Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 31

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  green architecture
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
PL
W artykule przedstawiono elementy analizy konstrukcyjnej i architektonicznej zrównoważonego luksusowego wieżowca mieszkalnego Agora Tower w Tajpej na Tajwanie, który stanowi symbol architektury współczesnej. Forma budynku została zainspirowana przez podwójną heliakalną strukturę ludzkiego DNA i może być określana jako performatywna, gdyż jej ukształtowanie wynika z efektywnej realizacji postawionych celów projektowych. Zaprojektowany kształt budynku znacząco zmniejsza jego podatność na oddziaływanie wiatru, które jest charakterystyczne dla budynków wysokich. Projekt budynku wpisuje się w trend zielonych wieżowców, wykazując doskonałe połączenie nauki i technologii wykorzystującej przyrodę do pomocy otaczającemu środowisku. W budynku zastosowano wiele innowacyjnych rozwiązań umożliwiających redukcję zużycia energii elektrycznej i wody. Roślinność umieszczona na 40% powierzchni elewacji wywołuje wyraźny kontrast pomiędzy białym kolorem fasady a zielenią. Powstały obraz geometrycznego naturalizmu daje nie tylko wyjątkowy efekt estetyczny, ale także pozwala na obniżenie temperatury otoczenia.
EN
The paper presents elements of structural and architectural analysis of the sustainable luxury residential skyscraper Agora Tower in Taipei (Taiwan), which is a symbol of contemporary architecture. The form of the building was inspired by the double helical structure of human DNA and can be described as performative, because its shape results from the effective implementation of the set design goals. Designed shape of the building significantly reduces its vulnerability and inadequate damping of vibrations caused by the impact of the wind which is typical for high-rise buildings. The building design goes in line with the green skyscrapers trend, demonstrating the perfect combination of science and technology that uses nature to help the surrounding environment. The building uses many innovative solutions that reduce the consumption of electricity and water. Vegetation located on 40% of the facade surface evokes a clear contrast between the white colour of the facade and the greenery. The finale image of geometric naturalism not only gives a unique aesthetic effect, but also allows to lower the ambient temperature.
2
Content available Pluralism of goals of proecological architecture
PL
W artykule omówiono wybrane koncepcje definiowania celów współczesnej architektury proekologicznej, wykazując znaczne zróżnicowanie postaw wobec problemu ekologii w architekturze. Ten wyraźny pluralizm celów jest wypadkową priorytetów stawianych budynkom i wynikiem akcentowania poszczególnych problemów ekologicznych z różną mocą. W artykule wykazano, iż współcześnie współistnieją dwie postawy: prośrodowiskowa i prohumanistyczna, przy czym w ich ramach zachodzą dalsze zróżnicowania. Zwrócono również uwagę na ewolucję celów proekologicznych w architekturze oraz zagrożenia, które pod wpływem wąskiego postrzegania problematyki mogą prowadzić do jej wypaczeń. Artykuł ma charakter poznawczy i oparty jest na analizie wspomnianych postaw. Ma na celu uporządkowanie wiedzy i obserwacji w tym zakresie. Autorzy uznają, iż świadome i przede wszystkim trafne zdefiniowanie celów proekologicznych jest fundamentem kształtowania architektury odpowiadającej ogólnej idei zrównoważonego rozwoju. Skłaniają się do wniosku, że współczesny model budynku proekologicznego powinien opierać się na zbalansowaniu celów prohumanistycznych i prośrodowiskowych.
EN
This article discusses selected concepts for defining the goals of modern pro-ecological architecture. It highlights a significant diversity of attitudes towards the issue of ecology in architecture. This clear pluralism of goals results from the priorities given to buildings and is the effect of emphasizing individual ecological problems to a various extent. In the present article, it has been demonstrated that two attitudes coexist today: the pro-environmental one and pro-humanistic one, with further variations occurring within the two approaches. Attention was also paid to the evolution of ecological goals in architecture, as well as to threats that may lead to its distortions under the influence of a narrow perception of these issues. The article is cognitive and is based on the analysis of the abovementioned attitudes. It aims at the organization of the knowledge and observations in this area. The authors recognize that a conscious and, above all, the apposite definition of ecological goals provides a foundation for creating architecture in line with the general concept of sustainable development. The authors are inclined to conclude that the contemporary model of a pro-ecological building should be based on balancing pro-humanistic and pro-environmental goals.
