Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 67

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  karbon
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
EN
The Family Neokoninckophyllidae and its type genus Neokoninckophyllum Fomichev, 1939 (type species: N. tanaicum Fomichev, 1939) are discussed and emended. In addition, the genera Orygmophyllum Fomichev, 1953 and Yuanophylloides Fomichev, 1953, originally included in the Families Campophyllidae Wedekind, 1922 and Lophophyllidae Grabau, 1928, respectively, are emended as well and transferred to the Neokoninckophyllidae. Two early Bashkirian species, viz. Yuanophylloides rectus (Vassilyuk in Aizenverg et al., 1983) and Y. inauditus (Moore and Jeffords, 1945), and the Moscovian Neokoninckophyllum sp. nov. are described on the basis of new collections from the Donets Basin. Neokoninckophyllum tanaicum, Yuanophylloides gorskyi Fomichev, 1953 (both Moscovian in age) and Y. cruciformis Fomichev, 1953 (latest Bashkirian), are redescribed on the basis of peels taken from Fomichev’s (1953) type specimens. Derivation of the Family Neokoninckophyllidae from the Subfamily Dibunophyllinae Wang, 1950 is postulated and phylogenetic links within the former are hinted at. The occurrence of Yuanophylloides inauditus in both the Donets Basin and the Western Interior Province of North America points to marine communication between those areas during the Bashkirian. The slightly earlier appearance of the oldest neokoninckophyllids in the Donets Basin, in comparison to North America (i.e., R1 vs R2 ammonoid biozones), documents the common roots and monophyletic development of the Neokoninckophyllidae in both areas.
EN
The Family Kumpanophyllidae Fomichev, 1953, synonymised by Hill (1981) with the Family Aulophyllidae Dybowski, 1873, is emended and accepted as valid. The new concept of this family, based on both new collections and discussion on literature data, confirms the solitary growth form of its type genus Kumpanophyllum Fomichev, 1953. However, several fasciculate colonial taxa, so far assigned to various families, may belong to this family as well. The emended genus Kumpanophyllum forms a widely distributed taxon, present in Eastern and Western Europe and in Asia. Its Serpukhovian and Bashkirian occurrences in China vs Bashkirian occurrences in the Donets Basin and in Spain, may suggest its far-Asiatic origin, but none of the existing taxa can be suggested as ancestral for that genus. Thus, the suborder position of the Kumpanophyllidae remains unknown. Four new species: K. columellatum, K. decessum, K. levis, and K. praecox, three Kumpanophyllum species left in open nomenclature and one offsetting specimen, questionably assigned to the genus, are described.
EN
Early Carboniferous (late Tournaisian) conodonts, recovered from siliceous shales and silicites of the Nyan-Vorga Formation within the Lemva tectonic belt of the Polar Urals (Russia), include the biostratigraphically important taxa Siphonodella lanei, Gnathodus typicus, Dollymae hassi, and Scaliognathus anchoralis, marking the following conodont zones of the upper Tournaisian: crenulata, typicus, and anchoralis. Associated species include representatives of genera Siphonodella, Polygnathus, Pseudopolygnathus, Dollymae, Gnathodus, Kladognathus, and Idioprioniodus. These conodont faunas provide the first biostratigraphically constrained correlations between bathyal deposits of the Lemva Allochthone in the Polar Urals and the “standard” conodont zonation. Ostracodes found in the silicite of the typicus Zone are represented by Sagittibythere ? sp. and Tricornina (Bohemia) sp. The ostracodes are reported from the bathyal deposits of Urals for a first time. The traces of the global Mid-Aikuanian Event are recognized in the upper part of the Tournaisian bathyal succession. This event led to turnover in conodont associations and is followed by increasing in conodont diversity.
