Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 251

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 13 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  metrologia
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 13 next fast forward last
1
Content available remote Wyzwania metrologii w kontekście przemysłu przyszłości
PL
Będąc młodym pracownikiem naukowym (parafrazując młodą lekarkę ze znanej swego czasu audycji radiowej), znalazłem się w gabinecie naszego uczelnianego szefa, profesora Jana Chajdy, który rozmawiał z raczkującym podówczas przedsiębiorcą, deklarującym wytwarzanie kół zębatych w bardzo wymagającej klasie. Zachwycał się obrabiarką i narzędziami, aż w końcu profesor spytał: – A skąd wiesz, jaka to klasa, czym to mierzysz? W odpowiedzi usłyszał, że producent maszyny tak deklaruje i czy w związku z tym trzeba mierzyć? Szef zadumał się chwilę i odpowiedział: – Produkujesz, ale nie mierzysz, więc nie wiesz, co produkujesz, bo tak się mówi, że jeśli żyjesz, ale nie mierzysz, to nie żyjesz...
EN
As a young researcher (to paraphrase the young doctor from a well-known radio show of yore), I found myself in the office of our university boss, Professor Jan Chajda, who talked to a fledgling entrepreneur at the time, declaring the production of gears in a very demanding class. He marveled at the machine tool and tools, until finally the professor asked: – How do you know what class it is, what do you measure it with? In response, he heard that the machine manufacturer declares this and therefore is it necessary to measure? The boss wondered for a moment and said: – You produce, but you don’t measure, so you don’t know what you produce, because it’s said that if you live but don’t measure, you’re dead...
PL
Zlecanie prac badawczych akredytowanym laboratoriom stanowi podstawę w procesie podejmowania decyzji oraz przy zarządzaniu ryzykiem. Badania prowadzone przez akredytowane laboratoria zapewniają wiarygodne wyniki, otrzymane zgodnie z najlepszą praktyką, co wpływa na ograniczenie liczby wadliwych wyrobów, obniża koszty kontroli i produkcji, a także umożliwia wdrażanie innowacyjnych rozwiązań. Jakość wyrobów potwierdzona przez akredytowane laboratoria umożliwia przedsiębiorstwom dostęp do rynków zewnętrznych zgodnie z zasadą „badany lub certyfikowany raz – wszędzie akceptowany”.
EN
Outsourcing of research to accredited laboratories is the basis for decision- making and risk management. Research conducted by accredited laboratories ensures reliable results, obtained in accordance with the best practice, which reduces the number of defective products, reduces inspection and production costs, and enables the implementation of innovative solutions. The proven quality of products confirmed by accredited laboratories enables companies to access external markets in accordance with the principle of „tested or certified once – accepted everywhere”.
PL
Konferencje, kongresy i wszelkiego rodzaju sympozja organizowane w świecie rzeczywistym mają różne cele i efekty. Oprócz niezaprzeczalnych wartości naukowych wynikających z prezentowanych dokonań i świadomości, w którą stronę zmierza nauka, są też doskonałą okazją do spotkań w mniejszym gronie, wymiany doświadczeń w rozmowach kuluarowych i burzy mózgów powodującej koncepcje nowych badań i projektów. A zatem cofnijmy się do 2019 roku, kiedy nikomu jeszcze nie śniło się o pandemii, i przywołajmy wspaniałą atmosferę VIII Kongresu Metrologii, zorganizowanego w Augustowie przez Politechnikę Białostocką.
EN
Conferences, congresses and all kinds symposia organized in the real world have different goals and effects. In addition to the undeniable scientific values resulting from the presented achievements and the awareness in which direction science is heading, they are also an excellent opportunity to meet in a smaller group, exchange experiences in unofficial conversations and brainstorm the concepts of new research and projects. So let’s go back to 2019, when no one even thought that a pandemic was possible, and recall the wonderful atmosphere of the 8th Metrology Congress, organized in Augustów by the Białystok University of Technology.
