Wyniki wyszukiwania - BazTech

1

Model geomechaniczny LW „Bogdanka”

Marciniak Michał, Kowalski Michał

Przegląd Górniczy

|

2020

|

T. 76, nr 10

12--22

PL

Artykuł prezentuje model geomechaniczny kopalni LW „Bogdanka”, wykonany w środowisku FLAC3D. Poza tym opisano cechy górotworu, krytyczne do odwzorowania w analizie numerycznej, a także problematykę modelowania numerycznego eksploatacji ścianowej. Po części opisowej zaprezentowano także przykład zastosowania narzędzia w analizie wpływu eksploatacji pola V na infrastrukturę zlokalizowaną w filarze na poziomie 960. Wykonano także analizę numeryczną stateczności wyrobiska objazd południowy, szukając mechanizmu zniszczenia, który doprowadził do utraty funkcjonalności wyrobiska. Użycie modelu sprężysto-plastycznego z osłabieniem oraz powierzchnią ubiquitous joint pozwoliło uzyskać zadowalające odzwierciedlenie rzeczywistości.

EN

A thorough description of Bogdanka’s coal mine geomechnical model may be found in this article. The model itself has been prepared in numerical code FLAC3D. A brief rock mass characteristic, fundamental to the numerical analysis, together with problems concerning numerical modeling of longwall mining was presented. Apart from the description, use of the model in an analysis of the effects of the exploitation of longwall panels adjacent to the underground infrastructure located on 960 level was prepared. A numerical analysis of a drift size model was back analyzed to obtain the failure mechanism that led to its destruction. Use of strain softening ubiquitous joint model allowed to obtain satisfactory results.

2

Productivity stimulation of depleted reservoirs by applying new technologies to open the productive layers

Vlasin I., Stefanescu D.-P., Sutoiu F.

AGH Drilling, Oil, Gas

|

2017

|

Vol. 34, no. 2

569--576

EN

The greatest natural gas fields belonging to Romgaz company are characterized by an advanced stage of exploitation, which actually involves a special approach, from the perspective of the works performed in the wells. As part of the most recently Romgaz strategy, for these fields have been created new geological models based on 3D seismic acquisitions, which allowed identifying some new less drained or even undrained zones. This aspect created the premises for developing the opportunities for capitalization of the new reserves volumes, by applying the advanced technologies of opening productive layers by perforation and reperforation operations with deep penetration guns, using also underbalance conditions. We mention also that new cased hole geophysical methods like PNN and RCI consisted also important elements in establishing the perforation intervals and identifying the by-passed layers. The paper contains some relevant case studies, which illustrates the efficiency of these new methods.

3

Wykorzystanie rozkładów statystycznych miąższości pokładów do prognozy wielkości zasobów operatywnych węgla kamiennego

Kopacz M.

Zeszyty Naukowe Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN

|

2016

|

nr 92

57--73

PL

Niniejszy artykuł stanowi kontynuację rozważań autora nad badaniem wpływu czynników związanych z geologią i tektoniką złóż węgla, uwarunkowaniami technicznymi, produkcyjnymi, organizacyjnymi i ekonomicznymi na wartość górniczych projektów inwestycyjnych. W niniejszej publikacji skoncentrowano się w szczególności na badaniu właściwości rozkładów miąższości węgla w pokładach, w celu wskazania ich dominującej roli i wysokiej przydatności przy szacowaniu wielkości zasobów operatywnych. Tezy te zostały zweryfikowane pozytywnie dla dwóch odrębnych pokładów węgla. W pracach analitycznych dysponowano obszerną informacją pozyskaną z modelu geologicznego złóż Lubelskiego Zagłębia Węglowego, którym dysponuje Pracownia Pozyskiwania Surowców Mineralnych IGSMiE PAN. Z modelu wyekstrahowano dane określające przestrzenną zmienność miąższości i gęstości węgla dla wyselekcjonowanych pokładów złóż. Wygenerowane z modelu geologicznego zbiory danych traktuje się jako przedstawiające pewien stan wiedzy i będące jedynie interpretacją zawartej tam informacji geologicznej. W celu realizacji tez badawczych skonstruowano rozkłady teoretyczne i empiryczne miąższości węgla w pokładzie 391 obszaru „Puchaczów V” oraz w pokładzie 382 w obszarze „Ostrów”. Są to pokłady jeszcze niezagospodarowane. Wykazano, że przy wykorzystaniu odpowiednio dobranych rozkładów statystycznych można wiarygodnie przybliżać ilość zasobów operatywnych w określonych przedziałach miąższości. Punktem odniesienia dla weryfikacji jakości prognozy były zasoby operatywne ścian zlokalizowanych w analizowanych pokładach oszacowane przy pomocy odrębnych narzędzi informatycznych (narzędzia do harmonogramowania produkcji) i zgodne z danymi udostępnionymi w dokumentacjach tych pokładów. Opracowana metoda badawcza stanowi stosunkowo nieskomplikowaną alternatywę dla tradycyjnych metod geostatystycznych. Problem zmienności przestrzennej zasobów węgla w pokładach redukuje się zasadniczo do miąższości i może być rozpatrywany tak na poziomie pojedynczej ściany jak i pokładu, czy ostatecznie – całego złoża. Jakość prognozy wartości średniej wielkości zasobów była weryfikowana przy pomocy metody bootstrap nieparametrycznego. W metodzie tej analizuje się daną statystykę, próbkując wielokrotnie dane empiryczne (nie ma żadnych założeń wobec pierwotnego lub wymaganego rozkładu danej statystyki – np. rozkładu normalnego). Warunkiem krytycznym wykorzystania zaproponowanego podejścia jest posiadanie źródła wiarygodnej informacji geologicznej – np. modelu złoża, z którego można wygenerować reprezentatywne i liczne zbiory danych.

