Preferencje help
Widoczny [Schowaj] Abstrakt
Liczba wyników

Znaleziono wyników: 24

Liczba wyników na stronie
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
Wyniki wyszukiwania
Wyszukiwano:
w słowach kluczowych:  electric circuit
help Sortuj według:

help Ogranicz wyniki do:
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
1
Content available Zmiany w szóstej edycji EN 60204-1
PL
[W październiku 2016 r. międzynarodowa organizacja International Electrotechnical Commission opublikowała 6 edycję normy IEC 60204-1 pt. Safety of machinery – Electrical equipment of machines – Part 1: General requirements. W 2018 r. norma ta została opublikowana jako norma europejska EN z modyfikacjami wprowadzonymi przez CENELEC. W grudniu 2018 roku Polski Komitet Normalizacyjny zatwierdził ją jako Polską Normę PN. Norma zawiera dwa załączniki powołujące się na harmonizacje z dyrektywą maszynową 2006/42/WE oraz niskonapięciową 2014/35/UE. Harmonizacje norma uzyska z chwilą opublikowania jej w Oficjalnym Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (OJEU). Ze względu na precyzyjne wymagania i wytyczne w opracowywaniu układów elektrycznych maszyn norma ta cieszy się dużym zainteresowaniem ze strony producentów maszyn i układów sterowania. W artykule omówiono najważniejsze zmiany pomiędzy kolejnymi edycjami normy.]
EN
A non-differentiable resistor-capacitor circuit comprised of the capacitor and resistor in the fractal-time domain is first proposed in this article. The solution behavior of the corresponding local fractional ordinary differential equation is presented for the Mittag-Leffler decay defined on Cantor sets. The obtained results reveal the sufficiency of the local fractional calculus in the analysis of the fractal electrical systems.
3
Content available remote Minimal–phase positive electrical circuits
EN
Minimal-phase positive continuous-time linear electrical circuits are addressed. It is shown that positive asymptotically stable electrical circuits with distinct poles and zeros are minimal-phase systems. Conditions are established for electrical circuits to be minimal-phase systems. Sufficient conditions for cancelation of zeros and poles of minimal-phase electrical circuits are proposed.
PL
W pracy są analizowane dodatnie minimalnofazowe obwody elektryczne opisane równaniami stanu i macierzami transmitancji operatorowych. Wykazano, że dodatnie stabilne asymptotycznie obwody elektryczne z różnymi zerami i biegunami są obwodami minimalnofazowymi. Podano warunki minimalnofazowości obwodów elektrycznych, oraz warunki wystarczające upraszczania zer i biegunów w obwodach elektrycznych. Rozważania ogólne zilustrowano przykładami obwodów elektrycznych.
4
Content available remote Zeroing of state variables in descriptor electrical circuits by state-feedbacks
EN
The problem of zeroing of the state variables in descriptor electrical circuits by state-feedbacks is formulated and solved. Necessary and sufficient conditions for the existence of gain matrices such that the state variables of closed-loop systems are zero for time greater zero are established. The procedure of choice of the gain matrices is demonstrated on simple descriptor electrical circuits with regular pencils.
PL
Sformułowano i rozwiązano nowy problem zerowania zmiennych stanu deskryptorowych (singularnych) liniowych obwodów elektrycznych poprzez dobór odpowiednich sprzężeń zwrotnych. Podano warunki konieczne i wystarczające istnienia takich sprzężeń zwrotnych zapewniających zerowanie zmiennych stanu dla chwil czasowych większych od zera. Zaproponowano procedurę doboru sprzężeń zwrotnych, którą zilustrowano prostymi przykładami odwodów elektrycznych.
5
Content available remote Performance Evaluation of PV Module by Dynamic Thermal Model
EN
The response of the Photovoltaic (PV) module is dynamic with respect to the changes in its incomings. Steady state models of the operating temperature cannot be justified when rapidly changes of conditions occurs. In this paper, it is of interest to evaluate performance of PV module using dynamic thermal model. Electric circuit elements are used in the proposed dynamic model of PV module. Therefore, ‘Node Analysis’ method is applied for analysis of nonlinear circuit. In real conditions, the effective PV module operating temperature is affected by randomly varying of solar radiation, ambient temperature and wind speed. Hence, these have been applied as incomings of PV module dynamic model. Performance of PV module has been verified on two atmospheric conditions. Finally, the effect of incomings on operating temperature of PV module has been discussed.
