the results of experiments have been presented.
PL
W ostatnim dwudziestoleciu polskie ustawodawstwo urbanistyczne nie stało na straży ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju miast. W Poznaniu, mimo że do rejestru zabytków wpisano rozległe zespoły urbanistyczne, ich ochrona ma często charakter selektywny. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 2003 roku stwarza możliwości ochrony struktur urbanistycznych jako dóbr kultury współczesnej - formuła ochrony zespołów urbanistycznych oraz elementów krystalizujących strukturę miasta, określona zapisami w planach miejscowych, wydaje się trafna, ponieważ umożliwia kontrolowaną ewolucję założeń przestrzennych, niezbędną do racjonalnego rozwoju miast.
EN
Within the last two decades Polish town planning law has not guarded spatial and sustainable order. In Poznan, historic town planning complexes were recorded in the Monument Register. However, in practice, conservator offices treat them as a conglomeration of separate buildings or urban greenery elements, not connected by spatial and functional relations not only with the outside but even within the scheme interior. 'Law on spatial planning and management of 27 March 2003', due to proper provisions made in spatial management plans, makes it possible to protect 20-th-century, or even the latest town planning structures, as contemporary cultural assets. The protection formula, specified in local plans seems to be correct, because unlike entries in historical monument registers enables a further controlled evolution of an object or scheme, obviously in accordance with their value identifiers.
19
Content available remote Problemy utrzymania zabytków techniki
EN
Techniques sights lead to new conservation problems. In the paper, new elements of techniques sights conservation are presented.
PL
Gród Piastów na Zawodziu zbudowano w IX wieku w ramionach rzeki Prosny i do XIII wieku ten warowny gród stanowił centrum Kalisza. W tym czasie pełnił on funkcję centralnego ośrodka w tym rejonie i był siedzibą władz świeckich i kościelnych. W publikacji omówiono projekt kompleksowej ochronę istniejącej substancji zabytkowej wraz z otoczeniem, przy jednoczesnym wykorzystaniu grodziska na Zawodziu do celów ekspozycyjno-oświatowych.
EN
An Early Medieval burg city in Zawodzie built in 9th century, situated in the Valley of Prosna River, to the 13th century was one of the greatest Piast town centres. This town was seat of secular and ecclesiastical authorities. The project of complete protection of existing relicts with surrounding places were described in the paper. Old town in Zawodzie are make accessible for exposition and educational objects.
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.