EN

This paper is a continuation of the author’s reflections on the study of the influence of factors related to the geology and tectonics of coal deposits as well as the influence of technical, productional, organizational and economic conditionings on the value of mining investment projects. The publication focuses in particular on the study of the properties of distributions of coal seams thickness, in order to indicate its dominant role and high usefulness in estimating the amount of operational reserves. These claims were positively verified for two separate coal seams. The analytical works were supported by the extensive information from the model of geological deposits of the Lublin Coal Basin, which is in possession of the Department of Mineral Resources Acquisition at the Mineral and Energy Economy Research Institute of the Polish Academy of Sciences (MEERI PAS). The records defining the spatial variability of thickness and density for selected coal seams were extracted from the model. In order to implement the research arguments, theoretical and empirical distributions of coal thickness in the seam 391 of the „Puchaczów V” mining area and the seam 382 in the “Ostrów” mining area were constructed. They are still undeveloped seams, available for future exploitation. It has been proven that by using appropriately selected statistical distributions, one can reliably approximate the amount of operational reserves in certain thick- ness intervals. The point of reference for verifying the quality of forecasts were the operational reserves of the longwalls located in the analyzed seams estimated using separate IT tools and consistent with the official data. The developed research method is an interesting and relatively uncomplicated alternative to traditional geostatistical methods, supporting the process of variability assessment and estimation of the amounts of the useful mineral. In the developed simulation method the problem of spatial variability of the density and the thickness of coal seams is reduced substantially to the thickness of coal, and may be considered at the level of a single longwall or seam or even definitively – the entire deposit. The quality of the average value forecast was verified using the nonparametric bootstrap technique. The bootstrap technique analyzes the given statistics, multiple times sampling the empirical data (there are no assumptions to the original or the required distribution of the statistics – eg. the normal distribution). The critical condition for the use of the proposed approach is to have a reliable source of geological information – eg. a model of the deposit, from which one can generate representative and numerous collections of data.

4

Ocena wpływu miąższości, gęstości przestrzennej oraz przerostów w pokładzie węgla na wartość górniczych projektów inwestycyjnych w metodzie symulacyjnej

Kopacz M.

