Ograniczanie wyników
Czasopisma help
Autorzy help
Lata help
Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 112

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 6 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  geofizyka
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 6 next fast forward last
1
Content available Cyfryzacja w budownictwie
PL
Czwarta rewolucja przemysłowa niesie ze sobą kompleksową transformację cyfrową przedsiębiorstw. Jej dziewięć filarów ma wpływ również na branżę budowlaną. W artykule przedstawiono wpływ, jaki transformacja cyfrowa wywiera na projekty innowacyjne realizowane w branży budowlanej, omówiono przykłady innowacji cyfrowych, jakie stosowane są w cyklu życia projektu deweloperskiego – biurowego oraz opisano na przykładach i studium przypadku, jakie stosowane są modele zarządzania projektami innowacyjnymi.
EN
The fourth industrial revolution carries out a comprehensive digital transformation of enterprises. Its nine pillars also affect the construction industry. The article presents the impact of digital transformation on innovative projects implemented in the construction industry, examples of digital innovations that are used in the lifecycle of a property development undertaking, are discussed, and examples and case studies of applied innovation project management models are described.
EN
The Brown Coal Research Institute is the participant of the European Commission - Research Fund for Coal and Steel project “Bucket wheel excavators operating under difficult mining conditions including unmineable inclusions and geological structures with excessive mining resistance” The geological problems are the important part of the project solving. The article briefly summarises geological situation of the Most Basin, situation of coal mining and geotechnical parameters of hard rocks. The main attention is devoted to the optimum methodology of geological and geophysical survey of hard rocks.
PL
Brown Coal Research Institute jest partnerem projektu realizowanego w ramach Funduszu Badawczego Węgla i Stali „Praca koparek kołowych w warunkach występowania w urabianym ośrodku utworów o nadmiernych oporach urabiania jak i wtrąceń nieurabialnych” Problematyka rozpoznania geologicznego stanowi ważną część projektu. Artykuł krótko podsumowuje sytuację geologiczną zagłębia, wydobycie węgla i parametry geotechniczne skał. Główną uwagę poświęcono optymalnej metodologii badań geologicznych i geofizycznych skał trudno urabialnych.
PL
Do niedawna zamek i jego układ znane były tylko z mało wyraźnej ryciny zrujnowanego zamku z początku XVIII wieku, ze szkicowej rekonstrukcji rzutu autorstwa Conrada Steinbrechta z końca XIX wieku oraz lakonicznych opisów inwentarzowych z połowy XVII i połowy XVIII wieku. Badania archeologiczno-architektoniczne uzupełnione prospekcją geofizyczną w znacznym stopniu uzupełniły tę wiedzę, weryfikując stare poglądy i hipotezy. W efekcie udało się zrekonstruować przebieg kurtyn obwodowych przedzamcza oraz fosy. W narożniku północno-zachodnim zweryfikowano obecność wieży wymienianej w inwentarzu z połowy XVII wieku. Dzięki prospekcji geofizycznej zlokalizowano także niektóre elementy zabudowy wewnętrznej – duży budynek od zachodu oraz stojący na dziedzińcu obiekt szachulcowy na murowanym podpiwniczeniu, którego istnienie zostało potwierdzone metodą wykopaliskową. Szczególnie interesujące okazały się wyniki badań archeologicznych w odniesieniu do rekonstrukcji pogranicza domu konwentu i przedzamcza zachodniego, wskazując na obecność tam nieznanej fosy i muru w 2. połowie XIV wieku. Zweryfikowano także narożnik północnego, zewnętrznego muru zamku, w którym według planu C. Steinbrechta miała znajdować się baszta. Rekonstrukcja ta okazała się niepoprawna, a zachowany mur był w rzeczywistości przyporą narożną. Badania dostarczyły także dalszych informacji umożliwiających rekonstrukcję ukształtowania terenu i technik budowlanych – przede wszystkim prac ziemnych.
EN
Until recently, the castle and its layout were known only from a rather unclear sketch of the ruined castle from the beginning of the 18th century, from a sketchy reconstruction of the plan drawn by Conrad Steinbrecht at the end of the 19th century, and laconic inventory descriptions from the moid-17th and mid-18th century. Archaeological-architectonic research and geophysical prospection significantly complemented the knowledge, verifying old views and hypotheses. As a result it was possible to reconstruct the outlines of perimeter curtains of the bailey and the moat. The existence of a tower mentioned in the inventory from the mid17th century was verified in the north-western corner. Owing to geophysical prospection some elements of interior buildings were also located – a large building in the west and a framework building with a masonry basement standing in the courtyard whose existence was confirmed by the excavations. Results of archaeological research in reference to the reconstruction of the borderline of the chapter house and the west bailey, indicating the presence of an unknown moat and a wall there in the 2nd half of the 14th century, turned out to be particularly interesting. The corner of the north, outer wall of the castle was also verified where, according to the plan by C. Steinbrecht, the tower was to be located. The reconstruction turned out to be incorrect, and the preserved wall was actually a corner buttress. The research also yielded further information allowing for reconstructing the lay of the land and construction techniques – mainly earthworks.