4
EN
The Indian Cave Sandstone (Upper Pennsylvanian, Gzhelian) from the area of Peru, Nebraska, USA, has yielded numerous isolated chondrichthyan remains and among them teeth and dermal denticles of the Symmoriiformes Zangerl, 1981. Two tooth-based taxa were identified: a falcatid Denaea saltsmani Ginter and Hansen, 2010, and a new species of Stethacanthus Newberry, 1889, S. concavus sp. nov. In addition, there occur a few long, monocuspid tooth-like denticles, similar to those observed in Cobelodus Zangerl, 1973, probably representing the head cover or the spine-brush complex. A review of the available information on the fossil record of Symmoriiformes has revealed that the group existed from the Late Devonian (Famennian) till the end of the Middle Permian (Capitanian).
EN
Campyloprion Eastman, 1902 is a chondrichthyan having an arched symphyseal tooth whorl similar to that of Helicoprion Karpinsky, 1899, but less tightly coiled. The holotype of Campyloprion annectans Eastman, 1902, the type species of Campyloprion, is of unknown provenance, but is presumed to be from the Pennsylvanian of North America. Campyloprion ivanovi (Karpinsky, 1922) has been described from the Gzhelian of Russia. A partial symphyseal tooth whorl, designated as Campyloprion cf. C. ivanovi, is reported from the Missourian Tinajas Member of the Atrasado Formation of Socorro County, New Mexico, USA. Partial tooth whorls from the Virgilian Finis Shale and Jacksboro Limestone Members of the Graham Formation of northern Texas, USA, are designated as Campyloprion sp. Two partial tooth whorls from the Gzhelian of Russia that were previously referred to C. ivanovi are designated as Campyloprion cf. C. annectans. The age of Toxoprion lecontei (Dean, 1898), from Nevada, USA, is corrected from the Carboniferous to the early Permian. An alternative interpretation of the holotype of T. lecontei is presented, resulting in a reversal of its anterior-to-posterior orientation. The genera Helicoprion, Campyloprion, and Shaktauites Tchuvashov, 2001 can be distinguished by their different spiral angles.
PL
W artykule zaprezentowano wyniki badań według projektu „Ocena stężeń PAH i metali ciężkich na powierzchni hałd i obiektów przemysłowych" realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Współpracy Transgranicznej Republika Czeska - Rzeczpospolita Polska przez VSB-TU w Ostravie oraz GIG (CZ 3.22/1.2.00/12.03398:2013). Badania na wybranych 20 obiektach (hałdach), po 10, po obu stronach granicy polsko-czeskiej w strefie przygranicznej Euroregionu Silesia wykazały, że pyły PM10 w warstwie przypowierzchniowej stanowią od 1,2 do 7,6 % zebranego materiału mineralnego. Ich skład mineralny związany jest z karbońskimi odpadami wydobywczymi oraz popiołami energetycznymi.
EN
The article presents the results of the research done within project „Assessment of concentrations of WWA and heavy metals on the surface of dumps and industrial facilities" realized under the Operational Programme of Cross Border Cooperation of Czech Republic - Republic of Poland by the VSB-TU in Ostrava and CMI (CZ 3.22/2.1.00/12.03398:2013). The studies carried on 20 selected sites (waste dumps), 10 on each side of the Polish-Czech border, on the border area of the Silesia Euroregion, showed that PM10 dust in the near surface layer constitute between 1.2 to 7.6 % of the collected mineral material. Their mineral composition is related to the Carboniferous mining waste and fly ashes.
PL
W artykule przedstawiono ocenę zawartości jonu barowego dopływającego z utworów karbonu do kopalń w solankach, a następnie zmian ilości tego szkodliwego dla środowiska wodnego składnika, wynikających z procesów zachodzących w węglonośnych utworach oraz w wyrobiskach górniczych w czasie przepływu wód kopalnianych na powierzchnię, do środowiska naturalnego wód powierzchniowych.