Przegląd Górniczy

|

2016

|

T. 72, nr 5

63--78

PL

W pracy podjęto próbę oceny wpływu miąższości, gęstości przestrzennej, przerostów w pokładzie oraz pośrednio − kosztów skały płonnej na wartość zasobów złóż węgla kamiennego. Proces oceny wpływu został przeprowadzony na bazie danych pozyskanych z geologicznego modelu złoża dla pokładu 391 w obszarze „Puchaczów V” i „K3”. Wygenerowane z modelu geologicznego zbiory danych traktowano jako przedstawiające pewien stan wiedzy i będące jedynie interpretacją zawartej tam informacji geologicznej. W celach badawczych skonstruowano dedykowany model symulacyjny, natomiast kryterium wartości stanowiła wartość zaktualizowana netto (NPV). Konstrukcję rachunku przepływów pieniężnych wzorowano na podejściu FCFF (free cash flow to firm). W publikacji przypisano istotne znaczenie opisowi założeń teoretycznych opracowanej metody symulacyjnej pozwalającej na oszacowanie wskaźników uzysku, bazujących na pierwotnych parametrach geologicznych pokładu węgla. Przy pomocy wskaźników uzysku korygowano poziom bazowych kosztów wydobycia węgla, biorąc pod uwagę zmienną ilość urabianej skały płonnej. W rezultacie przeprowadzonych badań oceniono indywidualny wpływ: miąższości, gęstości przestrzennej, przerostów w pokładzie 391 oraz całkowitych skorygowanych kosztów operacyjnych wydobycia na wynikową NPV. Uzyskano różne poziomy wpływu analizowanych zmiennych na rozstęp w rozkładzie wartości zaktualizowanej netto przy wykorzystaniu, tak rozkładów empirycznych, jak i teoretycznych. Na bazie rozkładów empirycznych wykazano dominujący wpływ miąższości pokładu węgla, następnie kosztów operacyjnych. Względny wpływ miąższości na rozstęp w rozkładzie wynikowej NPV wyniósł 75% (na bazie rozkładów empirycznych) i 48% przy wykorzystaniu rozkładów teoretycznych. Na drugim miejscu w kategorii wpływu znalazły się koszty operacyjne związane ze skałą płonną (wpływ rzędu 24%; 47%). Wpływ gęstości przestrzennej na oszacowanie wielkości zasobów operatywnych węgla w pokładzie 391 wyniósł blisko 15%. Badania ujawniły, że wpływ przerostów jest pomijalny. Należy nadmienić, iż otrzymane rezultaty badań są miarodajne wyłącznie dla pokładu 391; ich uogólnienie wymaga jednak poszerzenia studium przypadków. Mimo, iż przy pomocy rozkładów teoretycznych, jak i empirycznych uzyskano zbliżone oszacowania wartości NPV, to jednak rozkłady empiryczne cechuje wyższa wiarygodność prognostyczna. Problem nieliniowości zmiennych i współczynników korelacji parametrów geologicznych w modelu rozwiązano przy wykorzystaniu teorii kopuł.

EN

The study attempts to evaluate the influence of the thickness, spatial density, partings of coal seam and, indirectly, the costs of waste rock on the value of reserves of coal deposits. The process of impact assessment has been carried out on the basis of data obtained from the geological model of the deposit for the seam no. 391 in the “Puchaczów V” and “K3” area. Geological model data was treated as a present state of knowledge and only an interpretation of geological information contained there. For the research purpose a dedicated simulation model was developed, while the value criterion was the net present value (NPV). The construction of the cash flow statement was modeled using the FCFF (free cash flow to firm) approach. The publication covers also a detailed theoretical elaboration of the simulation procedure which allows for the estimation of the coal yield, based on the original geological parameters of the seam no. 391. This allowed to scale the underlying base operating costs of coal mining, taking into account the variable amount of mined waste rock. As a result, the study also evaluated the individual influence of thickness, spatial density and partings in the seam no. 391, as well as the total adjusted operating costs of mining on the resulting NPV. Different levels of impact of the analysed variables on the spread of the net present value using both theoretical and empirical distributions were achieved. On the basis of empirical distributions, dominant influence of coal thickness, followed by operating costs was determined. The relative influence of thickness on the gap in the distribution of the resulting NPV was 75% (based on empirical distributions) and 48% with the use of theoretical distributions. The second place in the category of impact of the operational costs was associated with waste rock (the impact of appropriately 24% and 47%). The influence of the spatial density on the estimation of the amount of operational reserves of coal in the seam no. 391 was close to 15%. The impact of partings is negligible. It should be noted that the obtained results of the study are meaningful only to the seam no. 391; their generalization, however, requires expansion of case studies. The analysis confirms that the proper selection of statistical distributions is crucial. Although similar NPV values were obtained with the help of both empirical and theoretical distributions, empirical distributions are characterized by higher prognostic reliability. The problem of non-linearity of variables and coefficients of correlation of geological parameters in the model was solved by use of the copulas theory.

5

Rola obrazowania elektrooporowego w uszczegółowieniu skomplikowanej budowy geologicznej wzgórza Morasko w Poznaniu

Pacanowski G., Sokołowska M., Mieszkowski R.