PL
Dachy pokryte roślinnością, zwana najcześciej dachami zielonymi, to prężnie rozwijająca się gałąź ogrodnictwa i architektury krajobrazu. Poza budynkami wielorodzinnymi oraz buirowcami coraz częściej widujemy je również na dachach domów jednorodzinnych. Tym, kórzy zamierzaja wdrożyć to rozwiązanie sami lub są częścią instytucji inwestującej w ekologiczne budownictwo, prezentujemy krótki poradnik, na co zwrócic uwagę i o czym pamiętać, aby inwestycja w zielony dach przysporzyła samych korzyści.
EN
Relationships between architecture and nature, ever highly essential, are becoming increasingly strained in the anthropocene. They take on a particular intensity due to climate change. Extreme weather conditions are perceived as a significant danger to the utility and durability of buildings. Opposing conceptual proposals of further action take shape against this background: of continuing the policy of sustainable development in the formula of "green architecture" or the implementation of a radical programme of limiting consumption in line with the concept of degrowth.
PL
Relacje pomiędzy architekturą a naturą, zawsze bardzo istotne, w epoce antropocenu stają się coraz bardziej napięte. Szczególnej intensywności nabierają za sprawą zmian klimatycznych. Ekstremalne zjawiska pogodowe są postrzegane jako poważne zagrożenie dla użyteczności i trwałości budynków. Na tym tle zarysowują się przeciwstawne koncepcje dalszych działań: kontynuacji polityki zrównoważonego rozwoju w formule „zielonej architektury” lub wdrożenia radykalnego programu ograniczenia konsumpcji zgodnie z koncepcją postwzrostu.
PL
W październiku br. odbyło się w Warszawie prawdopodobnie pierwsze w Polsce szkolenie dotyczące wykorzystywania elementów żywej architektury w miejskiej przestrzeni. Kurs zorganizowali fachowcy z kilkuletnim doświadczeniem, którzy jako jedyni w kraju zostali przeszkoleni przez Hansa Petera, twórcę i współautora książki „Wiklina w ogrodzie”, oraz jako pierwsi odważyli się wprowadzić takie budowle w polski krajobraz miejski na skalę komercyjną.
PL
Natura, która nie znosi próżni, zawsze stara się wykorzystywać – na zasadzie sukcesji – wszelkie możliwości, które stwarzają jej przestrzenie niezasiedlone. Takimi zaś były pionowe powierzchnie: skały czy pnie drzew, a także wytwory działalności człowieka, czyli elementy budowli architektonicznych. Inspiracją dla powstania ogrodów wertykalnych była więc sama przyroda.
PL
Zieleń nad naszymi głowami to nie tylko rozłożyste korony wysokich drzew czy rozległe ogrody na dachach, wyłaniające się co jakiś czas spoza gęstej zabudowy. Rozglądając się dookoła, możemy zobaczyć jej znacznie więcej, ponieważ rośliny – zarówno małe, jak i duże – otaczają nas z wielu stron, a ich obecność nawet w ograniczonej formie jest coraz bardziej pożądana, zwłaszcza w przestrzeni miejskiej.
8
Content available Projektowanie natury - projektant symbiotyczny
PL
Wspólnym mianownikiem nowoczesnej postawy projektowej jest intensywne wplatanie natury w struktury zurbanizowane. Zwiększa się rola gatunków obcych w ekosystemach, dąży się do ich integracji, w celu wydobycia wartości ekologicznych i estetycznych. Podkreśla się odpowiedzialność człowieka za zrównoważoną uprawę ogrodu planetarnego. Oznacza to symbiotyczną postawę poprzez aktywne uczestnictwo w kreacji, a następnie w opiece/uprawie zmierzające do utrzymania nowej/nowo-powstałej równowagi.
EN
An intensive insertion of nature into urbanized structures provides a common denominator for modern design. The role of alien species in greenery is on the increase, and is the significance of their integration. It is emphasized that the responsibility for the sustainable cultivation of planetary garden rests with the man. This responsibility indicates symbiotic attitude through an active participation in the process of creation and then care/cultivation in order to maintain a new/novel balance.
