Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Skrzynki lęgowe jako metoda ochrony ptaków w miastach

Dolata Paweł, Tryjanowski Piotr

Przegląd Komunalny

|

2025

|

nr 2

54--57

PL

Skrzynki lęgowe dla ptaków (nazywane też budkami lęgowymi) w środowisku miejskim są nie tylko ważną metodą ochrony przyrody, ale również wizualnym symbolem działania na rzecz lokalnej fauny.

2

Architectural and urban planning guidelines for the transformation of riverside urban areas in the context of the paradigm of sustainable development

Jaszek Monika, Majerska-Pałubicka Beata

Materiały Budowlane

|

2025

|

nr 5

58--66

EN

The aim of this article is to specify the architectural and urban planning guidelines for transformation activities implemented in riverside areas of contemporary cities in the context of sustainable development. These guidelines constitute an original set of solutions resulting from the author's research. The main assumption of these guidelines is to shape the Integrated Blue-Green City System, which will allow to strengthen the built environment and the natural environment. A system that continuously connects water and greenery resources, creating supra-local, supra-urban connections. The guidelines were developed based on the analysis of changes in the approach to transformation activities implemented in riverside areas of cities. The analysis also covered the foundations and assumptions regarding sustainable development in architecture and urban planning. The research used the author's mixed method, which is a configuration of the logical argumentation, interpretative, heuristic and prognostic method, as well as a case study. The research results in the form of architectural and urban planning guidelines constitute an important set of assumptions helpful in the development of city strategic and planning documents.

PL

Celem artykułu jest wyszczególnienie wytycznych architektoniczno-urbanistycznych dotyczących działań transformacyjnych realizowanych w nadrzecznych obszarach współczesnych miast w kontekście zrównoważonego rozwoju. Wytyczne te stanowią oryginalny zbiór rozwiązań, będących wynikiem autorskich badań. Głównym ich założeniem było ukształtowanie Zintegrowanego Błękitno-Zielonego Systemu Miasta, pozwalającego wzmocnić środowisko zbudowane oraz przyrodnicze, który w sposób ciągły łączy zasoby wód i zieleni, kreując ponadlokalne, ponadmiejskie połączenia. Wytyczne opracowane zostały na podstawie analizy zmian w podejściu do działań transformacyjnych realizowanych w nadrzecznych obszarach miast. Analizie poddano także podstawy i założenia dotyczące zrównoważonego rozwoju w architekturze i urbanistyce. W realizacji badań wykorzystano autorską metodę mieszaną, będącą konfiguracją metody logicznej argumentacji, interpretacyjnej, heurystycznej i prognostycznej oraz studium przypadku. Wyniki badań w postaci wytycznych architektoniczno-urbanistycznych stanowią istotny zbiór założeń pomocnych podczas opracowywania miejskich dokumentów strategiczno-planistycznych.

3

Analysis urban transportation network in Algerian border cities using geographic information system (GIS). Case study of Tébessa city – far northeast

Djebnoune Brahim, Guendouz Berrehail

Geomatics, Landmanagement and Landscape

|

2025

|

no. 1

233--244

EN

Transportation is one of the most important human activities and services closely linked to place and its activities. It is a sensitive nerve in urban life, which either facilitates or hinders movement within the city through the transport network that is distributed throughout the urban environment to achieve accessibility [Lefèvre and Offner 1990]. The transport network is among the factors responsible for population distribution and its activities, representing the arteries of communication and movement that connect different land uses together. It serves as an indicator of economic and social development, and is one of the most important infrastructure services in the city. To achieve good mobility and accessibility throughout the city, there must be harmony between the urban transport network and the city’s morphological, demographic, and economic data, respond to the population’s transportation requirements and achieving growth and development in various services [Bailly 1979]. Through this study, which addresses the analysis of Tébessa’s urban transport network, considered one of the city’s most important components, using geographic information systems (GIS), the aim is to how well the network meets the needs of the population in terms of accessibility, to identify black spots and to show the most central nodes. The geographic information system utilized the ArcGIS software and network analysis techniques to determine the shortest paths between two points, with the aim to reduce travel distance, save time, and provide alternative routes for more efficient navigation in the city.