EN
The article presents an assessment of barium ion content inflowing from the Carboniferous measures to the mines in the brine, followed by changes in the amount of this component harmful for the water environment resulting from the processes taking place in the coal-bearing formations and in mine workings during the flow of mine waters to the surface, to the natural environment of surface waters.
PL
W trakcie wieloletnich badań geologicznych karbonu lubelskiego udowodniono występowanie kilku ważnych poziomów litologicznych, które są przydatne do przeprowadzania korelacji profilu karbonu z różnych rejonów Lubelskiego Zagłębia Węglowego. Jednym z nich jest poziom iłowców z Dunbarella usytuowany w dolnej części formacji z Lublina w bezpośrednim stropie pokładu węgla 395(305). Jest to poziom jednorodny litologicznie, ale zmienny pod względem zawartości skamieniałości fauny. Część dolna, o grubości do 0,6 m, zawiera skorupy małżów słodkowodnych z rodzaju Carbonicola i Naiadites. Wyższa część, o grubości około 15 m, oddzielona cienką, 0,35 m warstwą węglanową, zawiera skamieniałości fauny morskiej reprezentowanej przez małże w tym Dunbarella, ramienionogi, głowonogi i ślimaki, a w części stropowej o grubości do około 5,0 m, oprócz fauny Lingula charakterystycznej dla środowisk przejściowych, pojawiają się skamieniałości małżów słodkowodnych Naiadites i Anthracosia. Poziom ten definiuje spąg serii węglonośnej z ekonomicznymi pokładami węgla, a ponadto granicę między westfalem A i B.
EN
Several lithological horizons of correlative importance have been distinguished in the Carboniferous section of the Lublin Coal Basin (Poland). One of them is the marine horizon with Dunbarella, that occurs as a claystone horizon in the lower part of the Lublin Formation, close to the coal seam no. 395 (305). Marine horizon with Dunbarella is lithologicaly unified but unique as it refers to the presence of fauna fossils. In the lower part of this horizon of 0,6m in thickness, shells of freshwater molluscs of Anthracosia and Naiadites occur. In the upper part of 15m in thickness, fossils of marine fauna occur, which are represented by: molluscs (including Dunbarella), brachiopods, cephalopods and gastropods. At the top part of the horizon of 5m in thickness, fossils of Lingula characteristic for brackish water environments occur. The presence of freshwater molluscs of Naiadites and Anthracosia is also indicative of the top part of the horizon. The boundary of marine horizon with Dunbarella between Westphalian A and Westphalian B is acknowledged as the indicative horizon of the bottom part of economic coal-bearing formation of the Carboniferous in the Lublin Coal Basin.
EN
The paper presents the characteristics of prospective zones identified for the first time within the lower Palaeozoic shale formations occurring in the Baltic-Podlasie-Lublin Basin and within the Carboniferous shale, sandstone, and mixed shale-sandstone complexes (the so-called hybrid complexes) in the basin of south-western Poland. The lateral and vertical ranges of these zones are determined based on specific criteria using the results of various research methods and analyses, i.e.: stratigraphic, sedimentological, mineralogical, petrological and geochemical of organic matter, petrographic and petrophysical, including interpretation of well logs. Archived geological materials and those coming from the boreholes drilled recently in the concession areas were also used. Four prospective zones have been distinguished in the lower Palaeozoic of the so-called shale belt: SP1, SP2, SP3 and SP4. The most prospective area for the occurrence of unconventional hydrocarbon deposits in shale formations is the Baltic region – the Łeba Elevation, where there are all four perspective zones, only partially covering the range of potentially prospective formations. In each of these zones, both liquid and gas hydrocarbons can be expected in this area. Due to the low percentage of organic matter, the lowest hydrocarbon generation potential is attributed to the Lublin region. However, the low values of this parameter are compensated by other parameters, i.e. the considerable thickness and lateral extent of zone SP4 corresponding partly to the Pelplin Formation. In the Carboniferous rocks of south-western Poland, seven prospective zones have been distinguished in four borehole sections. Four of them are “tight” zones in compact sandstones, while the other three zones represent a hybrid type in complexes with mixed lithology. No prospective zones have been defined in complexes with homogeneous shale lithologies. Determination of lateral extents of the identified zones has not been possible due to the scarcity of data on the geological structure and stratigraphy of the Carboniferous succession in the study area
EN
Intense program of shale gas prospecting in the territory of Poland is currently on going. Among the steps towards better examination of dispersed organic matter (DOM) in clastic Carboniferous rocks of the basement of the Fore-Sudetic Homocline are petrologic studies. The paper provides data on the DOM composition, kerogen type determination, and identification of thermal maturity degree of Carboniferous rocks in the basement of the Fore-Sudetic Homocline. In general, organic matter from the Carboniferous rocks is represented only by vitrinite and inertinite. Such composition of DOM permits to define it as humic organic matter typical for kerogen type III. Carboniferous rocks display a high and very high degree of thermal maturity, expressed by a wide range of vitrinite reflectance values (from below 1.50% to above 5.50%).