Przegląd Geologiczny

|

2016

|

Vol. 64, nr 4

238--244

EN

The paper focuses on the problem of developing reliable geological models based on point data from boreholes and two-dimensional results of geophysical surveys with application of electrical resistivity tomography (ERT). The study area was the Morasko Hill in Poznañ (Poland), located within frontal moraines overlying Pliocene clays with a top surface strongly deformed glaciotectonically. Due to the presence of these deformations, the study area shows a complex geological structure. Analysis of archival boreholes indicates that the top surface of the Pliocene clays is extremely variable, hampering unequivocal determination of geological boundaries. ERT measurements were used to recognize the detailed geological structure of the area. Next, additional boreholes and CPTU soundings were made in selected localities characterized by anomalies in the distribution of electrical resistivity values. Following the drillings and soundings, and the results of the geophysical survey were reinterpreted. Such complex methodology of field work, including geophysical and geological surveys, has allowed us to present a reliable geological model of the area, in which the ERT results coincide with the drilling results. In practice, the preparation of an appropriate geological model, particularly in the vicinity of escarpments and slopes, is indispensable for designers of construction objects in the selection of foundations and analysis of slope stability.

6

Methodological aspects of hydrocarbon shale resources assessment using different variants of volumetric methods

Kaczmarczyk W., Sowiżdżał K., Słoczyński T.

Nafta-Gaz

|

2015

|

R. 71, nr 6

400--407

EN

The article presents the methodological aspects of hydrocarbon resources calculation accumulated in shale formations using two variants of the volumetric method based on different data sets. The first method constitutes an extension of the classic volumetric method taking into account adsorbed gas presence on kerogen surface. This method can be applied to formations saturated with oil, condensate, as well as dry gas. The second proposed method can be used for resources calculations in oil-saturated reservoirs only. It involves the use of geochemical data (Rock Eval pyrolysis data), results of PVT measurements of reservoir fluids and Langmuir isotherm. The possibility of using different methodological approaches allows to carry out calculations in different conditions of data availability. Both methods, used for test calculations of hydrocarbon resources in oil type shales, give surprisingly consistent results.

PL

W artykule przedstawiono metodologiczne aspekty obliczenia zasobów węglowodorów zakumulowanych w skałach łupkowych wykorzystując dwa warianty metody objętościowej bazujące na odmiennych zestawach danych. Pierwszy wariant stanowi rozszerzenie klasycznej metody objętościowej i uwzględnia charakterystyczną dla złóż typu shale, obecność gazu zaadsorbowanego na powierzchni kerogenu. Ta metoda obliczeń może być stosowana dla stref nasyconych ropą naftową z gazem rozpuszczonym w ropie, stref występowania kondensatu, jak również dla formacji nasyconych suchym gazem. Drugi wariant umożliwia prowadzenie obliczeń zasobów węglowodorów niekonwencjonalnych jedynie w złożach ropnych i bazuje na danych geochemicznych (Rock Eval), wynikach analiz PVT mediów złożowych oraz wyznaczonej laboratoryjnie izotermie Langmuir’a aplikowanej w celu oszacowania ilości gazu adsorbowanego. Możliwość stosowania odmiennych podejść metodycznych pozwala na prowadzenie obliczeń w różnych uwarunkowaniach dostępności danych. Wykorzystanie obu wariantów metodycznych dla testowych obliczeń zasobów geologicznych w złożu ropnym, dało w rezultacie stosunkowo zbieżne wyniki.

7

Wybrane aspekty zastosowania narzędzi informatycznych w projektowaniu i harmonogramowaniu produkcji górniczej

Dyczko A., Galica D., Kudlak Ł.

Wiadomości Górnicze

|

2014

|

R. 65, nr 9

448-457

PL

W artykule poruszona została rola narzędzi informatycznych wspomagających procesy decyzyjne w zakładach górniczych, jak również wskazana została lokalizacja nowoczesnego planowania produkcji w strukturze organizacyjnej kopalni. W ramach badań przedstawiono niektóre dostępne na rynku narzędzia informatyczne, które posłużyły do stworzenia modeli geologicznych i przykładowych harmonogramów produkcji. Zamieszczono i opisano wybrane aspekty zastosowania narzędzi informatycznych w codziennej pracy w zakładzie górniczym.

EN

The article discussed was the role of IT tools supporting decision making processes in mining companies, as well as indicated the location of modern production planning in the organizational structure of the mine. Some commercially available IT tools were presented that were used to create geological models and sample production schedules. Selected use of IT tools in daily operation of a mining company were posted and described in the article.