PL

Transport jest jedną z najważniejszych ludzkich czynności i usług ściśle powiązanych z miejscem i jego aktywnościami. Jest to wrażliwy nerw w życiu miejskim, który ułatwia lub utrudnia przemieszczanie się w mieście za pośrednictwem sieci transportowej, która jest rozłożona w całym środowisku miejskim w celu zapewnienia dostępności [Lefèvre i Offner 1990]. Sieć transportowa jest jednym z czynników odpowiedzialnych za rozmieszczenie ludności i jej działania, reprezentując arterie komunikacyjne i ruchowe, które łączą ze sobą różne sposoby użytkowania gruntów. Służy jako wskaźnik rozwoju gospodarczego i społecznego i jest jedną z najważniejszych usług infrastrukturalnych w mieście. Aby osiągnąć dobrą mobilność i dostępność w całym mieście, musi istnieć harmonia między miejską siecią transportową a danymi morfologicznymi, demograficznymi i ekonomicznymi miasta, odpowiadać na potrzeby transportowe ludności i osiągać wzrost i rozwój w różnych usługach [Bailly 1979]. W ramach tego badania, które dotyczy analizy sieci transportu miejskiego Tebessy, uważanej za jeden z najważniejszych komponentów miasta, przy użyciu systemów informacji geograficznej (GIS), celem jest określenie, w jakim stopniu sieć spełnia potrzeby ludności pod względem dostępności, zidentyfikowanie czarnych punktów i wskazanie najbardziej centralnych węzłów. System informacji geograficznej wykorzystał oprogramowanie ArcGIS i techniki analizy sieci, aby określić najkrótsze ścieżki między dwoma punktami, w celu skrócenia odległości podróży, zaoszczędzenia czasu i zapewnienia alternatywnych tras dla bardziej wydajnej nawigacji w mieście.

4

Miasta ekologicznego transportu

Przygoda Michał

Energia i Recykling : gospodarka obiegu zamkniętego

|

2025

|

nr 1

PL

Rada Unii Europejskiej stawia twarde warunki na drodze do zeroemisyjności. Aby je spełnić, państwa wspólnoty, w tym Polska, muszą realizować kosztowną strategię elektromobilności. To wyzwanie dla samorządów, które stoją przed zadaniem zbudowania infrastruktury dla pojazdów elektrycznych i wymiany publicznego taboru.

5

A Polish village in Turkey: A spatial analysis of Polonezköy in the context of housing, city, and cultural relationships

Burkut Emine Banu

Architectus

|

2025

|

Nr 1 (81)

37--46

EN

Polonezköy (Adampol) is a settlement in the Beykoz district of Istanbul, Turkey. Polonezköy was established in the mid-19th century as a result of historical and political relations between the Ottomans and Poland. The residences in Polonezköy attract attention with their structural and spatial characteristics. The issues to be examined in this article are the houses’ design, planning, layout, and spatial features. Determining the parameters of the contact between houses in Polonezköy and nature, the criteria of local/regional style, design suitable for environmental conditions, use of natural materials, establishing sensory experience, and respectful stance towards nature will be evaluated. It has ecological features such as using local materials in the residences, including vegetation in the design, protecting the existing green area, and integrating the residence in harmony with nature. The cultural, and spatial characteristics of Polonezköy residential buildings differ from those of other buildings in the settlement. The method to be applied in the research is creating a historical record through field research, photographs of the buildings, determination of their features, and interviews with their users. It will present a spatial feature sheet regarding the spatial features created by the author in the research area. The research aims to reveal the relations between Turkey and Poland through architectural features and determine the current situation. In addition, important data will be presented for researchers, academicians, students, and those interested in the subject. The unique aspect of this research is that it reveals general literature on the subject and is current field research.