PL
Jednym z największych zagrożeń dla dynamicznie rozwijających się na całym świecie miast jest skażenie powietrza. Powoduję ono wiele problemów, na czele z najpoważniejszymi, dotyczącymi zdrowia mieszkańców. Szacuje się, że w samej Europie dochodzi do ok. 600 tysięcy przedwczesnych zgonów spowodowanych smogiem. Przekłada się to na ok 1,6 biliona dolarów straty dla europejskich gospodarek. Liczby te pokazują, jak istotna jest walka z tym zagrożeniem. Poniższy artykuł w sposób przeglądowy pokazuje rozwiązania, które zostały wprowadzone przez architektów w ciągu ostatnich lat, aby wspomóc mieszkańców miast w zmaganiach z zanieczyszczonym powietrzem. Prezentuje też projekty będące w fazie eksperymentalnej, posiadające potencjał wdrożeniowy.
EN
One of the greatest threats to cities that are dynamically developing all over the world is air pollution. It causes numerous problems, including the most severe ones, which concern the health of residents. It is estimated that there are around 600 thousand early deaths associated with smog in Europe. This leads to a loss of around 1,6 billion dollars for European economies. These numbers show just how significant the fight against this threat really is. The article below presents solutions that have been introduced by architects in order to aid the residents of cities in their struggle with polluted air over the past several years, in the form of a review. It also presents designs that are in their experimental stages and which show potential for application.
PL
Rolnictwo miejskie defi niowane jest jako zabudowa realizowana do produkcji roślin na potrzeby społeczności lokalnej. Prezentowana problematyka dotyczy kształtowania zabudowy wraz z systemami zieleni dla zachowania środowiskowej równowagi przestrzeni miejskich oraz powiązań dotyczących współistnienia architektury i zieleni w mieście. Wskazuje się na możliwość kształtowania synergicznych układów przestrzennych poprzez integrację przestrzeni miejskiej i zabudowy o innowacyjnej funkcji produkcji – farmy miejskiej – stanowiącej uzupełnienie struktury funkcjonalnej miasta w powiązaniu z kształtowaniem przestrzeni publicznych i systemu zieleni. Architektura pro-środowiskowa powiązana z technologiami umożliwiającymi produkcję roślin w budynkach, umożliwia integrację przestrzeni miejskiej uzupełniając strukturę funkcjonalno-przestrzenną miasta. Wdrażanie nowych technologii umożliwia realizację produkcji roślin w budynkach farm hydroponicznych i aeroponicznych. Technologia produkcji oraz program i struktura zabudowy farmy miejskiej stanowią przedmiot badań i analiz, w celu ukształtowania zabudowy zintegrowanej z przestrzenią miejską w kontekście autarkii jednostki urbanistycznej. Wskazuje się na konieczność zwiększenia zakresu produkcji dóbr materialnych i niematerialnych realizowanych w zespole farmy miejskiej. Powiązanie z przestrzeniami publicznymi oraz realizacja zabudowy o funkcji użyteczności publicznej uzasadnione jest kształtowaniem programu zagospodarowania terenu i zabudowy na potrzeby społeczności lokalnej. Farma miejska może stanowić element scalający strukturę miasta. Powinna być realizowana w miejscach węzłowych w powiązaniu z systemami: komunikacji drogowej, przestrzeni publicznych oraz zieleni miejskiej.
EN
Urban agriculture is defi ned as development for the production of plants for the needs of the local community. The presented problems concern the shaping of buildings together with the green systems in order to preserve the environmental balance of urban spaces and the connections between the coexistence of architecture and greenery in the city. It is pointed out the possibility of shaping synergistic spatial arrangements by integrating urban space and development with an innovative production function – urban farm – complementing the functional structure of the city in connection with the shaping of public spaces and the green system. Pro-environmental architecture is linked to technologies that enable plant production in buildings to integrate urban space, complementing the city’s functional-spatial structure. The implementation of new technologies enables the production of plants in hydroponic and aerospace buildings. The technology of production and the program and structure of urban farm buildings are the subject of research and analysis, in order to shape integrated urban space development in the context of the urban unit’s autarky. It is pointed out the need to increase the scope of production of material and non-material goods realized in the team of urban farm. Linking with public spaces and realization of public utility buildings is justified by shaping the land development and development program for the needs of the local community. Urban agriculture can be an element that integrates the city’s structure. It should be implemented in nodal areas in connection with the systems of: road communication, public spaces and urban greenery.