EN
Znosko (1981a, b) first stated the important fact that the Sowie Góry "nappe” was lying on the rocks of the Middle Sudetic Ophiolite Complex. In the light of current geophysical and tectonic data, it still remains up-to-date. Both those articles have initiated a new look at the Paleozoic tectonic evolution of the Sudetes and its surroundings. This article presents an analysis ofpotential boundaries oflithostratigraphic terranes in the Sudetes and the Fore-Sudetic Block, confirmed by the waveforms of gravity horizontal gradients. Gravimetric modelling along the selected profile 3 makes it possible to present the subsurface geological structure. Metamorphic rocks of the Sowie Góry complex can probably reach a depth of almost 5 km on the Fore-Sudetic Block. Below them are mafic and ultramafic rocks, reaching a depth of up to 12 km, which belong to the Middle-Sudetic Ophiolite Complex. The kinematic data from the Sowie Góry metamorphic complex indicate displacement with the top-to-SW and to-S, as in the Middle-Sudetic Ophiolite Complex. Controversy over the origin and the geotectonic environment of the Early Ordovician protolith of the Sowie Góry gneisses, which are probably a magma product of arc-type magmatism formed above a subduction zone of the Tornquist Ocean. The Sowie Góry terrane can be considered as a relic of the Early Ordovician Paleozoic magma arc (the so-called peri-Baltic arc). The Sowie Góry terrane was moved towards the SW and S on obducted dismembered fragments of ophiolite sequences after closing the Rheic Ocean during the Eo-Variscan orogenesis.
PL
Metody geofizyczne, ze szczególnym uwzględnieniem tomografii elektrooporowej, w ostatnich latach zyskują coraz większe znaczenie. Jest to efektem ciągłego postępu technologicznego, jaki dokonuje się w dziedzinie aparatur pomiarowych. Artykuł został poświęcony wykorzystaniu metody elektrooporowej w badaniu złóż – zarówno w fazie ich eksploatacji, jak i poszukiwań.
EN
Geophysical methods, with special regard to electrical resistivity imaging, have gained increasing significance in recent years. It is the result of continuous improvement in the field of measuring equipment. The article addresses electrical resistivity method application in deposit exploration, both at the stage of their location and mining. The employment of modern and advanced equipment enables to effectively determine deposit borders and depth. It also gives information about the physical properties of rock. The results may be used as drilling complementary information or autonomous source of geological data. The examples of electrical resistivity imaging application presented in the paper relate to data collected in order to determine the profitability of plot purchase before the exploitation process or deposit ceiling depth and weathering zones in existing mines. The aim of the measurements was to gain geological information on various rock types – basalts, limestones, dolomites and sand-gravel sediments.
PL
Z powodu bezszybowego dostępu do złoża skuteczne przeprowadzenie procesu podziemnego zgazowania węgla brunatnego wymaga ciągłego monitorowania geofizycznego. Odpowiada ono za identyfikację położenia frontu zgazowania, modelowanie powstałej kawerny, określenie wpływu gazogeneratora na warstwy nadkładu i osiadanie terenu, jak również pomaga w wykryciu przypuszczalnych ucieczek gazu. Należy wspomnieć, że środowisko naukowe nie wypracowało optymalnego i standaryzowanego systemu monitorowania procesu podziemnego zgazowania węgla brunatnego. Niniejszy artykuł skupia się na wyborze metody obserwacji zjawiska zgazowania dopasowanej do warunków geologicznych towarzyszących polskim węglom brunatnym. Rozpatrywana technologia zgazowania dedykowana jest przede wszystkim pozabilansowym, zawodnionym i zapiaszczonym pokładom węgla brunatnego, występującym w sąsiedztwie utworów ilastych, które za zadanie mają stanowić izolację dla planowanego georeaktora. Wybór metody opiera się na charakterystycznych warunkach panujących w okolicy gazogeneratora, które wywołują lokalne anomalie geofizyczne. Warunki te to przede wszystkim oddziaływanie termiczne gazogeneratora, które wpływa na przewodnictwo elektryczne, porowatość, przepuszczalność, gęstość, czy prędkość rozchodzenia się fal. W efekcie jako najbardziej perspektywiczną metodę wybrano tomografię elektrooporową, która umożliwia niemalże automatyczne monitorowanie procesu. Zaproponowano również metodykę prowadzenia badań, dopasowaną do najbardziej perspektywicznych technologii podziemnego zgazowania węgla brunatnego.