PL

Polonezköy (Adampol) to osada wchodząca w obręb dzielnicy Beykoz w Stambule w Turcji. Powstała w połowie XIX w. w wyniku historycznych i politycznych kontaktów między Imperium Osmańskim a Polską. Zabudowa mieszkalna Polonezköy przyciąga uwagę swoją strukturą i charakterystyką przestrzenną. Kwestie, które przeanalizowano w tym artykule, to rozplanowanie domów, projektowanie, układ i cechy przestrzenne. Kluczowymi czynnikami ocenianymi w relacjach domów z Polonezköy z naturą są takie elementy jak regionalny styl, projektowanie zgodne z warunkami środowiskowymi, wykorzystanie naturalnych materiałów, wpływ na wrażenia zmysłowe i szacunek do natury. Budownictwo to ma wiele cech ekologicznych, takich jak wykorzystanie lokalnych materiałów w zespołach mieszkalnych, łącznie z projektowaną zielenią, ochrona istniejących założeń zieleni i połączenie założenia w harmonijny sposób z naturą. Cechy kulturowe i przestrzenne budynków mieszkalnych w Polonezköy różnią się od cech innych budynków w mieście. W trakcie prac wykonano badania terenowe i fotografie, określono cechy budynków i przeprowadzono wywiady z ich użytkownikami. W wyniku tych działań autorka opracowała zestawienie architektonicznych i przestrzennych cech osady. Badania mają na celu ukazanie relacji między Turcją a Polską poprzez cechy architektoniczne i określenie obecnej sytuacji. Ponadto zawarto w pracy ważne dane dla badaczy, pracowników naukowych, studentów i osób zainteresowanych tematem. Walorem pracy jest zebranie literatury przedmiotu i przedstawienie badań terenowych.

6

Zaprosić jaskółki do miast

Kożuszek Radosław

Zieleń Miejska

|

2024

|

Nr 4

46--47

PL

Jaskółki darzone są szczególną sympatią jako te, które nie tylko spełniają ważną rolę pogromcy uciążliwych much i komarów, ale także przynoszą szczęście, a ich wszechobecny szczebiot zwiastuje powodzenie.

7

Wszystkie oblicza wandalizmu

Rucińska Zuzanna

Zieleń Miejska

|

2024

|

Nr 4

58--60

PL

Pomalowane ławki, zniszczone kosze na śmieci, podeptane kwiaty, graffiti, wybite szyby – to tylko kilka z przykładów aktów wandalizmu, które można zaobserwować właściwie we wszystkich miastach w Polsce.

8

Wodopój dla ptaków

Kożuszek Radosław

Zieleń Miejska

|

2024

|

Nr 1

34--35

PL

Ptaki, które zasiedlają zieleńce czy parki miejskie, dość często w czasie upalnego lata i mroźnej zimy nie mogą sobie poradzić ze znalezieniem wody. Zimą kałuże zamarzają lub wysychają, podobnie jak podmiejskie rozlewiska czy małe oczka wodne, zdobiące ogródki działkowe. Z kolei latem woda z rzek czy parkowych stawów tak szybko paruje, odsłaniając stromy brzeg, że ptaki nie są w stanie się napić. Mogą zwyczajnie wpaść do wody i się utopić.

9

Trudne sąsiedztwo

Więcławska Judyta

Zieleń Miejska

|

2024

|

Nr 2

53--56

PL

Co zrobić, gdy w przestrzeni miasta funkcjonuje nieużytek, który w odbiorze sąsiadów uważany jest za nieestetyczny? Co w przypadku, gdy na takiej nieruchomości można znaleźć odpady albo roślinność stwarzającą zagrożenie? Czy miasto może ingerować w prywatną przestrzeń? I czy decyduje się na wykup takich gruntów pod tereny zieleni?

10

Paczkomatoza jako nieuleczalna choroba

Słomka Wojciech

Zieleń Miejska

|

2024

|

Nr 4

62--63

PL

Zgodnie z raportem pt. „Automaty paczkowe 2.0: Rozwój, Innowacje, Przyszłość”, opublikowanym przez firmę Colliers, w 2024 r. liczba automatów paczkowych w Polsce może osiągnąć 45 tys. szt. I nie jest to liczba graniczna, która w pełni nasyci rynek e-usług. Pojawiają się głosy, że paczkomaty są chorobą polskich miast – tak jak betonoza i reklamoza.

11

Od zapomnienia do nowej jakości

Gierko Aleksandra

Zieleń Miejska

|

2024

|

Nr 4

50--52

PL

Małe rzeki w miastach przeżywają obecnie renesans, a ich renaturyzacja i zagospodarowanie obszarów nabrzeży mogą przynieść szereg korzyści, zarówno dla ludzi, jak i dla miejskiego ekosystemu. Na przestrzeni ostatnich dwóch stuleci zmieniało się jednak ich postrzeganie.