EN
The aim of the study was to present the use of archival welllogs for quantitative determination of organic matter (TOC wt.% ). The study was conducted in the lower Palaeozoic rocks of the Baltic Basin and Podlasie-Lublin Basin as well as in the Carboniferous rocks of the Fore-Sudetic Homocline basement. In many wells, sonic logging has not been run at all or run to a limited extent. In such cases, a neural network method was used to estimate the interval time. Then, continuous analysis was carried out for quantitative determination of organic matter content (TOC) using the CARBOLOG method. Finally, well log interpretation was performed for six wells in the Podlasie-Lublin Basin, five wells in the Baltic Basin, and five wells in the Fore-Sudetic Homocline basement. This article presents examples of results obtained for two wells.
EN
Among the rich material of chondrichthyan microremains from the Indian Cave Sandstone (Upper Pennsylvanian, Gzhelian) near Peru, Nebraska, USA, housed at the Carnegie Museum of Natural History, there occur almost sixty teeth representing Euselachii. They belong to at least seven species, presenting various types of heterodonty. Two new species are described, viz. Ossianodus nebraskensis gen. et sp. nov., whose dentition is similar to that of certain Mesozoic hybodonts, and Sphenacanthus tenuis sp. nov. with minute teeth of protacrodont design. Most of the euselachian teeth served to crush or grind prey, and some had the potential to clutch, but cutting teeth are absent from the fauna.
PL
W strefie przejściowej pomiędzy siodłem głównym a niecką główną występują osady warstw orzeskich, które ostatnio poznano jednym otworem z powierzchni. Rozpoznano część profilu, który uległ znacznym, daleko zaawansowanym procesom wietrzeniowym, o czym świadczy występowanie skał słabo zdiagenezowanych i luźnych o nietypowych dla karbonu brązowo-żółtych barwach. Pobrane z analizowanego profilu próbki skał okruchowych zostały poddane badaniom petrograficzno-mineralogicznym. Na ich podstawie stwierdzono, że reprezentują one piaskowce, mułowce oraz iłowce, których jednym z głównych składników jest kwarc. Badany fragment profilu pod względem litostratygraficznym należy do warstw orzeskich reprezentujących górną część serii mułowcowej (moskow).
EN
Orzesze Beds, which recently have been known by one bore hole from the surface, occur in the transition zone between the main saddle and the main basin sediments. The part of profile under the advanced weathering processes has been recognized, as evidenced by the occurrence of poorly diagenetically formed rocks and loose rocks characterized by unusual for Carboniferous brown-yellow colors. Petrographical and mineralogical tests were carried out for the samples from the analyzed profile. On this basis, it was found that they represent sandstones, mudstones and claystones, which mainly contain quartz. The tested fragment of lithostratigraphic profile belongs to Orzesze Beds representing the upper part of mudstone series (Moscovian).
