Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 334

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 17 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  wody powierzchniowe
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 17 next fast forward last
PL
Wody dołowe odprowadzane z podziemnych zakładów górniczych na powierzchnię oraz zrzucane do wód powierzchniowych charakteryzują się znacznym stopniem zasolenia, wynoszącym nawet do 120 g/L. Wraz ze wzrostem zasolenia obserwuje się wzrost stężenia naturalnych nuklidów promieniotwórczych, głównie izotopów radu ²²⁶Ra i ²²⁸Ra. Przedstawiono wyniki okresowych pomiarów stężenia radu w wodach kopalnianych oraz w wodach powierzchniowych rzeki Odry, do której zrzucane są wody dołowe.
EN
In 2010-2019, the concn. of ²²⁶Ra and ²²⁸Ra isotopes was detd. in groundwater discharged from mining plants and in the surface waters of the Odra River behind the groundwater discharge zone. The concns. of the natural radionuclides ²²⁶Ra and ²²⁸Ra in underground mine waters were 0.06-170 and 0.08-92 Bq/L, resp. and in the surface waters of the Odra river, 10-60 and 30-70 mBq/L, resp.
PL
Na podstawie danych zawartych w opracowaniu GUS „Ochrona środowiska 2019” omówiono charakterystykę wód w Polsce. Zarządzanie zasobami wodnymi jest realizowane z uwzględnieniem podziału państwa na obszary dorzeczy, regiony wodne i zlewnie. Jednostkami organizacyjnymi odpowiedzialnymi za gospodarowanie wodami w regionie wodnym są Regionalne Zarządy Gospodarki Wodnej (RZGW). Przedstawiono dane i bilanse zasobów wód powierzchniowych oraz zasoby eksploatacyjne wód podziemnych. Największy udział w poborze wody (69%) przypadał na cele produkcyjne, a na potrzeby eksploatacji sieci wodociągowej wynosił 21,5%. Produkcja wody przez zakłady wodociągowe w 2018 r. oparta była głównie o zasoby wód podziemnych (73%, tj. 1552,2 hm3), które są zdecydowanie lepszej jakości. Zużycie wody na potrzeby gospodarki narodowej i ludności było zróżnicowane w poszczególnych województwach i miastach. Omawiając gospodarowanie wodą w sieci wodociągowej przedstawiono długość sieci wodociągowej rozdzielczej (307 690,4 km), liczbę przyłączy do budynków mieszkalnych (5 682,4 tys.) oraz zużycie wody dostarczanej przez sieć wodociągową w gospodarstwach domowych w Polsce w przeliczeniu na jednego mieszkańca (33,3 m3/rok). Wartości te zmieniały się na przestrzeni ostatnich lat.
EN
The data derived from the work by the Statistics Poland entitled “Environment 2019” provided a basis for discussing the characteristics of water resources in Poland. Water resources management takes into account the division of the country into river basin districts, water regions and drainage basins. Regional Water Management Boards (Polish: Regionalne Zarządy Gospodarki Wodnej (RZGW)) are the organizational units responsible for water management in the water region. Data and balance of surface water resources (by RZGW) were presented, as well as exploitable underground water resources. The largest share in water intake (69%) was for production purposes, whereas 21.5% was for the operation of the water supply system. In 2018 water production by municipal waterworks was mainly based on groundwater resources (73%, i.e. 1552.2 hm3), which are of far better quality. Water consumption for the needs of the national economy and population varied in individual voivodships and cities. The discussion on water management in the water supply network included the length of water supply distribution network (307690.4 km), the number of connections to residential buildings (5682.4 thousand units) and the consumption of water supplied by the water supply network in households in Poland per one inhabitant (33.3 m3/year). These values have been changing over the course of recent years.
PL
Wiosna 2020 r. była w Polsce kolejną już z rzędu wiosną z bardzo małymi opadami deszczu. Również zima 2019/2020 nie należała do zbyt mroźnych, a w tym okresie zupełnie nie dało się także „zauważyć” śniegu. To wszystko spowodowało, że jak mantra wrócił na tapetę temat „stepowienia Wielkopolski”. Naukowcy po raz kolejny się uaktywnili, politycy „z ogromną troską nad problemem się pochylili”, decydenci i gospodarze terenu „zabrali głos”, ale – ponieważ spadło znowu trochę deszczu – nad tym problemem znowu zapadła cisza.