PL
Artykuł jest próbą omówienia zagadnień związanych z zieloną architekturą w kontekście procesu ekologizacji miasta. W tym celu wskazano na rolę zielonej architektury w terenach zurbanizowanych, analizowanej przez pryzmat wymiaru technologiczno-technicznego oraz środowiskowego w kontekście ekologizacji przestrzeni zurbanizowanej. Ponadto przedstawiono założenia budownictwa zrównoważonego i zróżnicowanie regionalne w Polsce dla tego typu inwestycji, a także rozwój zielonej infrastruktury w miastach w Polsce w postaci zielonych dachów i ścian.
EN
The article is an attempt of describing the problems connected with green architecture in the context of town ecologization process. To obtain the purpose, a role of green architecture in urban areas, analyzed by technological-technical and environmental dimension, in the context of urban areas ecologization was indicated. Moreover, we present the assumptions of sustainable building and regional diversification in Poland for this kind of investment, but also the development of green infrastructure in Polish cities, in the form of green roofs and walls.
PL
Wykorzystanie metod rozwoju zrównoważonego jako jedynej możliwej formy kształtowania architektury efektywnej ekologicznie wydaje się stwarzać złudne wrażenie braku innych możliwości rozwoju współczesnej eko-architektury w konfrontacji z wyzwaniami, przed jakimi staje społeczeństwo zamieszkujące przestrzenie zurbanizowane. Jednak niniejszy artykuł ma na celu przedstawić ideę zielonej architektury jako jednej z dróg rozwoju współczesnych zrównoważonych miast, będącej formą przekształcenia struktur miejskich w inny niż dotychczas sposób. Traktuje ona zagadnienie bardziej holistycznie, poszerzając je o kolejne aspekty, bez nacisku jedynie na elementy efektywności energetycznej, gospodarowania zasobami wody i wykorzystania zdobyczy współczesnej techniki w służbie oszczędności. Zielona architektura może stać się najbardziej twórczym elementem współczesnych miast. Pozostaje jednak pytanie, czy zmieniające się dynamicznie środowisko miejskie posiada przed sobą jakąś alternatywę, czy jednak zielona architektura pozostanie jedynie jedną z wielu możliwych form kształtowania przestrzeni współczesnych miast. Istotne będzie, czy stanie się ona jednym z ogólnoświatowych trendów projektowych, czy jednak zasady jej tworzenia zostaną w pewnym momencie w sposób całościowy narzucone bezpośrednio lub pośrednio, poprzez sformalizowanie wymogów dotyczących parametrów tworzonej przestrzeni. Wykorzystanie zdolności adaptacyjnych miasta do implementacji nowych funkcji, gałęzi usług, rekreacji i ich aktywizowanie, pobudzanie samowystarczalności poprzez systemowe wprowadzenie nowej formy architektury może w tym przypadku stanowić odpowiedzi na pogarszające się warunki środowiska niezurbanizowanego oraz metodę na rozwiązanie problemu dezintegracji struktur miejskich. Jednocześnie również daje to możliwość poszerzenia grona odbiorców architektury nie tylko do ludzi, lecz świadomie – tworzenie przestrzeni również dla rozwoju miejskiej biocenozy.
EN
The use of sustainable development methods as the only possible form of creating ecologically efficient architecture seems to create a false impression that there are no other opportunities for developing contemporary eco-architecture in confrontation with the challenges faced by urban populations. This paper aims to discuss the idea of green architecture as one of the ways of developing modern sustainable cities, a form of transforming urban structures in a different way than before. It takes up the issue more holistically, extending it to more aspects, without only stressing the importance of energy efficiency, water management and the use of modern technology in the service of saving natural resources. Green architecture can become the most creative element of contemporary cities. However, the question remains whether the dynamically changing urban environment has an alternative, or whether green architecture is to remain only one of many possible ways of forming contemporary urban spaces. It will be important whether it becomes one of global design trends or whether its main principles will at some point be imposed, directly or indirectly, by formalized requirements for creating urban space. Leveraging the adaptability potential of the city to implement new functions, service areas and recreation models, and activating them, stimulating self-sufficiency through systemic introduction of a new form of architecture, can in this case constitute a response to the deteriorating quality of non-urbanised environments and the answer to the problem of urban disintegration. It can also give an opportunity to broaden the circle of architectural customers beyond just people, and purposefully create space with the developing urban biocenosis in mind.