12

Nowe spojrzenie na deszcz w mieście

Michałowska Anna

Zieleń Miejska

|

2024

|

Nr 1

32--33

PL

Z funkcjonowaniem wody w mieście wiążą się trzy główne wyzwania. Po pierwsze woda, z którą mamy do czynienia w przyrodzie, zwykle jest złej jakości. Kolejne dwa wyzwania związane są z sytuacją, gdy wody jest za mało w miejscu, w którym dotychczas występowała, lub wręcz przeciwnie – jest jej za dużo. Okazuje się, że środkiem naprawczym wobec wszystkich tych problemów w przestrzeni miejskiej jest roślinność.

13

Laboratorium Stref Czystego Transportu

Dubel Anna

Zieleń Miejska

|

2024

|

Nr 2

50--52

PL

W ostatnim czasie Strefy Czystego Transportu stały się gorącym tematem w naszym kraju, a wokół nich narosło wiele mitów. Projekt „Laboratorium Stref Czystego Transportu” systematyzuje wiedzę na ich temat.

14

Czy kres ery betonu jest bliski?

Mielicki Krzysztof

Zieleń Miejska

|

2024

|

Nr 4

48--49

PL

Antropocen ma się świetnie. Jak dotąd pracujemy intensywnie jako ludzkość, aby pozostawić po sobie na przyszłość w zapisie skalnym plastik i beton. Ten drugi definitywnie zdominował realizowane konstrukcje – od budownictwa mieszkaniowego po tamy na największych rzekach świata.

15

Zielone ściany a bioróżnorodność w mieście – przegląd literatury

Niedziela-Wawrzyniak Sylwia

Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Technicznej w Katowicach

|

2024

|

T. 19

45--64

PL

W artykule poruszono kwestię roli zielonych i żywych ścian we wspieraniu różnorodności biologicznej w miastach. Tekst podkreśla znaczenie ochrony różnorodności biologicznej i wpływ urbanizacji na jej spadek, jednocześnie zwracając uwagę na potencjał zielonych ścian w promowaniu różnorodności biologicznej w miastach i potrzebę dalszych badań w tej dziedzinie. Przegląd przeprowadzony na ponad 120 pracach dotyczących zielonych ścian ujawnił, że niewielka ich część dotyczy bezpośrednio bioróżnorodności zielonych ścian. Jednakże badania wykazały, że zielone ściany mogą być źródłem wysokiego poziomu bioróżnorodności w krajobrazie miejskim, podobnie jak naturalne ekosystemy. Mogą wspomagać różnorodne gatunki roślin i zwierząt, w tym ptaki, owady i małe ssaki. Zielone ściany mogą stanowić siedlisko dla tych gatunków, których występowanie w innym przypadku mogą być ograniczone na obszarach miejskich. Zielone ściany mogą również pomóc w łączeniu istniejących terenów zielonych, tworząc sieć siedlisk, które zapewniają bardziej zróżnicowane środowisko przyrodnicze. Zielone ściany mogą także wpierać usługi ekosystemowe, które odnoszą się do szeregu korzyści zapewnianych ludziom przez środowisko naturalne, takich jak: czyste powietrze, czy zapewnienie zdrowia fizycznego i psychicznego. Chociaż nadal istnieją luki w obecnych badaniach, potencjalne korzyści płynące z zielonych ścian sugerują, że warto je rozważyć jako realną opcję promowania różnorodności biologicznej na obszarach miejskich. Aby osiągnąć pełny potencjał w zakresie wspierania różnorodności biologicznej w miastach konieczne są: dalsze badania, promocja mająca na celu zwiększenie świadomości społecznej na temat zielonych ścian i odpowiednie zarządzanie, które zapewni utrzymanie ich w dobrej kondycji.