PL
W artykule omówiono elementy sieci wodnej Polski na podstawie danych nowego rocznika „Ochrona środowiska 2019” wydanego przez Główny Urząd Statystyczny. Około 88% powierzchni Polski leży w dorzeczu dwóch największych polskich rzek: Wisły i Odry. Ważną rolę w gromadzeniu wód powierzchniowych odgrywają jeziora, wśród których większość zlokalizowanych w Polsce to zbiorniki polodowcowe. Elementem sieci wodnej są również kanały łączące istniejące naturalne drogi wodne oraz sztuczne zbiorniki wodne pełniące głównie funkcje retencyjne i przeciwpowodziowe. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska prowadzi badania monitoringowe wód powierzchniowych w oparciu o wyznaczone jednolite części wód powierzchniowych (jcwp), które stanowią podstawową jednostkę gospodarowania wodami. Stan jednolitych części wód rzek i jezior ocenia się jako dobry lub zły, analizując wyniki klasyfikacji ich stanu ekologicznego lub potencjału ekologicznego.
EN
The article discusses the elements of the water network in Poland on the basis of data from a new yearbook “Environment 2019” published by Statistics Poland. About 88% of Poland’s territory lies in the basin of the two largest Polish rivers: the Vistula and the Oder. An important role in the accumulation of surface waters is played by lakes, most of which are post-glacial reservoirs located in Poland. The water network also includes canals connecting the existing natural waterways and artificial water reservoirs that mainly perform retention and flood protection functions. The Chief Inspectorate of Environmental Protection conducts surface water monitoring studies based on designated surface water bodies, which are the basic unit of water management. The status of river and lake water bodies is assessed as good or bad by analyzing the results of classifying their ecological status or ecological potential.
PL
Zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami zawartymi m.in. w Ustawie „Prawo wodne” oraz ustawach towarzyszących, mamy dokładnie opisane definicje ścieków oraz warunki, jakie należy spełnić przy odprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi. W związku z ukazaniem się nowego rocznika „Ochrona środowiska 2019” wydanego przez Główny Urząd Statystyczny, istnieje możliwość przedstawienia danych liczbowych o ilości produkowanych i odprowadzanych ścieków przemysłowych i komunalnych zarówno w całej Polsce, jak i z podziałem na województwa, miasta i wsie. Proces odprowadzania ścieków do wód powierzchniowych i do ziemi był w Polsce bardzo zróżnicowany. Największą liczbę ścieków produkowały województwa mazowieckie i świętokrzyskie, a najmniej lubuskie i podlaskie. Wartości te były ściśle powiązane ze zużyciem wody na potrzeby gospodarki narodowej i ludności. Na terenie Polski mieliśmy 160671,4 km sieci kanalizacyjnej, do której odprowadzano 1330,3 hm3 ścieków. W 2018 roku mieliśmy w Polsce 3257 oczyszczalni ścieków komunalnych, a 94,6% ludności miast i 42,9% ludności wsi korzystała z oczyszczalni ścieków. Problemem towarzyszącym oczyszczaniu ścieków przemysłowych i komunalnych są powstające podczas procesów oczyszczania osady ściekowe, które z uwagi na swoje właściwości wymagają odpowiedniego zagospodarowania. Były one głównie przetwarzane termicznie i stosowane w rolnictwie, a także składowane, stosowane do rekultywacji terenów i uprawy roślin przeznaczonych do produkcji kompostu.
EN
Polish regulations included, among others, in the Water Law and accompanying acts, provide precise definitions of sewage as well as conditions that must be met when sewage is discharged into waters or into the ground. Due to the release of a new yearbook ”Environment 2019” published by Statistics Poland, it is now possible to present figures on the amount of produced and discharged industrial and municipal sewage not only in Poland in general, but also in particular voivodships, cities and villages. In Poland, the process of discharging sewage into surface waters and into the ground was very diverse. The largest amount of wastewater was produced in Mazowieckie and Świętokrzyskie, and the smallest one: in Lubuskie and Podlaskie. These values were closely related to water consumption for the needs of the national economy and population. There was 160,671.4 km of sewage network in Poland, to which 1,330.3 hm3 of sewage was discharged. In 2018, Poland had 3257 municipal sewage purification plants and 94.6% of the urban population and 42.9% of the rural population benefited from the sewage purification plant. A problem that accompanies the purification process is sewage sludge which is generated as a by-product during sewage treatment of industrial or municipal wastewater and which requires appropriate management and disposal due to its properties. The sludge was mainly thermally processed and used in agriculture, as well as stored, used for land reclamation and cultivation of plants intended for the production of compost.