EN
Green architecture and natural and cultural groups are a unique kind of space with various functions – contemporary and cultural (including sacred). Most often they are characterized by high aesthetic and functional advantages. The innovative green architecture combines the technique of building with nature fulfilling excellent recreational, teaching, as well as integration functions for the local communities. As numerous studies show green improves the quality of life, and therefore becoming increasingly important to increase green areas – especially in large cities. Additional areas and green elements carry a positive social aspects, positive impact on the revitalization, improving the quality of life, environmental education and ensure environmental protection. An integral part of contemporary educational issues are also teams of natural and cultural heritage. They are characterized by constant variation. An important historical resource and perform functions of many of today’s tasks (use of attractive surroundings of the temple, the purpose of great human assemblies). That is why the issue of green architecture and nature-culture is an important topic in the teaching process. Specialized and multithreaded issues associated with green architecture and the natural landscape were included in graduation engineering projects (of studies of the first degree). They became the subject of research techniques and scientific visits of students of the University of Technology, Faculty of Civil Engineering and Architecture in Kielce (Malopolska, Poland).
PL
W artykule przeanalizowano estetyczne, etyczne oraz ekologiczne problemy dotyczące energooszczędnej architektury i „zielonego funkcjonalizmu”. Szczegółowo przedstawiono kreatywną twórczość polskiego architekta Marka Budzyńskiego, który stara się powrócić na tor wielowiekowej ciągłości architektury bez bezpośredniego naśladowania przeszłości z wykorzystaniem najnowszych technicznych i technologicznych osiągnięć.
EN
The article is devoted to aesthetics problems of energy-saving architecture. Modern “green” functionalism and imitating natural forms bionics opposed the creative work of Polish architect Marek Budzynski, who tends to return traditions of the centuries-old culture to his architecture without imitation of the past, using the latest technological achievements and answering in his own way the aesthetic, ethical and ecological quest of our time.
EN
The article examines the "Green architecture" notion development as a new stage in architecture development as exemplified by the current trends in design and construction of the "Green architecture" projects.
PL
Artykuł podejmuje zagadnienie certyfikacji budynków za pomocą międzynarodowych systemów certyfikacji LEED, BREEAM, DGNB.W Polsce jak i w całej Unii Europejskiej sektor budowlany pochłania najwięcej energii – około 40% całkowitego zużycia. W związku ze zmieniającymi się przepisami Unii Europejskiej, a także z rosnącą świadomością ekologiczną społeczeństw coraz częściej porusza się temat zmiany podejścia do projektowania i realizacji obiektów budowlanych. Nowoczesne budynki powinny być obiektami, przy których w każdej fazie procesu powstawania – od wyboru działki, poprzez projekt i realizację, kończąc na użytkowaniu ogranicza się zużycie surowców to znaczy energii i wody, ogranicza się ilość odpadów, ale także stosuje się nowoczesne technologie i materiały. Opierając się na przeprowadzonych studiach literaturowych, oraz wykonanych analizach komparatywnych, autor opracował podstawowe zestawienie powyższych certyfikatów pod katem powszechności stosowania, a także rodzajów kryteriów, którymi się kierują, oraz wagą tych kryteriów. Na przykładzie budynku biurowego, który w procesie symulacji, został certyfikowany za pomocą każdego z systemów, wykazano, iż, certyfikaty mimo pozornych różnic, posiadają pewne cechy wspólne - w każdym systemie budynek uzyskałby certyfikat, jednak na różnym poziomie. W finalnej części artykułu, zostały sformułowane wstępne wnioski dotyczące aspektów ekonomicznych, społecznych i ekologicznych w systemach certyfikacji. Artykuł ma na celu syntezę informacji i dotychczasowych badań dotyczących najważniejszych cech systemów certyfikacji LEED, BREEAM I DGNB.