EN
Effective implementation of the brown coal underground gasification process requires continuous geophysical monitoring due to the shaft free access to deposits. Geophysical monitoring is responsible for identifying the gasification front location, modeling formed caverns, determining the impact of the gasifier at layers of overburden and subsidence, as well as helping to detect possible gas escapes. It should be noted that the scientific community did not develop optimal and standardized systems of brown coal underground gasification monitoring. This paper is focused on selecting the gasification monitoring method adapted to the geological conditions accompanying the Polish brown coals. The considered gasification technology is primarily dedicated to off-balance sheet, water-logged and gritty decks of brown coal, occurring near the loams designed to provide insulation for the planned gasifier. The method choice is based on the specific conditions prevailing in the gasifier area, which cause local geophysical anomalies. These conditions are primarily the thermal impact of gasifier which affects the electrical conductivity, porosity, permeability, density, and the waves propagation speed. As a result, electrical resistivity tomography was chosen as the most perspective method which allows for an almost automatic monitoring process, thus it allows the gasifier’s impact on the surroundings to be observed at a relatively low cost. The research methodology, adapted to the most promising technology of brown coal underground gasification was also proposed.
PL
Współczesne modele geologiczne 3D mają charakter innowacyjny w kompleksowym podejściu do rozpoznania wgłębnej budowy struktur i jednostek geologicznych. Umożliwiają one integrację i przestrzenną interpretację informacji geologicznej, archiwizowanej w postaci różnorodnych baz danych oraz analogowych materiałów kartograficznych. Zaletą tworzonych modeli 3D jest możliwość ich bieżącej modyfikacji wraz z dopływem nowych danych. Model geometryczny 3D uzupełniony informacjami o zmienności litolofacjalnej, parametrami petrologicznymi lub/i petrofizycznymi, jest podstawą szacowania zasobów złóż surowców i może być wykorzystany w symulacjach procesów geologicznych i hydrogeologicznych. Przedstawiony model budowy geologicznej wysadu solnego Łanięta prezentuje możliwości kompleksowej analizy danych, uwzględniającej szerokie spektrum skali rozpoznania geologicznego wysadu. Podczas procesu budowania modelu matematycznego opierano się w znacznej mierze na archiwalnych danych otworowych, wynikach pomiarów i analiz fizyko-chemicznych, a także na dostępnych interpretacjach profilowań sejsmiki 2D. Główną część modelowania przeprowadzono w oparciu o szczegółowe i półszczegółowe zdjęcia grawimetryczne. Do modelowania gęstościowego wykorzystano anomalie grawimetryczne w redukcji wolnopowietrznej, dzięki czemu możliwe było zbudowanie modelu od powierzchni terenu. Modelowanie wykonano w dwóch etapach. W pierwszym etapie obliczono prosty model oparty o zdjęcie półszczegółowe. Głównym efektem tego etapu było uzyskanie tła geologiczno- gęstościowego dla drugiego etapu, jakim było modelowanie samej struktury solnej. Etap ten realizowany był w oparciu o zdjęcie szczegółowe. Zdjęcie to w jednoznaczny sposób ukazuje niejednorodność modelowanego ciała. Dużym problemem w tego typu analizach jest prawidłowe zróżnicowanie gęstości w obrębie samego wysadu. Obecność dwóch typów litologicznych o bardzo zróżnicowanej gęstości (lekka sól i bardzo ciężki anhydryt) powoduje, że jednoznaczność wynikowego modelu w dużym stopniu uzależniona jest od znajomości relacji miąższościowych poszczególnych typów skał budujących pień solny wysadu (z otworów wiertniczych bądź sejsmiki).