EN
The purpose of the paper is to present numerical calculations for circuits with switched capacitors and inductances. Computer simulations have been carried out for an exemplary circuit using PSpice software. Then the analysis has been performed for the circuit according to the numerical algorithm.
PL
W artykule przedstawiono ocenę skuteczności autorskiej metody prof. O. Płachtyny, która została nazwana metodą napięć średniokrokowych, w porównaniu z klasycznymi metodami całkowania numerycznego stosowanymi do analizy obwodów elektrycznych. Oceny dokonano porównując czasy wyznaczania rozwiązania numerycznego przy założonym błędzie między tym rozwiązaniem a rozwiązaniem dokładnym. Metoda okazała się skuteczniejsza w porównaniu z innymi metodami całkowania numerycznego. W artykule zamieszczono również opis teoretyczny metody napięć średniokrokowych.
EN
In the paper is presented effectiveness of original method by prof. O. Plakhtyna of numerical integration. It was named the method of average-step voltages. The method is compared to classical methods of numerical integration applied in analysis of electrical circuits. The measure of effectiveness is the time consumed for integration of equation system assuming constant error between analytical solution and employed for integration numerical method solution. The average-step voltages method occurred more effective comparing to the other methods. The theoretical description of the method is presented in the paper also.
8
Content available remote Metody sterowania w obwodzie elektrycznym Chuy
PL
W pracy zaprezentowano sposoby stabilizacji obwodu elektycznego Chuy w niestabilnych punktach równowagi. Do stabilizacji obwodu Chuy wykorzystano klasyczny regulator proporcjonalny do stanu, którego parametry dobierano w różny sposób (lokowanie biegunów, LQR). W pracy zamieszczono krótki opis, w jaki sposób można wykorzystać podejście stosowane przy projektowaniu obserwatorów do wyznaczania regulatora. Zaproponowano pewne przybliżenie nieliniowości występujące w oryginalnym obwodzie Chuy, dzięki któremu obwód Chuy może być rozpatrywany jako obwód liniowy. Rozważania teoretyczne były testowane symulacyjne, a wyniki symulacji zamieszczono w pracy. Rozważono także możliwość stabilizacji obwodu Chuy za pomocą regulatora proporcjonalnego, który może sterować tylko jedną zmienną stanu. Dla każdej ze zmiennych stanu wykreślono linie pierwiastkowego układu z takim regulatorem.
EN
In this paper various control methods of Chua's circuit are proposed. The goal is to stabilise Chua's circuit in unstable equilibria points. The paper contains description of the standard Chua's circuit, see the equation (1) and schema 1, and some modification of this circuit. The nonlinearity (2) was replaced by a piecewise-linear function (11). Figure 4 shows that this simplification is enough if state variables belong to some intervals. By using an idea borrowed from the state observer theory, the proportional full state controller (7) is constructed. The parameters of this controller are obtained by using the pole placement techniques and by solving the linear-quadratic problem. Simulation results show the effectiveness of the proposed controllers, see figures 5, 6, 7 and 8. The second part the paper contains discussion about stabilisation of Chua's circuit in unstable equilibria points by using proportional controller. However, in this case the controller can control only single variable of the state space vector. For these types of controllers, a root locus method is used to analyse the corresponding closed-loop systems (see figures 9, 10 and 11).
9
EN
The paper presents analysis of voltage time patterns occurring at a low-voltage contact switch while switching off an electric circuit of induction character. In such a situation an electric discharge appears in the intercontact gap. The mechanism of generation of such a discharge is displayed and the conditions of its occurrence are considered. It was shown that while switching off the inductive circuit a shock voltage wave is generated, that may adversely affect operation of quick switching systems.