EN

The article discusses the role of green and living walls in supporting biodiversity in cities. It emphasizes the importance of protecting biodiversity and the impact of urbanization on its decline while highlighting the potential of green walls in promoting biodiversity in urban areas and the need for further research in this field. A review of over 100 studies on green walls revealed that only a small portion directly addressed the biodiversity of green walls. However, research has shown that green walls can be a source of high biodiversity in urban landscapes, similar to natural ecosystems. They can support diverse plant and animal species, including birds, insects, and small mammals. Green walls can provide habitat for these species that may be limited in urban areas otherwise. Additionally, green walls can help connect existing green spaces, creating a network of habitats that provide a more diverse natural environment. Green walls can also support ecosystem services, which refer to the range of benefits provided to humans by the natural environment, such as clean air and physical and mental health benefits. While there are still gaps in current research, the potential benefits of green walls suggest that they are worth considering as a viable option for promoting biodiversity in urban areas. To achieve their full potential in supporting biodiversity in cities, further research, promotion to increase public awareness of green walls, and appropriate management ensuring their maintenance are necessary.

16

Prąd stały w Radomsku i przyjęcie uprawnienia rządowego nr 8 na elektryfikację miasta prądem trójfazowym (lata 1881-1926)

Gąsiorski Aleksander Kazimierz

Zeszyty Naukowe Wydziału Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej

|

2024

|

nr 77

75--78

PL

W pracy przedstawiono wykorzystanie energii elektrycznej prądu stałego w Radomsku. Omówiono działania elektrowni zakładowych, powstałych w czasie pierwszej wojny światowej i budowę elektrowni miejskiej. Po spaleniu się elektrowni w styczniu 1924 roku Zarząd Miasta kupował energię elektryczną prądu stałego po cenach hurtowych od zakładu przemysłowego na oświetlenie miasta i dokonywał sprzedaży jej z zyskiem abonentom miejskim. Pokazano rozmowy prowadzone w 1924 roku w sprawie budowy w Częstochowie dużej elektrowni okręgowej trójfazowej mającej zasilać również miasto Radomsko. Przedstawiono również sposób uzyskanie uprawnienia rządowego nr 8 i jego przejęcie przez Towarzystwo Elektryczne Okręgu Częstochowskiego S.A. w 1926 roku.

EN

The paper presents the use of direct current electricity in Radomsko. The operation of company power plants built during World War I and the construction of a city power plant were discussed. After the power plant burned down in January 1924, the City Management purchased direct current electricity at wholesale prices from an industrial plant to light the city and sold it at a profit to city subscribers. Discussions conducted in 1924 regarding the construction of a three-phase district power plant in Częstochowa, which was also to supply the city of Radomsko, were shown, as well as obtaining government authorization No. 8 and its takeover by the Electric joint-stock Company of the Częstochowa District in 1926.

17

Elektrownie Zamkowa i Miejska w Łańcucie w latach 1906-1949

Kopeć Barbara

Zeszyty Naukowe Wydziału Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej

|

2024

|

nr 77

93--96

PL

W artykule przedstawiono historię powstania pierwszej i drugiej Elektrowni Zamkowej w Łańcucie, współpracę z Elektrownią Miejską. Losy obu zakładów w czasie pierwszej i drugiej wojny światowej.

EN

The work presents the history of the creation of the first and second Castle power plant in Łańcut, as well as cooperation with the Municipal power plant. The fate of both plants during the First and Second World Wars.

18

The metaverse projects for cities – the theoretical and practical perspective of building the competitive advantage

Pukas Anetta

Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie / Politechnika Śląska

|

2024

|

z. 193

379--393

EN

Purpose: In recent years, the rapid growth of virtual reality has opened up new possibilities for creating an immersive virtual world known as Metaverse. With advancements in technology, such as virtual reality headsets, and the emergence of applications with social interaction, Metaverses offer exciting opportunities for cities to build the future and a competitive advantage. The paper focuses on analyzing the theoretical and practical aspects of the Metaverse, particularly in the field of city development. This paper aims to discuss the potential benefits and challenges of the Metaverse projects for building cities' competitive advantage. Design/methodology/approach: The article comprehensively describes the use of Metaverse as a project created to build the city's competitive advantage in a technology-based future. Therefore, in the article, we asked a research question: What is the potential of Metaverse projects for cities as a tool for building competitive advantage? The method used was an in-depth literature study based on an electronic basis, e.g., SCOPUS for theory background. In the empirical part, we have done the qualitative research using the multiple case study (Three selected cities: Seoul, Tampere, and Dubai) associated with bibliographic and documentary research. Findings: Metaverse has become one of the hot topics in society and, consequently, is the theme of scientific research worldwide. The development of the Metaverse world will inject new vitality into modern cities, open up more application scenarios for smart cities, and push them forward. It can also be stated that the fundamental concept of Digital Twins emerged with a Digital twin of a person (DToP) and a Digital twin of a customer (DToC). The Metaverse is an entirely new concept, and there are still too many unknowns and uncertainties about its development direction. Originality/value: This article comprehensively describes using the Metaverse as the project for building a city's competitive advantage. The cross-sectional case study and comparison of three cities provided valuable insights into cities' challenges in creating a metaverse project. The main contribution is identifying repeatable decision-making areas that scops become future potentials of Metaverse for cities in building competitive advantages.