7
Content available Pharmaceuticals in water and wastewater - overview
EN
The paper presents concentrations of pharmaceuticals in surface water and sewage. Special attention was paid to the content of estrogens in municipal sewage and the method of their disposal. Concentrations of various pharmaceuticals in raw and treated wastewater were compared and the pharmaceuticals in different countries and waters were presented in tables. The most frequently identified drugs in sewage are sex hormones (etradiol, ester, ethinylestradiol, 17 β-estradiol) and the antiepileptic drug Carbamazepine. These drugs are difficult to remove from water and therefore appropriate treatment processes are used, such as: adsorption on active carbon, UV irradiation, etc. Contamination of water with pharmaceuticals has a negative impact on the development of aquatic organisms and can lead to serious human health problems.
PL
W pracy przedstawiono stężenia farmaceutyków w wodach powierzchniowych oraz ściekach. Szczególną uwagę skupiono na zawartości estrogenów w ściekach komunalnych oraz na sposobie ich usuwania. Porównano stężenia różnych farmaceutyków w ściekach surowych oraz ściekach oczyszczonych, a także zostały przedstawione tabelarycznie farmaceutyki występujące w różnych państwach oraz wodach. Najczęściej identyfikowanymi lekami w ściekach są: hormony płciowe (etradiol, estron, etinyloestradiol, 17 β-estradiol) oraz lek przeciwpadaczkowy – Karbamazepina. Leki te są ciężko usuwalne z wód, dlatego też stosuje się odpowiednie procesy ich oczyszczania, takie jak: adsorpcje na węglu aktywnym, naświetlanie promieniami UV itp. Zanieczyszczenia wód farmaceutykami wpływa negatywnie na rozwój organizmów wodnych, a także może prowadzić do poważnych problemów zdrowia ludzkiego.
PL
Wybór właściwego sposobu ujęcia wody należy do projektanta, który powinien rozeznać warunki hydrogeologiczne, hydrologiczne, geologiczne i sanitarne. Odpowiednio zaprojektowane i wybudowane ujęcie powinno zapewnić odpowiednią ilość wody przez kilkadziesiąt lat.
PL
Na terenie województwo śląskiego znajduje się wiele zbiorników wodnych, które pełnią różne funkcje, a jakość zawartych w nich wód ma wpływ m.in. na zdrowie ich użytkowników. Ponadto znajdują się tam ujęcia wód powierzchniowych oraz studnie głębinowe, które są wykorzystywane przez Górnośląskie Przedsiębiorstwo Wodociągów w Katowicach na potrzeby mieszkańców województwa śląskiego. W pracy przedstawiono wyniki rocznych badań pH i przewodnictwa oraz zawartości nieorganicznych jonów (F-, Cl-, NO2-, NO3-, PO4 3-, SO4 2-, Na+, K+, NH4+, Ca2+ i Mg2+), a także metali (Cr, Zn, Co, Mn, Cu, Ni, Pb, As, Bo, Sb, Sr, V) w trzech zbiornikach wód powierzchniowych oraz wodach podziemnych z czterech studni głębinowych zlokalizowanych na terenie Górnego Śląska. Określono ich skład jonowy oraz zawartość metali, a także zmienność sezonową. Zakres tych badań jest znacznie szerszy niż analizy zazwyczaj wykonywane dla tych rodzajów wód.
EN
In the Silesian Voivodeship, there are many water reservoirs, which perform various functions, and the quality of their waters influences, among others, the health of their users. In addition, surface water intakes and deep wells which are used by Upper Silesian Waterworks Plant in Katowice for the needs of the inhabitants of the Sileslon Voivodeship are located there. The paper presents the results of the annual tests of pH, conductivity and the content of inorganic ions (F-, CI-, NO2-, NO3-, PO4 3-, SO4 2-, Na+, K+, NH4+, Ca2+ i Mg2+), and metals (Cr, Zn, Co, Mn, Cu, Ni, Pb, As, Bo, Sb, Sr, V) in three surface water reservoirs and groundwaters from four deep wells located in Upper Silesia. Their ionic composition and metal content as well as seasonal variability were determined. The scope of these tests is much wider than the usual analyses for these types of water.