PL
Na obszarze środkowej części masywu małopolskiego, w ośmiu profilach wiertniczych wykonano badania paleotermiczne utworów węglanowych dewonu, karbonu i triasu na podstawie przeobrażenia termicznego substancji organicznej zawartej w konodontach. Na podstawie stopnia przeobrażenia barw konodontów pod wpływem temperatury (wskaźnik CAI – Colour Alteration Index) określono zakresy paleotemperatur jakim zostały poddane skały zawierające te organizmy. W otworze wiertniczym Węgrzynów IG 1 utwory żywetu górnego, franu, famenu i karbonu dolnego (turnej, wizen) mają wskaźnik CAI od 3 (dla żywetu) do 2 (dla karbonu dolnego). Wskazuje on na podgrzanie w zakresie 60‒110°C, na obszarze frontu waryscydów o wysokiej wartości paleogradientu termicznego. Dla profilu dewonu górnego w otworze Pągów IG 1 wartość CAI 4,5 dokumentuje stopień podgrzania skał do temperatury powyżej 230°C, w wyniku udziału podwyższonego strumienia cieplnego w rejonie strefy tektonicznej. W utworach triasu wskaźnik CAI 1‒1,5 świadczy o podgrzaniu skał w granicach 50‒90°C. Stosunkowo niska paleotemperatura materii organicznej w utworach triasu wskazuje, że utwory dewonu i karbonu osiągnęły dojrzałość termiczną w późnym karbonie, przed orogenezą waryscyjską. Objawy ropy naftowej i gazu ziemnego w utworach dewonu i karbonu centralnej części masywu małopolskiego mogą świadczyć o ich perspektywiczności w aspekcie poszukiwań bituminów.
EN
A paleothermal study of Devonian, Carboniferous and Triassic carbonate rocks was carried out in eight boreholes from the central part of the Małopolska Massif by using data on thermal alteration of organic matter contained in conodonts. The maturity of organic matter expressed as the CAI (Colour Alteration Index) values was used to calculate palaeotemperatures that affected the conodont-bearing rocks. In the Węgrzynów IG 1 borehole, the CAI values for the Upper Givetian, Frasnian, Famennian and Lower Carboniferous rocks range from 3 (Givetian) to 2 (Lower Carboniferous). It suggests heating of rocks (at temperatures from 60 to 110°C) in the area of high palaeogeothermal gradient, close to the Variscan front. In the Upper Devonian sequence of the Pągów IG 1 borehole, the CAI value of 4.5 proves heating of rock at a temperature exceeding 230°C as a result of higher heat flow near a fault zone. The low CAI values (1‒1.5) of Triassic rocks provide the evidence for heating of rocks in the range of 50 to 90°C. The relatively low maturity of organic matter in the Triassic rocks indicates that the Devonian and Carboniferous sediments must have reached their thermal maturity in the Late Carboniferous prior to the Variscan orogeny. The signs of crude oil and natural gas observed in the Devonian and Carboniferous rocks in the central part of the Małopolska Massif attest their potential for hydrocarbon exploration.
PL
W profilach otworów wiertniczych Pągów IG 1 i Węgrzynów IG 1 (centralna część masywu małopolskiego) wykonano badania konodontów z utworów węglanowych dewonu i najniższego karbonu. W profilu Węgrzynowa na podstawie konodontów udokumentowano utwory żywetu, franu i famenu datowane na poziomy dolny falsiovalis–górny postera, oraz turneju i wizenu z poziomów delicatus–texanus. W profilu Pągowa na podstawie konodontów udokumentowano fran i famen w zakresie poziomów jamieae–górny rhenana oraz dolny expansa. Niepełna sukcesja poziomów konodontowych w profilach Pągowa i Węgrzynowa wskazuje na obecność luk stratygraficznych. W Pągowie luki stwierdzono w utworach dewonu górnego oraz między utworami dewonu i karbonu, natomiast w Węgrzynowie w utworach z pogranicza dewonu i karbonu. W rejonie Węgrzynowa osady dewonu górnego były deponowane w zbiorniku o znacznie większej subsydencji niż w rejonie Pągowa. Utwory dewonu górnego masywu małopolskiego i obszarów ościennych odpowiadające zbliżonym przedziałom biostratygraficznym są podobne pod względem litologicznym i biofacjalnym.