EN
Recent techniques of 3D geological models building present an innovative approach to integrated subsurface mapping of geological structures. Multiple sources of geological and geophysical data have been used in complex 3D modeling from both digital databases as well as analogue archives. Structural framework of the model supplemented with lithological and petrophysical data discretized in spatial grids is used for resources assessment and modeling of geological and hydrogeological processes. The 3D geological model of the Łanięta salt diapir has been developed as a case study for refinement of known structure and lithological variation of the salt dome with use of borehole data, cross sections and 2D seismic interpretation as well as petrophysical and geochemical analysis. The study has been focused on application of the geologically-constrained 3D geophysical inversion of gravity data for delineation of undrilled parts of the structure. The free-air correction of gravity data have been used for modeling of the structure from the terrain surface down to the depth of 1 km below sea level. Both regional and local gravity surveys were used in two steps approach. The low resolution regional model has been created for 3D trend model of density distribution in the first step. It was followed by the high resolution, detailed inversion of local gravity data. The 3D inversion constrained by borehole control points presents density variation of modeled structure. A significant challenge of presented approach of gravity inversion is an adequate differentiation of density in the salt diapir. The delineation of large density contrast of halite and anhydrite rock in the highly deformed internal diapir structures is problematic and it depends mostly on available borehole or seismic data on lithological succession and spatial distribution.
RU
Объектом исследования являются породы фундамента и нижней части осадочного чехла западной части Западно-Сибирской платформы. Данная область имеет сложное геологическое строение и до настоящего времени недостаточно изучена. В пределах этой территории уже успешно добывается нефть из пород фундамента на ряде месторождений. Следовательно, рассматриваемый участок может быть перспективным в этом отношении. Целью работы стало исследование пород фундамента и выявление перспективных зон образования коллекторов нефти и газа. Исследования проводились по шламу, отобранному с интервалом 5÷20 м с глубин 1060÷1350 м в процессе бурения 5 скважин. Образцы изучались макроскопически, в стереомикроскопе и в петрографических шлифах. В результате исследований выделены и охарактеризованы литотипы пород осадочного чехла и петротипы доюрского основания. Основное внимание уделялось породам фундамента, в составе которого выделены: долериты, лейкодолериты, габбро, конга-диабазы, лейкоконга-диабазы и гранодиориты. Вулканические породы относятся вероятно к базальт-долеритовой и липарит-лейкобазальтовой формации перми-триаса, габброиды слагают небольшие гипабиссальные интрузии более позднего возраста. В породах фундамента присутствует большое количество трещин, заполненных гидротермальными минералами. Это говорит о сильных тектонических напряжениях и дислокациях, а также о гидротермальных процессах, последняя активизация которых, вероятно, происходила после формирования осадочного чехла. В целом отмечается невысокая интенсивность развития процессов выветривания и, по-видимому, небольшая мощность кор выветривания в которых можно ожидать формирование поровых коллекторов. Наиболее вероятно развитие пористости в гранитоидах и конга-диабазах, поскольку в них отмечаются единичные пустоты выщелачивания. Во всех породах присутствуют тонкие трещины. Они либо открытые, либо заполнены вторичными минералами – альбитом, эпидотом, кальцитом.
EN
The basement rocks and the lower sedimentary unit of the west part of West Siberian plate are the subject of the study. This region has complex geological setting and is still understudied. Several fields show successful oil exploitation from basement in the area. This fact is the basis to consider the study area to be perspective for hydrocarbon exploration. The aim of the study is concerned with the basement rock identification and detection of perspective reservoir zones. The data for study was presented by rock cuttings from 5 wells obtained with interval 5÷20 m from depths of 1060÷1350 m. These samples were investigated using stereoscope for cuttings and using microscope for thin sections. The features of sedimentary rock lithotypes and basement rock petrotypes were described during the study. The main attention is paid to the basement rocks: dolerites, leucodolerites, gabbro, conga-diabases, leucoconga-diabases and granodiorites. The volcanic rocks seem to be associated with the basalt-dolerite and liparit-leikobasalt formations (Permian-Triassic), the gabbroids relate to small intrusions of younger age. A lot of cavities filled with hydrothermal minerals are discovered in the basement rocks. This fact indicates a strong tectonic influence on these rocks, with the last activation being supposed to occur after the formation of lower sedimentary unit. The study area shows low degree of weathering, so small thickness of weathering crust with porous reservoirs can be expected. The porosity is most probable to be in the granitic rocks and in conga-diabases as singular micro-caverns are discovered in these rocks. Thin fractures are detected in all rock types. Fractures are found to be open or filled by albite, epidote and calcite secondary minerals.