PL
Szerokie zastosowanie plastyfikatorów, w tym 4-n-nonylofenolu, 4-tert-oktylofenolu, bisfenolu A i ftalanów, w procesach produkcji tworzyw sztucznych powoduje, że są one obecne niemal we wszystkich elementach środowiska. Do środowiska wodnego dostają się głównie ze ściekami oraz są wydzielane i wymywane z plastikowych odpadów zaśmiecających ekosystemy wodne. Substancje te są o tyle niebezpieczne, że należą do grupy związków endokrynnie czynnych (EDC, ang. endocrine disrupting compounds), substancji zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego. Plastyfikatory mogą być nietrwale związane z matrycą polimerową, przez co mogą być ługowane z opakowań plastikowych do żywności i napojów, wywołując przy tym szkodliwe skutki dla ludzi i środowiska. Ze względu na zdolność EDC do bioakumulacji i biomagnifikacji organizmy na najwyższych poziomach troficznych są narażone na ich negatywny wpływ. U zwierząt mogą prowadzić do feminizacji lub hermafrodytyzmu, natomiast u ludzi mogą powodować raka narządów płciowych: jąder, prostaty i piersi.
EN
Due to a wide use of plasticizers, including 4-n-nonylphenol, 4-tert-octylphenol, bisphenol A and phthalates, in the production of plastics, they are present in almost all elements of the environment. They get to the aquatic environment mainly with sewage and are separated and eluted from plastic waste littering water ecosystems. These substances are dangerous because they belong to the group of endocrine disrupting compounds (EDC), substances that disrupt the functioning of the endocrine system. Plasticizers can be impermanently bonded with the polymer matrix and therefore they can be leached from plastic packages into foods and drinks and cause harmful effects to humans and the environment. Due to the ability of EDCs to bioaccumulate and biomagnify, organisms at the highest trophic levels are exposed to their negative impact. In animals, they can lead to feminization or hermaphroditism, and in humans they can cause genital cancers: testicular, prostate and breast cancers.
EN
The paper is aimed at location identification of operating opencast mines against a background of main groundwater basins (MGB) and in relation to surface waters. The scope of analysis covered the Silesian Voivodeship, as the area in which many operating and closed opencast mines are situated. On the other hand this is a voivodeship, where great amounts of mining waste are generated, potentially placeable in mine workings. The analysis comprised the mines, where raw materials are mined, classified in the Balance of Mineral Deposits Resources in Poland as of 31 December 2017 to the following groups: crushed and block stone, sands and gravels, filling sands, quartz sands for cellular concrete and sand-lime brick production, sands with heavy metals, and moulding sands. The work resulted in a developed map of mined aforementioned opencast mines arrangement in the Silesian Voivodeship, taking into account their location in relation to groundwater basins boundaries and in relation to surface watercourses. Two distances of mined opencast workings from surface watercourses were taken, 500 m and 1000 m. Such a recognition provides an approximate picture of possibilities for various waste types placing in the process of technical reclamation after the end of mining. The use of various waste types for technical reclamation is a complex issue, both in the field of regulations applicable to the ground and water environment, in the field of mine location determination, and in the field of the quality of the waste material determination. The applied legal regulations, frequently changing over time, indicate the right process of decision making and handling of individual waste types. It is most important, that raw materials and waste intended to fill the mines would not create a hazard for the environment, including the environment of surface waters and ground waters.