EN
The conodont study was performed on Devonian and lowermost Carboniferous carbonate rocks from the Pągów IG 1 and Węgrzynów IG 1 boreholes located in the central part of the Małopolska Massif. Based on the conodont biostratigraphy, sediments assigned to the Givetian, Frasnian and Famennian (lower falsiovalis–upper postera zones) and to the Tournaisian and Visean (delicatus–texanus zones) were examined in the Węgrzynów section. The Pągów section is represented by Frasnian and Famennian sediments ascribed to the jamieae–upper rhenana and lower expansa zones. The incomplete conodont zone succession in the Pągów and Węgrzynów sections indicates the presence of stratigraphic gaps. In Pągów, these hiatuses were pinpointed in the Upper Devonian and between the Devonian and the Carboniferous, whereas in Węgrzynów at the Devonian–Carboniferous boundary. In the Węgrzynów area, deposition of the Upper Devonian sediments occurred in a basin, showing much greater subsidence than that in the Pągów area. In the Late Devonian sediments of the Małopolska Massif and neighbouring areas of much the same biostratigraphic intervals are similar in terms of lithologic and biofacies characteristics.
PL
Przedstawiono charakterystykę i wyniki mikrotermometrycznych badań inkluzji fluidalnych występujących w spoiwie skał osadowych wieku od kambru po perm oraz od jury po paleogen i miocen. Inkluzje mają charakter pierwotny i wtórny; na ogół są jedno- lub dwu-, rzadziej trójfazowe. Wypełniają je paleofluidy o zróżnicowanym składzie i różnej gęstości. Temperatura homogenizacji, która stanowi przybliżenie temperatury zamknięcia fluidu w minerale, wykazuje zmienność związaną z rodzajem spoiwa i z historią geologiczną badanego obszaru. Zasolenie fluidów również jest zmienne i zależy od rodzaju spoiwa i od lokalizacji. Połączenie analiz inkluzji np. z badaniami izotopowymi pozwala na szerszą interpretację wyników oznaczeń mikrotermometrycznych.
EN
Characteristics and results of microthermometric studies of fluid inclusions which occur in the cements of sedimentary rocks of the age oscillating form Cambrian to Permian and from Jurassic to Paleogene and Miocene are presented. The inclusions studied are primary and secondary in origin. They display one, two or, less frequently, three phases. The inclusions are filled by the paleofluids of variable compositions and densities. The homogenization temperature, which corresponds to the minimum estimation of the trapping temperature, shows variability in respect to the cement type and geological history of the study area. Salinities of fluids are also variable in respect to the cement type and locality. Wider interpretation of the microthermometric analyses is enabled when they are combined, e.g., with the isotopic studies.
EN
The type collection of the lycopsid cone species Triplosporite brownii Unger was re-examined to assess its in situ spores. The cones are monosporangiate with only microspores that possess both cingulum and zona. They equate to the dispersed miospore genus Lycospora and would be identified as Lycospora cf. pseudoannulata. Therefore, the genus Triplosporite Brown is shown to be a junior synonym to Lepidostrobus and a species emendation is given. A comparison is given with the other Lepidostrobus cones which yielded similar in situ microspores of the Lycospora pellucida Group.