8

Efekt skali w interpretacji geologicznej danych geofizycznych i analiz laboratoryjnych – wprowadzenie do tematyki oraz przykłady obliczeń na danych modelowych

Ziemianin K., Jędrzejowska-Tyczkowska H.

Nafta-Gaz

|

2013

|

R. 69, nr 10

719--734

PL

Współczesna charakterystyka geologiczna obszarów złożowych opiera się na szeregu danych pochodzących z analiz przeprowadzonych w różnych skalach: od skali nanometrów, przez skalę próbki (wielkości kilku centymetrów), aż do skali całego obiektu złożowego. Tak duża rozpiętość zarówno rozmiarów badanego ośrodka, jak i zastosowanych metod badawczych (badania petrofizyczne, petrologiczne, analizy sedymentologiczne, interpretacja krzywych geofizyki otworowej oraz przekroi sejsmicznych) wymusza uwzględnienie zjawiska tzw. efektu skali we wszelkich poczynionych interpretacjach. Wynika to z faktu, że najczęściej dane uzyskane podczas np. analiz próbek o wielkości kilku centymetrów nie mogą być wprost przeniesione do interpretacji obiektów złożowych wielkości kilkudziesięciu kilometrów kwadratowych. Kluczową kwestią jest tutaj pozyskanie wiedzy o wzajemnych relacjach pomiędzy uzyskiwanymi danymi oraz ich wielokrotna kalibracja na praktycznie każdym etapie pracy nad złożem węglowodorów, zarówno konwencjonalnym, jak i niekonwencjonalnym. Efekt skali w światowej literaturze jest rozpatrywany dla bardzo konkretnych problemów. Na potrzeby przemysłu naftowego istnieje wy raźna konieczność uzyskania rozwiązań bardziej ogólnych, które tym samym będą mieć szersze zastosowanie. Eksperyment obliczeniowy przeprowadzono na danych modelowych wyprowadzonych w wyniku interpretacji rzeczywistego obiektu złożowego. Różnorodność pomierzonych i analizowanych parametrów, w których uwzględniono efekt skali, symulowano za pomocą stosunkowo prostych funkcji matematycznych. Wyniki obliczeń modelowych poddano analizom statystycznym ukierunkowanym na ujawnienie istniejących prawidłowości związanych z charakterystyką złoża.

EN

Modern geological characteristics of reservoir areas are based on data from a number of studies carried out at different scales – from the scale of nanometers, through the scale of samples (a few centimeters in size) to the scale of the entire reservoir. Such a large range of both sizes of an investigated area and analitical methods used (petro physical, petrological, sedimentological analysis, well logs and seismic cross-sections interpretations) results in pressure to take so called “scale effect” into account. This is due to the fact that the data obtained during the analyses of samples (size of a few cm) often cannot be directly transferred to the interpretations of the whole reservoir area (several km 2 in size). The key issue here is to obtain knowledge of the relations between the different sets of data and to calibrate them at every step of reservoir investigation (both conventional and unconventional). Scale effect in literature is examined for very specific problems. For the purpose of the oil and gas industry there is a clear need for more general solutions, which will therefore have wider application. A computational experiment on the deduced model data was conducted as a result of the interpretation of the real reservoir rocks. Diversity in measured and analyzed data (where scale effect was used) was stimulated with relatively simple mathematical functions. The results of model calculations were statistically analyzed and focused on the disclosure of existing regularities connected with field characteristics.

9

Analysis of suitability for development of new mining field in northern part of Kosovo lignite basin - Sibovc

Cehlar M., Rybar R., Pinka J., Haxhiu L., Beer M.

Archives of Mining Sciences

|

2013

|

Vol. 58, no. 2

557--568

EN

This review describes the possibility of development a new lignite deposit in northern Kosovo lignite basin - Sibovc. Analysis of the initial state briefly evaluates Kosovo energy sector, geomorphological conditions and quality of lignite from Sibovc deposit. With using Dataminesoft it was created geological model and approximate calculation of lignite reserves in the deposit. The data obtained from Dataminesoft were used as starting points of the financial analysis of project. The result of the analysis is exactly describe the qualitative and quantitative characteristics of deposit Sibovc compared to other deposits in the area and creating of geological model with productive horizons deposit of lignite. Based on these data lignite deposit Sibovc was classified, according to the classification of deposits the UN, as economical.