PL
Celem pracy jest rozpoznanie lokalizacji czynnych wyrobisk odkrywkowych na tle granic głównych zbiorników wód podziemnych (GZWP) oraz w pobliżu cieków wodnych. Obszarem badań zostało wybrane województwo śląskie jako obszar, na którym znajduje się wiele czynnych oraz nieczynnych wyrobisk, a także bardzo duża ilość potencjalnych możliwych do ulokowania w wyrobiskach odpadów górniczych. Analizie poddano wyrobiska, w których eksploatowane są surowce zaklasyfikowane w Bilansie zasobów złóż kopalin w Polsce wg stanu na 31 XII 2017r., do grup: kamienie łamane i bloczne, piaski i żwiry, piaski podsadzkowe, piaski kwarcowe do produkcji betonów komórkowych i cegły wapienno-piaskowej, piaski z metalami ciężkimi oraz piaski formierskie. Efektem pracy jest opracowana mapa rozmieszczenia eksploatowanych w/w wyrobisk w województwie śląskim z uwzględnieniem ich lokalizacji w stosunku do granic zbiorników wód podziemnych oraz w stosunku do cieków powierzchniowych. Przyjęto dwie odległości eksploatowanych wyrobisk odkrywkowych od cieków powierzchniowych, które odpowiednio wynoszą 500 m. oraz 1000 m. Takie rozpoznanie daje przybliżony obraz możliwości lokowania rożnych rodzajów odpadów w procesie rekultywacji technicznej po zakończeniu eksploatacji. Zastosowanie rożnego rodzaju odpadów w celu rekultywacji technicznej jest zagadnieniem złożonym zarówno w sferze przepisów odnoszących się do jakości środowiska gruntowo-wodnego, jak i w zakresie określenia lokalizacji. Surowce oraz odpady przeznaczone do wypełniania wyrobisk nie powinny stanowić zagrożenia dla środowiska. Zakłady górnicze posiadające poeksploatacyjne wyrobiska odkrywkowe, które w przyszłości będą przeznaczone do rekultywacji, mogą stanowić poważną grupę odbiorców kruszyw lub odpadów produkowanych nie tylko w sektorze górnictwa węgla kamiennego. Głównymi kryteriami decydującymi o możliwości rekultywacji wyrobisk odpadami są opłacalność i założenia środowiskowe.
EN
Ho Chi Minh City (HCMC), Vietnam has a rapid growth rate, with an open economy with cooperation with many countries around the world, concentrating many industrial parks and export processing zones along with infrastructure development projects, industrial production services related to transportation, communication, water supply and environmental protection, resource exploitation, production and processing of consumer goods and exports. Along with the rapid industrialization and modernization process in Ho Chi Minh City, according to which environmental quality is increasingly reduced, in which the most significant effect is water resources, particularly water sources of rivers and canals. In recent years, there have been many studies related to the quality of surface water sources in Ho Chi Minh City, but there haven’t been studies to assess the impacts, affecting the quality of surface water sources due to activities of industrial parks in the City. This study was conducted to assess surface water quality by analyzing the current status of surface water quality in areas related to the operation of industrial parks in Ho Chi Minh City. Thereby assessing the impact on the water quality and proposing solutions to control and prevent pollution due to the operation of industrial parks.
PL
Ho Chi Minh City (HCMC) w Wietnamie charakteryzuje się szybkim tempem wzrostu, otwartą gospodarką i współpracą z wieloma krajami, skupiając wiele parków przemysłowych i stref przetwórstwa eksportowego wraz z projektami rozwoju infrastruktury przemysłowej, usługi produkcyjne związane z transportem, komunikacją, zaopatrzeniem w wodę i ochroną środowiska, eksploatacją zasobów, produkcją i przetwarzaniem dóbr konsumpcyjnych oraz eksportem. Wraz z szybkim procesem industrializacji i modernizacji w Ho Chi Minh City coraz bardziej obniża się jakość środowiska, w którym najważniejszym czynnikiem są zasoby wodne, zwłaszcza wodne źródła rzek i kanałów. W ostatnich latach przeprowadzono wiele badań dotyczących jakości wód powierzchniowych w Ho Chi Minh City, ale nie przeprowadzono badań oceniających oddziaływanie wpływające na jakość źródeł wód powierzchniowych z powodu działalność parków przemysłowych w mieście. Badania przeprowadzono w celu oceny jakości wód powierzchniowych poprzez analizę aktualnego stanu wód, zbadano jakość wód powierzchniowych na obszarach związanych z funkcjonowaniem parków przemysłowych w Ho Chi Minh City. W ten sposób oceniono wpływ czynników na jakość wody i proponowano rozwiązania w zakresie kontroli i zapobiegania zanieczyszczeniom wynikającym z funkcjonowania parków przemysłowych.
EN
Increasing anthropopressure affects natural ecosystems and may express itself in regional or spot contamination of water and soil environment. The quality of ground and surface waters depends to a large extent on drainage area management, where biogenic substances (i.e. nitrogen, phosphorus and potassium) are transported with surface run-offs to the environment. The article discusses results of studies on the drainage area of Lake Czolnowskie (Zachodniopomorskie Province). Studies covered physical and chemical assessment of soil conditions and water quality; additionally, fish was caught using two independent methods - gillnets and power generator (pursuant to CEN EN 14011 2003 and PN-EN 14011 2006). Results obtained confirm regular run-off of biogenic materials from the surface of farmed drainage area to Lake Czolnowskie. During the period of studies, the reservoir was exposed to i.e. reduction of water oxygen (3.56 mg/dm3) and permanently elevated level of general phosphorus (0.15-0.27 mg/dm3) and ammonium acid (0.16-0.27 mg/dm3), which degraded the quality of life for ichthyofauna inhabiting the lake.