PL
Odwierty Z-1/11 i Z-2/12 zlokalizowane są na północ od obszaru górniczego zlikwidowanej kopalni Morcinek – usytuowanej koło Cieszyna, przy granicy Polsko-Czeskiej (rys. 1). Pokłady węgla, w tym rejonie, występują w utworach węglonośnych karbonu w obrębie północno-zachodniej części niecki głównej Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. W profilach badanych odwiertów opróbowano ławice węgla występujące w 11 interwałach w otworze Z-1/11 i 14 odcinkach w otworze Z-2/12 (rys. 2). Wykonane badania petrograficzne węgla pozwoliły na oznaczenie stopnia uwęglenia na podstawie pomiarów refleksyjności. Pomierzona refleksyjność średnia (Ror) w otworze Z-1/11 wynosi 0,81%, a w otworze Z-2/12 – 0,84% i wskazuje na zbliżony stopień uwęglenia w obydwu badanych odwiertach, który odpowiada zgodnie z polską normą PN-82/G-97002 węglowi gazowemu o wyróżniku 33. Zgodnie z International Classification of In-Seam Coal na podstawie składu petrograficznego węgiel w obu badanych odwiertach określono jako humusowy. Ze względu na stopień uwęglenia, mierzony wskaźnikiem refleksyjności (Ror) węgiel określono jako medium-rank C (orto-bituminous). Pod względem zawartości popiołu węgiel z poszczególnych pokładów lokuje się w bardzo szerokim zakresie zmienności od high grade coal poprzez medium-low-very low grade coal aż do carbonoceus rock. [...]
EN
The Z-1/11 and Z-2/12 drillings are located north of the closed „Morcinek” coal mine – situated near Cieszyn, close to the Polish-Czech border (Fig. 1). The coal seams in the area are found in Carboniferous coal-bearing formations within the north-western part of the main basin, which is the central part of the Upper Silesian Coal Basin. The profiles of examined drillings included the samples of coal occurring in 11 intervals in the Z-1/11 drilling and 14 sections in the Z-2/12 drilling (Fig. 2). Petrographic studies of coal seams from the Z-1/11 and Z-2/12 drillings allowed to identify the rank of coal on the basis of reflectance measurements. Random reflectance (Ror) of collotelinite in the Z-1/11 drilling is 0.81%, while in the Z-2/12 drilling it is 0.84%. Measured values indicate similar coal rank in both drillings, which corresponds to – according to Polish standard PN-82/G-97002 – gas coal type 33. According to the International Classification of In-Seam Coal, and therefore on the basis of petrographic composition, the coal from both boreholes has been identified as humic coal. On the basis of the rank of coal, measured using the random reflectance (Ror), the coal has been identified as medium-rank C (ortho- bituminous). In terms of ash content, coal from the individual seams has a very high variability, ranging from high grade coal through medium-low-very low grade coal up to carbonoceus rock. [...]
PL
W pracy zaprezentowano w formie tablic fotograficznych składniki mikroskopowe – macerały i mikrolitotypy występujące w węglu kamiennym Dolnośląskiego Zagłębia Węglowego (DZW). Dolnośląski węgiel kamienny reprezentuje osady górnego karbonu; występuje w obrębie dwóch jednostek litostratygraficznych – formacji z Wałbrzycha i formacji z Żaclerza. Przemysłowa, podziemna eksploatacja węgla ostatecznie zakończyła się z końcem lat dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. Praca składa się z dwóch części – opisowej oraz ilustracyjnej zawierającej 24 tablice fotograficzne. Część tekstowa wprowadza czytelników w niektóre aspekty geologii DZW, metodykę badań petrologicznych węgla, a także pokrótce charakteryzuje litotypy węgla, przedstawia klasyfikację macerałów grup witrynitu, liptynitu i inertynitu oraz mikrolitotypów węgla kamiennego. Końcowy rozdział zawiera najważniejsze informacje na temat petrografii dolnośląskiego węgla kamiennego. W części ilustracyjnej zaprezentowano typowe dla węgli DZW macerały grup witrynitu, liptynitu i inertynitu oraz mikrolitotypy (w sumie 138 mikrofotografii), a także jedną tablicę pokazującą miospory z karbońskich roślin węglotwórczych.