PL
W artykule przedstawiono praktyczne wskazówki dotyczące doboru okresu między wzorcowaniami przyrządów pomiarowych. Pokazano zarówno wpływ samego przyrządu, jak i czynników zewnętrznych, przedstawiono metody pozwalające na adaptacyjny dobór okresów między wzorcowaniami. Przedstawione rozważania teoretyczne zostały zilustrowane przykładami dla przyrządów do pomiaru temperatury, wilgotności i ciśnienia.
EN
This article presents practical guidelines for the selection of the calibration interval of measuring instruments. The influence of the device itself as well as external factors was shown, methods allowing for adaptive selection of calibration interval were presented. The presented theoretical remarks ware illustrated with examples for temperature, humidity and pressure measure instruments.
5
Content available remote Analiza błędów aparatury pomiarowej wykorzystującej metody FAM-C i FDM-A
PL
W artykule omówiono błędy zbudowanej w ITWL elektronicznej aparatury pomiarowej wykorzystującej metody FAM-C i FDM-A, dedykowane do monitorowania stanu technicznego lotniczych zespołów napędowych. Przedstawiono podstawowe elementy składowe i warianty zastosowania zbudowanej aparatury elektronicznej: zagadnienie optymalizacji doboru parametrów konstrukcyjnych i zmianę poziomu błędów przy doborze różnych typów konstrukcji danego układu. Opisano także wpływ czynników zewnętrznych na błędy układu pomiarowego, m.in.: zmiany amplitudy sygnału wyjściowego prądnicy i wpływ częstotliwości nośnej w zależności od konfiguracji fazowej układu pomiarowego. Przedstawiono sposób kompleksowego sprawdzania elektronicznej aparatury pomiarowej dla metod FAM-C i FDM-A w warunkach laboratoryjnych.
EN
The article discusses the errors of the electronic measuring apparatus built at AFIT using the FAM-C and FDM-A methods, dedicated to monitoring the technical condition of aircraft power units. The basic components and variants of the use of the built electronic apparatus are presented: the optimization of the selection of construction parameters and the change of the error level in the selection of various types of construction of a given system. The influence of external factors on errors of the measuring system was also described, including changes in the amplitude of the electrical power generator output signal and the influence of the carrier frequency depending on the phase configuration of the measuring system. The method of comprehensive checking of electronic measuring equipment for FAM-C and FDM-A methods in laboratory conditions was presented.
EN
The paper deals with geodetic and metrological activities in the field of length parameter, on the basis of which the uniformity and accuracy of measurements and gauges are ensured also in international extent. The historical role of surveyors in determining the basic unit of length is briefly described. Furthermore, the impact of the application of the laser tracker on the accuracy of determination of the characteristics of the geodetic length standard Koštice (Czech Republic) is evaluated. Based on laboratory tests performed in VUGTK and interlaboratory comparative tests with a leading laboratory in the length parameter in Veisala (Finland), the declared uncertainties of measurement of the VUGTK laboratory were confirmed. These are applied in the metrological traceability of the geodetic length base in Javoriv (Ukraine).
PL
Artykuł dotyczy badań geodezyjnych i metrologicznych w zakresie określenia parametru długości, na podstawie których zapewniona jest równoważność i dokładność pomiarów w wymiarze międzynarodowym. Opisano krótko historyczną rolę geodezji w określaniu podstawowych jednostek długości. Omówiono wpływ zastosowania analizy laserowego na dokładność oznaczania długości geodezyjnej w miejscowości Koštice (Republika Czeska). Na podstawie badań laboratoryjnych przeprowadzonych w VUGTK i międzylaboratoryjnych testów porównawczych z wiodącym laboratorium pod względem parametru długości w Veisala (Finlandia), potwierdzono deklarowaną niepewność pomiaru w laboratorium VUGTK. Przedstawiono wyniki pomiarów geodezyjnych w analizie metrologicznej pomiarów geodezyjnych w Jaworowie (Ukraina).
PL
W artykule przedstawiono praktyczne wskazówki dotyczące wzorcowania pirometrów i kamer termowizyjnych. Uwagi poprzedzone zostały krótkim wstępem teoretycznym dotyczącym podstaw działania termometrów radiacyjnych oraz podstawowymi informacjami o przyrządach pomiarowych do zdalnego pomiaru temperatury.