PL
Jedną z metod geofizycznych, pozwalających wskazać lub wykluczyć występowanie uprzywilejowanych stref przepływu wód podziemnych do 50 m p.p.t. jest sondowanie rezonansem magnetycznym (MRS). Do charakterystyki hydrogeologicznej masywów skał krystalicznych wybrano obszar złoża z czynnym wyrobiskiem górniczym w okolicy Piławy Górnej (blok przedsudecki). Do charakterystyki hydrogeologicznej masywów skał krystalicznych reprezentowanych przez gnejsy i amfibolity wybrano obszar złoża z czynnym wyrobiskiem górniczym. Wyniki obu sondowań wskazują na bardzo słabe zawodnienie strefy zwietrzeliny i masywu skalnego lub brak zawodnienia. Pokrywa zwietrzelinowa ma miąższość ok. 4 m, zawartość wody w tej strefie wynosi zaledwie 6–7%, przy współczynniku filtracji k równym 2×10–6 m/s, co zalicza ten rodzaj zwietrzelin do skał słabo przepuszczalnych. Poniżej głębokości 4 m pojawia się spękany masyw skalny, który również charakteryzuje się bardzo słabym zawodnieniem o średniej zawartości wody w skale na poziomie 4%, o współczynniku filtracji szczelinowej 10–6 m/s i wodoprzewodności T o wartości 10–5 m2/s. Współczynnik filtracji szczelinowej na głębokości 30–40 m wzrasta, osiągając 10–4–10–5 m/s. Jest również widoczny wzrost wodoprzewodności do poziomu 10–3 m2/s. Podwyższone wartości wymienionych parametrów są związane z występowaniem lokalnych zawodnień w spękanym masywie skalnym, które są widoczne m.in. w odsłonięciach na terenie kamieniołomu. Wyniki badań MRS zostały potwierdzone przez badania hydrogeologiczne przeprowadzone w otworach geologicznych odwierconych na terenie złoża.
EN
Among the geophysical methods that allow indicating or excluding the occurrence of the privileged zones of groundwater flow down to 50 m b.g.l. is magnetic resonance sounding (MRS). Two soundings were carried out approximately 1.5 km north of the village of Piława Górna (Fore-Sudetic Block). The area of active quarry was selected for hydrogeological characteristics of the crystalline rocks massifs represented by metamorphic rocks such as gneisses and amphiboles. Both series of profiling are suggestive of either very low water content in the weathering cover and the rock massif or a complete lack of it. The weathering cover is approximately 4 metres thick, its water content does not exceed 6–7%, and the hydraulic conductivity k equals 2×10–6 m/s. This type of rock waste can therefore be classified as low-permeable. At depths greater than 4 metres, the rock massif is cracked, and shows a very low water content (4%), hydraulic conductivity of 10–6 m/s, and transmissivity T equalling 10–5 m2/s. The hydraulic conductivity increases up to 10–4–10–5 m/s at depths of 30–40 metres. Research has shown a simultaneous increase in the transmissivity to 10–3 m2/s. The increase in these parameters is associated with the presence of a small local water inflow within the cracked rock massif, which is visible among others in the exposures of the nearby quarry. The MRS results were confirmed by hydrogeological investigations of boreholes drilled within the quarry.
PL
Wały przeciwpowodziowe są jednym z głównych elementów biernej ochrony przeciwpowodziowej. Są to ziemne obiekty budowlane, mające postać nasypu, zlokalizowane w pewnej odległości od koryta rzecznego. Obok zbiorników retencyjnych i zapór, to właśnie na wałach przeciwpowodziowych spoczywa zadanie zapewnienia bezpieczeństwa terenów zagospodarowanych gospodarczo oraz ludności lokalnej. W pracy zaprezentowano wyniki badań polowych, geofizycznych oraz odwiertów i sondowań dynamicznych. Przedstawiono rezultaty badań laboratoryjnych pobranych próbek gruntów. Uzyskane wyniki skonfrontowano z wynikami badań prowadzonych metodą sejsmiki powierzchniowej. Przeprowadzono także numeryczną analizę filtracji oraz stateczności rozpatrywanych obwałowań w programie MES-Skarpa. Na podstawie uzyskanych danych scharakteryzowano warunki panujące w podłożu gruntowym oraz sformułowano wnioski końcowe.
EN
Levees are one of the main elements of flood protection. They are ground embankments which are usually located close to the river bed. The role of levees is to provide protection of developed areas and local population. The paper presents outcomes of field tests, such as boreholes and dynamic probing. The results of laboratory tests of ground samples are presented. The obtained results were confronted with the surface seismic method. Using the MES-Skarpa programme, numerical models of levees were generated. An analysis of filtration phenomena and stability was performed. Based on the collected data, ground conditions were characterized and final conclusions were formulated.