PL
W artykule omówiono zakres stosowania i skuteczność zapewnienia iskrobezpieczeństwa obwodów elektrycznych za pomocą układów ochronnych z liniową i nieliniową charakterystyką prądowo-napięciową. Pokazano, że drogą stosowania układów ochronnych z nieliniową charakterystyką prądowo-napięciową można dostarczyć kilkakrotnie większą iskrobezpieczną moc do odbiorników energii elektrycznej w stosunku do liniowych układów ochronnych. Perspektywicznym kierunkiem w rozwoju układów ochronnych z nielniową charakterystyką prądowo-napięciową są układy ochronne z wykorzystaniem generatorów samowzbudnych. Pozwala to na realizację układu ochronnego czułego na dodatnie i ujemne zmiany wartości prądu oraz wyprzedzającej separacji obwodu chronionego od źródła zasilania przed powstaniem wyładowania elektrycznego w punkcie komutacji awaryjnej. Przy tym odpada konieczność redundancji elementów sterowanych. Zapewnia się możliwość stosowania tranzystorów jako elementów sterowanych dla zapewnienia poziomu iskrobezpieczeństwa "ia".
EN
The article features the range and efficiency of providing intrinsically safe qualities to electric circuits with the use of protection systems with linear and non-linear current and voltage characteristics. It was demonstrated that by means of protection systems with non-linear current and voltage characteristics it is possible to provide several times more intrinsically safe power to electric energy receivers than in the case of linear protection systems. The development of protection systems with non-linear current and voltage characteristics is directed towards protection systems with self-exciting generators. This allows to have a protection system sensitive to positive and negative changes of current value, along with ancestor separation of the protected system from the power supply source before an electric discharge occurs at the emergency commutation point. Here, it is not necessary to provide redundancy of controlled elements. It is possible to use transistors as controlled elements to provide the "ia" level of intrinsic safety.
PL
Dla zabezpieczenia zużycia tribologicznego noża tokarskiego podczas jego pracy zastosowano dodatkowy obwód elektrolityczny z kontrolowanymi procesami elektrochemicznymi. Omówiono warunki pracy kontrolowanego układu elektrolitycznego z osadzaniem powłoki niskotarciowej (cynku). Parametry pracy układu elektrolitycznego wyznaczono w badaniach metodą woltamperometrii liniowej, stałoprądowej. Zastosowanie niezależnego i współpracującego z układem skrawania układu elektrolitycznego pozwoliło zwiększyć okres eksploatacji noża tokarskiego, przy zadanym, trzykrotnym współczynniku synergizmu technologii.
EN
To protect the tribologic wear of a turning tool an additional electrolytic circuit with controlled electrochemical processes was applied. The conditions of the work of the controlled electrolytic system with the depositing of the low frictional coating are discussed. The parameters of the work of the electrolytic system were defined in investigations of linear, constant-current voltammetry. The use of the independent electrolytic system allows for the enlargement of the period of the exploitation of the turning tool, for the set of technological synergism coefficients.
PL
W niniejszym opracowaniu przedstawiono wkład prof. Stanisława Fryzego w rozwój teorii mocy obwodów elektrycznych z przebiegami okresowymi odkształconymi. Celem artykułu jest przybliżenie czytelnikom sylwetki prof. Stanisława Fryzego pioniera polskiej elektrotechniki, doskonałego dydaktyka, wychowawcę wielu pokoleń inżynierów, Członka Rzeczywistego Polskiej Akademii Nauk. Artykuł ma charakter przeglądowy.
EN
This work presents the contribution of Professor Stanisław Fryze to the development of the theory of electric circuits the paper is also to make Professor Stanisław Fryze more familiar to the readers. He was the pioneer of the Polish electrical engineering, perfect academic teacher, educator of many generations of engineers, full member of the Polish Academy of Sciences. The paper is of review character.
PL
W pracy przedstawiona została modyfikacja algorytmu diagnozowania wielokrotnych uszkodzeń parametrycznych i katastroficznych w liniowych i nieliniowych obwodach elektrycznych pozwalająca bardzo często na istotne skrócenie czasu obliczeń potestowych. Jest to efekt uwzględnienia faktu dużo większego prawdopodobieństwie występowania uszkodzeń katastroficznych niż parametrycznych. Umożliwiło to w wielu przypadkach eliminację procesu dokładnej identyfikacji uszkodzenia wykorzystującego algorytm genetyczny.
EN
The paper deals with a modyfication of an algorithm for multiple parametric and catastrofic fault diagnosis in linear and nonlinear electronic circuits, which enable us frequently to shorten the after-test computation time. Due to the greater probability of catastrofic than parametric fault occurrence the process of exactly fault identyfication, which uses genetic algorithm, can be often eliminated.