19

Roman Catholic Church buildings in cities of the Zhovkva Kreis at the turn of the eighteenth and nineteenth centuries

Kargol Tomasz

Wiadomości Konserwatorskie

|

2024

|

Nr 78

62--74

EN

This paper discusses the number, technical condition and material composition of buildings that belonged to urban parishes of the Zhovkva Kreis in Galicia at the turn of the eighteenth and nineteenth centuries. Churches, presbyteries, vicarages, shelters for the poor and out buildings were discussed in detail. Based on historical documents and cartographic sources, their role in urban spatial layouts is demonstrated. The effects of Emperor Joseph II’s policies toward the Roman Catholic Church, fires and the financial involvement of the nobility on the condition of the church’s building infrastructure, and thus on the architectural layout of cities, was also highlighted.

PL

W tekście omówiono liczebność, stan techniczny oraz materiał budowlany budynków należących do parafii miejskich cyrkułu żółkiewskiego w Galicji na przełomie XVIII i XIX w. Szczegółowo scharakteryzowano kościoły, plebanie, wikarówki, przytułki dla ubogich oraz zabudowania gospodarcze. Na podstawie dokumentów historycznych i źródeł kartograficznych zaprezentowano ich rolę w układzie przestrzennym miast. Zasygnalizowano również wpływ polityki cesarza Józefa II na Kościół rzymskokatolicki oraz finansowego zaangażowania szlachty na kondycję kościelnej infrastruktury budowlanej, a tym samym na układ architektoniczny miast.

20

Kataster józefiński jako źródło do rekonstrukcji historycznych układów przestrzennych miast i wsi

Ślusarek Krzysztof

Wiadomości Konserwatorskie

|

2024

|

Nr 80

73--86

PL

W artykule przedstawiono charakterystykę katastru józefińskiego jako występującego w skali masowej źródła historycznego, które może być zastosowane do rekonstrukcji układów przestrzennych miast i wsi. Tekst składa się z trzech części. W pierwszej części omówiono wybrane dokumenty katastru, które są najbardziej przydatne w badaniach historycznych układów przestrzennych. Chodzi tu przede wszystkim o księgę pomiarów, w której wpisywano wszystkie działki gruntowe, opis granic oddzielających daną miejscowość od osad sąsiadujących i charakterystykę sposobu obliczenia przychodu z gruntów uprawnych (prawidła fasjonowania). W drugiej znajduje się opis stanu zachowania katastru i praktyczne uwagi na temat specyfiki korzystania z omawianego źródła. W części trzeciej zaprezentowano ogólnodostępne przewodniki po zasobach polskich i ukraińskich archiwów, ułatwiające dotarcie do akt katastru józefińskiego. W artykule zamieszczono też ilustracje przedstawiające fotokopie omawianych dokumentów.

EN

This paper presents the characteristics of the Josephinian Land Survey as a massively surviving historical source which can be used to reconstruct the spatial layouts of towns and villages. The text consists of three parts. The first part discusses selected cadastral documents that are most useful in the study of historical spatial layouts. This is primarily a survey book, in which all land parcels were entered, a description of the boundaries separating the village from neighboring settlements, and the characteristics of how to calculate the income from farmland (registration basis). The second contains a description of the state of preservation of the cadaster and practical comments on the specifics of using the source in question. The third part presents publicly available guides to the collections of Polish and Ukrainian archives, making it easier to reach the files of the Josephinian Land Survey. The paper also includes illustrations showing photocopies of the documents in question.