PL
W artykule omówiono wykorzystanie metod geofizycznych do rozwiązywania problemów eksploatacyjnych w kopalniach odkrywkowych. Przedstawiono podział poszczególnych grup metod geofizycznych oraz dokonano ich charakterystyki, a także przeanalizowano perspektywy i możliwości ich zastosowania w górnictwie odkrywkowym. W artykule, ponadto, dokonano oceny skuteczności i efektywności działania poszczególnych metod geofizycznych w warunkach kopalnianych.
EN
The paper presents the use of geophysical methods for solving operational problems in surface mines. The classification of particular groups of geophysical methods were presented and their characteristics were made, as well as perspectives and possibilities of their usage in surface mining were analyzed. The article also presents evaluation of the effectiveness and efficiency of various geophysical methods in mining conditions.
EN
The paper is focused on low enthalpy geothermal exploration performed in south Italy and provides an integrated presentation of geological, hydrogeological, and geophysical surveys carried out in the area of municipality of Lecce. Geological and hydrogeological models were performed using the stratigraphical data from 51 wells. A ground-water flow (direction and velocity) model was obtained. Using the same wells data, the ground-water annual temperature was modeled. Furthermore, the ground surface temperature records from ten meteorological stations were studied. This allowed us to obtain a model related to the variations of the temperature at different depths in the subsoil. Integrated geophysical surveys were carried out in order to explore the low-enthalpy geothermal fluids and to evaluate the results of the model. Electrical resistivity tomography (ERT) and self-potential (SP) methods were used. The results obtained upon integrating the geophysical data with the models show a low-enthalpy geothermal resource constituted by a shallow ground-water system.
PL
Praca przedstawia wyniki eksperymentalnych badań geofizycznych mających na celu uściślenie rozpoznania strefy dyslokacji tektonicznej w przypowierzchniowej warstwie podłoża w północnej części Górnośląskiego Zagłębia Węglowego. Do zobrazowania struktury górotworu zastosowano metodę konduktometryczną (GCM) w postaci wielopoziomowego profilowania przy zmiennym ustawieniu dipola anten. Badania przeprowadzono na poligonie testowym w Brzezinach Śląskich. Praca zawiera teoretyczny opis metody badawczej oraz analizę wyników pomiarów na poligonie.
EN
This paper presents the results of geophysical surveying aimed at the identification of the fault zone structure in the northern part of Upper Silesia. In order to visualize the fault plane the conductivity method (GCM) in multilayer profile mode with change of dipole orientation was used. The measurements were conducted on a test site in Brzeziny Slaskie. The paper describes theoretical principles of GCM method and the measurement’s results.
PL
Resistivity tomography is a modern geophysical method is widely used in geological research. It is especially useful in the study of landslides and their bedrock. Such tests were performed on landslide Dzianisz located in the Podhale region. It was established on the right side of the stream Dzianisz. The surviving morphological forms indicate that this is the old landslide. In the field, made one of the geophysical cross-section length of 750 meters. The measurement was made by Wenner. With the known zone of geophysical research slide coluvial material composition and geological structure of the bedrock. The data obtained were compared with earlier results of research, done by Bober (1971). The research results new light on the construction of landslide colluwium.
PL
Przedstawiono wyniki wstępnych badań kartograficzno-magnetycznych prowadzonych przez prof. Tadeusza Olczaka (1907-1983), dotyczących przypuszczalnego przebiegu wiekowych zmian magnetycznej deklinacji D na terenie Łodzi przemysłowej w okresie 1800-1950. Ich fragmenty zostały odnalezione w rodzinnych materiałach archiwalnych Profesora. W artykule omówiono ponadto wyniki analogicznych rozważań kartograficznych i magnetologicznych dotyczących Warszawy XVIII, XIX i pierwszej połowy XX wieku. Wykorzystano również informacje geodezyjno-historyczne i geograficzno-historyczne związane z dziejami Łodzi, pochodzące z Państwowego Archiwum w Łodzi i współczesnej literatury naukowej lat 2007/2008.
EN
The results of preliminary cartographic/geomagnetic studies, led by Professor Tadeusz Olczak (1907-1983) on the secular changes of magnetic declination D in city Łódź (from 1800 to 1950) are presented. Several main fragments of the above considerations were found in the family archival documents of T. Olczak. In addition, this article discusses the results of similar cartographic/magnetic researches for territory of Warsaw city of XVIII, XIX and XX centuries. In particular, many interesting geodetic and geographic historical data connected with the records of Łódź from the Łódź State Archive and contemporary 2007/2008 scientifi c literature were also used.