EN
Paper concerns the issue of international building certification systems, LEED, BREEAM, DGNB. In Poland, the same as in other European union’s countries, building sector consumes the biggest amount of energy – about 40% of whole usage. Due to changes in European Union law regulations, but also because of rising ecological awareness of the society, the topic of changing the attitude to designing and realization process is being held more often than before. New buildings should be designed, constructed and used with respect to environment and natural resources. Furthermore, the highest class technical solutions and materials should be used. Based on literature studies, as well as comparative analysis, author prepare the summary of mentioned systems. Analysis of popularity, criteria types, and importance of particular criteria are presented and summarized. The case study is the office building, on which was made a simulation of each certification process. It was proved, that despite of some differences, systems have some common features – in each system building achieved the certificate, but on different level. In the final part of the paper some preliminary conclusions were formulated – concerning economic, ecological and social aspects in certification systems. The aim of the paper is to synthesis information and researches on LEED, BREEAM and DGNB.
PL
Rewitalizacja terenów poprzemysłowych przyjmuje dziś różne oblicza, dotyczy obiektów i terenów o odmiennej skali. Do kategorii tej zaliczyć należy również budynki określane mianem „zielonej architektury”, będące wyzwaniem dla projektantów.
PL
Zieleń w strukturach zurbanizowanych może pełnić funkcje użytkowe, estetyczne i ekologiczne. Posiada ona w architekturze i urbanistyce wyraźny związek z proekologicznymi postawami projektowymi.
20
Content available remote Sustainable architecture through the interior perception
EN
The urge for the sustainable character of buildings, resulting from the search for a contemporary relation between architecture and nature as well as attention to natural resources, has influenced the image of today’s human living environment. More and more frequently, such natural elements as water or greenery are applied in the composition of structures or architectural and urban enclosures. The application of these elements usually results from their technical and functional values – the ability to accumulate energy, to support the preservation of native ecosystems, to purify water, to create the microclimate of an enclosure, to convert carbon dioxide etc. Owing to some rediscovered building materials, however, their appearance produces a brand new image of architecture bound with the surroundings. The architecture-nature relationship does not only proceed at the meeting point of a building and its surroundings anymore. Structures form a landscape with respect for the topography and biological characteristics of a given area, whereas natural elements penetrate into an enclosure producing a kind of an extended entrance zone blurring the borders between a building and its surroundings. At the same time, architecture tries to recreate the relationship between Man and Nature making a favourable environment meant for residence, work and recreation introducing a new aesthetical and social dimension within the architecture-nature relation.
PL
Dążenie do zrównoważonego charakteru zabudowy wynikające z poszukiwania współczesnej relacji architektury z przyrodą, a także z troski o zasoby naturalne wpłynęło na obraz dzisiejszego środowiska życia człowieka. Coraz częściej elementy naturalne, takie jak woda,czy zieleń stosowane są w kompozycji budowli, a także wnętrz architektonicznych i urbanistycznych. Użycie tych elementów wynika zwykle z ich walorów technicznych i funkcjonalnych – zdolności do akumulacji energii, wspierania zachowania rodzimych ekosystemów, oczyszczania wody, tworzenia mikroklimatu wnętrza, przetwarzania dwutlenku węgla, etc. Wprowadzając, dzięki odkrytym ponownie budulcom, tworzy się nowy obraz architektury ściśle powiązanej z otoczeniem. Relacja architektura–natura przebiega już nie tylko na styku budynku z otoczeniem. Budowle tworzą krajobraz – z poszanowaniem topografii i charakterystyki biologicznej terenu – a elementy naturalne wnikają do wnętrza, tworząc rodzaj rozbudowanej strefy wejściowej, zacierając tym samym granice pomiędzy budynkiem a otoczeniem. Tym samym architektura stara się odtworzyć związek człowieka z naturą, stanowiąc korzystne środowisko zamieszkania, pracy, rekreacji, wprowadzając tym samym nowy wymiar estetyczny, a także społeczny w relacji architektura a natura.
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.