PL
W niniejszym opracowaniu przedstawiono wkład prof. Stanisława Fryzego w rozwój teorii mocy obwodów elektrycznych z przebiegami okresowymi odkształconymi. Celem artykułu jest przybliżenie czytelnikom sylwetki prof. Stanisława Fryzego pioniera polskiej elektrotechniki, doskonałego dydaktyka, wychowawcę wielu pokoleń inżynierów, Członka Rzeczywistego Polskiej Akademii Nauk. Artykuł ma charakter przeglądowy.
EN
Work presents the contribution of Professor Stanisław Fryze to the development of the theory of electric circuits with distorted, periodical waveforms. The aim of the paper is also to make Professor Stanisław Fryze more familiar to the readers. He was the pioneer of Polish electrical engineering, perfect academic teacher, educator of many generations of engineers, full member of the Polish Academy of Sciences. The paper is of review character.
15
Content available remote Obwody do bezprzewodowego przesyłu energii elektrycznej - badania laboratoryjne
PL
W pracy porównano wyniki pomiarów i obliczeń sprawności obwodu szeregowo-szeregowego przeznaczonego do bezprzewodowego przesyłu energii elektrycznej za pośrednictwem cewek sprzężonych magnetycznie. Przeprowadzona weryfikacja eksperymentalna potwierdziła poprawność wyznaczonej zależności analitycznej na sprawność tego obwodu. Polegała ona na pomiarze, obliczeniach i porównaniu charakterystyk sprawności w funkcji rezystancji obciążenia i pojemności kondensatora wyjściowego przy stałej częstotliwości zasilającego źródła napięcia. Opisany został również układ laboratoryjny oraz zastosowana metoda pomiaru sprawności.
EN
Comparison of measurement and calculation results of efficiency of a series-series circuit used in wireless energy transfer via magnetically coupled coils is presented in the paper. The experimental verification confirmed the analytic expression for the circuit efficiency. The verification was done by measuring, calculating and comparing efficiency characteristics as a function of the load resistance and output capacitance at the fixed frequency of the supply voltage source. The laboratory setup and measurement method of the circuit efficiency is also explained in the paper.
16
Content available remote Obwody do bezprzewodowego przesyłu energii elektrycznej
PL
W pracy przeanalizowano i porównano właściwości podstawowych obwodów stosowanych do bezprzewodowego przesyłu energii elektrycznej za pośrednictwem cewek sprzężonych magnetycznie. Analitycznie wyznaczono ogólne warunki uzyskania minimum względnej średniej energii gromadzonej w polu magnetycznym cewek i maksimum sprawności przesyłu energii przez te obwody. Ponadto, zamieszczono zależności umożliwiające obliczenie średniej energii, sprawności przesyłu oraz mocy przesyłanej. Na podstawie przeprowadzonej analizy zaproponowano algorytm optymalnego projektowania obwodów przeznaczonych do bezprzewodowego przesyłu energii.
EN
Analysis and comparison of characteristics of basic circuits used in wireless energy transfer via magnetically coupled coils are presented in the paper. Analytical general solutions for the minimum normalized average energy accumulated in a magnetic field of the coils and for the maximum transfer efficiency of the circuits are provided. Additionally, equations for calculating the average energy, transfer efficiency and transferred power are given. As a result of the presented analysis, the algorithm of the optimum design of the circuits for wireless energy transfer is proposed.