PL

W pracy tej omówiono możliwości udostępnienia nowego obszaru wybierania złoża węgla brunatnego (lignitu) w północnej części zagłębia węgla brunatnego Sibovc w Kosowie. W analizie stanu początkowego krótko scharakteryzowano sektor energetyczny Kosowa, warunki geo-morfologiczne oraz parametry jakościowe węgla brunatnego z zagłębia Sibovc. Przy pomocy pakietu Dataminesoft stworzono model geologiczny i przeprowadzono przybliżone obliczenia zasobów węgla brunatnego w złożu. Dane uzyskane przy zastosowaniu pakietu Dataminesoft zostały następnie wykorzystane jako dane wejściowe do analizy finansowej przedsięwzięcia. Na podstawie wyników analizy uzyskuje się jakościową i ilościową charakterystykę złoża w odniesieniu do pozostałych złóż w regionie. Opracowano model geologiczny ze szczegółowym wskazaniem poziomów wybierania lignitu. W oparciu o te dane dokonano klasyfikacji złoża węgla brunatnego (lignitu) w Sibovc zgodnie z międzynarodowymi zasadami klasyfikacji wykazując, że złoże będzie ekonomiczne.

10

Zastosowanie logiki rozmytej w budowie modeli geologicznych

Darłak B., Kowalska-Włodarczyk M.

Nafta-Gaz

|

2009

|

R. 65, nr 6

454--461

PL

Przedstawiona praca jest kontynuacją próby wprowadzenia metody logiki rozmytej do rutynowych modelowań geologicznych. Wykorzystując dane laboratoryjne i otworowe uzupełniano z jej pomocą brakujące fragmenty profilowań petrofizycznych i geofizycznych. Metoda ta pozwoliła także prognozować całe brakujące profile na podstawie zestawu innych danych, ponieważ nie wymaga ona nauczyciela, czyli zbioru uczącego, opiera się natomiast na poprawnie sformułowanych regułach wnioskowania, co w modelowaniach geologicznych daje jej przewagę nad sieciami neuronowymi.

EN

This paper presents a possibilities of fuzzy logic application in geological model evaluation. Two potential fields of activity was showed. The first is to complete petrophysical and well log database. The second, more ambitious is estimation of petrophysical parameters in no data wells. It is possible because of depending of fuzzy logic on inference rules not on teaching files. It is the main advantage of fuzzy logic over ANN extrapolation method.

11

Zastosowanie programu GeoStar/Goplan wraz z opisem algorytmu obliczania zasobów na przykładzie złoża kruszywa piaskowego

Szymański J.

Górnictwo Odkrywkowe

|

2009

|

R. 50, nr 2-3

106-113

PL

Artykuł zawiera przykład tworzenia modeli jakościowych i ilościowych dla wybranego złoża piasku przy pomocy oprogramowania GeoStar/Goplan. Pokazano strukturę danych informacji o złożu, sposób ich wykorzystania do tworzenia map izoliniowych, obliczania zasobów geologicznych całego złoża oraz w rozbiciu na poziomy eksploatacyjne. Opisano użyty w oprogramowaniu algorytm obliczenia zasobów i algorytm generowania izolinii dla siatki, także o modelu nieciągłym.

EN

Article contains example of creating qualitative, and quantitative models for example field of sand using Geostar/Geoplan computer programs. The data structure of field informations, the way of creating isolinear maps, and calculating resources of all field, or for each exploitation level separately, using this data, are described. The calculating resources and generating isolines, for discontinues grid model too, algorithms are given.

12

Szczegółowy model struktury 3D zbiornika GZWP Gliwice nr 330

Sitek S., Kowalczyk A., Małolepszy Z.

Biuletyn Państwowego Instytutu Geologicznego

|

2009

|

nr 436, z. 9/2

463-468

PL

Tworzenie wielowarstwowych modeli numerycznych w systemach krasowo-szczelinowych napotyka na duże problemy n wiarygodnym odwzorowaniu układu krążenia wód podziemnych, już na etapie modelu koncepcyjnego. Sposób przedstawiania geometrii ośrodka hydrogeologicznego w oparciu o dwuwymiarową mapę geologiczną, wybrane przekroje i otwory geologiczne bez szczegółowej interpretacji wgłębnej, często skomplikowanej budowy geologicznej, może być niewystarczający. Zastosowanie nowoczesnych metod trójwymiarowej kartografii do przedstawienia wgłębnej budowy geologicznej, przy wykorzystaniu specjalistycznego oprogramowania typu Earth Vision pozwalana lepsze jej odwzorowanie i zrozumienie. W pracy opisano wykonany model budowy geologicznej wielowarstwowego systemu wodonośnego, którego głównym elementem jest GZWP Gliwice, o powierzchni 392 km2, wyodrębniony w węglanowym kompleksie wodonośnym triasu. Możliwość odwzorowania struktury geologicznej zbiornika, w tym w szczególności licznych rowów i zrębów tektonicznych, wpłynie znacząco na poprawność dyskretyzacji ośrodka hydrogeologicznego w modelu przepływu wód podziemnych FeFlow.