EN
This article presents practical guidelines for calibrating of pyrometers and infrared cameras. Remarks were preceded by short theoretical introduction regarding the basics of radiation thermometers and basic information about measuring instruments for remote temperature measurement.
PL
Przedstawiono zmodyfikowaną wersję wektorowej metody oceny niepewności wieloparametrowych pomiarów pośrednich. Jest to rozszerzenie metody wektorowej podanej w Suplemencie 2 do Przewodnika Wyrażania Niepewności Pomiarów, o angielskim akronimie GUM, która służy do opisu dokładności pomiarów wieloparametrowych. Nowością jest uwzględnianie skorelowania pomiędzy poszczególnymi składowymi niepewności typu A lub/oraz typu B mierzonych wielkości wejściowych. Omówienia dokonano na przykładzie pomiarów menzurandu dwuparametrowego 2D. Wyznaczono wzory ogólne dla macierzy kowariancji, niepewności i współczynnika korelacji menzurandu wyjściowego oraz wzory dla kilku charakterystycznych przypadków szczególnych. Na rysunkach podano zależności współczynnika korelacji wielkości wyjściowych w funkcji udziału składowych typu B w niepewnościach wielkości wejściowych Zastosowanie zaproponowanego rozszerzenia metody wektorowej może uwiarygodnić ocenę niepewności i w wielu przypadkach zwiększyć dokładność pośrednich pomiarów wieloparametrowych.
EN
General formulas for the covariance matrix, output uncertainties and correlation coeffs. were detd. The correlation coeffs. of the output quantities were shown for a function of the type B contribution in the full uncertainty of the input quantities. A novelty in the proposed method consisted in the correlation of shown individual uncertainty components of the A and of the B types of pair quantities measured directly on the input.
9
Content available Termowizyjne obserwacje małych elementów
PL
W artykule opisano wpływ odległości pomiędzy obiektywem kamer termowizyjnych, a obserwowaną powierzchnią na ostrość uzyskanego obrazu. Pokazano zależność wielkości pola widzenia matrycy detektorów od odległości pomiędzy obiektywem i obserwowaną powierzchnią oraz zależność wielkości pola widzenia pojedynczego detektora od odległości pomiędzy obiektywem i obserwowaną powierzchnią. Wyjaśniono wpływ rozdzielczości matrycy na wielkość pola widzenia pojedynczego detektora. Zaproponowano, w jaki sposób dobrać obiektyw, by uzyskany termogram był ostry oraz możliwe było osiągnięcie takiej rozdzielczości geometrycznej, która pozwoli wystarczająco dokładnie odwzorować rozkład temperatur na obserwowanej powierzchni.
EN
The article describes the influence of the distance between the lens and the observed surface on the sharpness of the obtained image. The relation between the size of the field of view of the detector array and the distance between the lens and the observed surface as well as the dependence of the field of view of a single detector on the distance between the lens and the observed surface is shown. The effect of matrix resolution on the field of view of a single detector was explained. It was proposed how to choose the lens, so that the obtained thermogram was sharp and it was possible to achieve such a geometric resolution that allows to accurately reproduce the temperature distribution on the observed surface.
10
Content available Pomiar czasu ustalenia temperatury płytki wzorcowej
PL
W niniejszym artykule zaproponowano sposób wyznaczenia czasu, w którym temperatura powierzchni bocznej płytki wzorcowej ulegnie ustaleniu. Wyjaśniono związek pomiędzy temperaturą płytki wzorcowej, jej długością i wartością niepewności pomiaru przy wzorcowaniu z użyciem tej płytki. Opisano wykorzystany układ pomiarowy. Zwrócono uwagę na problemy wynikające z zastosowanej metody pomiaru. Szczególną uwagę zwrócono na termowizyjne obserwacje powierzchni bocznej płytki wzorcowej. Opisano wpływ wybranych czynników na zarejestrowane rozkłady temperatury. Wskazano w jaki sposób zminimalizować wpływ promieniowania odbitego na wynik pomiaru.