PL
Fotoliza, czyli bezodczynnikowa mineralizacja, umożliwia skuteczne usunięcie interferencji od matrycy organicznej, a w konsekwencji pozwala na skuteczne oznaczenie nie tylko całkowitych stężeń, ale i poszczególnych zawartości form nieorganicznych As i Tl.
PL
Wody, które miały kontakt w wyniku powodzi z glebami z terenu zlewni, ze ściekami bytowogospodarczymi czy odpadami komunalnymi, mogą być źródłem mikroorganizmów chorobotwórczych. Celem badań prezentowanych w pracy była ocena stanu sanitarnego wody z Wisły w rejonie dzielnicy Nowodwory w Warszawie po ustąpieniu drugiej fali powodziowej w czerwcu 2010 r. oraz w lipcu i sierpniu. Próby wody pobierano zgodnie z normą PN-ISO 5567 bezpośrednio z nurtu rzeki, w odległości ok. 40 m od deptaka spacerowego, w trzech punktach. Badaniami objęto następujące grupy mikroorganizmów: bakterie grupy coli, paciorkowce kałowe, bakterie psychro- i mezofilne, bakterie proteolityczne, bakterie redukujące siarczany. Ocena stanu sanitarnego wody polegała na wykryciu i oznaczeniu ilościowym organizmów wskaźnikowych wg obowiązujących norm prawnych. Badania wykazały, że stan sanitarny rzeki Wisły po opadnięciu fali powodziowej charakteryzował się dużą zmiennością. Liczebność badanych grup fizjologicznych drobnoustrojów zależała od terminu badań i miejsca poboru prób. Indeks bakterii grupy coli oraz indeks bakterii grupy coli typu kałowego przekroczył w czerwcu wartości normatywne.
EN
Waters that have been contact with floods from the catchment area, domestic and commercial wastewater, municipal waste and various types of waste (spoiled food products) can be a source of pathogenic microorganisms. The aim of the study was to assess the hazards of selected pathogens on the health of the residents of the Nowodwory district in Warsaw immediately after the second flood wave ceased in June 2010 and in July and August. The microbiological tests of flood water from the Vistula River were taken in accordance with the PN-ISO 5567 standard were collected at three research points – walking with the river current, at a distance of about 40 m from the pedestrian promenade. The study involved the following groups of microorganisms: the index of coli group bacteria, the index of faecal coliforms, psychro- and mesophilic bacteria, proteolytic sulphate-reducing bacteria. The assessment of the sanitary state of water consisted in the detection and quantification of indicator organisms in accordance with applicable legal norms. Our results showed that the sanitary condition of the Vistula River after the flood wave subsided was characterized by high variability. The number of respondents physiological groups of microorganisms depend on the date of the study and places of sampling. The index of coli group bacteria, the index of faecal coliforms exceeded the normative values in the month of June.
PL
Nadmierny wzrost fitoplanktonu powoduje tzw. rozkwit wody. Zjawisko to sprawia, że woda nie nadaje się do celów konsumpcyjnych i rekreacyjnych. Wśród organizmów rozmnażających się w wodzie są cyjanobakterie. Zainteresowanie tymi organizmami wynika z toksyn, które wytwarzają. Niniejsza publikacja jest przeglądem literatury na temat rodzajów toksyn, metod ich określania i usuwania ze zbiorników wodnych.
EN
Excessive growth of phytoplankton causes the so-called bloom of water. This phenomenon makes the water unsuitable for consumption and recreational purposes. Among the organisms that multiply in water are cyanobacteria. The interest in these organisms is due to the toxins, which cyanobacteria produce. The publication is a review of the literature on the types of toxins, methods of their determination and removing from water reservoirs.