PL
Stwierdzono, że stosowanie normatywnego iskiernika IEC do realizacji technicznej komutacji awaryjnej typu "zwarcie" lub "rozwarcie" w badaniach obwodów elektrycznych z wykorzystaniem barier iskrobezpieczeństwa z nieliniową charakterystyką prądowo-napięciową typu "z podcięciem" (foldback), staje się niemożliwe, ponieważ jego konstrukcja mechaniczna nie zapewnia prawidłowego funkcjonowania takich barier, dokonujących zwierania zacisków wejściowych obwodu chronionego. Innymi słowy, przy prędkości obrotowej elektrod wolframowych, 80 obr/min iskiernika i elektrody kadmowej, obracającej się wolniej w przeciwnym kierunku, mającej dwie równoległe szczeliny szerokości 2 mm w tarczy o średnicy 30 mm, uniemożliwia powrót bariery iskrobezpieczeństwa do stanu pierwotnego, po dokonaniu zwarcia biegunów zasilania. Problem ten szczególnie uwidacznia się podczas badania barier iskrobezpieczeństwa z wykorzystaniem wartości pochodnej prądu lub napięcia w algorytmie funkcjonowania. Zaproponowano metodykę eksperymentalnej oceny właściwości ochronnych barier iskrobezpieczeństwa z nieliniową charakterystyką prądowo-napięciową oraz jej techniczną realizację. Podstawę metodyki stanowią pomiary oscyloskopowe z układem mechanicznym (iskiernikiem) do dokonywania komutacji awaryjnej typu "zwarcie" lub "rozwarcie" w badanym układzie elektrycznym bez zastosowania probierczej mieszaniny gazowo-powietrznej. Opracowano konstrukcję mechaniczną iskiernika nadającego się do empirycznej estymacji wartości energii elektrycznej wydzielanej w punkcie komutacji awaryjnej przy stosowaniu barier iskrobezpieczeństwa z nieliniową charakterystyką prądowo-napięciową. Zbudowano stanowisko pomiarowe i przeprowadzono pomiary weryfikacyjne. Przedstawiona metoda eksperymentalnej estymacji wartości energii elektrycznej, wyzwalanej w kanale wyładowania elektrycznego oraz jej realizacja sprzętowa, pozwalają na: - przekonanie się a priori o iskrobezpieczeństwie projektowanego obwodu (układu) elektrycznego, - dokonanie analizy poziomu iskrobezpieczeństwa obwodu elektrycznego w zależności od wartości elementów i układów tworzących ten obwód (układ), - zmniejszenie, ogólnie rzecz biorąc, kosztów opracowania i wdrożenia aparatury elektrycznej przeznaczonej do pracy w strefach zagrożonych wybuchem, - badanie iskrobezpieczeństwa obwodów elektrycznych ze zwiększonym, pod względem iskrobezpieczeństwa, natężeniem prądu. Metodyka eksperymentalnej oceny nie wymaga stosowania probierczej mieszaniny gazowo--powietrznej, a więc może być stosowana w jednostkach gospodarczych zajmujących się projektowaniem i wytwarzaniem aparatury elektrycznej, przeznaczonej do pracy w strefach zagrożonych wybuchem, do wstępnej przedcertyfikacyjnej analizy zastosowanych rozwiązań technicznych.
EN
It has been stated that the application of standard IEC spark gap for technical realisation of failure commutation of "shorting" or "open" type in testing electric circuits with making use of spark safety barriers with nonlinear current-voltage characteristic of foldback type becomes impossible. It results from their mechanical construction which does not ensure the proper operation of such barriers which carry out short-circuiting protected circuit input terminals. In other words, at the rotational speed of 80 rot/min of the spark gap wolfram electrodes and the cadmium electrode which rotates slower in the opposite direction and has two parallel gaps of 2 mm wide in the disk of 30 mm in diameter disallowing the spark safety barrier to return to its primary condition after carrying out supply poles short-circuiting. This problem is especially shown during testing spark safety barriers with making use of the current derivative value or voltage in operational algorithm. Experimental methodology of evaluation of protective properties of spark safety barriers with non linear current-voltage characteristic and their technical realisation has been proposed. The basis of the methodology constitutes oscilloscope measurements with the mechanical system (spark gap) for carrying out failure commutation of "short circuit" or "open" type in the tested electrical system without the application of test gas and air mixture. Mechanical construction of the spark gap has been elaborated. It is suitable to the empiric estimation of the electrical energy value which is emitted at the point of failure commutation at the application of spark safety barriers with nonlinear current- voltage characteristic. A measuring position has been built and verification measurements have been carried out. Presented methodology of experimental estimation of electrical energy value that releases in the channel of electrical discharge and its equipment realisation enables: - to convince a priori of the spark safety of a designed electric system, - to carry out the analysis of the spark safety level of an electric system depending on the value of elements and systems creating the circuit (system), - to test spark safety of electric circuits, - to decrease generally the cost of its elaboration and implementation of electric apparatus assigned for working in explosive conditions zones, - to test the spark safety of electric circuits with increased, in terms of spark safety, current intensity. The experimental methodology of estimation does not require the application of test gas and air mixture so it may be applied by economic units dealing with designing and manufacturing electric apparatus, assigned for working in explosive conditions zones, for the initial before-verification analysis of applied technical solutions.