EN
This article proposes a method for determining the time at which the surface temperature of the reference plate will be determined. he relationship between the temperature of the reference plate, its length and the uncertainty of the measurement when calibrating using this plate was explained. The measuring system used was described. Attention was paid to problems resulting from the measurement method used. Particular attention was paid to thermovision observations of the side surface of the reference plate. The influence of selected factors on recorded temperature distributions was described. It was indicated how to minimize the effect of reflected radiation on the measurement result.
11
PL
Artykuł przedstawia działalność Konsultacyjnego Zespołu Metrologicznego ds. regulacji rynku, jako przykład współpracy Głównego Urzędu Miar z przedstawicielami zewnętrznych środowisk związanych z szeroko rozumianą metrologią, a także omawia wypracowane przez Zespół efekty.
EN
This article presents activities of the Consultative Metrology Team of Market Regulations as the example of cooperation between Central Office of Measures and the representatives of external environment related to broadly understood metrology, as well as the results achieved.
12
PL
Główny Urząd Miar, w wyniku konsultacji z polskim środowiskiem przemysłowym i akademickim, podjął decyzję o powstaniu zespołu roboczego, którego głównym celem było przeprowadzenie analizy celowości budowy w Polsce wagi Kibble’a wg niezależnego projektu. Inicjatywa ta nawiązuje bezpośrednio do postanowień BIPM, których celem jest ostateczne odejście od dotychczasowego wzorca masy, będącego materialnym artefaktem i zastąpienie go wzorcem opartym na zjawiskach fizyki klasycznej i kwantowej. Zespół wskazał główne argumenty przemawiające za bezpośrednim zaangażowaniem się w prace związane ze skutkami redefinicji kilograma. Za główny powód uznano oczywiste przekonanie, że nowoczesna metrologia jest motorem rozwoju gospodarki narodowej. Poza tym Polska, uznawana za kraj będący liderem regionu Europy Środkowo-Wschodniej i jeden z filarów Unii Europejskiej, nie może pozostawać w tyle za krajami wysoko rozwiniętymi i rozwijającymi się na różnych kontynentach, które już zaczęły opracowywać własne projekty wag Kibble’a. Przeprowadzona analiza strategiczna polskiego projektu obejmowała wybór właściwej koncepcji, sporządzenie szacunkowego kosztorysu i terminarza działań, wskazanie najistotniejszych wyzwań technicznych oraz potencjalnych źródeł finansowania projektu, jak również zarysowała perspektywy realizacji tego przedsięwzięcia w oparciu o przemysł krajowy i współpracę międzynarodową.
EN
The Central Office of Measures, after consultations with Polish industrial and academic environment, decided to create a working team whose main goal is to analyse the purposefulness of constructing the Kibble balance in Poland according to an independent project. This initiative refers directly to the provisions of the BIPM, the aim of which is to definitively move away from the existing mass standard, which is a material artefact, and replace it with a model based on the phenomena of classical and quantum physics. The team pointed out the main arguments for direct involvement in work related to the effects of the kilogram redefinition. The main reason is the obvious conviction that modern metrology is the driving force for the development of the national economy. In addition, Poland, considered as a country that is a leader of Central and Eastern Europe and one of the pillars of the European Union, can not be left behind highly developed and developing countries on various continents that have already started to develop their own Kibble balances. The strategic analysis of the Polish project includes the choice of the right concept, preparation of an costing estimate and schedule of activities, an indication of the most important technical challenges and potential sources for the project financing as well as outlining the perspectives for the implementation of this project based on domestic industry and international cooperation.
13
Content available System monitorowania baterii ogniw ołowiowych
PL
Górnicze maszyny akumulatorowe zasilane są w większości z baterii ogniw kwasowo-ołowiowych. Ogniwa te w czasie ładowania bądź doładowywania wydzielają wodór, który w określonych stężeniach jest gazem wybuchowym. Świadomość tego zagrożenia jest coraz bardziej powszechna wśród użytkowników maszyn akumulatorowych a swoje zainteresowanie skutecznością wentylacji skrzyń bateryjnych wyrażają pracownicy zakładów górniczych oraz urzędnicy organu nadzoru rynku. W artykule przedstawiono wyniki badań skuteczności wentylacji skrzyń akumulatorowych, oraz wskazano problemy z nią związane. Zaproponowano nowoczesne rozwiązanie poprawiające bezpieczeństwo pracy maszyn akumulatorowych zasilanych z baterii ogniw ołowiowych. Omówiono budowę i zasadę działania autonomicznego systemu monitorowania parametrów pracy baterii ogniw ołowiowych, jak również zastosowane w nim technologie pomiarowe.