PL
Nawozy sztuczne stosowane w rolnictwie negatywnie wpływają na jakość wód, zarówno powierzchniowych, jak i podziemnych. Zatoka Pucka jest szczególnie narażona na eutrofizację spowodowaną napływem substancji odżywczych, ponieważ jest otoczona terenami intensywnie wykorzystywanymi w rolnictwie. Na wybrzeżu znajduje się także wiele ośrodków turystycznych. Strumienie i rzeki łatwo przenoszą ładunek azotu i fosforu do morza. W ramach projektu WaterPuck, finansowanego przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR), badano jakość rzek i strumieni płynących przez terytorium Gminy Puck i wpadających do Zatoki Puckiej. Były to: Reda, Kanał Łyski, Kanał Mrzezino, Gizdepka, Potok Błądzikowski, Płutnica i Kanał Młyński. Badane rozpoczęto w lipcu 2017 r., a próbki wody są pobierane co 3-4 tygodnie pobliżu ujść strumieni. Mierzone są stężenia związków azotu (amoniak, azotan(III) i azotan(V)) oraz fosfor ogólny i fosforany. Regularne monitorowanie jakości strumieni umożliwia ocenę sezonowych zmian stężeń składników odżywczych, a także ich rozmieszczenia przestrzennego. Stworzy to podstawę do śledzenia zależności między użytkowaniem gruntów i praktykami rolniczymi a ładunkiem składników odżywczych zrzucanych do Zatoki Puckiej z niepunktowych źródeł zanieczyszczeń. Wstępne wyniki wskazują na znaczące sezonowe zmiany stężeń zanieczyszczeń, prawdopodobnie związane z harmonogramem prac rolniczych. Kolejna część projektu badawczego skupi się na identyfikacji obszarów przyczyniających się do zanieczyszczenia strumieni. Oceniane będą zmiany stężeń składników pokarmowych podczas intensywnych opadów deszczu. Wyniki będą podstawą do modelowania transportu składników pokarmowych wodami powierzchniowymi w gminie Puck.
EN
The ferilizers used in agriculture negatively affect the surface and groundwater quality. The Bay of Puck is a semi-closed part of the Gulf of Gdańsk, which is particularly vulnerable to eutrophication caused by the inflow of nutrient substances. The Bay is surrounded by the lands intensively used in agriculture. Also a number of touristic resorts is located on its coast. The streams and rivers carry the load of nitrogen and phosphorus to the sea. Within the project WaterPuck, financed by the National Centre of Research and Development in Poland (NCBiR), the quality of rivers and streams flowing through the territory of the Puck Community and discharging to the Bay of Puck is being researched. The quality of seven streams: Reda, Kanał Łyski, Kanał Mrzezino, Gizdepka, Potok Błądzikowski, Płutnica and Kanał Młyński is investigated. The researched was started in July 2017. The samples of water are collected every 3-4 weeks at sampling points located close to the streams estuaries. The concentrations of nitrogen species (ammonia, nitrate III and nitrate V) as well as total phosphorus and phosphates are measured. The regular monitoring of streams quality make it possible to assess the seasonal changes of nutrients concentrations as well as their spatial distribution. This will provide the basis for tracking the relationships between the land use and agricultural practices and the load of nutrients discharged to Bay of Puck from non-point sources of pollution. The preliminary results indicate quite significant seasonal variations of pollutants concentrations, probably associated to the time schedule of agricultural practices. The highest concentrations of nutrients where present in sampling points located on Błądzikowski Potok, Kanał Mrzezino as well as Gizdepka – all flowing through arable lands. Concentrations of nitrates V in Błądzikowski Stream varied from 2,27 to 7,55 mg NO3-/dm3, while the concentrations of total phosphorus – from 0,24 to 0,45 mg P/dm3. The next part of the research project is going to focus on identification of areas contributing to the streams pollution. The changes of nutrients concentrations during intensive rainfalls will be evaluated. The results will provide the basis for modelling of nutrient transport with surface waters in the Puck Community.
PL
Celem badań było opracowanie uniwersalnej metody służącej do kompleksowego i równoczesnego oznaczania wybranych mikrozanieczyszczeń organicznych zawartych w wodzie przygotowywanej do spożycia, takich jak: wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA), polichlorowane bifenyle (PCB). Priorytetem jest skrócenie czasu potrzebnego na wykonanie oznaczenia stężeń oraz zmniejszenie ilości zużywanych odczynników i innych materiałów oraz zminimalizowanie kosztów przygotowania próbki do analizy. Roztwory wzorcowe 16 WWA i 9 PCB dodano do wody destylowanej w określonej ilości. Ekstrakcja odbywała się metodą do fazy stałej z wykorzystaniem kolumienek ekstrakcyjnych Octadecyl C18 firmy Bakerbond. Do kondycjonowania kolumienek używano izopropanolu oraz metanolu. WWA i PCB wymywano z sorbentu kolumienek przy użyciu dichlorometanu. Ekstrakty zatężono do objętości 2 cm3. Próbki analizowano metodą chromatografii gazowej (GC-MS) [1, 2, 3]. W celu oceny efektywności ekstrakcji, obliczono procentowy odzysk dla każdego związku z grupy WWA i PCB. Uzyskano odzysk na poziomie od 7,5 do 125% w przypadku WWA i od 13,8 do 65,5% w przypadku PCB.