EN

Construction of multilayer numerical models in a karst-fractured medium creates big difficulties in the correct and credible presentation of groundwater flow systems. Presentation of geometric groundwater medium using data from 2D geological maps, bore holes and geological cross-sections can be insufficient without acute interpretation of deep geological structure. Applications of new techniques of computer 3D geological modelling helps better mapping and understand deep geological structure. In the paper 3D geological model of MGWB Gliwice is presented. Geological model has been developed using Earth Vision software. Possibility of presenting 3D hydrogeological formation in geological structure model with many horsts and grabens separated by faults will be have significantly influenced on correctness digitizing hydrogeological medium structure in the flow model FeFlow.

13

Model geologiczny ośrodka o silnej zmienności litofacjalnej utworów cechsztynu w rejonie Pogorzeli

Leginowicz A.

Nafta-Gaz

|

2006

|

R. 62, nr 9

441-443

PL

W niniejszej pracy przedstawiono wyniki analizy, której celem było skonstruowanie modelu geologicznego ośrodka z rejonu Pogorzeli, usytuowanego na obszarze monokliny przedsudeckiej, charakteryzującego się silną zmiennością litofacjalną w obszarze cechsztyńskim.

EN

This paper presents seismic data analysis and interpretation for Pogorzela region. The aim of this publication was creation a possible geological model which respects interpretation difficulties caused lithofacial variability in Zechstein.

14

A procedural approach to the fast display and analysis of multi-million simulation models in 3-D

Husain K., Shehry M.

Archives of Mining Sciences

|

2006

|

Vol. 51, no 1

123-132

EN

The need to visualize huge geological models demands solutions with in-expensive display hardware since it is economically impractical to furnish a large number of high-end workstations to all engineers. The model files in these cases exceed the 2 gigabyte limit on most PC hardware and are harder to handle without the use of high-end workstations or software solutions. The use of intelligent disk caching, the object oriented interpretive programming language Python and Open Source software resulted in an efficient, fast rendering application. The compact code size for the reusable source libraries enabled an in-house solution while ensuring fewer support issues while providing necessary building blocks for leveraging more applications.

PL

Konieczność wizualizacji dużych modeli geologicznych wymaga stworzenia nowych rozwiązań do wykorzystania mniej zaawansowanych technologicznie komputerów. Olbrzymie zbiory skierowane do wyświetlania wymagają nierzadko znacznej pamięci komputerowej (2 GB), co stanowi górną granicę dla większości komputerów osobistych i zmusza użytkowników do pracy z użyciem specjalnych stacji roboczych lub specjalnych pakietów programowych. Użycie inteligentne podręcznej pamięci dyskowej w połączeniu z oprogramowaniem Open Source oraz napisanym w języku programowania Python pozwoliło na zbudowanie efektywnej - szybko odtwa rzającej obraz aplikacji. Zbudowana aplikacja pozwala na ekonomiczne wyświetlanie olbrzymich modeli na wielu platformach sprzętowych (WindowsXP, Linux, Solaris) dla wielu programów bazujących na bibliotekach RS3D (Reservoir Simulation 3D). Aplikacja umożliwia konwersję i wizualizację modeli geologicznych z następujących pakietów symulacyjnych (RS3D): UNRST - ECLIPSE Unified Restart Files INIT - ECLIPSE Initialization Files CHEARS - Chevron- Texaco Simulator Input format GOCAD - Surface geometry GLK - Saudi Aramco specific format GEOVIEW - Saudi Aramco specific format PBF - POWERSTM Binary Format ZMAPTM Autor udostępnia wewnętrzne biblioteki do innych profesjonalnych zastosowań RS3D.

15

Geological and geotechnical investigation methods to characterise domal salt structures

Bornemann O., Heusermann S.