EN
Mining machines are often powered by lead-acid batteries. During charging and recharging of the batteries, hydrogen is released from the cells, posing the risk of explosion when a certain hydrogen concentration level is exceeded. Users of the battery powered machines are becoming more aware of the risk, and people working in mining plants as well as mining authorities are more concerned about how efficient battery box ventilation is. The results of tests on the efficiency of ventilation of battery boxes, as well as the problems related to it are presented in the article. A state-of the-art solution to improve the safety of operation of the lead-acid battery powered machines was proposed. The design and operation of the autonomous monitoring system of lead-acid battery parameters as well as the measurement technologies used in it were discussed.
PL
Rozmowa z Maciejem Dobieszewskim - wiceprezesem GUM - o tym, jak metrologia, współtworząc postęp technologiczny, staje się motorem rozwoju wszystkich dziedzin współczesnej gospodarki. Metrologia nie tylko towarzyszy rozwojowi technologicznemu we wszystkich dziedzinach współczesnego życia społeczno-gospodarczego, ale wręcz stoi u jego podstaw, od bezpieczeństwa żywności po nowoczesne technologie satelitarne.
EN
The article presents the methodology to estimate the operator influence on measurements performed with a coordinate measuring arm. The research was based on the R&R analysis, adapted to the specifics of redundant devices such as ACMM (selection of a test object difficult to measure). The method provides for measurements by three operators, who measure ten parts in two or three samples (measurement data developed in the article relate to the three measurements of holes). The methodology is designed to identify which operator has the best predisposition to perform measurements (generates the smallest measurement errors). Statistica software was used to analyse and visualize measurement data.
PL
Pomiary są nieodłącznym elementem zawodowego i codziennego życia każdego człowieka. Umiejętność przeprowadzania pomiaru polega m.in. na dobraniu takich metod i aparatury oraz warunków, by uzyskana dokładność była wystarczająca. W niniejszym artykule, nawiązując do wyzwań współczesnej metrologii, zwrócono uwagę na zauważalne w niej tendencje do rozwoju nowych technik i narzędzi pomiarowych. Podkreślono wagę, jaką dla sprawności realizacji interdyscyplinarnych zadań dydaktycznych ma jedność nauczania i badań naukowych. Zwrócono także uwagę na znaczenie aktywizacji studentów.
EN
Measurements are the inherent elements of human professional and everyday life. In the article, linking to the challenges of the present metrology, the attention was paid to perceptible in her tendencies to the development of new techniques and measuring tools. The unity of teaching and scientific investigations is considered because of its positive influence on the efficiency of the realization of interdisciplinary didactic tasks. The attention was also turned on the great importance of students activation. One of the most important didactic tasks is to encourage the students to explore the complex interdisciplinary fields. The nature of the topics is reflected in how the lectures and laboratory experiments are accepted and understood by students. There is necessity to work well in a well-integrated interdisciplinary team. The influence of important relation between teachers and students on efficiency of education should be taken into consideration. Authoress in many places used her own experience acquired within many years of work with measuring equipment and many years of the teaching of metrological subjects.