EN
The aim of the research was to develop an effective analytical method that can allow simultaneous quantification of chosen organic micropollutants such as polycyclic aromatic hydrocarbons (PAH) and polychlorinated biphenyls (PCB) in water prepared for drinking. The priority was to shorten the time needed for the micropollutants extraction and to reduce the amount of used reagents and materials which leads to the reduction of costs of preparing samples for analysis. Standard mixtures of 16 PAH and 9 PCB were added to the distilled water in a specific amount. For PAH and PCB extraction from the water, the solid phase extraction method was applied, using Octadecyl C18 Bakerbond columns. Isopropyl alcohol and methanol were used to precondition the columns. PAH and PCB were eluted from the columns filling with dichloromethane. Extracts were condensed to the volume of 2 ml. Prepared samples were analyzed with the use of gas chromatography and mass spectrometer (GC-MS) [1, 2, 3]. To establish the efficiency of the extraction, the percent recovery was calculated for each of the compounds. The achieved percent recovery for PAH amounted from 7,5 to 125% and from 13,8 to 65,5% in case of PCB.
PL
Celem pracy była ocena jakości wód rzeki Wisłok ze względu na zawartość wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych w latach 2013-2017. W artykule przybliżono pojęcie WWA i sposoby oceny jakości wód w świetle aktualnych norm prawnych. Zaprezentowano charakterystykę zlewni rzeki Wisłok wraz z analizowanymi punktami pomiarowo-kontrolnymi. Przedstawiono wyniki badań zawartości WWA w tych punktach, na podstawie których określono poziom zanieczyszczenia wód powierzchniowych. Zidentyfikowano przekroczenia dopuszczalnych norm środowiskowych dotyczących zawartości WWA w analizowanych przekrojach rzeki Wisłok, co wskazuje na klasyfikację stanu weryfikowanych jednolitych części wód powierzchniowych jako stan zły, natomiast stanu chemicznego jako stan poniżej dobrego. Wykazane przekroczenia stanowią zagrożenie niespełnienia celów środowiskowych dla analizowanych jednolitych części wód powierzchniowych.
EN
The aim of this study was to evaluate quality of waters the Wisłok river due to contamination of polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) in 2013-2017. The article presents PAHs and ways to assess water quality in the light of current legal standards. The catchment area of the Wisłok river were presented with the analyzed control points. The contamination and classification of surface waters were determined based on the analysis of polycyclic aromatic hydrocarbons content in Wisłok river waters. The general state of verified surface water bodies is bad and the chemical state is below good, beacuse the permissible environmental standards of PAHs in the analyzed points of the Wisłok River were exceeded. The results indicate the risk of failure to fulfil environmental goals for analyzed surface water bodies.
PL
W artykule przedstawiono wyniki badań nad kosztami budowy i eksploatacji stacji uzdatniania wód powierzchniowych. Analizie ekonomicznej poddano stacje podzielone na trzy grupy w zależności od kategorii jakości pobieranych wód (A1, A2 i A3). Dla każdej z kategorii wód określono zależności pomiędzy jednostkowymi kosztami, a ich przepustowością. Wielkości te zostały ustalone na podstawie informacji uzyskanych z przedsiębiorstw wodociągowych-kanalizacyjnych. Zależności te zostały przedstawione w formie analitycznej i graficznej. Analiza kosztów pokazała, że jednostkowe nakłady inwestycyjne i koszty eksploatacji maleją wraz ze wzrostem przepustowości stacji.
EN
The article presents results of research on the costs of construction and operations of surface water treatment plants. Economic analysis were carried out in plants divided into three groups, depending on categories of drawn water quality (A1, A2 and A3). For each of these water categories the relationship between construction and operations unit costs was determined. Their level was determined on the basis of data from water supply and sewerage utilities. These relationships are presented in the analytical and graphic form. Cost analysis shows that unit capital and operating costs decline with increasing of plant capacity.
first rewind previous Strona / 17 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.