EN
The publication presents images of microscopic constituents of bituminous coals of the Lower Silesian Coal Basin (LSCB). These coals represent the Upper Carboniferous deposits. They are connected to two lithostratigraphical units called the Walbrzych and Zacler formations. The underground exploitation of coals in the Lower Silesian Coal Basin was abandoned in the 1990s, mostly due to deposit depletion. The first part of the publication introduces readers into some aspects of geology of the Lower Silesian Coal Basin, methods of coal petrography as well as presents lithotype, maceral and microlithotype classifications. In the end of that part of the publication, the outline on petrography of coals of Lower Silesian Coal Basin is added. The main goal of the publication is to present photo plates, showing macerals and microlithothypes occurring in bituminous coals of the LSCB. They illustrate typical macerals of vitrinite, liptinite and inertinite groups as well as microlithothypes occurring in the Lower Silesian bituminous coals (138 microphotographs in total). Additionally one of the plates presents miospores characteristic for these coals
PL
Podjęto próbę oceny utworów karbonu na monoklinie przedsudeckiej pod kątem perspektywiczności odkryć nowych złóż węglowodorów. Sfałdowane utwory karbonu należą do waryscyjskiego piętra strukturalnego, które wraz z utworami starszego paleozoiku reprezentują tzw. eksternidy waryscyjskie. Wyniki intensywnej eksploracji otworami wiertniczymi wskazują, że mamy do czynienia zarówno z utworami karbonu dolnego, jak i górnego. Do tej pory licznymi opróbowaniami potwierdzono przypływy i objawy węglowodorów oraz udokumentowano trzy złoża gazu ziemnego w tym horyzoncie. Świadczy to o dużym potencjale generacyjno-akumulacyjnym tych utworów. Ze względu na słabe właściwości zbiornikowe oraz piaskowcowo-mułowcowo-iłowcowy charakter wykształcenia litologicznego utworów karbonu, oprócz konwencjonalnych złóż można się spodziewać akumulacji typu tight gas i shale gas. Ocena możliwości występowania akumulacji niekonwencjonalnych jest uwarunkowana obecnością utworów piaszczystych o relatywnie korzystniej szych właściwościach zbiornikowych (tight gas) oraz charakterystyką geochemiczną serii ilastych (shale gas). Wyniki poszukiwań w N i SE części Polski dodatkowo potwierdzają możliwość występowania akumulacji węglowodorów w karbonie. Rozwiązanie tego problemu może mieć strategiczne znaczenie dla poszukiwań złóż węglowodorów.
EN
Attempts have been undertaken to evaluate carbon deposits on the Fore-Sudetic Monocline in terms of the prospect of discovering new hydrocarbon reservoirs. Folded carbon deposits belong to the Variscan structural level, and with the Older Paleozoic beds represent the so-called Variscan Externides. The results of intensive exploration by drilling wells prove the presence of Lower and Upper Carbon strata. To date in numerous wells oil and gas appearance in the form of positive DST's results and hydrocarbon shows has been confirmed. Also three gas reservoirs in this horizon were documented. There is great potential to generate and accumulate of hydrocarbons within this strata formation. Due to the low physical properties of this reservoir and sandy-silty-shaly character of the lithological development of Carbon formations, besides conventional reservoir one can expect two type of gas accumulation: tight and shale gas. An assessment of the possibility of unconventional gas accumulation is conditioned by the presence of sandy beds with sufficiently good reservoir properties (tight gas) and clay series with proper geochemical characteristics (shale gas). The results of prospecting in the N& SE parts of Poland and in the W part of Europe certify the possibility of existing hydrocarbon accumulation in Carbon Formations. Resolution of that problem can have strategic meaning for new hydrocarbon reservoir prospecting.
first rewind previous Strona / 4 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.