Prace Naukowe Instytutu Górnictwa Politechniki Wrocławskiej. Konferencje

|

2005

|

Vol. 112, nr 44

159-171

EN

The design of mines and repositories in salt rock requires the exploration of salt structures which should result in a geological model of the structure including the shape, subrosion, stratigraphical sequences, petrographical facies of the saline beds, geochemical change, gas and brine content, and internal structure. Thus, investigations as seismic exploration, boreholes, drillcore description, geophysical measurements, determination of layer orientation, spatial GPR-measurements as well as geochemical investigations have to be done. This must be followed by a geotechnical safety analysis of the mine or repository construction taking into consideration the possibilities for failure that could occur during excavation, operation, and post-operation phases, as well as measures to avoid such failure. To this end, geotechnical in-situ measurements (e.g. cavity closure, large-scale deformation of the salt rock, country rock and overburden, rock stress), laboratory investigations on material behaviour (e.g. stiffness, strength, creep) and geomechanical calculations are needed. An example of geological and geotechnical investigations of a domal salt structure including old mining rooms is presented. The analysis is based on geological modelling, finite-element calculations and geotechnical in-situ measurements to assess the stability of old mining rooms during the expected operation stage of the repository mine and to demonstrate the long-term integrity of the geological barrier.

PL

Zakres badania struktur solnych sprowadza się do powstania wstępnego geologicznego modelu struktur solnych zawierającego takie elementy jak kształt struktury solnej, suberozje, sekwencje stratygraficzne danej struktury, facje petrograficzne warstw solnych, zmiany geochemiczne, skład gazu i solanki jak również i ich struktury wewnętrzne. Model geologiczny uwarunkowany jest badaniami sejsmicznymi, odwiertami geologicznymi, ścisłym opisem rdzeni, pomiarami geofizycznymi, ustaleniem orientacji warstw, przestrzennymi GPR-pomiarami jak i badaniami geochemicznymi. W związku z pracami górniczymi jak i konstrukcją podziemnych magazynów gazu i radioaktywnych odpadów taki model geologiczny staje się podstawą dla geotechnicznej analizy bezpieczeństwa. Analiza ta powinna wziąć pod uwagę możliwość wystąpienia niepowodzeń podczas ekskawacji, eksploatacji, w fazach poeksploatacyjnych jak i również uwzględnić mierniki dla uniknięcia takich niepowodzeń. Dlatego też celem powinno być wykorzystanie pomiarów geotechnicznych in situ (np. konwergencja zapadlisk, obszerna deformacja pokładów solnych, skał granicznych, nakładu, naprężenia w pokładach skalnych) badań laboratoryjnych ustalających istotne parametry materiałowe (twardość, wytrzymałość, odkształcanie się) jak również i kalkulacji geomechanicznych. Przedstawione zostały przykłady badań geologicznych i geotechnicznych jak i przykład analizy geomechanicznej struktur solnych wykonane przez BGR w słupie solnym i w nieaktywnych wyrobiskach korytarzowych i pionowych. W oparciu o modelowanie geologiczne, kalkulacje elementów skończonych i pomiary geotechniczne wykonane in situ analiza ta ma za zadanie oszacowanie stopnia stabilności nieaktywnych wyrobisk podczas przewidywanej fazy eksploatacyjnej podziemnych magazynów gazu i radioaktywnych odpadów jak i zademonstrowania integralności daleko terminowych barier geologicznych.

16

Konstruowanie modelu geologicznego z zastosowaniem specjalistycznego programu GeoStar/GeoPlan

Nowak J., Szymański J.

Prace Instytutu Nafty i Gazu

|

2004

|

nr 130

866

17

Zweryfikowany model geologiczny PMG Husów po jego rozbudowie w latach 1999-2000

Dusza R., Miziołek M.

Prace Instytutu Górnictwa Naftowego i Gazownictwa

|

2002

|

nr 116 wyd. konferencyjne

649--651

PL

W latach 1999-2000 odwiercono, w ramach rozbudowy PMG Husów do pojemności czynnej 400 min m3, 12 nowych odwiertów. Uzyskane dane geologiczne pozwoliły na uszczegółowienie budowy geologicznej złoża Husów szczególnie w zakresie rozwoju litologiczno-facjalnego skał zbiornikowych i uszczelniających oraz ich własności pojemnościowo-filtracyjnych.

EN

The working volume of the underground gas storage Husów was increased (to 400 million m3) in 2000. There were 12 new wells drilled to increase the gas production. A new, more detailed geological model was created based on the information obtained during the drilling process. The model is presented in this paper.