PL
W artykule przedstawiono strategiczne kierunki rozwoju współczesnej metrologii w dziedzinach wymagających wsparcia infrastrukturą pomiarową opartą na zaawansowanych technologiach i nowatorskich rozwiązaniach. Opisano możliwości rozwoju i wyzwania dla metrologii występujące w obszarach dotyczących energii, środowiska, zdrowia oraz w zakresie wdrażania innowacyjnych rozwiązań pomiarowych dla potrzeb przemysłu. W dokumencie EURAMET – Strategic Research Agenda (SRA) wykazano, że współpraca instytucji metrologicznych (NMI, DI), instytucji naukowo – badawczych oraz partnerów przemysłowych w ramach Europejskiego Programu Badań w Metrologii (EMRP) w okresie 2008-2015 przyczyniła się w istotny sposób do rozwoju wzorców i metod pomiarowych oraz doskonalenia procesów standaryzacji w ww. obszarach. W ramach tej współpracy nakreślono również kierunki rozwoju światowej metrologii oraz wskazano wyzwania, jakie stoją przed nią w obliczu globalizacji, zanieczyszczenia środowiska oraz rosnących potrzeb społecznych w zakresie opieki medycznej. W artykule opisano również zasady uczestnictwa w europejskich programach badawczych oraz kierunki dalszego zaangażowania w programie EMPIR.
EN
The article presents strategic directions of development of contemporary metrology in areas requiring support with a measurement infrastructure based on advanced technologies and innovative solutions. It describes development opportunities and challenges for metrology in the areas of: energy, environment, health and in the area of innovative support for industry. As demonstrated in the EURAMET - Strategic Research Agenda (SRA) document, the collaboration between metrological institutions (NMI, DI), research and industrial partners under the European Program for Research in Metrology (EMRP) carried out in 2008-2013 has contributed significantly in development of measurement standards and methods and improved standardization processes in the areas of great challenges. As a result of European collaboration the development metrology directions have been outlined and there have been identified the challenges of world metrology in the face of globalization, environmental pollution and increasing social needs in the field of medical care. The article also presents the principles of participation in European research programs and describes the directions of further partner involvement of entities in the EMPIR program.
PL
Coricancha (Qurikancha, Qorikancha) była najważniejszą świątynią w Cuzco, stolicy Imperium Inków Tawantinsuyu. Hiszpańscy Konkwistadorzy mieli okazję zobaczyć ją, i jej legendarne bogactwa, w listopadzie 1533 r., po wkroczeniu do Cuzco. Coricancha była miejscem kultu głównych świętych przedstawień inkaskiej religii, w tym figury Słońca, zwanej Punchao. Z tego wczesnego okresu pochodzą też wzmianki, niestety niezbyt precyzyjne, o specyficznej orientacji niektórych elementów świątyni, w celu uzyskania odblasku wschodzącego (lub zachodzącego) Słońca m.in. na wspomnianej figurze Słońca. Na tej podstawie źródłowej, oraz w oparciu o istniejące jeszcze fragmenty oryginalnej inkaskiej Coricancha, sformułowano szereg hipotez dotyczących możliwej astronomicznej funkcji tej świątyni. Szczególne znaczenia uzyskała hipoteza R.T. Zuidemy i A.F. Aveniego, zgodnie z którą obserwacje prowadzone w Coricancha stanowiły strukturalny szkielet specyficznego inkaskiego cyklu kalendarzowego, liczącego 328 dni. W niniejszym artykule przedstawiona jest krytyczna analiza tej hipotezy, na podstawie długoletnich badań i pomiarów przeprowadzonych w Coricancha przez autorów tekstu.
EN
Coricancha (Qurikancha, Qorikancha) was the most important temple in Cuzco, the capital of Tawantinsuyu, the Inca Empire. The Spanish Conquistadores had the opportunity to see her, and her legendary richness, in November 1533, after entering Cuzco. Coricancha was the place to worship the most sacred effigies of the Inca cult, including the figure of the Sun, called Punchao. From this early period, there are also references, unfortunately not very precise, related to a specific orientation of some elements of the temple providing reflection of the rising (or setting) sun on the aforementioned figure of Punchao. Based on these sources, and the analysis of the remains of the original Inca Coricancha, a number of hypotheses regarding the possible astronomical function of this temple were formulated. Of particular importance was the hypothesis of Zuidema and Aveni, according to which astronomical observations at Coricancha constituted the structural skeleton of a specific Inca calendar cycle of 328 days. This article presents a critical analysis of this hypothesis, based on long-term research and measurements carried out in the Coricancha by the authors of the text.
first rewind previous Strona / 13 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.