PL
Przeanalizowano wpływ założeń upraszczających na właściwości symulacyjne modeli łuku elektrycznego typu Cassiego i Mayra. Zamieszczono wyniki badań eksperymentalnych układu transformatorów spawalniczych zasilających wyładowanie elektryczne pomiędzy elektrodami grafitowymi. Określono parametry modeli, które wykorzystano do symulacji stanów ustalonych w obwodzie ekwiwalentnym w stosunku do eksperymentalnego. Wykazano efektywność symulowania łuku średniej mocy za pomocą modelu Cassiego w programie MATLAB-SIMULINK.
EN
The influence of simplifying assumptions on simulation properties of Cassie and Mayr type electrical arc models has been analysed. Experimental research results of welding transformer systems powering electrical discharge between graphite electrodes have been presented. It has been determined model parameters, which were used to simulate established states in the circuit equivalent to the experimental one. The effectiveness of the medium power arc simulated with the use of Cassie model has been demonstrated by MATLAB-SIMULINK application.
19
Content available remote Charakterystyki nagrzewanych wsadów stalowych ze źródeł napięciowych
PL
W referacie przedstawiono związki pomiędzy wielkościami obwodowymi a polowymi, ze szczególnym uwzględnieniem przebiegów elektromagnetycznych. W nagrzewanych prętach stalowych wyróżnione trzy stany wsadów: magnetyczny, dwuwarstwowy, niemagnetyczny determinują rozkłady źródeł ciepła będące podstawą do określenia oporów zastępczych przy zachowaniu występującej nieliniowej przenikalności magnetycznej. Opory te odwzorowujące skupione wartości rezystancji i indukcyjności pozwalają wyznaczyć przebiegi prądu w obwodzie zasilanym z sinusoidalnego napięcia.
EN
In this article will be presented relations between circuit and field quantities, with particular subject to electromagnetic courses. In the heating steel bars distinguished three states of charges: magnetic, bilaminar and non-magnetic determinate the heat source distribution which constitutes the basis of define the substitute resistance maintaining nonlinear magnetic permeability. This resistances mapping the concentration values of the resistance and inductance make enable to determine a course of current in circuit delivered from the sinusoidal voltage.
20
Content available remote Bezpośrednie nagrzewanie prętów stalowych ze źródeł napięciowych
PL
W referacie przedstawione zostaną związki pomiędzy wielkościami obwodowymi a polowymi, ze szczególnym uwzględnieniem przebiegów elektromagnetycznych. W nagrzewanych prętach stalowych wyróżnione trzy stany wsadów: magnetyczny, dwuwarstwowy, niemagnetyczny determinują rozkłady źródet ciepła będące podstawą do określenia oporów zastępczych przy zachowaniu występującej nieliniowej przenikalności magnetycznej. Opory te odwzorowujące skupione wartości rezystancji i indukcyjności pozwalają wyznaczyć przebiegi prądu w obwodzie zasilanym z sinusoidalnego napięcia. Wykonanie wielowariantowe obliczenia, których wybrane rezultaty zamieszczono w pracy, umożliwiają wybór algorytmu wyznaczającego energie jednookresowe. Wzrost czasochłonności obliczeń zrekompensowany został dokładnością uzyskiwanych rezultatówmających także znaczenie praktyczne.
EN
In this article will be presented relations between circuit and field quantities, with particular subject to electromagnetic courses. In the heating steel bars distinguished three states of charges: magnetic, biiaminar and non-magnetic determinate the heat source distribution which constitutes the basis of define the substitute resistance maintaining nonlinear magnetic permeability. This resistances mapping the concentration values of the resistance and inductance make enable to determine a course of current in circuit delivered from the sinusoidal voltage. Carried out multivariantional calculations, which selected results are shown in this work, enables the choice of the algorithm which determines the uniperiodical energies. Increase of the time-consuming calculations is make amends by precision of the obtains results which possess also practical meaning.
first rewind previous Strona / 2 next fast forward last
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.