16
Content available remote Maurycy Pius Rudzki – twórca polskiej geofizyki
PL
Maurycy Pius Rudzki jest jednym z twórców rodzącej się u schyłku XIX w., dyscypliny naukowej – geofizyki. Po studiach przyrodniczych na uniwersytetach we Lwowie i Wiedniu pracował na wyższych uczelniach rosyjskich w Charkowie i Odessie. Powróciwszy do kraju osiadł w Krakowie. 1 XI 1895 r. objął kierownictwo Katedry Geofizyki Matematycznej i Meteorologii na Uniwersytecie Jagiellońskim. Była to pierwsza w Europie katedra geofi zyki. W 1902 r. Rudzki został dyrektorem Obserwatorium Astronomicznego w Krakowie, gdzie prowadził systematyczne badania meteorologiczne, magnetyczne i grawimetryczne. Zorganizował tam też jedną z pierwszych stacji sejsmologicznych w Europie. Rudzki jest autorem wielu wybitnych prac z dziedziny fi zyki Ziemi oraz autorem znakomitych podręczników Fizyka Ziemi, Astronomia teoretyczna i Zasady meteorologii.
EN
Maurycy Pius Rudzki was one of the pioneers of geophysics, an academic discipline that came to being towards the end of the 19th century. After completing his science degree at universities in Lviv and Vienna, Rudzki worked at Russian higher education institutions in Kharkiv and Odessa. Afterwards, he came back to his home country and settled in Krakow. On November 1st, 1895, Rudzki took charge of the Chair of Mathematical Geophysics and Meteorology at the Jagiellonian University. It was the fi rst Chair of Geophysics in Europe. In 1902, Rudzki became the director of the Krakow Observatory, where he conducted meteorological, magnetic and gravimetric research. There, Rudzki also set up one of the fi rst seismological stations in Europe. Rudzki wrote numerous prominent works devoted to the physics of Earth. In addition, he authored several distinguished textbooks, including The Physics of Earth, Theoretical Astronomy and The Rules of Meteorology.
PL
W artykule przedstawiono zarys problemów eksploatacyjnych wynikających z zalegania w złożach utworów trudno urabialnych. Omówiono wykorzystanie metod geofizycznych do wykrywania i rozpoznawania tego typu skał. Zaprezentowano na konkretnych przykładach możliwość zastosowania w kopalniach odkrywkowych różnych grup metod. Dokonano oceny skuteczności i efektywności działania poszczególnych metod geofizycznych w warunkach kopalnianych.
EN
In this thesis operational problems resulting from the deposition in the ore of hard-to mine rocks were presented. Discussed the use of geophysical methods for the detection and recognition of this type of rocks. It was shown on particular examples the possibility of using different groups in opencast mining. Evaluated efficacy and effectiveness of various geophysical methods in mining conditions.
PL
W artykule, na tle charakterystyki poziomu zagrożenia sejsmicznego i tąpaniami w górnictwie polskim, zaprezentowano krótki przegląd geofizycznych metod oceny stanu tych zagrożeń, w świetle nowej ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze, która weszła w życie z dniem 1.01.2012 r. oraz wydanych dotychczas, na podstawie zawartych w niej delegacji, aktów wykonawczych, a także propozycji uregulowań rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie prowadzenia ruchu podziemnych zakładów górniczych. Podkreślono zwiększenie zakresu zadań i odpowiedzialności geofizyków górniczych w całości procesu oceny stanu zagrożeń naturalnych w zakładach górniczych.
EN
The article presents, against the characteristics of the level of seismic hazard and hazard of rock burst in the Polish mining, a brief overview of geophysical methods applied to assess these hazards in the light of the new Geological and Mining Act of June 9th, 2011, which entered into force on January 1st, 2012, and of the implementing regulations that have been so far issued basing on the delegation included in the Act as well as of some proposals regarding the Regulation of the Minister of the Economy on the specific requirements relating to the regulation of operations in underground mines. The increase in the scope of tasks and responsibilities of mining geophysicists during the whole evaluation process of natural hazards in mining has been highlighted.
PL
Artykuł jest próbą podsumowania wyników prac przeprowadzonych w Państwowym Instytucie Geologicznym - Państwowym Instytucie Badawczym (PIG-BIP) w ramach ogólnoeuropejskiego testowania roboczych wersji specyfikacji danych dla tematów aneksu II i III dyrektywy INSPIRE. Testy przyczynią się w przyszłości do zwiększenia interoperacyjności semantycznej danych w obrębie państw Unii Europejskiej. Ujednolicenie terminów i pojęć stosowanych w zakresie informacji przestrzennej w różnych dziedzinach wiedzy i gospodarki ma na celu poprawne rozumienie danych przez wszystkich uczestników Europejskiej Infrastruktury Informacji Przestrzennej (Baranowski, 2011). Testy prowadzone były w okresie od 20 czerwca do 21 października 2011 roku i obejmowały tematy, za które odpowiada Główny Geolog Kraju jako organ wiodący. Do tematów tych należą: geologia (Aneks II, temat (domain) 4), wraz z podtematami (sub-domain) - geologia podstawowa wraz z otworami wiertniczymi, hydrogeologia i geofizyka (INSPIRE Thematic Working Group Geology, 2011), zasoby energetyczne (Aneks III, temat 20) (INSPIRE Thematic Working Group Energy Resources, 2011), zasoby mineralne (Aneks III, temat 21) (INSPIRE Thematic Working Group MineraI Resources, 2011). Celem testowania było przede wszystkim dostarczenie tematycznym grupom roboczym (TWG - Thematic Working Groups), działającym przy Komisji Europejskiej, informacji o możliwości zastosowania zaproponowanych modeli przez daną instytucję. Tego rodzaju wsparcie ze strony różnych środowisk z wielu krajów europejskich jest niezmiernie potrzebne, gdyż członkowie TWG często nie znają lokalnych uwarunkowań oraz rozwiązań prawnoorganizacyjnych w poszczególnych krajach (Nowakowska i in., 2011). Zgłoszone uwagi posłużą opracowaniu wersji 2.9 INSPIRE Data Specification, które następnie zostaną poddane ponownemu testowaniu. Drugie testowanie ograniczy się tylko do instytucji pełniących w danym temacie funkcję organu wiodącego. W wyniku tych prac powstaną wersje 3.0 dokumentów. Drugim istotnym celem było przygotowanie zespołu PIG-PIB do zadań, jakie czekają go na dalszych etapach prac dotyczących implementacji dyrektywy INSPIRE w zakresie wymienionych powyżej tematów. Wersje 3.0 wyżej omawianych dokumentów, jako akty wykonawcze o randze rozporządzeń i decyzji Komisji Unii Europejskiej, zostaną ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Unii i staną się obowiązującym prawem w całej Unii, a PIG-PIB jako organ administracji publicznej będzie zobowiązany do ich przestrzegania (Bielecka, 2011).
EN
This paper is an attempt to summarize the results of work in the Polish Geological Institute - National Research Institute in the framework of pan-European testing of data specifications for Annex II and III INSPIRE Directive. The tests were conducted in the period from 20th of June to 21st of October 2011 and included the themes, for which the Chief National Geologist is responsible as a leading authority. These themes include: geology (Annex II, theme 4), including boreholes, hydrogeology and geophysics, energy resources (Annex III, theme 20) and mineral resources (Annex III, theme 21).
PL
W zwałowiskach odpadów w sprzyjających warunkach aerologicznych węgiel ulega samozapaleniu. Inicjuje to procesy termiczne w obrębie bryły zwałowiska. Jednym z negatywnych oddziaływań tych procesów na środowisko jest emisja powstających podczas spalania węgla gazów do atmosfery. Sposobem ograniczenia lub likwidacji tych oddziaływań jest prawidłowa rekultywacja hałdy. Aby jednak właściwie zaprojektować prace rekultywacyjne konieczne jest określenie przestrzennej charakterystyki stanu termicznego i geotechnicznego bryły zwałowiska. W artykule przedstawiono wyniki doświadczalnych prac badawczych wykonanych na nieczynnym zwałowisku odpadów powęglowych w Rudzie Śląskiej. Ich zadaniem było określenie przestrzennej charakterystyki strukturalnej i termicznej hałdy z wykorzystaniem pomiarów metodą sondowań elektrooporowych.
EN
Exploitation waste dumps of the hard coal mining industry are a durable element of the landscape in Silesia. In contradiction to waste dumps of other mining industry branches they are characterized by the content of coal in their mineral composition. In favourable aerological conditions coal is subject to spontaneous combustion. This phenomenon initiates thermal processes within the dump lump. One of the negative impacts of these processes on the environment is the emission into the atmosphere of gases originating during coal combustion. A method of reduction or elimination of these impacts is proper dump reclamation. In order to plan suitably the reclamation operations, it is necessary to determine the spatial characteristics of the thermal and geotechnical state of the dump lump. The article presents the results of experimental research work carried out at an inactive coal waste dump in Ruda Śląska in the framework of the research project POIG 1.3 entitled ”Management system of liquidation of CO emissions from coal waste dumps”. The task of the research work was the determination of the spatial structure and thermal characteristics of the dump using measurements by means of the electrical resistance prospecting method.
first rewind previous Strona / 6 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.